Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: I C 661/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Agata Młynarczyk - Śmieja Protokolant: protokolant sądowy Łukasz Bugaj po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2011 r. w Katowicach sprawy z powództwa K. Ż. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w ... o zapłatę i ustalenie 1. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 15.150 zł (piętnaście tysięcy sto pięćdziesiąt złotych) z ustawowymi odsetkami od 26 sierpnia 2009 r., 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie, 3. odstępuje od obciążania powoda kosztami sądowymi, 4. zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Katowicach na rzecz racy prawnego M. M. kwotę 4.428 zł (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sygn. akt IC 661/09 1
--- STRONA 2 ---
Uzasadnienie K.Ż. wystąpił z pozwem przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Aresztu Śledczego w ..., domagając się zasądzenia od pozwanego: - kwoty 40.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu tytułem odszkodowania, - kwoty 3.200 zł miesięcznie tytułem renty dożywotnej, płatnej do dnia 10 każdego miesiąca, począwszy od 10 lutego 2009 r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w zapłacie, - kwoty 30.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu tytułem zadośćuczynienia. Wniósł także powód o ustalenie odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości z tego samego zdarzenia. W uzasadnieniu żądania powód podał, że podczas pobytu w Areszcie Śledczym w ... zachorował na wirusowe zapalenie wątroby typu C. Zakażenie to jest wynikiem niezachowania przez pozwanego zasad higieny i bezpieczeństwa zdrowotnego więźniów. W celach przetrzymywano bowiem więźniów zainfekowanych WZW typu C wraz więźniami zdrowymi. Poza tym kontrole cel przeprowadzane były w ten sposób, że rzeczy osobiste osadzonych, w szczególności maszynki do golenia, ulegały pomieszaniu z rzeczami osobistymi osób chorych, a ponieważ były one identyczne więc niemożliwym było rozpoznanie po kontroli do kogo one należały. Zarzucił też powód, że fryzjer strzygł go tą samą maszynką co innych więźniów, w tym zainfekowanych WZW typu C, bez uprzedniej wymiany ostrza lub dokładnej jego dezynfekcji. Nie ulega wątpliwości, że takie działanie pozwanego przy wykonywaniu władzy publicznej było niezgodne z prawem, a w jego wyniku powód poniósł szkodę. Zachowanie pozwanego było niezgodne z przepisami art. 102 pkt 1 kkw, art. 4 § 1 kkw, art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy o służbie więziennej i art. 82 § 1 i § 2 pkt 6 kkw. Żądana przez powoda kwota 40.000 zl stanowi sumę konieczną na pokrycie z góry obecnych i przyszłych kosztów leczenia tej przewlekłej i zasadniczo śmiertelnej choroby. Do kosztów tych niewątpliwie należy zaliczyć konieczność systematycznego zażywania odpowiednich leków, okresowe wizyty u specjalistów, periodyczne przeprowadzanie badan diagnostycznych, stosowanie odpowiedniej diety, na którą winny składać się produkty żywnościowe o podwyższonej jakości. Powód domaga się także renty z tytułu zwiększonych potrzeb w kwocie 1.000 zł oraz z tytułu 2
--- STRONA 3 ---
utraconych zarobków w kwocie 2.200 zł, a to na podstawie art. 444 § 2 kc. Na skutek zakażenia powoda WZW typu C bezsprzecznie zwiększyły się bowiem jego potrzeby i zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość. Powód, jako osoba przewlekle chora będzie zmuszony stale zażywać leki, uczęszczać na wizyty lekarskiej i stosować odpowiednią dietę. Ze względu na brak wykształcenia, tylko ciężka praca fizyczna, taka jak w budownictwie czy warsztacie samochodowym, gwarantowała by powodowi odpowiednio wysokie zarobki. Choroba uniemożliwi mu jednak podejmowanie takiego zatrudnienia. Gdyby jednak powód był w pełni zdrowy mógłby z pewnością liczyć na wynagrodzenia w wysokości ok. 3.400 zł miesięcznie. Ponieważ ze względu na stan zdrowia powód będzie mógł podjąć zatrudnienie zapewniające mu wynagrodzenia w wysokości ok. 1.200 zł, to utracone przez powoda zarobki stanowią kwotę ok. 2.200 zł. Żądana tytułem zadośćuczynienia kwota 30.000 zł obejmuje wycenę wszystkich cierpień fizycznych i psychicznych powoda, zarówno już doznanych, jak i tych, które zapewne wystąpią w przyszłości w związku z postępem choroby. Jest to kwota adekwatna i kompensująca krzywdę powoda (k. 1-3, 53-58). Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Pozwany zaprzeczył, aby z jego winy doszło do zakażenia powoda wirusem HCV. Wskazał, że powód po przyjęciu do jednostki był zobligowany do podpisania oświadczenia, iż został zapoznany z problematyką zakażenia wirusem HIV, koniecznością przestrzegania określonych reżimów sanitarnych oraz możliwością zarażenia się chorobami zakaźnymi w przypadku nieprzestrzegania tych reguł. Przepisy prawa nie nakazują izolacji osób zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu B i C, jak również wirusem HIV. Powód jest osobą dorosłą i powinien wiedzieć, że maszynki do golenia czy szczoteczki do zębów są środkami higieny osobistej i do podstawowych standardów higienicznych należy nie korzystanie z nich wspólnie z inną osobą. Rzeczą powoda było oznakowanie otrzymanego sprzętu tak, by możliwe było rozróżnienie go od sprzętu współosadzonych. Informacja o stanie zdrowia osoby należy do sfery dóbr osobistych każdego człowieka, a jej ewentualne rozpowszechnianie jest uzależnione wyłącznie od woli chorego. Pozwany działał zatem zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami, a o jego odpowiedzialności można by mówić dopiero wówczas, gdyby któraś z osób osadzonych razem z powodem w jednej celi dopuszczała się w stosunku do niego i bez jego zgody zachowań stwarzających ryzyko zagrożenia, a pozwany nie podjąłby żadnych działań. Nieprawdziwe są również twierdzenia powoda dotyczące 3
--- STRONA 4 ---
rzekomego zakażenia powoda wirusem HCV podczas strzyżenia. Każdy fryzjer zatrudniony w Areszcie przechodzi bowiem stosowane badania lekarskie i zgodnie z instrukcją pracy jest on obowiązany do używania w szczególnych przypadkach rękawiczek jednorazowych, noszenia czystego fartucha ochronnego oraz każdorazowej wymiany okrycia z ramion osób strzyżonych. Ma fryzjer do dyspozycji specjalną wanienkę do dezynfekcji używanych narzędzi, które po każdym użyciu są dezynfekowane. W ocenie pozwanego nie poniósł więc powód żadnej szkody w wyniku pobytu w pozwanym Areszcie, która zostałaby wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie pozwanego (k. 62-65). Sąd ustalił: W Areszcie Śledczym w ... powód przebywał w następujących okresach: - od 8 czerwca 2004 r. do 14 lipca 2004 r., - od 29 października 2005 r. do 8 lutego 2006 r., - od 19 lipca 2006 r. do 24 kwietnia 2008 r., - od 19 czerwca 2008 r. Przy przyjęciu do Aresztu w dniu 31 października 2005 r. w trakcie oceny sanitarno – epidemiologicznej powód zaprzeczył, aby chorował na żółtaczkę. Przyznał się natomiast do posiadania na ciele kilku tatuaży wykonanych parę lat wcześniej. Podczas osadzenia w Areszcie Śledczym w ... przebywał powód w celach razem z osobami zarażonymi wirusem HCV. Nie wszyscy osadzeni informowali współwięźniów o swojej chorobie. W Areszcie Śledczym w ... średnio 2 razy w miesiącu odbywają się planowe kontrole cel bez obecności osadzonych. W trakcie tych kontroli funkcjonariusze sprawdzają stan zabezpieczeń technicznych, a także kontrolują rzeczy osobiste osadzonych. Podczas kontroli dochodziło do wymieszania tych rzeczy, a zwłaszcza przyborów toaletowych – szczoteczek do zębów i maszynek do golenia. Te, które osadzeni otrzymywali w Areszcie (1 maszynka na miesiąc, 1 szczoteczka na pół roku), były tego samego koloru i bez specjalnego oznaczenia nie można ich było odróżnić. Podczas pobytu w pozwanym Areszcie powód korzystał z usług fryzjera, goląc głowę na tzw. zero. Fryzjer nie dezynfekował maszynki i nie wymieniał ostrza po strzyżeniu kolejnych osób, a jedynie omiatał ostrze pędzelkiem. 4
