Postanowienie I C 66/14 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ w brzmieniu po sprostowaniu Dnia 7 maja 2015 roku Są

--- STRONA 1 --- Sygn. akt:I C 66/14 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ w brzmieniu po sprostowaniu Dnia 7 maja 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: SSKOG Basta Malorska-Gaikowoka Protokolant: Sandra Olesiak po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015 roku w Gliwicach sprawy z powództwa S. B., H. S. przeciwko (...) SA. wW. o zapłatę 1: zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powódki H. S.: - kwotę 100.000,00 (sto tysięcy i 00/100) złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od kwoty 75. 000,00 (siedemdziesiąt pięć tysięcy i 00/100 złotych) od dnia 26 marca 2014 roku do dnia zapłaty, od kwoty 25. 000,00 (dwadzieścia pięć tysięcy i 00/100) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 16 maja 2014 roku do dnia zapłaty, - kwotę 50.000,00 (pięćdziesiąt tysięcy i 00/100) złotych tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami od kwoty 45.000,00 (czterdzieści pięć tysięcy i 00/100) złotych od dnia 26 marca 2014 roku do dnia zapłaty, natomiast od kwoty 5.000,00 (pięć tysięcy i 00/100) złotych od dnia 16 maja 2014 roku do dnia zapłaty, - kwotę 11.496,99 (jedenaście tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt sześć i 99/100) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 26 marca 2014 roku do dnia zapłaty; 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie; a. zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powódki H. S. kwotę 5.393,38 (pięć tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt trzy i 38/100) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 4 zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda S. B.: --- STRONA 2 --- - kwotę 100.000,00 (sto tysięcy i 00/100) złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od kwoty 50.000,00 (pięćdziesiąt tysięcy i 00/100) złotych od dnia 26 marca 2014 roku do dnia zapłaty, od kwoty 50. 000,00 (pięćdziesiąt tysięcy i 00/100) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 16 maja 2014 roku do dnia zapłaty, - kwotę 25.000,00 (dwadzieścia Lysięcy i 00/100) złotych tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami od dnia 26 marca 2014 roku do dnia zapłaty, - kwotę 7.185,62 (siedem tysięcy sto osiemdziesiąt pięć i 62/100) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 26 marca 2014 roku do dnia zapłaty; 5. oddala powództwo w pozostałym zakresie; 6. zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda S. B. kwotę 10. 743,14 (dziesięć tysięcy siedemset czterdzieści trzy i 14/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 3.891,14 (trzy tysiące osiemset dziewięćdziesiąt jeden i 14/100) złotych; 7 nakazuje pobrać od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 8.309,47 (osiem tysięcy trzysta dziewięć i 47/100) złotych tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych. Sygn. akt I C 66/14 Strona powodowa wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. na rzecz powódki H. S.: - kwoty 150 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w związku ze śmiercią córki wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 26 marca 2014 roku do dnia zapłaty; - kwoty 50 000,00 zł tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej w związku ze śmiercią córki wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 26 marca 2014 roku do dnia zapłaty, - kwoty 19 232,88 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za zwłokę w zapłacie powyższych sum (naliczonych w okresie od 29 czerwca 2013 roku do 25 marca 2014 roku) wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 26 marca 2014 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 14 400,00 zł oraz opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Strona powodowa wniosła również o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. na rzecz powoda S. B.: - kwoty 100 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w związku ze śmiercią córki wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 26 marca 2014 roku do dnia zapłaty; - kwoty 25 000,00 zł tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej w związku ze śmiercią córki wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 26 marca 2014 roku do dnia zapłaty, - kwoty 12 020,55 2 tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za zwłokę w zapłacie powyższych sum (naliczonych w okresie od 29 czerwca 2013 roku do 25 marca 2014 roku) wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 26 marca 2014 roku do dnia zapłaty --- STRONA 3 --- oraz kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 7 200,00 zł oraz opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Ponadto powodowie wnieśli o zwrot kosztów stawiennictwa pełnomocnika powodów na rozprawach w dniach 19 sierpnia 2014 roku i 7 maja 2015 roku w łącznej kwocie 548,28 zł (274,14 zł na każdą rozprawę). Uzasadniając swe stanowisko, strona powodowa wskazała, że w 11 lipca 2003 roku w miejscowości (...) doszło do wypadku komunikacyjnego, którego sprawcą był kierujący pojazdem marki V. (...) A. B. (1), w wyniku czego śmierć poniosła pasażerka pojazdu — córka powodów A. B. (2). W chwili zdarzenia przedmiotowy pojazd był ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej w towarzystwie ubezpieczeniowym pozwanej spółki. Strona powodowa pismem z 29 maja 2013 roku wezwała pozwaną spółkę do zapłaty zadośćuczynienia za krzywdę związaną z naruszeniem dóbr osobistych i