Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. Akt I.C. 665/12 £9‘ It Q 9‘ 1 .» . T7 I/;' '."~Ij$~\, ‘ l *1‘ f WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 paidziernika 20131‘ Sqd Okrggowy W Zielonej Gérze Wydzial I Cywilny W skladzie :( Przewodruiczqcy : SSO Iacek Skrgty Protokolant : st. sel<r.sqd.Mon1'l<a Soltysiak Po rozpoznaniu W dniu 16 paidziernika 20131: W Zielonej Gérze Sprawy z powédztwa Przeciwko Gminie 9 statusie miejskim 0 zaplateg 1. powédztwo oddala, 2. zasqdza od powoda na 'rzecz pozwanego kwotg 7.200 Z1 tytulem zwrotu kosztéw procesu. '» O \
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt IC 665/12 ' * Uzasadnienie P0w6d 0 ; pozwem z dnia 20 grudnia 2012r Wystqpil przeciwko pozwanej Gminie 0 0 Statusie miej skim, W ktérym domagal si<~;: 1) zasqdzenia od pozwanej na jego rzecz kwoty 300.0002} za utracone korzyéci; 2) zasqdzenia od pozwanej na jego rzecz renty Wyréwnawczej po 2.00021 miesiqcznie przez okres trzech lat; _ 3) zasqdzenia 0d pozwanej na jego rzecz kwoty 130.0002} tytulem zadoééuczynienia za na;ruszenie_ dobra osobistego; 4) zasqdzenia od pozwanej na jego rzecz kosztéw procesu. W W uzasadnieniu powéd zarzucil, Ze P01adnia PsychologicznoPedagogiczna W Z pismem '2 dnia 15 grudnia 2003r powiadomila Prokuraturq Rejonowq W Z 0 m0lest0_Waniu przez powoda dziecka. Zdaniém powoda powiadomienie to W caloéci mij alo sic; z prawdg i bylo oparte na zeznaniach matki maloletniej. Powéd Wskazal, Ze prac0Wnik poradni psycholog za obiecane korzyéci finansowe ziozyla juz Wcieéniej takie doniesienie. Dodatkowo W trakcie zeznafi skladanych przed sqdem poméwila powoda. Powyzsze dzialania tj. postawienie nieprawdziwych zarzutéw naruszaj qcych dobre imicp powoda jest dzialaniein bezprawnym. Przez postegpowanie Poradni, powéd utracil calkowicie mozliwoéé pracy zarobkowej W swoim zawodzie (Wymagana niekaralnoéé). W zloidnej odpowiedzi na pozew (k. 1, uzupelniona w pi§mie procesowvm z dnia 07 paidziernika 2013r (k. _ \_p0zwana Gmina 0 statusie miejskim, dzialaj qc przez prdfesjonalnego pelnomocnika, Wni0s1a 0: 1) oddalenie powédztwa; . 2) zasqdzenie 0d powoda na rzecz pozwanej kosztéw procesu, W tym kosztéw zastegpstwa procesowego Wg norm przepisanych. W uzasadnieniu strona pozwana W pierwszej kqlejnoéci podniosha zarzut przedawnienia. Wskazaia, Ze p0dstaW¢ prawns} zg10szoneg0'Za,dania stanowi art.448 k.c., a zatem do tego typu roszczefi zastosowanie ma przepis art.442' § 1 k.c. Skoro 0 szkodzie i 0 fakcie jej pc_>_Wstania powéd doWiedzia% sic; najpéiniej W dniu sk%adania zeznafi przez tj. 04 paidziernika 2005r W sprawie toczqcej sic; przed Sqdem Rejonowym W 0 sygn. akt to jego roszczenie uleglo przedawnieniu najpéiniej W dniu O4 paidziernika 2008r. Pozwana zarzucila réwniei, Ze powéd W Zadnym zakresie nie Wykazal przeslanek jej odpowiedzialnoéci za ewentualny czyn niedozwolony. W zawiadomieniu 0 przestqpstwie na podstawie a1't.304 k.p.k. nie mozna upatrywaé, jak czyni to powéd, faktu Wyrzqdzenia szkody przez niezgodne z prawem dzialanje. Nadto pomiqdzy dziakmiem pozwanego a szkodq jakiej doznal powéd nie zachodzi bezpoéredni Zwiqzek przyczynowy. Brak réwniez przeslanek do zasqdzenia na rzecz powoda zadoééuczynienia czy renty. H 1
--- STRONA 3 ---