--- STRONA 5 ---
W październiku 2007 r. powód zgłosił się do lekarza, podejrzewając u siebie zakażenie HCV. Wynik badania wykonanego dniu 17 października 2007r. na obecność przeciwciał anty-HCV był jednak ujemny. W kwietniu 2008 r. powód zaczął odczuwać nagłe i silne bole brzucha. Nie miał apetytu i wymiotował. W związku z tymi dolegliwościami na wizycie lekarskiej w dniu 14 kwietnia 2008 r. zlecono wykonanie powodowi badań laboratoryjnych. Wobec stwierdzenia znacznie podwyższonej aktywności tzw. enzymów wątrobowych, czyli A1AT do 690 U/1 oraz AspAT do 385U/1, a także stężenia bilirubiny do 3,4 mg/dl, zdecydowano o przekazaniu powoda do Oddziału Hepatologicznego Szpitala Zakładu Karnego w ….., gdzie powód został przyjęty w dniu 23 kwietnia 2008 r. Przebywał tam do dnia 10 czerwca 2008 r. Podczas hospitalizacji potwierdzono zakażenie HCV, wykluczono natomiast zakażenie HBV i HIV. Stwierdzono ponadto genotyp 3 wirusa HCV oraz wykonano biopsję wątroby. Wynik histopatologicznej oceny bioptatu wskazywał na minimalną aktywność (1 punkt w skali 0-4 punkty) oraz niewielki zasięg włóknienia (1 punkt w skali 0 - 4 punkty). W trakcie hospitalizacji odnotowano znaczącą poprawę w zakresie biochemicznych parametrów funkcji wątroby. Kontrolne oznaczenie aktywności A1AT przed wypisem wykazywało 81U/1, ASp AT46u/1, bilirubiny 0,6 mg/dl. W dalszej obserwacji ambulatoryjnej stwierdzono miernie podwyższoną aktywność aminotransferas A1AT i ASp AT oraz prawidłowe stężenie bilirubiny i prawidłowy rozkład elektroforetyczny białek krwi. W dniu 30 marca 2010 r. w pracowni badań molekularnych Fundacji Akademii Medycznej we…… wykonano powodowi badanie HCV RNA numer 337/10, w którym nie wykryto materiału genetycznego HCV, co wskazywało na samoistne wyleczenie. W związku z powyższym nie było konieczności podejmowania u powoda leczenia przeciwwirusowego interferonem i rybabiryną, a powoda można było uznać za wolnego od infekcji HCV, czyli praktycznie zdrowego. Ponieważ jednak próby wątrobowe czyli A1 AP i ASp AT przekraczały górną granicę normy, co sugerowało utrzymywanie się procesu zapalenia wątroby, powód przeprowadził kolejne badania w dniu 16 maja 2011 r. Wyniki badań potwierdziły występowanie u powoda cech przewlekłego uszkodzenia wątroby, na co wskazywała podwyższona aktywności A1 AP i ASp At i powiększenie wątroby w USG. Jednakże zakażenia wirusami chepatotropowymi (HBV i HCV) nie są jedyną przyczyną podwyższonej aktywności A1AT i ASp AT, gdyż przyczyn takich może być wiele, nieprawidłowe wyniki tych badań nie mogły być dowodem, iż u powoda toczy się proces zapalny na tle zakażenia wirusem HCV. Dlatego w dniu 20 listopada 2011 r. powód wykonał kolejne 5
--- STRONA 6 ---
badanie na obecność HCV RNA, które nie potwierdziło obecności materiału genetycznego wirusa HCV, co wyklucza aktywne zarażenie tym wirusem. U powoda doszło więc do samoistnej eliminacji zakażenia HCV po przebyciu ostrego zapalenia wątroby. Nie wystąpiły u powoda długotrwałe konsekwencje zarażenia wirusem zapalenia wątroby typu C i powód nie wymaga obecnie leczenia przeciwwirusowego. Nie musi także stale stosować leków ani specjalnej diety. Powód przebywa już na wolności. Ma 28 lat. Nie ma zawodu. Ukończył jedynie kurs glazurnika i ślusarza. Mieszka z narzeczoną w jej mieszkaniu. Pracuje tylko dorywczo i zarabia ok. 700-800 zł miesięcznie. Czuje się dobrze, ale kiedy dowiedział się, że jest chory, to sądził, że jest to choroba nieuleczalna i obawiał się o jej wpływ na dalsze życie, a zwłaszcza możliwość założenia rodziny. Po opuszczeniu szpitala powód jeszcze przez około rok, średnio raz w tygodniu, doznawał dolegliwości w postaci bóli brzucha i wymiotów. Nie miał apetytu, stosował dietę lekkostrawną oraz leki typu hepatil, sylimalor, nospa, ranigast. Po opuszczeniu zakładu karnego powód zgłosił się do lekarza pierwszego kontaktu, który zalecił mu, aby nadal stosował dietę lekkostrawną, unikał alkoholu, zażywał hepatil. Powyższych ustaleń Sąd dokonał w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy tj. zeznania świadków Z.N. (k. 157), R. K. (k. 157-158), D. N. (k. 158), R. H.