odszkodowania w związku z pogorszeniem się sytuacji życiowej. Pozwany nie uwzględnił roszczeń powodów. Powodowie wskazali, że utracili możliwości kontaktów z córką, trudne do ocenienia cierpienia i ból, utrwalone stany depresyjne, przygnębienie, apatie, poczucie osamotnienia oraz brak wsparcia ze strony bliskiej osoby. Przed śmiercią A. B. (2) zamieszkiwała z powódką, przy czym była zżyta z obojgiem rodziców pomimo ich rozwodu, do którego doszło w 1988 roku. A. B. (2) często spędzała czas z ojcem i jego nową rodziną, wspólnie wyjeżdżali na wakacje i ferie, miała bliskie relacje z przyrodnim bratem. Zmarła pracowała ze swym ojcem w ZOZ B. - (..., którym powód kieruje. W ocenie powodów w wyniku śmierci ich córki doszło do naruszenia ich dóbr osobistych w postaci więzów krwi, prawa do życia w pełnej rodzinie, prawa do uzyskiwania pomocy i oparcia w rodzinie. W skutek śmierci córki ich sytuacja życiowa znacznie się pogorszyła. Zmarła zamieszkiwała ze swoją matką i aktywnie przyczyniała się do utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego. A. B. (2) była w chwili śmierci osobą aktywna zawodowo — pracowała jako psycholog i uzyskiwała stałe dochody które w okresie od lipca 2002 roku do czerwca 2003 roku kształtowały się na poziomie 744,82 do 1 011,38 zł. Zmarła była jedyną córką H. S. i tym samym jedynym wsparciem wdla niej w starszym wieku, powódka liczyła na pomoc i wsparcie ze strony córki. Powód S. B. wprawdzie ma jeszcze jedno dziecko, jednak i on pokładał ogromne nadzieje na wsparcie ze strony córki w późniejszym okresie swego życia. Powodowie wnieśli o zasądzenie odsetek od zadośćuczynienia od dnia 29 czerwca 2013 roku, gdyż w dniu 28 czerwca 2013 roku pozwany wydał decyzję o oddaleniu roszczeń zgłoszonych przez powodów. Pozwany stwierdził, że rozpoznanie roszczeń o odszkodowanie z tytułu pogorszenia sytuacji życiowej nastąpi po przeprowadzeniu u powodów wywiadu środowiskowego, co do obecnej chwili nie nastąpiło. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości, oraz o zasądzenie od powodów kosztów postępowania według norm w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwany wskazał, że nie kwestionuje co do zasady swej odpowiedzialności za następstwa wypadku, przy czym zakwestionował zasadność i wysokość żądań powodów z tytułu zadośćuczynienia opartego na art. 448 ke i z tytułu stosownego odszkodowania za znaczne pogorszenie się ich sytuacji życiowej opartego na art. 446 $ 3 ke. W przypadku śmierci osób bliskich spowodowanej czynem niedozwolonym, zaistniałej przed dniem 3 sierpnia 2008 roku poszkodowani mogą dochodzić zadośćuczynienia za naruszenie ich dobra osobistego na podstawie art. 448 ke. Z mocą art. 448 kc kompensowana jest krzywda, a więc szkoda niemajątkowa wywołana naruszeniem dobra osobistego, polegająca m.in. na psychicznych cierpieniach pokrzywdzonego. Pozwany wskazał, że dotychczas osoba najbliższa pokrzywdzonemu, która poniósł śmierć w związku z popełnionym przestępstwem mogła w ramach obowiązku naprawienia szkody dochodzić tylko roszczeń, które jej bezpośrednio przysługiwały z tytułu przestępstw, którego następstwem była śmierć poszkodowanego. Najbliższym członkom rodziny zmarłego nie przysługiwało roszczenie pieniężne za doznana krzywdę gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu przed dniem 3 sierpnia 2008 roku. Dopiero dodanie art. 446 $ 4 kc przewidującego możliwość przyznania najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiedniej sumy zadośćuczynienia pieniężnego za doznana krzywdę, zmieniło ten stan. W dniu śmierci A. B. (2) przepis art. 446 kc przewidywał roszczenia w postaci zwrotu kosztów leczenia i pogrzebu, rentę, a także jednorazowe odszkodowanie z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej. Nie przewidywał roszczenia o zadośćuczynienie. Żądania określone w art. 24 w zw. z art. 448 kc przysługują jedynie osobie, której dobro zostało naruszone czynem bezprawnym. W niniejszej sprawie czyn bezprawny nie był skierowany przeciwko dobrom osobistym powodów, ale przeciwko zdrowiu i życiu ich córki. Utrata bliskiej osoby przez FB --- STRONA 4 --- zawinione działanie sprawcy mieści się w kategoriach ograniczenia praw niematerialnych człowieka, jednakże nie stanowi bezpośredniego naruszenia prawa osobistego, prawa do życia w pełnej rodzinie, które podlega ochronie w aspekcie art. 24 kc i co za tym idzie nie podlega wyrównaniu krzywdy poprzez zastosowanie art. 448 ke. Przed nowelizacją kodeksu cywilnego polegającą na dodaniu art. 446 $ 4 zrekompensowanie szkód doznanych przez członka rodziny zmarłego mogło nastąpić wyłącznie po wykazaniu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej. W ocenie pozwanego skoro ustawodawca zdecydował o potrzebie wprowadzenia do kodeksu cywilnego w części dotyczącej czynów niedozwolonych nowej regulacji prawnej — art. 446 $4, zakładając jego racjonalne działanie, należy uznać, że zaszła potrzeba uzupełnienia luki prawnej powodującej pozbawienie najbliższych członków rodziny stosownej, zgodnej z cywilizowanymi standardami prawnymi - rekompensaty pieniężnej za doznana krzywdę spowodowaną śmiercią najbliższej osoby. Taką interpretację przepisów potwierdza okoliczność, że przy nowelizacji art. 446 kc nie doszło do zmiany redakcji art. 448 ke, na którym powodowie opierają swe orzeczenie. Skoro art. 448 ke przed nowelizacją z 2008 roku stanowił podstawę prawną do żądania zadośćuczynienia pieniężnego dla najbliższych członków rodziny zmarłego za doznaną krzywdę, wprowadzenie dodatkowej podstawy prawnej dla tego