Sad ustalil nastgpuiqcy stan faktvcznv: Pismém z d1_1ia 15 grudnia 2003r Poradnia PsychologicznoPedagogiczna W zawiadomila Prokuifaturq Réj onowq W , Ze W toku sprawowania opieki psychologicznej nad _ méloletniq powziqto Wiadomoéé 0 dokonywaniu na ma1oletniéj¢czyno_W lubieznych przez powoda . V If [dow(5d: zawiadomienie 0 przestgpstwie z dnia 15 grudnia 20031" — k. ] W powyzszych okolicznoéciach przeciwko powodowi toczylo sic; postegpowanie karne przed Sqdem Rejonowym W W sprawie 0 sygn. akt , W ktorym byl on oskarzony o to, Ze: V1) _W okrésie od Wrzeénja 1997r do paidziernika 2003r w znz;ca1 sie; fizycznie i psychicznie nad W ten sposob, Ze bil jq rqkami po brzuchu i glowie, dusi1, popycha1 oraz Wyzywal slowami powszechnie uwazanymi za obelZyWe tj. o czyn Z a1't.207 § 1 k.k., 2) W okresie od Wrzeénia 1997r do paidziernika 20031" W zne;ca1 sio fizycznie i psychicznie nad W ten sposob, Ze bi1 jag rqkami po calym ciele, rozbil na jej glowie lampq; i krzeslo oraz WyzyWa1 slowami uwazanymi za obelZyWe tj. o czyn Z a1"t.207 § 1 k.k., 3) W okresie od 2000r do paidziernika 2003r doprowadzil maloletniq do poddania siq innym czynnoéciom seksualnym poprz_ez dotykanie i calowanie jej po calym ciele oraz przytulanie sir; do niej bodqc zupelnie obnaionym tj. 0 czyn z.art.200 § 1 k.k. W toku W/W postegpowania, na rozprawie W dniu O4 paidziernika 2005r, ' z1oZy1_a zeznania, Wskazuja,c na okolicznoéci, o ktorych dowiedziala siq od ’ Z oraz Powod by1poWiadomiony o terminie tej rozprawy, ale nie stawil si¢ na nia,. juz na etapie postopowania przygotowawczego skhadala W dniu 07 grudnia 20031" zeznania, W ktorych Wskazywala na te same okolicznoéci obciqzajqce powoda. Prawomocnym Wyrokiem Sqdu Rejonowego W 2 dnia 07 paidziemika 2005r, W spraWi_e o sygn.'akt , powod zostal uznany za Winnego tego, Ze: I) W okresie od Wrz'eénia 1997r do paidziernika 2003r W zn¢ca1 sic; fizycznie i psychicznie nad swoja, konkubina, oraz pozostajqcq W staiym stosunku zaleznoéci jej corka, W ten sposob, Ze Wielokrotnie Wszczynai awantury domowe W trakcie ktory_ch bi1 rgkami po brzuchu i glowie, dusil, popychai, WyzyWa1 slowami powszechnie uWaZanymi za obelzywe oraz grozil pozbawieniem Zycia a nad ' W ten sposob, Ze Wielokrotnie Wszczynal awantury domowe, bi1 jq regkami po ca1ym ciele, rozbil na jej g1owie lampko i krzesio, WyzyWa1 slowami powszechnie uwazanymi za obelzywe oraz grozil pozbawieniem Zycia i uszkodzeniem ciala a nadto zncgoal sie; psychicznie nad maloletniq cérka, W ten sposob, Ze Wszczynal W jej obecnoéci awantury domowe oraz grozii jej pozbawieniem Zycia tj. popelnienia przestqpstwa Z art.207 § 1 k.k., II) W okresie od okolo 2000r do paidziemika 2003r Wielokrotnie, W krotkich odstqpach czasu i W Wykonaniu z gory powziegtego zalniafu, poprzez naduiycie stosunku zaleznosici doprowadzal maloletniq ponizej lat 15 V do poddania sie; innym czynnos'ciom seksualnym WW ten sposob, Ze kladl sio z niq do lozka, dotykai i calowal jq po calym ciele, masturbowal sic; W jej ‘ 2
--- STRONA 4 ---