(k. 158- 159), S. O. (k. 159), S. Ł. (k. 159), M. M. (k. 209), D. C. (k. 241), M. M. (k. 282-283), M. K. (k. 365), P. G. (k. 212), A. S.k. 439-440), zeznania powoda (k. 314-315, 510- 511), opinie biegłej z zakresu chorób zakaźnych E. J. (k. 369-374, 419-422, 476-478, 502), dokumentację medyczną powoda (k. 328), wynik badań powoda (k. 495, 459- 462), rachunek (k. 496), protokoły kontroli sanitarnej (k. 68-90), instrukcję pracy fryzjera z 30 lipca 2007 r. (k. 392), notatkę służbową z 6 października 2010 r. (k. 393), notatkę kierownika ZOZ z 30 września 2009 r. (k. 67). Jak wynika z opinii biegłej E.J. (k. 396-374) do zakażenia powoda niewątpliwie doszło podczas pobytu w pozwanym areszcie. Powód przebywał tam bowiem nieprzerwanie od 19 lipca 2006 r. (k. 63), nie korzystał z przepustek i nie był wcześniej zakażony, czego dowodzi negatywny wynik badania na obecność przeciwciał anty – HCV z 17 października 2007 r. Choroba zamanifestowała się klinicznie w kwietniu 2008 r., kiedy to potwierdzono u powoda obecność przeciwciał 6
--- STRONA 7 ---
anty – HCV, a wyniki badań biochemicznych wskazywały na zapalenie wątroby. Nie ma jednak powód racji twierdząc, iż na zakażenie HCV mogło mieć wpływ przebywanie w jednaj celi z osobami zakażonymi HCV. Zakażenie tym wirusem nie rozprzestrzenia się drogą kropelkową ani pokarmową, w związku z czym samo zamieszkiwanie z osobą zakażoną nie niesie żadnego ryzyka. W tak zwanych codziennych kontaktach z osobami zakażonymi HCV nie można się zarazić, nie ma więc uzasadnienia dla selekcji osób zakażonych HCV nawet w warunkach aresztu. Jest jednak oczywistym i powszechnie wiadomym, że nie należy używać narzędzi należących do osoby zakażonej, które są stosowane do zabiegów przebiegających z naruszeniem ciągłości skóry i śluzówek. Do takich przyrządów należą m.in. tradycyjne maszynki do golenia, a także szczoteczki do zębów. Stosowane zatem w Areszcie procedury przeszukań cel, podczas których dochodziło do wymieszania przedmiotów osobistych więźniów niosły ze sobą ryzyko zakażenia. Również jeżeli podczas strzyżenia dochodziło do uszkodzeń skóry głowy, a nie wdrażano stosownych procedur dezynfekcyjno – sterylizacyjnych, mogło to nieść ze sobą ryzyko zakażenia HCV. W ocenie Sądu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego można stwierdzić, że do zakażenia powoda doszło z przyczyn zależnych od pozwanego. Wszyscy zawnioskowani przez powoda świadkowie zgodnie bowiem potwierdzili, że podczas kontroli cel dochodziło do wymieszania rzeczy osobistych osadzonych, w tym przedmiotów higieny osobistej – maszynek do golenia i szczoteczek do zębów. Nie wszyscy osadzeni informowali współwięźniów, że są zarażeni wirusem HCV. Do czasu zakażenia powód nie oznaczał więc swoich przyborów toaletowych i tak jak wszyscy osadzeni trzymał je w kubku na półce nad umywalką. Po kontroli celi rzeczy te były wymieszane, a ponieważ te, które osadzeni otrzymywali w areszcie były w tym samym kolorze, nie sposób było je odróżnić. Od czasu zakażenia powód starał się trzymać swoje przybory higieniczne oddzielnie, a jeżeli po kontroli cel były pomieszane z rzeczami innych osadzonych, to starał się je wymieniać. Świadkowie R. K., S. O., S. Ł. M. K. potwierdzili ponadto, iż składali ustne skargi na sposób przeszukania cel, ale nie odnosiły one żadnego skutki. Skargi te składali wychowawcom, oddziałowym lub dowódcom zmiany. Świadkowie M.K., D. C.i i M. M., a także sam powód zeznali również , iż nie byli informowani o możliwości zakażenia wirusem HCV, a informacje o chorobie zdobywali przeważnie dopiero wówczas, gdy byli już zakażeni. 7