typu roszczeń byłoby pozbawione uzasadnienia. Stosując argumentację przyjętą przez stronę powodową, należałoby przyjąć, że bliscy osób, które uległy wypadkom po nowelizacji kodeksu cywilnego z 2008 roku mają dwie niczależne podstawy do wysuwania tych samych roszczeń, Wykładania dokonywana przez Sąd najwyższy art. 448 kc stanowiła nieprzewidzianą dotychczasowym prawem, a więc i umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, podstawę żądania nowego świadczenia. W pocenie pozwanego Sąd Najwyższy nie wziął pod uwagę, że reinterpretacja art. 448 kc prowadzi do rozszerzenia ze skutkiem wstecznym zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela za skutki wypadku komunikacyjnego, który był znany stronom przy zawarciu umowy ubezpieczenia, działanie Sądu Najwyższego jest pozbawione legitymacji i niedopuszczalne. Niezależnie od tego pozwany wskazuje, że wysokość żądania z tytułu zadośćuczynienia jest rażąco wygórowane i niewykazane eo do wysokości. W niniejszej sprawie nie wystarczy wykazać istnienia bliskich związków pokrewieństwa, by zostały z niej wywiedzione wnioski na temat bliskich relacji osobistych między powodami, a ich córką. Koniecznym jest wykazanie intensywności tych relacji, a ich przerwanie spowodowało w życiu powodów określone konsekwencje uzasadniające przyznanie dochodzonych kwot. Przy szacowaniu należnego świadczenia z tego tytułu należy wziąć pod uwagę czynnik czasu, bowiem od śmierci poszkodowanej minęło 10 lat, co niewątpliwie zmieniło obraz żałoby powodów, która z czasem ewoluuje i na ogól prowadzi do złagodzenia cierpień. Natomiast roszczenie o zasądzenie odszkodowania jest pozbawione podstaw. Przedstawione twierdzenia nie wskazują, aby A. B. (2) mogła być wsparciem finansowym dla matki i ojca. Wysokość dochodów uzyskiwanych przez zmarłą przemawia za przyjęciem, że była ona w stanie pokryć jedynie koszty swego utrzymania i pojazdów do pracy, a także dalszego dokształcania. Zmarła była w fazie usamodzielniania się i jako osoba, która mogła w nieodległej przyszłości założyć własna rodzinę, raczej sama bardziej potrzebowała wsparcia finansowego niż mogła je zaoferować. Utrata wsparcia na starość nie jest okolicznością, która w niniejszej sprawie może być podstawą do zasądzenia stosownego odszkodowania. Powodowie nie przytoczyłi w uzasadnieniu pozwu, żadnych okoliczności, które wskazywałyby na to, że okresie ostatnich dziesięciu Jat wymagali takiego wsparcia jak i wskazujących na prawdopodobieństwo pojawienia się takiej potrzeby w najbliższej przyszłości. Strona pozwana kwestionując wysokość żądania z tytułu kosztów zastępstwa procesowego, którego wysokość powodowie ocenili na dwukrotność obowiązującej stawki minimalnej, wskazała, że wysokości tego żądania nie uzasadnia nakład pracy pełnomocnika mierzony objętością pozwu, charakter sprawy oraz prawdopodobny przebieg procesu, jaki daje się przewidzieć na podstawie złożonych wniosków dowodowych. Sąd ustalił co następuje: W dniu ui lipca 2003 roku w miejscowości (...) w gminie P. około godziny 3:05 na drodze krajowej nr (...) A. B. (1) kierując samochodem osobowym marki V. (...) (nr rej. (..)) nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, w ten sposób, że nie dostosowując prędkości do warunków ruchu, poruszając się w porze nocnej w warunkach ograniczonej widoczności stracił na łuku drogi panowanie nad pojazdem, zjechał na lewą stronę drogi, wjechał na pas rozdzielający jezdnię, a następnie zjechał na prawą stronę jezdni, na pobocze i uderzył w skarpę. W wskutek uderzenia śmierć poniosła pasażerka samochodu A. B. (2). --- STRONA 5 --- W powyższej sprawie prowadzone było postępowanie karne, w wyniku którego kierujący pojazdem A, B. (1) został uznany za winnego dokonania zarzucanego mu czynu, w wyniku którego śmierć poniosła A. B. (2). Pojazd marki V. (..) (nr rej. (...), który prowadził A. B. (1) był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialność cywilnej pozwanego (...) S.A. A. B. (2) urodziła się w dniu (...) jako jedyne wspólne dziecko S. B. i H. S.. Rodzice A. B. (2) rozwiedli się w 1989 roku. Dla H. 8. była jedynym dzieckiem. S. B. ponownie zawarł związek małżeński i ma syna P. B. z drugiego związku. Zmarła w ostatnich latach życia zamieszkiwała ze swoją matką. Świadczyła pomoc na rzecz matki pomagając jej w prowadzeniu gospodarstwa domowego, wykonując wiele prac domowych, porządkowych, robiła zakupy. Partycypowała w kosztach utrzymania domu. A. B. (2) ukończyła studia magisterskie na kierunku psychologia (...). Po studiach rozpoczęła pracę jako psycholog dzieci leczonych z powodu nowotworów w (...) w (...) w Z.. Pracowała również w (...) prowadzonej przez ojca S. B. udzielając porad psychologicznych, była ustanowiona jako prokurent spółki (w przyszłości powód planował przekazać córce kierownietwo nad prowadzona placówką). Zmarła ukończyła wiele kursów, w tym kursy językowe i uczestniczyła w wielu szkoleniach zawodowych. Publikowała własne teksty w tematyce dotyczącej wsparcia psychologicznego dla chorych. Podejmowała działania mające na celu samodoskonalenie, dokształcanie zawodowe. Tydzień przed śmiercią przedstawiła rodzicom swego chłopaka. Planowała otworzyć w przyszłości prywatną Klinikę. Syn powoda P. jest 4 wykształceniem ekonomistą i obecnie jest ustanowiony prokurentem kliniki powoda, przy czym nie przejawia zainteresowania przejęciem kliniki powoda w przyszłości. Do czasu wypadku życie H. 8. było naturalne, spokojne, pełne miłości, szacunku i zrozumienia. Powódka bardzo kochała swą córkę, wzajemnie się