obecnosci, Wykonywal ruchy frykcyjne, ocierai sie 0 nia, i przytu1a1 sie do niej bedqc obnazonym tj. przestepstwa 2 art.200 k.k. i art.199 k.k. W ZW. Z art. 11 § 3 k.k. Za powyzsze czyny powodowi zostaia wymierzona kara lapznq 3 lat i 6 miesiecy pozbawienia wolnosci. Wyrok ten uprawomocnil sie, gdyZ powod nie zlozyl apelacji. Powod aktualnie odbywa kare pozbawienia Wolnoéci, ktora zosta1a mu Wyrnierzona W/W Wyrokiem.‘ ' .‘ ‘ ' [okolicznosé bezsporna —_ustal0na w oparciu 0 dokumenty znajdujqce sic; w aktach Sqdu Rejonowegii w 0 sygn. — dolqczone do akz‘ sprawy; zeznania powoda _ — k. ] 1 Sqd zwaiyl, co nastqpuje: Powédztwo okazalo sie niezasadne i naleialo je oddalié. Powod pierwotnie jako pozwana, Wskazywal na Poradnie Psycho1ogiczno Pedagogicznq__~W , W ktorej dziaianiach upatrywal naruszenia swoich dobr osobistych. Jednak Poradnia PsychologicznoPedagogiczna W nie posiada zdolnoéci S3:d0W6j' i dlatego strona, pozwanq winna byé Gmina ~ A 0 statusie miej skim. Zgodnie bowiern Z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 Wrzesnia 1991r 0 systemie oswiaty (Dz.U.2004.256;2572) system oswiaty obejmuje poradnie psychologicznopedagogiczne, W tym poradnie‘ specjalistyczne udzielajqce dzieciom, mlodziezy, rodzicom i nauczycielom pomocy psychologicznopedagogicznej, a takze pomocy uczniom W Wyborze kierunku ksztalcenia i zawodu. W swietle art.5 ust. 5a i 5b ustawy zakladanie i prowadzenie poredni psychologicznopedagogicznych, z Wyjqtkiem placowek o znaczeniu regionalnym i ponadregionalnym, nalezy do zadafi Wlasnych powiatu. Jednostki samorzqdu terytorialnego mogq zakladaé i prowadzié szkoly i placéwki, ktorych prowadzenie nie nalezy do ich zadafi Wlasnych, po zawarciu porozumienia Z jednostkq samorzqdu terytorialnego, dla ktorej prowadzenie danego typu placéwki jest zadaniem Wlasnym. P1zepis art.5 ust. Sb stosuje sie roWnieZ W przypadku przekazywania szkol i placowek pomiedzy jednostkami samorza,du terytorialnego (art.5 ust.5 c ustawy). Natomiast zgodnie Z § 1 ust. 5 statutu Poradni PsychologicznoPedagogicznej W organem prowadzqcym poradnie jest Miasto a nadzor pedagogiczny sprawuje kurator Oswiaty W W powyiszych okolicznoéciach nie ulega Wqtpliwoéci, Ze pozwanym Winna bye Gmina o statusie miej skim. Powod swoje roszczenia opierai na art. 23, art. 24 W ZW. z art. 448 k.c. oraz art. 417 i 444 k.c. Domagal sie przy tym zasqdzenia kwoty 300.000z1 za utracone korzysci, zasqdzenia renty Wyréwnawczej po 2.00021 miesiecznie przez okres trzech lat oraz zasqdzenia kwoty 130.0002} tytulem zadoééuczynienia za naruszenie dobra osobistego. 5 Faktem bezspornym W niniejszej sprawie jest to, Ze pismem Z dnia 15 grudnia 2003r Poradnia PsychologicznoPedagogiczna W zawiadomiia Prokurature ' 3
--- STRONA 5 ---
Rejonowa W . Ze W toku sprawowania opieki psychologicznej nad maloletnia powzieto Wiadomosé o dokonywaniu na maloletniej czynow lubieznych przez powoda ~ Nadto poza sporem pozostawaia okolicznosé, Ze W toku toczacego sie przeciwko powodowi postepowania karnego przed Sadem RejonoWym W W sprawie 0 sygn. akt na rozprawie W dniu 04 paidziernika 2005r z1oZy1a zeznania, ktore zdaniem powoda naruszyly jego dobra osobiste. Na Wstepie nalezy podkreslié, Ze W swietle art.11 k.p.e. ustalenia Wydanego W postepowaniu karnym prawomocnego Wyroku skazujacego co do popelnienia przestepstwa Wiaza sad W postepowaniu cywilnym. Tym samym sad W toku procesu cywilnego nie moZe poczynié odmiennych ustalefi niZ sad karny W Wydanym Wyroku. W pierwszej kolejnoéci nalezy Wskazaé, Ze zasadny okazai sie podniesiony przez pozwana zarzut. przedawnienia W zakresie Zadania odszkodowania, renty. oraz zadoséuczynienia opartego na art.448 k.c. W mysl art. 24 k.c. przy naruszeniu dobra osobistego pokrzywdzonemu przysluguje miedzy innymi Zadanie zadoséuczynienia na zasadach przewidzianych W kodeksie, a Wiec na podstawie art. 448 k.c. Z