--- STRONA 8 ---
Jedynie świadek P. G. zaprzeczył, aby w trakcie kontroli cel rzeczy osadzonych były rozrzucane, czy wymieszane. Zeznania tego świadka, w ocenie Sądu, nie zasługiwały jednak na wiarę, gdyż jest on zatrudniony w pozwanym Areszcie jako Zastępca Kierownika Działu Ochrony i z tej racji jest osobą zainteresowaną rozstrzygnięciem sprawy. Poza tym sam niekiedy w takich kontrolach uczestniczył. Z tych samych względów odmówił Sąd wiary notatce służbowej Kierownika Ochrony pozwanego Aresztu z 6 października 2010 r. (k. 393). Nie zasługiwały na wiarę zeznania świadka P. G. również w zakresie w jakim twierdził on, że ustne skargi po kontrolach cel dotyczyły zazwyczaj uszkodzonych rzeczy. Przeczą bowiem temu zeznania świadków R. K., R. H., S. O., S. Ł. M. K., D. C.. Z dokonanych ustaleń wynika zatem, że powód mógł w pozwanym Areszcie zarazić się wirusem HCV poprzez używanie środków higieny osobistej osób zarażonych jak również w trakcie strzyżenia. Żaden z zawnioskowanych przez powoda świadków nie potwierdził bowiem, aby fryzjer wymieniał ostrze lub dezynfekował maszynkę do strzyżenia. Świadkowie D. N., R. H., S. O., S. Ł. Z. N. zgodnie zeznali, że fryzjer jedynie omiatał maszynkę pędzelkiem. Świadek D. C. przyznał wprawdzie, że fryzjer miał płyn do dezynfekcji, ale nie używał go. To, że fryzjer taki środek pobierał w ambulatorium aresztu potwierdziła świadek A. S. pielęgniarka, ale jej zeznania nie dają podstaw do tego, aby przyjąć, że fryzjer tego środka rzeczywiście używał i to w sposób należyty. Sam fakt istnienia instrukcji pracy fryzjera nakazującej dezynfekowanie, czyszczenie i mycie używanych narzędzi nie świadczy jeszcze o tym, że fryzjer postępował zgodnie z tą instrukcją. Podobnie protokoły kontroli sanitarnych Aresztu ( k. 68-90) nie dowodzą ani prawidłowości czynności fryzjera ani sposobu przeprowadzania kontroli cel. Nie ma natomiast w ocenie Sądu podstaw do tego, aby przyjąć, że zakażenie powoda było konsekwencją jego świadomego działania i nie przestrzegania zasad higieny. Z zeznań powoda wynika wprawdzie, że wzmożone środki ostrożności co do narzędzi higieny osobistej podjął dopiero od czasu zakażenia i od tego czasu starał się trzymać swoje przybory higieniczne oddzielnie, a w przypadku wymieszania z innymi starał się je wymieniać. Z zeznań powoda oraz z zeznań świadków M. K., D. C, M. M. wynika też jednak, że przy przyjęciu do Aresztu nie byli oni informowani o możliwości zakażenia wirusem HCV i nie wszyscy osadzeni informowali współosadzonych o tym, że są zakażeni. Z zeznań powoda i w/w świadków wynika również, że z reguły dopiero po zakażeniu zdobywali informacje zarówno na temat samej choroby jak i jej profilaktyki. 8
--- STRONA 9 ---
Wniknięcie wirusa do organizmu pacjenta to zjawisko submikroskopowe, nie można go stwierdzić gołym okiem, nikt więc nie jest w stanie udowodnić kiedy i w jakich okolicznościach do niego doszło. Jeśli chodzi o ustalenie przyczyny utraty lub pogorszenia zdrowia ludzkiego istnienie związku przyczynowego z reguły nie może być absolutne pewne, to też wystarczy ustalenie z dostateczną dozą prawdopodobieństwa istnienia związku przyczynowego ( wyrok Sądu Apelacyjnego we …. z 17 stycznia 2006 r., I ACa 1983/04, LEX nr 1865/03). W ocenie Sądu powód udowodnił wysokiego stopnia prawdopodobieństwo zakażenia wirusem HCV w związku ze sposobem przeprowadzania przez funkcjonariuszy Aresztu kontroli cel oraz nie przestrzeganiem przez fryzjera zasad higieny. Zgodnie z art. 417 kc Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Kontrole cel w zakładach karnych i aresztach śledczych odbywają się na podstawie § 72 