Wyrok I C 661/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 czerwca 20010 r. Sąd Okręgowy we Wrocław

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 661/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 czerwca 20010 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Aneta Fiałkowska - Sobczyk Protokolant: Andżelika Kubiec po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2010 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa K. C. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w W. o zapłatę I. oddala powództwo; II. nie obciąża powoda kosztami procesu za I instancję; III. przyznaje ze Skarbu Państwa (kasa Sądu Okręgowego we Wrocławiu) na rzecz adwokata A. L. kwotę 3 600 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług w wysokości 792 zł (łącznie 4 392 zł) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sygn. akt IC 661/09 UZASADNIENIE Powód K. C. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - (...) w W. kwoty 80 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną ze strony pozwanej krzywdę za dyskryminację oraz naruszenie dóbr osobistych powoda w postaci prawa do równego traktowania oraz prawa do zatrudnienia. W uzasadnieniu żądania powód podniósł, iż zachowanie strony pozwanej, dyskryminujące powoda względem innych skazanych, naraziło go na krzywdę. --- STRONA 2 --- Powód wyjaśnił, iż od dawna czyni starania o uzyskanie zatrudnienia w (...) w W., w którym przebywa jako osadzony. Poza okresem od 14 lipca 2007 r. do 13 marca 2008 r., powód pozostaje bez pracy zarobkowej, pomimo, iż nieustannie zabiega o nią zabiega. Powód podniósł, iż zmuszony był wnieść o zwolnienie z poprzedniej pracy bowiem godziny pracy pokrywały się z godzinami lekcyjnymi. Od tamtej pory strona pozwana nie reaguje na wnioski powoda w sprawie zatrudnienia. W ocenie powoda stanowisko strony pozwanej dyskryminuje powoda, z uwagi na fakt, iż w (...) zatrudniane są osoby krócej przebywające w placówce, nie posiadające obciążeń alimentacyjnych i lepiej usytuowane pod względem materialnym. Zdaniem powoda zaniechanie ze strony pozwanego spowodowało po stronie K. C. szkody, w postaci wzrostu zadłużenia alimentacyjnego. Ponadto, powód zarzucił, iż wskutek dyskryminacji ze strony pozwanej nie stać go na opłacenie połączeń telefonicznych z (...), przez co utracił kontakt z córką. Powoda nie stać także na podstawowe produkty higieny osobistej, takie jak: maszynki do golenia, szampon. W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów procesu według norm prawnych. W uzasadnieniu pozwany podniósł, iż brak odpłatnego zatrudnienia nie jest wynikiem dyskryminującego stosunku strony pozwanej do powoda, lecz spowodowany jest przede wszystkim ograniczeniem możliwości zatrudnienia skazanych z powodu spadku liczby ofert przedsiębiorców ubiegających się o zatrudnienie osób pozbawionych wolności, co zdaniem strony pozwanej jest wynikiem trwającego kryzysu gospodarczego. Poza tym, w okresie odbywania kary powód uczył się i zatrudnianie go w tym okresie nie był możliwe. Strona pozwana zarzuciła nadto, iż zarzut naruszenia przez nią przepisu art. 122 §2 k.k.w., tj. niezapewnienie powodowi pracy jako zobowiązanemu do świadczeń alimentacyjnych jest całkowicie bezpodstawny. Prawo nie nakłada na osadzonych --- STRONA 3 --- obowiązku świadczenia pracy, ale jednocześnie nie przyznaje im żadnych praw, z których wynikałyby dla osadzonych roszczenia w zakresie zapewnienia zatrudnienia za wynagrodzeniem. Przy czym w wyniku kontroli przeprowadzonej w 25 lutego 2009 r. stan zatrudnienia w pozwanej placówce oceniony został przez sędziego wizytatora wysoko. Wysoko zostały ocenione także wysiłki Dyrektora (...) w pozyskiwaniu nowych ofert na zatrudnienie osadzonych. Sędzia stwierdziła, że w roku 2008 (... ) zatrudniał 415 skazanych w tym 400 odpłatnie, co stanowiło ponad 35% ogólnej liczby osadzonych. Natomiast w zachowaniu funkcjonariuszy (...) w W. brak jest nie tylko cech bezprawności ale także i winy. Działaniom organów postępowania wykonawczego podejmowanym w stosunku do powoda nie towarzyszył jakikolwiek zamiar poniżenia ani upokorzenia K. C.. W ocenie pozwanego Skarbu Państwa, wskazującego w tym miejscu