uwagi na zamieszczenie tego artykuiu Wsrod przepisow dotyczacych czynow niedozwolonych dla okreslenia terminu przedavmienia zastosowanie Znajdzie regulujacy te kwestie, stanoWiacy przepis szczegélny W stosunku do art. 118 k.c., art. 442 I k.c. Zgodnie Z art.442' § 1 k.c. roszczenie 0 naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzial sie 0 szkodzie i 0 osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednakze termin ten nie moze byé diuzszy niz dziesieé lat od dnia, W ktorym nastapilo zdarzenie Wywoiujace szkode. Cytowany przepis zostal dodanyyprzez art. 1 pkt 2 ustawy Z dnia 16 lutego 2007r 0 zmianie ustawy — Kodeks cywilny (Dz.U.07.80.538) zmieniajacej ta ustawe z dniem 10 sierpnia 2007r. Zgodnie z art. 2 Wskazanej ustawy do roszczefi powstaiych przed dniem Wejscia W Zycie niniejszej ustawy, a Wediug przepisow dotychczasowych W tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje sie pfzepisy art. 442' Kodeksu cywilnego. Wynika z tego, Ze jezeli roszczenie powoda ‘W dacie Wejscia W Zycie przepisu art.4421 k.c. nie ulegio przedawnieniu, bedzie mial do niego zastosowanie ten przepis. W chwili skladania przez pozwana zeznafi obowiazywai art. 442 § 1 k.c., ktory stanowil, Ze roszczenie o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega pI‘Z6d21Wl'li€1'1iL1 2 uplywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzial sie o szkodzie i 0 osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednakie W kazdym Wypadku roszczenie przedawnia sic; z uplywem lat dziesieciu od dnia, W ktérym nastapilo zdarzenie Wyrzadzajace szkode. Z powyzszego Wynika, Ze W dacie Wej écia W Zycie art.4421 § 1 k.c., roszczenie powoda 2 caia pewnoscia nie uleglo przedawnieniu, bowiem 3 letni termin przewidziany W art.442 § 1 k.c. upiywal najwezesniej W paidzierniku 2008r, zas przepis art.442l § 1 k.c. zaczal obowiazywaé 0d dnia 10 sierpnia 2007r. Talc Wiec, W tej sprawie znajdzie zastosowanie art.442' § 1 k.c. 4
--- STRONA 6 ---
W swietle art.442l § 1 k.c. roszczenia powoda z calq pewnoscia ulegly przedawnieniu. Jak Wynika z akt sprawy Poradnia PsychologicznoPedagogiczna W zawiadomila Prokurature Rejonowa W o mozliwosci popelnienia przez powoda p1‘Z6SI¢pS1iW8.W‘C1l11Ll 15 grudnia 2003r, zatem co najmniej od 2004r powod Wiedzial o tym i od tego czasu 1_'_ozpocza1 b_ieg trzyletni termin przedawnienia, ktéry uplynai W 2007r, zas pozew W tej isprawie Wpiynal W 2012r. Natomiast pracownik poradni zlozyla zeznania jako swiadek W dniu 04 paidziernika 2005r, powod ,Wie'dzia1 o terminie tej rozprawy i nie staWi1 sie na niego. Nie oznacza to jednak, Ze poWod.W tym okresie nie znal tresci tych zeznafi. Co Wazne juZ W toku postepowania przygotowawczego skladaia zeznania W dniu 07 grudnia 20031", ktore powtorzyia W.poste'poWaniu sadowym. Zatem powod juz Wowczas musiai znaé zeznania tego sWiadka. ' W zwiazku z tym iialezy uznaé, Ze 0 naruszeniu dobr osobistychi krzywdzie z tym zwiazanej powod dowiedzial sie W toku toczacego sie przeciwko niemu postepowania karnego przed Sadem Rejoliowym W W sprawie co powoduje, Ze jego roszczenia zgodnie z art.4421 § 1 k.c. ulegly przedawnieniu. Nalezy przy tym pamietaé, Ze trzyletni okres przedawnienia roszczenia .0 naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym, przewidziany W art. 442' § 1 zdanie pierwsze k.c. ma funkcje dyscyplinujace poszkodowanego, aby nie zwlekai