potrzebowały i wspierały w codziennym funkcjonowaniu. Ich relacja była naturalna, oparta na silnych więziach, na szacunku i miłości. Wzajemnie się wspierały, wyjeżdżały na wycieczki, m.in. na narty, uczęszezały na zajęcia z jogi. Stan psychiczny powódki przed śmiercią córki nie zdradzał niepokojących objawów i nie wymagał wówczas specjalistycznej pomocy psychologicznej. W dniu wypadku, którym zginęła A. B, (2), powódka przybywała na delegacji służbowej i próbowała dodzwonić się do córki. O jej śmierci, powódkę poinformował 8. B.. Od czasu wypadku, w którym zginęła córka jej życie uległo gwałtownej zmianie. Początkowo odczuwała ogromną potrzebę bycia blisko innych ludzi (gdy dowiedziała się o śmierci córki zaczęła chodzić do znajomych i opowiadać o jej śmierci). Gdy dowiedziała się o śmierci córki nie płakała, była przyduszona. Jej stan wymagał pomocy psychologicznej. Przez następne dwa lata po śmierei córki były dla powódki pędem do przodu, zastanawiała się czego jej córka nie poznała, nie doświadczyła i nie zobaczyła. W tym czasie pozwoliła innym bliskim osobom zaopiekować się nią, zbliżyć się do niej. Czasem miała pustkę w głowie, nicość, ucieczka przed bólem, blokowanie w sobie bólu — ciernienia. Powódka wciąż odczuwa, że córka „w niej jest”, stale o niej myśli każdego dnia. Nosi ubrania córki. Dla powódki strata córki to zatrzymanie jej w sobie. Każdego dnia towarzyszy jej cel by iść drogą córki. Realizuje jej marzenia, zadania, podtrzymuje jej znajomości i przyjaźnie. Jest w bliskiej znajomości z przyjaciółką córki z pracy. Ze względu na powyższe działania, nasiliły się u niej przeżycia związane z śmiercią córki. Powódka H. S. po śmierci córki początkowo przez kilka miesięcy korzystała z pomocy psychologicznej — uczęszczała na grupę wsparcia dla osób z różnymi problemami. Następnie w latach 2003-2005 uczęszczała na spotkania grupy wsparcia dla osób w żałobie, Ponadto korzystała z pomocy psychologicznej w formie indywidualnej w K. latach 2004-2006 roku. Powódka korzystanie z pomocy psychologicznej uważała za uwiarygodnienie pracy córki. Śmierć córki spowodowała u powódki utratę pewności siebie. Powstała dla niej pustka, której nie potrafi zapełnić. W skutek utraty osoby najbliższej u powódki wystąpiła naturalna reakcja straty, czyli żałoba, reakcja depresyjna na trudną sytuację życiową. Powódka nie doznawała innych traumatycznych zdarzeń przed wypadkiem z 11 lipca 2003 roku, zmiany o podłożu depresyjnym powódki są następstwem śmierci córki. Obecny stan powódki nie wymaga ą --- STRONA 6 --- podjęcia natychmiastowego leczenia w trybie pilnym, jednak w przypadku nieskorzystania z pomocy psychologa, będzie to skutkowało dalszym utrwaleniem pozostałych objawów z zakresu zaburzeń depresyjnych — brak leczenia spowoduje pogorszenie stanu zdrowia psychicznego powódki. Powódka jest dobrego stanu zdrowia, okazyjnie spożywa alkohol. Od 2007 roku pozostawała w nieformalnym związku, który sformalizowała w 2011 roku. Powódka z najbliższych osób ma jeszcze żyjącą matkę. Początkowo gdy A. B. (2) dowiedziała się, że ma przyrodniego brata utraciła zaufanie do swego ojca. Następnie ich relacje znacząco się poprawiły. Jeździła razem z ojcem na narty. Miała dobre relacje ze swym bratem, m.in. był razem na miesięcznym wyjeździe u rodziny w L.. Powód S. B. spędzał z córką weekendy, wakacje oraz spotykał się z nią zawodowo, gdyż razem pracowali. $. B. kochał swą córkę, pragnął dla niej wszystkiego co najlepsze. Ich relacja była spontaniczna, otwarta, naturalna, o pozytywnym zabarwieniu. Łączyła ich wspólna pasja w jaką była wykonywana przez nich praca zawodowa. Powód był skoncentrowany na jej szczęściu, tym bardziej wzmacnial ich relacje, gdyż nie przebywał z córką na co dzień, chciał w ten sposób wynagrodzić rozstanie z jej matką. Powód ostatni raz rozmawiał z córką przez telefon po północy 11 lipca 2003 roku gdy ta wracała z koncertu, na którym byławC.. Około godziny 6 rano żona brata powoda poinformowała go, że doszło do wypadku, ale nie znała okoliczności zdarzenia. Powód o śmierci córki dowiedział się na Policji w C.. Poinformował o tym fakcie powódkę i następnie udali się oni na miejsce wypadku. Stan psychiczny powoda przed śmiercią córki nie zdradzał niepokojących objawów i nie wymagał specjalistycznej pomocy psychologicznej. Powód nie korzystał z pomocy psychologicznej. Od cząsu śmierci córki życie powoda uległo gwałtownej zmianie. Był w szoku, gdy otrzymał widomość o wypadku, który spowodował jego bratanek. Strata i ból rozrywający wnętrze powoda powoduje, że do dziś chce mu się płakać. Powód zajął się organizacją pogrzebu. Pierwszy rok po śmierci córki był dla powoda najtrudniejszy. Codziennie chodził na cmentarz, szukał śladów i wspomnień po córce. Chce przez to mieć stały kontakt z córką i stale myśleć co było i co robili razem gdy żyła. Do dziś powód doświadcza bezsennych nocy oraz przechowuje koszulkę i plecak, które zmarła miała na sobie podczas koncertu, z którego wracała gdy doznała wypadku. Powód nie miał myśli samobójczych, odczuwał myśli katastroficzne. Wypadek w którym zginęła córka doprowadził do rozluźnienia się relacji w rodzinie powoda. Przez dwa lata bardzo oddalał się swoim myślom, tęsknocie za córką, przez to opuścił się w karierze zawodowej. Przedmioty po córce przechowuje w swojej szafce przy łóżku w sypialni (w tym zdjęcia córki). Zawsze ma przy sobie kilka jej zdjęć. Jego życiu towarzyszy lęk o najbliższe mu osoby, o możliwość ich utraty. Utrata córki spowodowała u powoda naturalną reakcję straty, czyli