na stanowisko sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego przyznanie powodowi - przestępcy - jakiegokolwiek zadośćuczynienia pieniężnego naruszałoby elementarne zasady współżycia społecznego określone w art. 5 k.c. oraz elementarne poczucie sprawiedliwości społecznej. W piśmie procesowym z dnia 19 października 2009 r., powód reprezentowany przez swojego pełnomocnika z urzędu, podtrzymał żądanie zapłaty wskazane w pozwie, uściślając, iż domaga się 80 000 zł tytułem odszkodowania z tytułu utraconych zarobków, jakie mógł osiągnąć przebywając w (...) w W., a których to nie osiągnął z uwagi na fakt, iż pozwany, kierując się własnymi normami zatrudnienia więźniów sprzecznymi z ustawowymi zasadami - zatrudniał innych osadzonych z pominięciem powoda. Powód uściślił, iż żądana kwota mieści w sobie także zadośćuczynienie z tytułu dyskryminowania, w wyniku którego powód - ojciec - w żaden sposób nie mógł zaspokoić potrzeb materialnych swojego małoletniego dziecka. --- STRONA 4 --- W dniu 10 grudnia 2009 r. pełnomocnik powoda wskazał, iż powód domaga się 20 000 zł z tytułu odszkodowania za utracone zarobki oraz 60 000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę. Słuchany na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2010 r. w trybie pomocy sądowej powód oświadczył, iż domaga się od 13 000 do 15 000 zł odszkodowania. Reszta od 65 000 - 67 000 zł stanowi żądanie zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną powodowi przez stronę pozwaną. Powód wyjaśnił, iż z uwagi na brak kontaktu z córką, brak jakichkolwiek środków do życia i niezaspakajanie potrzeb własnego dziecka był w stanie nieustannego zamartwiania się podupadł na zdrowiu (...) i rozpoczął leczenie (...). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: K. C. jest osobą kilkakrotnie karaną za przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, jak również przeciwko mieniu. W związku z popełnieniem w/w przestępstw K. C. wielokrotnie odbywał karę pozbawienia wolności w (...). Obecnie powód odbywa kilka kar pozbawienia wolności: 3 lata i 6 miesięcy, 2 lata i 6 miesięcy oraz 2lata i 6 miesięcy m.in. za popełnienie o przestępstwa z art. 158 k.k., 282 k.k., 275 1 k.k., 281 k.k., 284 1, 2 i 4 k.k. (dowód: akta osobopoznawcze K. C.); W okresie do 8 sierpnia 2007 r. do dnia 7 lipca 2009 r. powód przebywał w (...) w W.. Następnie powód został przetransponowany do (...) w G.. (dowód: akta osobopoznawcze K. C., przesłuchanie powoda K. C., k. 154) W okresie od października 2007 do lutego 2008 r. powód był zatrudniony na oddziale (...), na którym był osadzony. W godzinach 13.30 - 15.30 roznosił posiłki, --- STRONA 5 --- a od godziny 17.30 - 18.00 sprzątał. Powód rozpoczął naukę w Szkole Zawodowej przy (...) w W. i został przeniesiony na Oddział (...). Zajęcia teoretyczne trwały trzy razy w tygodniu, natomiast zajęcia praktyczne odbywały się dwa razy w tygodniu. W pierwszym roku zajęcia szkolne odbywały się w godzinach porannych, w drugim roku - w godzinach popołudniowych. Ponieważ godziny zajęć szkolnych i obowiązkowych praktyk kolidowały z godzinami pracy przy roznoszeniu posiłków i sprzątaniu, K. C. zrezygnował z pracy zarobkowej. (dowód: przesłuchanie powoda, K. C. k. 154); Powód po utracie pracy wnosił o ponowne zatrudnienie go za wynagrodzeniem, jednakże otrzymywał odpowiedzi, że nie ma wolnych miejsc pracy. K. C. sporadycznie opuszczał zajęcia szkolne bez usprawiedliwienia. (dowód: przesłuchanie powoda, K. C. k. 154, zeznania świadka Ł. M., k. 120); K. C. ma (...) córkę, z którą nie utrzymuje kontaktów. Powód posiada wykształcenie zawodowe w zakresie monter - mechanik urządzeń przemysłowych. Zawód ten powód zdobył uczęszczając do szkoły w (...) w W.. (dowód: przesłuchanie powoda, K. C. k. 154); Część osadzonych w (... ) w W. uczęszczała do szkoły i pracowała. Prace zarobkową wykonywali także skazani nie posiadający zadłużeń alimentacyjnych. (dowód: zeznania świadka M. M., k. 119, zeznania świadka Ł. M., k. 120, zeznania świadka M. G., k. 121, zeznania świadka A. P., k. 154). Sąd zważył, co następuje: --- STRONA 6 --- Powód domagał się zasądzenia na jego rzecz od strony pozwanej łącznie kwoty 80 000 zł tytułem