ze skorzystaniem z przyslugujacych mu praw, by dochodzii roszezeri W Warunkach umoiliwiajacych zebranie dowodow, ich przeprowadzenie przez saclii dokonanie oceny. Wskazaé takze trzeba, Ze przeciwko . nie toczylo sie Zadne postepowanie karne o sk1adani_e falszywych zeznafi, W Wyniku ktorego zosta1a prawomocnie skazana. Z akt sprawy nie Wynika rowniez jakoby zachowanie , W tym skiadanie zeznafi, Wypelnialo znamiona Wystepku. Tak Wiec brak bylo mozliwosci zastosowania art. 442' § 2 k.c. przewidujacego 20 letni termin przedawnienia roszczefi zwiazanych z Wystepkiem. Juz z tych Wzgleddw nalezalo powédztwo oddalié, bowiem skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia jest Wystarczajace do oddalenia powodztwa bez potrzeby ustalenia, czy zachodza Wszystkie inne przeslanki prawnomaterialne uzasadniaj ace jego uwzglednienie, a ich badanie Wftakiej sytuacji staje sie zbedne (zob. uzasadnienie uchwaly pelnego skladu Izby Cywilnej SN z dnia 17 lutego 2006r III CZP 84/05, OSNC 2006, nr 78, poz. 114). Na marginesie sad Wskazuje, Ze nawet, gdyby nie podzielié zg1oszonego zarzutu przedawnienia to i tak Zadania powoda nie znajdowaiy ochrony W art.23 i 24 k.c. Zgod1iie_ z art. 23 k.c. dobra osobiste czlowieka, jak W szczegolnosci zdrowie, Wolnosé, czesé;: swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, Wizerunek pozostaja pod ochrona prawajciywilnego niezaleznie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Natomiast art. 24 § 1 k.c. stanowi, i2 ten, czyje dobro osobiste zostaje zagroione cudzym dziaianiem, moze Zadaé zaniechania tego dzialania, chyba Ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moze on takze Zadaé, azeby osoba, ktora dopuécila sie naruszenia, dopeinila czynnosci potrzebnych do usuniecia jego skutkow, W szczegélnosci aieby z1oZy1a oswiadczenie odpowiedniej tresci i W odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych W kodeksie moZe on roWnieZ Zadaé zadoséuczynienia pienieznego lub zaplaty odpowiedniej sumy pienieznej na Wskazany cel spoleczny. Roszczenia majatkowe ' ' 5
--- STRONA 7 ---
zwiazane '2 naruszeniem dobr osobistych reguluje art. 448 k.c., ktéry stanowi, i2 W razie naruszenia‘ dobra osobistego sad mo2e przyznaé temu, czyje dobro osobiste zosta1o naruszone, odpowiedniasume tytulem zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzywde lub na jego Zadanie zasadzié odpowiednia sume pieniezna na Wskazany przez niego cel spoleczny, niezaleznie od irmych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia. Z tresci art. 24 § 1 k.c. Wynika jednoznacznie, iz ochrona débr osobistych przysluguje jedynie przed dzialaniem bezprawnym. W przepisie tym ustawodawca Wprowadzil zasade domniemania bezprawnosci stad pozwany W procesie 0. oehrone. dobr osobistych ma obowiazek ‘Wykazania istnienia okolicznosci usprawiedliwiajacej to dzialanie, a Wiec Wylaczajacych bezprawnosé. _ Przy_r0zpoznaWaniu Zadania ochrony naniszonych dobr osobistych W pierwszej kolejnosci konieczne jest ustalenie i ocena, czy i jakie dobro osobiste okreslonej osoby zostalo naruszone, a nastepnie stwierdzenie bezprawnosci dzialania sprawcy lub istnienia okolicznosci Wylaczajacych bezprawnosé. W Wypadku ustalenia bezprawnego naruszenia dobr osobistych okreélonej osoby ocenie podlega, skonkretyzowane, co do sposobu usuniecia skutkéw naruszenia, roszczenie. Analizat zebranego W sprawie materialu