żałobę, reakcję depresyjną na trudną sytuację życiową. Powód nie doznawał w przeszłości innych zdarzeń traumatycznych, zaburzenia powoda o podłożu depresyjnym są następstwem śmierci córki. Wymaga pomocy specjalistycznej psychologicznej w celu przepracowania strat — jaką była żałoba po śmierci córki. Nagła śmierć córki wywarła na powoda ogromny ujemny wpływ na życie emocjonalne, powoda z którym nie poradził sobie i dlatego wskazane jest udzielenie mu dalszego wsparcia psychologicznego pod postaci terapii indywidualnej. Pewne zmiany są utrwalone i dlatego proces zdrowienia może być powolniejszy i trudniejszy dla powoda. Powód niekarany sądownie, nieleczony psychiatrycznie, ani neurologicznie. Nie korzystał z pomocy psychologicznej. Okazjonalnie spożywa alkohol. Aktualnie żonaty i posiada z tego małżeństwa syna P. w wieku 32 lat, który posiada już swoją rodzinę. Pismem z dnia 29 maja 2013 roku powodowie zgłosili pozwanemu przedmiotową szkodę z tytułu ubezpieczenie komunikacyjnego OC, wnosząc o przyznanie na rzecz H. $, zadośćuczynienia w kwocie 75 000,00 zł i odszkodowania w kwocie 45 000,00 zł oraz na rzecz S. B. zadośćuczynienia w kwocie 50 000,00 zł i odszkodowania w kwocie 25 000,00 zł. --- STRONA 7 --- Pismem z 28 czerwca 2013 roku pozwany odmówił wypłaty zadośćuczynienia na rzecz powodów na podstawie art. 448 ke, oraz poinformował, że roszczenie o wypłatę odszkodowania zostanie rozpoznane po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego z powodami. Powodowie pismem z 28 czerwca 2013 roku zwrócili się do pozwanego o ponowne rozpoznanie wniosku o wypłatę dochodzonych roszczeń. Pozwany nie ustosunkował się do pisma powodów. Pozwany otrzymał odpis pozwu w niniejszej sprawie w dniu 15 maja 2014 roku. Powyższe okoliczności faktyczne Sąd ustalił na podstawie następujących dowodów: dokumenty zawarte w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Częstochowie sygn. akt III K 56/04, w szczególności wyrok z dnia 30 lipca 2004 r., kserokopia aktu zgonu A. B. (2); świadectwo dojrzałości zmarłej, zaświadczenia o ukończeniu kursu języka angielskiego, certyfikaty, dyplomy i zaświadczenia wystawione zmarłej A. B. (2) (k. 39-81); pismo pełnomocnika powodów z dnia 29 maja 2013 r. skierowane do pozwanego, pismo pozwanego z dnia 28 czerwca 2013 r., pisma pełnomocnika powodów skierowanego do pozwanego z dnia 28 czerwca 2013 r. (k. 26-38); z zeznań świadków B. W. (a) (zapis w formie audio-wideo, k. 144), J, B. (zapis w formie audio-wideo, k. 144); przesłuchanie stron ograniczone do przesłuchania powodów (zapis w formie audio-wideo k. 144); opinii biegłego psychologa B. W. (2) (k. 154- 161). Dowody z dokumentów urzędowych zostały sporządzone przez uprawnione osoby, w granicach ich kompetencji, a zatem były w pełni wiarygodne. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły także niekwestionowane dokumentny prywatne, których prawdziwość nie budziła wątpliwości. Opinia biegłego psychologa B. W. (2) została przyjęta przez Sąd bez zastrzeżeń, gdyż została sporządzona zgodnie ze zleceniem Sądu, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla poczynienia niezbędnych ustaleń faktycznych. Opinia jest spójna, zupełna i weryfikowalna z uwagi na jasność zawartych w niej treści. Nie istniały też wątpliwości co do wiedzy, fachowości lub bezstronności biegłej. Wiedza i doświadczenie zawodowe opiniującej oraz stanowczy charakter opinii przekonują, że zasadnym było poczynienie ustaleń na podstawie tej opinii. Zeznania świadków B. W. (1) i J. B. w ocenie Sądu były wiarygodne. Przesłuchanie stron — ograniczone do przesłuchania powodów H. S. i 8. B. - uzupełniło zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Sąd uznał za wiarygodne zeznania powodów, gdyż korespondowały one z pozostałymi dowodami. Sąd zważył co następuje: W ustalonym stanie faktycznym powództwo zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zdarzenie, z którego powodowie wywodzą swoje roszczenia miało miejsce w dniu 11 lipca 2003r. Jako podstawę prawną roszczenia powodowie powołali art. 23 i 24 w związku z art. 448 k.c. Pozwany (...) S.A. wW. co do zasady nie kwestionował swej odpowiedzialności za skutki wypadku do jakiego doszło wdniu 11 lipca 2003 roku w wyniku, którego zginęła A. B. (2). Pozwany zakwestionował jednak roszczenia powodów o zadośćuczynienie jako pozbawione podstawy prawnej i wygórowane. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lipca 2011 r. III CZP 32/2011(LexPolonica nr 2576059) podał, że „w dniu 3 sierpnia 2008 r. zmieniony został przepis art. 446 k.c. przez dodanie $ 4, zgodnie z którym sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego, którego śmierć nastąpiła wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Poprzednio obowiązujący stan prawny nie dawał tak wyraźnej podstawy do przyznania członkom rodziny zmarłego zadośćuczynienia. Przyjmowano zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, że brak w kodeksie cywilnym odpowiednika art. 166 k.z., który stanowił podstawę roszczenia o zadośćuczynienie, oznaczał wykluczenie możliwości uwzględnienia tego rodzaju żądania. Nie oznacza to jednak, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego nie dostrzegano potrzeby naprawienia krzywdy wyrządzonej członkom rodziny zmarłego. W wielu orzeczeniach łagodzono dotychczasową restrykcyjną linię orzecznictwa poprzez stosowanie art.446 8 3 k.e. dla naprawienia także szkody niematerialnej (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z 5 stycznia 1968 r. I PR 424/67 (LexPolonica nr 317388), z 27 