odszkodowania za utracone dochody oraz tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Powód podniósł, iż źródłem powstania po jego stronie szkody i krzywdy jest bezprawne, w jego ocenie, zachowanie ze strony administracji (...) w W. polegające na dyskryminowaniu powoda na tle innych osadzonych pod względem zapewnienia powodowi odpłatnego zatrudnienia. Podstawę materialnoprawną żądania powoda stanowił przepis art. 417 k.c., oraz art. 23, w zw. z art. 24 w zw. z art. 448 k.c. Jak wynika z twierdzeń powoda zawartych w pozwie, podstawę faktyczną jego roszczeń stanowią zdarzenia mające miejsce począwszy od marca 2008 r. do dnia wniesienia pozwu w niniejszej sprawie, kiedy to według twierdzeń powoda, bezpowrotnie utracił on pracę wykonywaną w (...) w W. i dochody z niej uzyskiwane. Z uwagi na fakt, iż powód w głównej mierze podnosi zarzut dyskryminacji jego osoby przez władze (...), w odniesieniu do roszczenia odszkodowawczego powoda zastosowanie znajdzie przepis art. 24 §2 k.c. odsyłający do ogólnych zasad odpowiedzialności. Zgodnie z art. 417 k.c., za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Komentowany przepis art. 417 k.c. przewiduje odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, zdefiniowanym jako "niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej". Stanowi więc on ogólną podstawę odpowiedzialności władz publicznych za ich władcze zachowanie. Warto w tym miejscu podkreślić, iż Kodeks cywilny przed nowelizacją z 2004 r. określał odpowiedzialność państwa i jednostek samorządu terytorialnego za zachowania funkcjonariuszy państwowych i samorządowych (za cudze czyny). Art. 417 k.c. w --- STRONA 7 --- obecnym brzmieniu przewiduje odpowiedzialność odszkodowawczą władzy publicznej za jej własne działania i zaniechania. Przy określeniu zasady odpowiedzialności podstawowe znaczenie ma treść art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którą odpowiedzialność za niezgodne z prawem działania organów władzy publicznej nie wymaga zawinienia sprawcy szkody. Tę regułę przejął przepis art. 417 k.c., który również uniezależnia od winy władz publicznych przypisanie im obowiązku naprawienia szkody. W piśmiennictwie, przypisanie odpowiedzialności za sam skutek bezprawnego zachowania, a więc niezależnie od oceny strony podmiotowej, określane jest mianem odpowiedzialności na zasadzie ryzyka albo odpowiedzialności na zasadzie bezprawności. Jeżeli niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej wyrządziło uszczerbek w dobrach osobistych, ale nie stanowi deliktu ujętego w przepisie art. 445 k.c. (np. naruszające godność, niehumanitarne warunki stworzone osobie pozbawionej wolności lub tymczasowo aresztowanej), nie jest konieczne ustalenie winy podmiotu, dla przypisania mu odpowiedzialności na podstawie art. 417 w zw. z art. 448 k.c. Przeciwne stanowisko, uwzględniające przesłankę winy, nie zapewnia minimalnego standardu ochrony określonego w art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, który wskazuje jedynie przesłankę bezprawności i nie różnicuje postaci szkody. Przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę jest zatem przede wszystkim bezprawność, którą należy rozumieć jako niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie. W ocenie Sądu, z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, iż zachowanie strony pozwanej względem powoda nie nosiło cech bezprawności. Strona pozwana, na której z uwagi na wspomnianą wyżej zasadę ryzyka odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa, spoczywał w tej mierze ciężar dowodu, wykazała, iż nie naruszyła norm zawartych w art. 121 k.k.w. oraz art. 122 §2 k.k.w. Jak wynika z w/w regulacji, (...) (Dyrektor (...)) ma obowiązek zapewnienia skazanemu świadczenia pracy, przewidziany jako obowiązek pojawiający się w miarę istniejących możliwości. Strona pozwana słusznie wskazała, iż w miarę możliwości z tego --- STRONA 8 --- obowiązku starała się wywiązać rzetelnie. Stan zatrudnienia w placówce, jak i starania Dyrektora (...) w pozyskiwaniu nowych kontrahentów zapewniających miejsca pracy osadzonym, oceniany jest wysoko przez Sędziów Wizytatorów. W rozważanym okresie (rok 2008) (...) zatrudniał 415 