dowodowego doprowadzila sad do przekonania, Ze zarowno ziozenie zawiadomienia do Prokuratury Rejonowej W przez Poradnie PsychologicznoPedagogiczna W , jak rowniez zeznania 5 zlozone na rozprawie W dniu 04 paidziernika 2005r przed Sadem Rejonowym W Zielonej Gorze W sprawie o sygn. akt — naruszyiy dobra osobiste powoda tj. dobre imie, czesé. Dokonujac tej oceny sad miai na Wzgledzie ugruntowany W orzecznictwie poglad, zgodnie z ktorym decydujace znaczenie dla oceny zasadnosci twierdzenia o nartiszeniu dobra osobistego ma nie tyle subiektywne odczucie osoby Zadajacej ochrony prawnej, ale to, jaka, reakcje Wywoluje W spoleczefistwie to naruszenie (vide: Wyrok SN z 17.09.2004r. sygn. akt ). Ocena, czy nastapilo naruszenie dobra osobistego, nie moze byé dokonana Wedlug miary indywidualnej Wrazliwosci osoby, ktora czuje sie dotknieta zachowaniem innej osoby (vide: Wyrok SN z O5.04.2002r, sygn. akt 1 it 9 ). Dzialahie to jednak nie bylo bezprawne. Sad Apelacyjny W W Wyroku z dnia 27 lipcal99'9r, sygn. akt , stwierdzil, Ze: ,,przes1a11ka Waninkujaca zarowno roszczenie zmierzajace do usuniecia skutkow naruszenia dobr osobistych, jak i roszczenie o zasadzenie Zadoséuczyiiienia jest ustalenie, Ze dobro osobiste zostalo naruszone dzialaniem bezprawnym”. Zauwaiyé trzeba, Ze ustawodawca Wprowadzil ogolne donmiemanie bezprawnoéci naruszenia lub zagroienia kazdego dobra osobistego W a1t.24 k.c. Na temat bezprawnosci dziaiania Sad Najwyzszy Wypowiedzial sie W sposob bardziej ogolny W orzeczeniu z 19 paédziernika 1989r., II CR 419/89 (OSP ll12/90, poz.377), Wyjasniajac, Ze za bezprawne uwaza sie kaZde dzialanie naruszajace dobro osobiste, jezeli nie zachodzi Zadna ze szczegolnych okolicznosci usprawiedliwiajacych je, oraz Ze ,,do okolicznosci Wylaczajacych bezprawnoéé naruszenia dobr osobistych na ogoi zalicza sie : 1) dziatanie W ramach porzadku prawnego, tj. dzialanie dozwolone przez obowiazujace przepisy prawa, 2) Wykonywaniej prawa podmiotowego, 3) zgode pokrzywdzonego (ale z zastrzeieniem uchylenia jej skutecznosci W niektorych przypadkach) oraz 4) dziaianie W obronie uzasadnionego interesu”. Trzeba pamietaé, Ze W art. 24 § 1 k.c. ustawodawca Wprowadzil 6
--- STRONA 8 ---
zasade domniemania bezprawnoéci i Ze pozwany W procesie o ochrone dobr osobistych ma obowiazek Wykazania istnienia okolicznoéci usprawiedliwiajacej to dziaianie, a Wiec Wylaczajacych bezprawnosé. Utrwalony jest przy tym W orzecznictwie poglad o braku bezprawnosci oswiadczefi skladanych W postepowaniu sadowym na uzasadnienie stanowiska strony, ktorych tresé namsza dobra osobiste 11'l11€j osoby, 0 ile Wynikaja one z uprawniefi dziaiajacego, to znaczy sa przedmiotowo zdolne shliyé obronie prawa osoby dziataj acej i gdy podmiotowo sa podyktowane Wola dzialajacego Wystapienia W obronie swego prawa (por. Wyrok Sadu Najwyzszego zdnia 3 maja 1968 r. sygn. ), zas bezprawne sa tylko takie oswiadczenia, ktore zawieraja fakty i oceny przedstawione ze swiadomoscia niezgodnosci ich z prawda (por. Wyroki Sadu Najwyzszego z dnia 19 paidziernika 1989 r. sygn. . i z dnia 24 sierpnia 2011 r. sygn. ). Analogiczne utrwalone poglady dotycza tresci zeznafi swiadkow (zob. uzasadnienie Wyroku SA W Z dnia 21 grudnia 2012r, sygn. akt ). Zdaniem sadu rozjaoznajacego sprawe z1oZenie przez Poradnie Psychologiczno Pedagogiczna W zawiadomienia 0 popelnieniu przestepstwa, jak