listopada 1974 r. II CR 658/74 (LexPolonica nr 319889), z 30 listopada 1977 r. IV CR 458/77 (LexPolonica nr 319897), a w nowszym orzecznictwie: z 15 października 2002 r. II CKN 985/2000 4 --- STRONA 8 --- (Monitor Prawniczy 2006/6 str. 315), z 25 lutego 2004 r. II CK 17/2003 (LexPolonica nr 365840), z. 22 lipca 2004 r. II CK 479/2003). Wskazywano także, iż art. 446 8 3 k.c. stanowi podstawę do żądania zadośćuczynienia za naruszenie dobra osobistego, jakim jest relacja ze zmarłym najbliższym członkiem rodziny (por. wyrok z dnia 6 lutego 2008 r. II CSK 459/2007 nie publ.). Po wejściu w życie z dniem 23 sierpnia 1996 r. art. 448 k.c. uznano w wyroku z dnia 14 stycznia 2010 r. IV CSK 307/2009 (OSNC 2010/C poz. 91), że ten właśnie przepis, a nie art. 446 $ 3 k.c. stanowi podstawę ochrony odrębnego dobra osobistego, jaką jest bliska relacja pomiędzy zmarłym a osobą mu najbliższą. Dodanie $ 4 do art. 446 k.c. wywołało wątpliwości odnośnie do relacji tego przepisu i art. 448 k.c. Wątpliwości le wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 października 2010 r. III CZP 76/2010 (Biuletyn Sądu Najwyższego 2010/10, OSNC 2011/B poz. 42), wktórej uznał, że najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 w związku z art. 24 $ 1 k.e. zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Sąd Najwyższy wskazał, że art. 446 $ 4 k.c. znajduje zastosowanie wyłącznie do sytuacji, w której czyn niedozwolony popełniony został po dniu 3 sierpnia 2008 r. Przepis ten nie uchylił art. 448, jego dodanie było natomiast wyrazem woli ustawodawcy zarówno potwierdzenia dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia na gruncie obowiązujących przed jego wejściem w życie przepisów, jak i ograniczenie kręgu osób uprawnionych do zadośćuczynienia do najbliższych członków rodziny. Stanowisko to potwierdzone zostało w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 2010 r. II CSK 248/2010 (OSNC 2011/B poz. 44) oraz z dnia 11 maja 2011 r. ICSK 521/2010 (nie publ.).” W świetle powyższej uchwały stwierdzić, należy, że sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 w związku z art. 24 k.e., także wtedy, gdy śmierć nastąpiła przed dniem 03 sierpnia 2008r. wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, zaś odmienne stanowisko pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 23 k.c. nie zawiera definicji dóbr osobistych, a ogranicza się do stwierdzenia, że dobrami osobistymi człowieka są w szczególności: zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza, i racjonalizatorska. Katalog dóbr osobistych wymienionych w powyższym przepisie jest otwarty, Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika również, że więź emocjonalna łącząca osoby bliskie jest dobrem osobistym, zatem doznany na skutek śmierci osoby bliskiej uszczerbek polega nie tylko na osłabieniu aktywności prowadzącej do pogorszenia sytuacji życiowej, lecz jest także następstwem naruszenia dobra osobistego, jakim jest relacja między zmarłym a osobą zainteresowaną (por. wyrok z dnia 2 grudnia 2009 r. I CSK 149/2009 LexPolonica 2497390) Zadośćuczynienie jest roszczeniem o charakterze ściśle niemajątkowym mającym na celu kompensację doznanej krzywdy. Wysokość zadośćuczynienia przyznawanego na podstawie art. 448 k.c. ma charakter ocenny, a przy określeniu odpowiedniej sumy zadośćuczynienia należy brać pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, w szczególności: rodzaj naruszonego dobra, rozmiar doznanej krzywdy, ocenianej według miar obiektywnych. Dobro osobiste w postaci prawa do życia w rodzinie zasługuje na wzmożoną w porównaniu z innymi dobrami ochronę. Naruszenie tego dobra stanowi dalece większą dolegliwość psychiczną dla członka rodziny zmarłego, niż w przypadku innych dóbr, a jej skutki rozciągają się na całe życie osób bliskich. Dlatego doznana w tym przypadku szkoda jest bardziej godna ochrony z uwagi na naruszenie dobra wysokiej rangi i w najwyższym stopniu. Z tego też względu ustalając wysokość zadośćuczynienia należy mieć na względzie takie okoliczności jak: dramatyzm doznań osób bliskich zmarłego, poczucie osamotnienia, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, rolą jaką w rodzinie pełniła osoba zmarłego, charakter i rodzaj zaburzeń w prawidłowym funkcjonowaniu pozostałych członków rodziny, stopień w jakim pozostali członkowie będą umieli odnaleźć się w nowej rzeczywistości i na ile zdolni są zaakceptować obecny stan rzeczy, skorzystanie z pomocy fachowej w czasie radzenia sobie w tej trudnej sytuacji, proces leczenia doznanej traumy mający na celu pomoc w odbudowie struktury rodziny i przywrócenie znaczenia każdego z jej członków. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że śmierć A. B. (2) — jedynej córki powódki H. S. oraz jednego z dwójki dzieci powoda S. B. zaburzyła całkowicie ich życie rodzinne. Wyniki postępowania dowodowego wykazały duży rozmiar odczuwanej przez powodów krzywdy. A. B. (2) w chwili śmierci miała 26 lat. Razem, z powódką razem spędzały czas, jeździły na wycieczki oraz chodziły na zajęcia z --- STRONA 9 --- jogi. Powódce imponował zawód, który wykonywała jej córka. Ich wzajemna relacja była oparta na szacunku, miłości i zrozumieniu. Relacja powoda z córką była spontaniczna, otwarta, naturalna, o pozytywnym zabarwieniu. Powód kochał swą córkę, pragnął dla niej wszystkiego co najlepsze. Łączyły ich wspólne zainteresowania, jaką była wykonywana wspólnie praca zawodowa. Z racji, iż nie mieszkał z córką spotykał się z nią w weekendy, jeździł z nią i swą rodziną na wspólne