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31.10.2003r. (Dz.U. 03.194.1902) w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych służby więziennej, w celu odnalezienia przedmiotów niebezpiecznych i niedozwolonych oraz udaremnienia ucieczki albo w innych uzasadnionych przypadkach. W ocenie Sądu, tak jak wskazał powód w pozwie, na podstawie dokonanych ustaleń faktycznych, można zarzucić pozwanemu naruszenie art. 102 pkt 1 kkw, zgodnie którym skazany ma prawo w szczególności do odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia, wyżywienia, odzieży, warunków bytowych, pomieszczeń oraz świadczeń zdrowotnych i odpowiednich warunków higieny. Można także zarzucić pozwanemu naruszenie art. 4 § 1 kkw, zgodnie z którym kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego oraz art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy o służbie więziennej ( obecnie art. 2 ust. 1 pkt 3), zgodnie z którym do podstawowych zadań służby więziennej należy zapewnienie osobom skazanym na karę pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym przestrzegania ich praw a zwłaszcza humanitarnych warunków bytowych, poszanowania godności, opieki zdrowotnej i religijnej. Naruszenie praw powoda wynikających z wyżej przytoczonych przepisów nastąpiło poprzez sposób przeszukiwania cel, w których powód był osadzony. Mieszanie środków higieny osobistej osadzonych, należy bowiem uznać za naruszenie prawa 9
--- STRONA 10 ---
powoda do odpowiednich warunków higieny, a także za postępowanie niehumanitarne, bo stwarzające zagrożenie dla zdrowia powoda i narażające go na jego utratę. Powyższe należy odnieść również do niestosowania przez fryzjera Aresztu zasad higieny przy strzyżeniu. Sposób postępowania z narzędziami podczas usług fryzjerskich określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lutego 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań sanitarnych, jakim powinny odpowiadać zakłady fryzjerskie, kosmetyczne, tatuażu i odnowy biologicznej. Niewątpliwie, nie stosowanie przez fryzjera aresztu procedury czyszczenia, mycia i dezynfekowania narzędzi po każdym użyciu stanowiło naruszenie przepisów § 11 i 12 tego rozporządzenia. Przewidziana w art. 445 § 1 k.c. instytucja zadośćuczynienia jest sposobem naprawienia krzywdy, ujmowanej jako cierpienia fizyczne i psychiczne przeżywane w związku z następstwami uszkodzenia ciała bądż rozstroju zdrowia. Celem zadośćuczynienia jest przede wszystkim złagodzenie tych cierpień. Powinno ono mieć więc charakter całościowy i obejmować wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne zarówno już doznane, jak i te które zapewne wystąpią w przyszłości. Przy ocenie wysokości zadośćuczynienia należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności danego wypadku mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy. Kompensacyjny charakter tej instytucji wymaga, aby przyznana kwota nie miała jedynie symbolicznego charakteru. W ocenie Sądu adekwatną do doznanej przez powoda krzywdy jest kwota 15.000 zł. Przyznając powodowi zadośćuczynienie w tej kwocie Sąd miał na uwadze odczuwane przez powoda w związku z zakażeniem dolegliwości fizyczne i psychiczne, okres hospitalizacji, aktualny stan zdrowia powoda. W szczególności Sąd miał na uwadze, że już badanie wykonane u powoda podczas pobytu w Szpitalu w Potulicach, w tym biopsja wątroby, wykazały tylko niewielkiego stopnia uszkodzenie wątroby i minimalną aktywność procesu chorobowego. Parametry biochemiczne funkcji wątroby nie wskazywały na jej upośledzenie. Kolejne badania nie wykazały już obecności materiału genetycznego HCV, gdyż u powoda nastąpiło samoistne wyleczenie. Nie było zatem konieczności podejmowania przez powoda leczenia przeciwwirusowego interferonem i rybawiryną. Obecnie powód jest wolny od infekcji HCV i praktycznie zdrowy. Minimalna aktywność zapalna i nieznaczne włóknienie wątroby nie są czynnikiem istotnie ograniczającym zdolność powoda do podjęcia pracy w budownictwie, czy w warsztacie samochodowym. Zakażenie 10