rowniez ziozenie zeznafi przez swiadka 1 przed Sadem Rejonowym W W dniu 04 paidziernika 2005r, ktore powod uznai za naruszajace jego dobra osobiste, nie byly bezprawne. Pojecie "dzia1ani'e niezgodne z prawem" ma ugruntowane znaczenie. W kontekscie regulacji konstytucyjnej nale2y je rozumieé jako zaprzeczenie zachowania uwzgledniajacego nakazy i zakazy Wynikajaee z normy prawnej. "Niezgodnosé z prawem" W swietle art. 77 ust. 1 Konstytucji musi byé rozumiana scisle, zgodnie z konstytucyjnym ujeciem irodel prawa (art. 8794 Konstytucji). Poj ecie to jest Wiec Weisze niZ tradycyjne ujecie bezprawnosci na gruncie prawa cywilnego, ktore obejmuje obok naruszenia przepisow prawa réwniez naruszenie norm moralnych i obyczajowyeh, okreslanych terminem "zasad Wspolzycia spolecznego" lub "dobrych obyczaj_6W". Nalezy jednak podkreslié, Ze nie ma przeszkod konstytucyjnych dla zwiazania W ramaeh_ ustawodawstwa zwyklego konstrukcji odpowiedzialnosci odszkodowawczej W1adzy publicznej Z tradycyjna koncepcja bezprawnosci ustalona W piaszczyinie prawa cywilnego (zob. uzasadnienie Wyroku TK z dnia 04 grudnia 20001", sygn. akt 1. j, » NaleZy podkreslié, Ze Poradnia PsychologicznoPedagogiczna W ktorej pracownicy posiedli Wiedze 0 zachowaniach powoda swiadczacych 0 dopuszczenie sie przez niego czynu przestepnego, byla zobligowana W swietle art.304 § 2 k.p.k. do zawiadomienia o tym organow scigania. Tak wiec podjete przez nia dzialania naleiy uznaé za dozwolone przez obowiazujace przepisy prawa. Rowniez zioienie przez swiadka zeznafi, nie jest zachowaniem niezgodnym z prawem (bezprawnym). W najnowszym orzecznictwie Wskazuje sie, Ze skladanie zeznafi przez swiadka W postepowaniach sadowych i przygotowawczych jest dziaianiem W ramach porzadku prawnego, nawet jezeli podawane fakty obiektywnie nie sa prawdziwe lub co do prawdziwosci Rtorych swiadek nie jest W stanie przedstawié dowodow, jezeli W postepowaniu o ochrone dobr osobistych Wykaie on Ze pozostaWa1 Wowczas W uzasadnionym obiektywnymi okolicznosciami przekonaniu, Ze podawane fakty sa zgodne Z prawda (zob. Wyrok SA W ' _ W Z dnia 02 grudnja 2010r, sygn. akt ). . j _ 7
--- STRONA 9 ---
_ Jak Wynika Z tresei Zeznafi Zlozonych na rozprawie W dniu O4 paZdZiernika 2005r przed Sadem Rejonowym W W sprawie , nie Zeznawala ona jakoby byla naocznym iswiadkiem zachowan powoda, ktore byly przedmiotem postepowania karnego, ale Wskazywala, Ze Wiedze W tym Zakresie posiadala m.in. od 1 i Brak W jej Zeznaniach faktow i ocen p1Zedstawionych Ze swiadomoscia niezgodnosci ich Z prawda. W tych okolicznosciach, majac na uwadze, Ze opisane WyZej dziaiania Poradni PsyohologicznoPedagogicznej W * nie by1y bezprawne, r6WnieZ na tej podstawie nalezaio oddalié poW6dZtWo. Sad r0ZWaZy1roWnieZ 1n'oZliWosé dochodzenia roszczen powoda na zasadzie art. 417 § 1 k.c. ‘ Zgodnie Z art. 417 § 1 k.c. Za szkode Wyrzadzona przez niezgodne Z prawem dzialanie lub Zaniechanie przy Wykonywaniu Wladzy publicznej ponosi odpowiedzialnosé Skarb Panstwa lub jednostka samorzadu terytorialnego lub inna osoba prawna Wykonujaca te Wladze Zmocy prawa. _ ' 4 2 Przepis art. 417 § 1 k.c. nie tylko statuuje Zasade odpowiedzialnosci Za szkody Wyrzadzone przyfrealizacji czynnosci 0 charakterze Wiadczym, ale takZe Zawiera Wszelkie elementy niezbedne dla rekonstrukcji normy prawnej okreslajacej te odpowiedzialnosé. Zawiera Wiec Wszelkie