skazanych, w tym 400 odpłatnie, co stanowiło 35% ogólnej liczby osób osadzonych. Dane powyższe wskazują, iż strona pozwana ze swojej powinności, wywiązywała się w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami. Zdaniem Sądu, z punktu widzenia nie tylko założeń resocjalizacji, ale także zasady ekonomiki i gospodarności obowiązującej przy wykonaniu władzy w zakresie finansów publicznych, oczywistym jest, iż (... ) zmierzają do zapewnienia pracy zarobkowej jak najszerszej liczbie osadzonych. Należy zdawać sobie jednak sprawę z ograniczonych aktualnie możliwości pozyskiwania przez Dyrektorów (...) nowych miejsc pracy dla osadzonych z uwagi na trwający kryzys gospodarczy i panującą recesję na rynku pracy. W świetle ustaleń poczynionych w sprawie, nie można stwierdzić, iż zachowanie organów (...) nosiło cech bezprawności. Dla określenia odpowiedzialności odszkodowawczej władz publicznych, obok zdarzenia sprawczego, konieczne jest jednak ustalenie pozostałych przesłanek odpowiedzialności deliktowej, a więc szkody i związku przyczynowego. Przepis art. 417 k.c. nie zawiera w tej kwestii żadnej regulacji, a tym samym znajdą zastosowanie ogólne reguły dotyczące kompensaty szkody w mieniu (majątkowej) oraz koncepcji związku przyczynowego - w szczególności ujęte w przepisach art. 415 i art.. 361.k.c. Powód K. C., na którym w świetle regulacji zawartej w art. 6 k.c. spoczywał ciężar dowodu w tym zakresie, nie wykazał, iż po jego stronie, w rozważanym okresie powstała jakakolwiek szkoda majątkowa. Z jego twierdzeń nie wynika jaki zawód powód wykonywał wcześniej i jakie dochody otrzymywał w okresie świadczenia pracy na wolności lub nawet przez okres zatrudnienia w (...) w W. (od października 2007 do lutego 2008 r.). Powód nie wykazał także wysokości szkody, gdyż nawet --- STRONA 9 --- określając ją ostatecznie na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2010 r.: „od 13 000 do 15 000 zł", pozostawił w tym zakresie wątpliwości. Brak jest zatem sprecyzowanego, wyrażającego się w konkretnej sumie żądania odszkodowawczego. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 417 k.c. w zw. z art. 24 §2 k.c. żądanie odszkodowawcze powoda, należało oddalić. Nie zasługiwało na uwzględnienie żądanie K. C. o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w związku z naruszeniem dóbr osobistych powoda. Podstawę materialnoprawną tego żądania stanowił przepis art. 23, w zw. z art. 24 w zw. z art. 448 k.c. Zgodnie z przepisem art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia itd. pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia (art. 448 k.c.) Ochrona dóbr osobistych nie wymaga dla przyjęcia odpowiedzialności winy sprawcy oraz przewiduje domniemanie bezprawności jego działania naruszającego dobra osobistego, co powoduje, że dochodzący ochrony nie musi tej przesłanki udowadniać, natomiast na sprawcy ciąży obowiązek wykazania, że jego działanie było zgodne z prawem -tak w wyroku z 28 lutego 2007 r. uznał Sądu Najwyższy (V CSK 431/06 LEX nr 255593, vide też Komentarz do KC S. Dmowski, S. Rudnicki W-wa 1998r Wyd. Pr. str. 69 teza 6).), a Sąd orzekający ten pogląd podziela. Abstrahując od analogicznego w stosunku do roszczenia odszkodowawczego braku skonkretyzowania żądania zadośćuczynienia co do wysokości, stwierdzić należało, iż zachowaniu strony pozwanej nie można przypisać cech bezprawności, odnoszącej się do naruszenia norm statuujących zakaz dyskryminacji osadzonych --- STRONA 10 --- pod kątem ich zatrudniania przy pracach odpłatnych, który to zakaz wynika nie tylko z Kodeksu karnego wykonawczego (np.: art. 121, art. 122 §2) i Kodeksu pracy (art.11 3 ), ale przede wszystkim z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 32 ust.2). Strona pozwana dowiodła, iż jej zachowanie, w odniesieniu do zarzutów powoda, nie było bezprawne i na tle realnych stosunków panujących w (...) w W. nie nosiło cech dyskryminacji. K. C. sam zrezygnował z pracy w (...). Pracę te wykonywał odpłatnie w okresie od października 2007 do lutego 2008 r., zaś przyczyną rezygnacji, było, według twierdzeń powoda, kolizja zajęć szkolnych z godzinami pracy. Jak wynika z powyższego, strona pozwana zapewniła powodowi pracę