wakacje. Zdarzenie z dnia 1 lipca 2003 roku spowodowało u powódki naturalny proces żałoby, który obecnie wygenerował u niej zaburzenia depresyjne oraz wywarło ogromny ujemny wpływ na życie emocjonalnie powódki, z którym sobie nie radziła. Jej stan wymagał pomocy psychologicznej, z której skorzystała zarówno w formie grupowej jak i indywidualnej. Dla powódki obecnie wskazane jest poddanie terapii psychologicznej, która ułatwi jej codzienne funkcjonowanie i pozwoli osiągnąć równowagę psychiczną. Obecny stan powódki, nie wymaga natychmiastowego leczenia w trybie pilnym, przy czym na skutek dalszego niekorzystania z pomocy psychologa będzie to skutkowało dalszym utrwaleniem pozostałych jeszcze objawów z zakresu zaburzeń depresyjnych, brak leczenia spowoduje pogorszenie stanu zdrowia psychicznego powódki. Powódka przed śmiercią córki nie wymagała opieki psychologicznej oraz nie doznała silnego przeżycia traumatycznego, stąd obecny stan powódki jest spowodowany śmiercią córki. Powódka po śmierci córki, kontynuowała pasje swej córki, nosiła jej ubrania, spotykała się z jej znajomymi. Powódka utraciła pewność siebie. Odnośnie powoda, śmierć córki wywołała u niego naturalny proces żałoby, który wygenerował zaburzenie depresyjne. Bezpośrednio po śmierci jak i obecnie wymaga pomocy psychologicznej. Nie korzystał z pomocy psychologicznej. Powód nie poradził sobie emocjonalnie ze śmiercią córki i wskazane jest dla niego wsparcie w postaci indywidualnej terapii psychologicznej oraz wprowadzenie środków farmakologicznych o czym powinien zadecydować psychiatra. Powód przed śmiercią córki nie wymagał opieki psychologicznej oraz nie doznał silnego przeżycia traumatycznego, stąd obecny stan powoda jest spowodowany śmiercią córki. Powód po śmierci córki początkowo codziennie chodził na jej grób, szukał śladów i wspomnień po niej, obecnie przechowuje jej rzeczy, ma przy sobie jej zdjęcia. W konsekwencji tych rozważań Sąd uznał, że odpowiednią sumą zadośćuczynienia pieniężnego dla powódki H. S powinna być kwota 100 000,00 zł, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Odnośnie powoda S. B. Sąd uznał za odpowiednią kwotę 100 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia. Podkreślić należy, że zmarła była silnie emocjonalnie związana zarówno z matką jak i z ojcem. W ocenie sądu okoliczność, że powódka utraciła jedyne dziecka, a powód ma jeszcze syna, nie może być podstawą do różnicowania kwoty zadośćuczynienia. Materiał dowodowy wskazuje na to, że zarówno powódka jak i powód darzyli córkę ogromnym uczuciem, byli z niej dumni i wiązali z nią wielkie nadzieje, jej śmierć była w takim samym stopniu tragedią dla matki jaki i dla ojca. Ból związany ze stratą dziecka nie ulega zmniejszeniu ze względu na fakt posiadania innych dzieci, a strata pozostaje nieodwracalna dla obojga rodziców. Niezależnie od zadośćuczynienia powodowie domagali się zasądzenia odszkodowania za pogorszenie ich sytuacji życiowej na skutek śmierci A. B. (2) w kwocie 50 000,00 zł na rzecz powódki H. S. i w kwocie 25 000,00 zł na rzecz powoda $. B.. Odnośnie roszczenia o odszkodowanie pozwany wskazał, że jest ono pozbawione podstaw faktycznych oraz zakwestionował wysokość żądanych kosztów zastępstwa procesowego. Przepis art. 446 $ 3 k.c. stanowi, że Sąd może ponadto przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej. W orzecznictwie uznaje się, że pod pojęciem znacznego pogorszenia sytuacji życiowej, o jakim mowa w art. 446 $ 3 k.c. należy rozumieć nie tylko pogorszenie się sytuacji materialnej osoby bliskiej zmarłego poszkodowanego, ale także pogorszenie się sytuacji takiej osoby w zakresie pozaekonomicznym. Szczególnie, że art. 446 $ 3 k.c. ma umożliwić naprawienie szkód majątkowych, aczkolwiek niekiedy trudnych do uchwycenia i wymierzenia. Określając wysokość odszkodowania przyznanego najbliższym członkom rodziny osoby zmarłej z powodu wypadku zawinionego przez inną osobę, jeżeli wskutek śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej, Sąd jest obowiązany wziąć pod uwagę różnicę między stanem, w jakim znaleźli się członkowie rodziny zmarłego po jego śmierci, a przewidywanym z A --- STRONA 10 --- stanem materialnym, gdyby zmarły żył. Pogorszenie sytuacji życiowej polega nie tylko na pogorszeniu obecnej sytuacji materialnej, ale także na utracie rzeczywistej możliwości uzyskania stabilnych warunków życiowych oraz ich realnego polepszenia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 27 czerwca 2013 r., I ACa 183/13). Rozpoznając zgłoszone w tym zakresie żądanie Sąd wziął pod uwagę, że A. B. (2) partycypowała w kosztach utrzymania mieszkania, w którym mieszkała z powódką oraz świadczyła pomoc matce w wielu życiowych sprawach — pomagała w pracach domowych, zakupach. W okolicznościach sprawy można z całą pewnością uznać, że powódka korzystałaby z pomocy córki nawet wówczas, gdy ta opuściłaby dom rodzinny. W zakresie roszczenia o odszkodowanie, w ocenie sądu ma znaczenie fakt, że zmarła była jedynym dzieckiem powódki, bowiem poza córką nie ma innych dzieci, które mogłyby ją wspomagać, w tym okresie życia, w którym zazwyczaj korzysta się ze wsparcia i pomocy potomstwa. Oczywistym jest, że uzyskanie takiej pomocy od osoby obcej może wiązać się z kosztami. Powódka obecnie liczy 65 Jat. Zmarła była jej jedyną córką, zasadne jest zatem przypuszczenie, że z uwagi na wiek będzie potrzebowała pomocy w czynnościach życia codziennego w coraz większym zakresie i w związku z tym może być zmuszona w przyszłości korzystać z pomocy obcych osób, którym będzie musiała płacić za pomoc. Relacje łączące powódkę z córką wskazują, że pomoc ta nadal w pełnym zakresie byłaby świadczona powódce, gdyby nie śmierć A. B. (2). Z tego punktu widzenia sytuacja życiowa powódki na skutek śmierci córki uległa niewątpliwie pogorszeniu. W tych warunkach Sąd w oparciu o przepis art. 446 $ 3 kc zasądził od pozwanego na rzecz powódki tytułem odszkodowania kwotę 50.000 zł. W zakresie żądania odszkodowania przez powoda, Sąd wziął pod uwagę, że co prawda A. B. (2) nie partycypowała w kosztach utrzymania swego ojca, nie mieszkała z nim, ale miała ona w przyszłości przejąć klinikę, którą dziś prowadzi powód. 