przeslanki tej odpowiedzialnosci oraz ustala Zakres podmiotowy stosunku obligacyjnego, ktory powstaje Z mocy ustawy W momencie Wyrzadzenia szkody przez niezgodne Z prawem dzialanie lub Zaniechanie przy wykonywaniu Wladzy publicznej. Przeslankami odpowiedzialnosci po mysli powolanego przepisu sa: szkoda, fakt jej Wyrzadzenia przez niezgodne Z prawem dziaianie lub Zaniechanie przy Wykonywaniu Wladzy publicznej oraz laczacy te Zdarzenia normalny Zwiazek przyczynowy. W tej sprawie, W ocenie [__sadu rozpoznajacego sprawe, poW6d W Zaden sposob nie Wykazai przeslanek 0dpoWiedZialn0sci pozwanej Za ewentualny czyn niedozwolony tj. bezprawnosci dzialania lub Zaniecliania rozumianej jako naruszenie norm powszechnie obowiazujacych (co zostalo omowione wyZej) i nie WykaZa1 takZe szkody. Powod nie Wykonal tym samym ciaZacego na nim obowiazku Wynikajacego Z art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c. 1 W Zwiazku Z powyzszym, orzeczono jak W pkt 1 sentencji Wyroku. Swoje ZWaZenia sad oparl. 0 Zebrany W sprawie material dowodowy W postaci niekwestionowanych przez strony dokumentow. . ‘ ' Zeznania powoda sad oceniai Z duZa ostroznoscia i dal im Wiare W tej czesci, W ktorej nie by1y one sprzeczne Z pozostalym materialem Zgromadzonym W sprawie. Zeznania powoda sa subiektywne i czesto nie odzwierciedlaja prawdziwego stanu rZecZy. W szczegolnosci jako niewiarygodne nalezalo uznaé twierdzenia powoda, Ze o tresci Zeznan swiadka . dowiedzial sie po 8 latach od Wydania Wyroku W sprawie karnej. NaleZy Wskazaé, Ze Wyrok Zostal Wydany W 2005r, Zas powod Zostal osadzony W Zaldadzie karnym W 2011r. Jako sprzeczne Z Zasadami doswiadczenia Zyciowego naleZy uznaé twierdzenia powoda, Ze o zapadlym Wyrok_u skazujacym dowiedzial sie po kilku latach od jego Wydania. Nalefzy podkreslié, Ze poW6d Wiedzial 0 ostatnim terminie rozprawy, po ktérym Zostal Wydany Wyrok i trudno uwierzyé, Ze nie interesowal sie tym jaki Zapad1Wy1'ok dotyczacy jego osoby. 8
--- STRONA 10 ---
O kosztach procesu orzeczono Zgodnie Z art.98 § 1 i 3 k.p.c. W ZW. Z art.99 k.p.c., ktére stanowia, Ze strona przegrywajaca sprawe obowiazana jest Zwrocié przeciwnikowi na jego Zadanie koszty niezbedne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbednych kosztow procesu Skarbu Panstwa reprezentowanego przez adwokata Zalicza sie Wynagrodzenie, jednak nie WyZsZe niZ stawki oplat okreslone W odrebnych przepisach i wydatki jednego adwokata. Na koszty strony pozwanej W niniejszej sprawie sktadaja, sie koszty Zastepstwa procesowego W kwocie 7.20021 obliczone zgodnie Z § 6 pkt 7 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci Z dnia 28 Wrzesnia 2002r W sprawie oplat Za pzynnosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosZt6W pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego ustanowionego Z urzedu. 1 9
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sad Apelacyjny W W Wyroku z dnia 27 lipcal99'9r#I.C. 665/12#art.448 k.c.#art.200 § 1 k.k.#art.207 § 1 k.k.#art.200 k.k.#art.199 k.k.#art. 11 § 3 k.k.#art. 2 pkt 4 ustawy#art.5 ust.#art. 448 k.c.#art.11 k.p.e.#art. 24 k.c.#art. 118 k.c.#art. 1 pkt 2 ustawy#art. 2 Wskazanej#art.4421 k.c.#art. 442 § 1 k.c.#art.4421 § 1 k.c.#art.442 § 1 k.c.#art.442l § 1 k.c.#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 77 ust. 1 Konstytucji#art.304 § 2 k.p.k.#art. 417 § 1 k.c.#art. 6 k.c.#art. 232 k.p.c.