zarobkową, w charakterze, uzależnionym od umiejętności i wykształcenia powoda (pomoc przy roznoszeniu posiłków). (... ) umożliwił powodowi także zdobycie zawodu, natomiast rezygnacja z zatrudnienia przy roznoszeniu posiłków była wynikiem decyzji samego powoda, który w tym zakresie kierował się własnymi priorytetami. Sąd nie dopatrzył się w zachowaniu strony pozwanej jakichkolwiek przejawów dyskryminacji powoda. Jego starania o ponowne zatrudnienie za wynagrodzeniem okazały się nieudane z przyczyn niezależnych od strony pozwanej. Brak jest dowodów na to, aby uznać, iż pozostawanie powoda bez pracy wynikało z celowych działań administracji placówki, która faworyzowała innych osadzonych wbrew nakazowi wynikającemu z przepisu art. 122 §2 k.k.w. Z relacji świadków M. M. i M. G., osób osadzonych w (... ) w W. w rozważanym okresie, wynika jedynie, że istniały możliwości pogodzenia pracy zarobkowej, zwłaszcza tej wykonywanej na terenie placówki, z zajęciami lekcyjnymi i praktyką w szkole. Z zeznań tych świadków wynika także i to, że zatrudnienie można było uzyskać także wówczas, gdy osadzony nie miał obowiązku alimentacyjnego, ani zaległości z tego tytułu. Przypadek A. P., osadzonego, który w tym samym czasie co powód uczęszczał do tej samej szkoły w (... ) w W. i pracował zarobkowo również nie świadczy o dyskryminacyjnym zachowaniu strony pozwanej względem K. C.. --- STRONA 11 --- Świadek ten zeznał, iż łączył obowiązki szkolne z pracą zarobkową w (...). Świadek zatrudniony był w charakterze montera urządzeń elektrycznych do AGD. Powód nie wskazał na jakiekolwiek zachowanie ze strony pozwanej, świadczące o dyskryminowaniu jego osoby w odniesieniu do innych osadzonych. Jego zarzuty ograniczały się do stwierdzenia, iż pracę otrzymywał każdy, kto się o nią starał, przy czym powód nie wykazał, iż faktycznie ubiegał się o ponowne zatrudnienie go za wynagrodzenie. W aktach osobowych powoda brak jest dowodów potwierdzających te starania i ich intensywność. Z zeznań świadka Ł. M. - funkcjonariusza służby więziennej, wynika także, że zdarzało się, że powód opuszczał zajęcia lekcyjne bez usprawiedliwienia. Jego twierdzenia w zakresie priorytetów, którymi się kierował w chwili podejmowania decyzji o rezygnacji z zatrudnienia w (...), i potrzeby zdobywania wykształcenia, są zatem niewiarygodne. Powód nie wykazał także, iż wskutek zachowania się strony pozwanej doznał krzywdy rozumianej jako cierpienia psychiczne powstałe w związku z utratą kontaktu z córką i brakiem możliwości zapewnienia własnemu dziecku środków do życia. Podkreślić należy, i powód mógł zabiegać o kontakty z córką nie tylko drogą telefoniczną, ale także listowną. Brak środków finansowych nie był w tym zakresie przeszkodą. W odniesieniu zaś do ostatniego zarzutu, można przyjąć za uzasadnione podniesione w tym zakresie argumenty strony pozwanej. K. C., recydywista penitencjarny, krocząc drogą licznych przestępstw popełnianych umyślnie, już przez same te fakty naruszył ciążące na nim obowiązki rodzicielskie i alimentacyjne, z własnej woli. Powyższe okoliczności i sposób realizowania przez powoda swojego prawa podmiotowego, powoduje, że żądanie powoda zasądzenia na jego rzecz zadośćuczynienia za krzywdę należy ocenić jako nieuprawnioną formę dochodzenia prawa podmiotowego, a zatem nie zasługującego na uwzględnienie. Z tych też przyczyn oddalono powództwo w punkcie I sentencji wyroku jako niezasadne. --- STRONA 12 --- Orzeczenie o kosztach w punkcie II wyroku Sąd wydał kierując się normą art. 102 k.p.c., według którego w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Powód, zwolniony od kosztów sądowych w całości, jest osobą niezamożną, i ciąży na nim spore zadłużenie alimentacyjne, stąd jego starania o pozyskanie środków finansowych, w warunkach pozbawienia wolności i ograniczonych możliwości zarobkowania, są poniekąd zrozumiałe. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie powód był w całości zwolniony od kosztów sądowych i Sąd przyznał powodowi pełnomocnika z urzędu, który złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, na podstawie § 19 w zw. z §6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono jak w punkcie III sentencji wyroku.