--- STRONA 11 ---
wirusem HCV nie jest także wskazaniem do stosowania jakiejkolwiek szczególnej diety. Tak jak w przypadku osoby zdrowej, dieta osoby po przebytym zakażeniu, powinna być racjonalna i zrównoważona. W przypadku powoda nie można też mówić o konieczności przewlekłego stosowania leków. Stosowanie takich leków nie byłoby konieczne po skutecznej terapii przeciwwirusowej pozwalającej na całkowite wyleczenie. Nie jest więc konieczne i w przypadku samoistnego wyleczenia. Należy także zaznaczyć, że zakażenie wirusem HCV nie jest chorobą nieuleczalną i śmiertelną, a w przypadku genotypu 3, którym zarażony był powód prawdopodobieństwo pełnego wyleczenia wynosi 85%, ale tak jak wcześniej wskazano terapia przeciwwirusowa nie była u powoda konieczna, gdyż doszło u niego do samoistnego wyleczenia. Nieuzasadnione były również obawy powoda, że zakażenie HCV uniemożliwi mu założenie rodziny i posiadanie zdrowego potomstwa, ponieważ prawdopodobieństwo zakażenia drogą seksualną jest znikome i szacowane na ok. 1,5%. Możliwość zakażenia domowników jest również mało prawdopodobna i mogłaby mieć miejsce np. w przypadku współużytkowania przedmiotów higieny osobistej należących do powoda. Ponieważ jednak powód posiada już świadomość tego rodzaju zagrożeń, zapewne nie dopuści do zakażenia tą drogą osób bliskich. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności Sąd zasadził na rzecz powoda zadośćuczynienie w kwocie 15.000 zł. Odsetki od tej kwoty na podstawie art. 481 & i i 2 kc zasądzono od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu stanowiącego wezwanie do zapłaty. Jeśli chodzi o pozostałe roszczenia powoda oparte o art. 444 &1 i 2 kc, to w zakresie kosztów leczenia Sąd uwzględnił jedynie kwotę 150 zł za wykonane przez powoda badanie (K. 496). W pozostałym zakresie roszczenia z tytułu kosztów leczenia Sąd nie uwzględnił, ponieważ podczas pobytu w zakładzie karnym powód żadnych kosztów leczenia nie ponosił. Natomiast kosztów leków, które jak twierdził, kupował po opuszczeniu zakładu karnego nie wykazał. Twierdzenia powoda o tym jakie leki zażywa były sprzeczne i niekonsekwentne. Początkowo powód twierdził bowiem, że zażywa lek przepisany mu przez lekarza rodzinnego, który kosztuje 40 zł. Później zaś, że kupuje tylko hepatil. Nie był jednak w stanie powód powiedzieć ile lek ten kosztuje i jaką sumę wydaje na niego miesięcznie. Poza tym jak wynika z dokonanych ustaleń w przypadku powoda nie zachodzi konieczność przewlekłego stosowania leków, czy konieczność stosowania specjalnej diety. 11
--- STRONA 12 ---
Nieuzasadnione było również roszczenie powoda z tytułu renty wyrównawczej, tak z tytułu utraconych zarobków, zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość jaki z tytułu zwiększonych potrzeb, a to wobec aktualnego stanu zdrowia powoda i braku długotrwałych konsekwencji zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C. W wyniku przebytej choroby powód nie utracił bowiem zdolności do pracy zarobkowej, nie zmniejszyły się jego widoki powodzenia na przyszłość, ani nie zwiększyły się jego potrzeby. Powód jest obecnie zdrowy i może normalnie pracować. Z powyższych względów nie było także podstaw, aby ustalić odpowiedzialność pozwanego za skutki zakażenia powoda mogące wystąpić w przyszłości. O kosztach orzeczono na podstawie § 15 i 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie wynagrodzenia za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 12
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Katowicach#I C 661/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicac#art. 102 pkt 1 kkw#art. 4 § 1 kkw#art. 1 ust. 3 pkt#art. 444 § 2 kc.#art. 417 kc#art. 2 ust. 1 pkt#art. 445 § 1 k.c.