8. B. posiada z drugiego małżeństwa syna P., przy czym nie jest on zainteresowany prowadzeniem kliniki powoda, stąd nie wiadomo, co się stanie z działalnością powoda w przyszłości. Należy przypuszczać, że gdyby A. B. (2) żyła, z czasem przejęłaby prowadzenie kliniki powoda, co niewątpliwie dawałoby mu poczucie bezpieczeństwa również finansowego. Nie wykluczone jest, że powód będzie musiał kiedyś zamknąć prowadzoną dzielność z powodu braku osoby bliskiej, która by mogła ją dalej prowadzić. Stąd należy uznać, iż powód utracił (tak samo jaki i powódka) rzeczywistą możliwość realnego polepszenia czy też utrzymania dotychczasowych warunków życiowych i w tym znaczeniu jego sytuacja życiowa uległa pogorszeniu. Biorąc to pod uwagę, Sąd zasądził na rzecz powoda tytułem odszkodowania kwotę 25 000,00 zł. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c. Powodowie w piśmie z dnia 29 maja 2013 roku domagali się od pozwanego kwot 75 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia i 45 000,00 2ł tytułem zadośćuczynienia na rzecz powódki H. S. oraz kwot 50 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia i 25 000,00 zł tytułem odszkodowania na rzecz powoda S. B.. Pozwany pismem z dnia 28 czerwca 2013 roku odmówił wypłaty zasądzonych kwot. Powodowie wnosząc pozew rozszerzyli powództwo domagając się od pozwanego kwot 150 000,00 zł tytulem zadośćuczynienia i 50 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia na rzecz powódki H. S. oraz kwot 100 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia i 25 000,00 zł tytułem odszkodowania na rzecz powoda S. B.. Powodowie wnosili o zasądzenie odsetek od roszczeń od dnia 26 marca 2015 roku oraz skapitalizowanych odsetek od wskazanych kwot od dnia 29 czerwca 2013 roku do 25 marca 2014 roku. Sąd przyznał powódce H. S. ustawowe odsetki od zadośćuczynienia od kwoty 75 000,00 zł od dnia 26 marca 2014 roku, gdyż w wezwaniu z dnia 29 maja 2013 roku żądała zadośćuczynienia w takiej kwocie oraz od kwoty 25 000,00 złod dnia 16 maja 2014 roku, tj. od dnia następującego po otrzymaniu przez pozwanego odpisu pozwu zawierającego rozszerzone roszczenie. Sąd przyznał powódce ustawowe odsetki od odszkodowania od kwoty 45 000,00 zł od dnia 26 marca 2014 roku, gdyż w wezwaniu z dnia 29 maja 2013 roku powódka żądała odszkodowania w takiej kwocie oraz. od kwoty 5 000,00 zł od dnia 16 maja 2014 roku, tj. od dnia następującego po otrzymaniu przez pozwanego odpisu pozwu zawierającego rozszerzone roszczenie. --- STRONA 11 --- Zasądzając od pozwanego na rzecz. powódki skapitalizowane odsetki w kwocie 11 496,99 zł, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, Sąd obliczył je od kwot 75 000,00 i 45 000,00 zł jakich powódka domagała się przed rozszerzenia roszczenia wskazanego w piśmie z dnia 29 maja 2013 roku. Sąd przyznał powodowi S. B. ustawowe odsetki od zadośćuczynienia od kwoty 50 000,00 zł od dnia 26 marca 2014 roku, gdyż w wezwaniu do zapłaty żądał zadośćuczynienia w takiej kwocie oraz od kwoty 50 000,00 zł do dnia 16 maja 2014 roku, tj. od dnia następującego po dniu otrzymaniu przez pozwanego odpisu pozwu zawierającego rozszerzone roszczenie. Sąd przyznał powodowi ustawowe odsetki od odszkodowania od kwoty 25 000,00 zł od dnia 26 marca 2014 roku, gdyż powód żądał takiego odszkodowania w piśmie z dnia 29 maja 2013 roku. Zasądzając od pozwanego na rzecz powoda skapitalizowane odsetki w kwocie 7 185,62 zł, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, Sąd obliczył je od kwot 50 000,00 i 25 000,00 zł jakich powód domagał się przed rozszerzenia roszczenia. W pozostałym zakresie Sąd oddalił roszczenia powodów o odsetki jako niezasadne. Powodowie występujący w rozpoznawanej sprawie byli współuczestnikami formalnymi. Każdemu ze współuczestników formalnych reprezentowanych przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika procesowego, przysługuje zwrot kosztów postępowania w pełnej wysokości (por. postanowienie SN z dnia 20 lipca 2012r. II CZ 196/201). O kosztach zastępstwa procesowego powódki M. W. orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. i $ 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 461). O kosztach zastępstwa procesowego powódki H. S. orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. Powódka domagała się zasądzenia kwoty 219 232,88 zł, zaś powództwo zostało uwzględnione do kwoty 1 61 496,99 zł, tj. w 72 %. Powódka była zwolniona od kosztów sądowych powyżej kwoty 1 000 zł tytułem części opłaty od powództwa, którą uiściła. Wynagrodzenie pełnomocnika powódki wynosi wraz z opłatą skarbową i kosztami dojazdu na rozprawę 7 491,14 zł. Skoro powódka wygrała sprawę w 72 % to z kwoty 7 491,14 zł należy jej się zwrot kwoty 5 393,38 zł. Z kolei powód domagała się zasądzenia kwoty 137 020,55 zł, zaś powództwo zostało uwzględnione do kwoty 132 185,68 zł, tj. w98 %. Biorąc pod uwagę stopień w jakim powód wygrał sprawę, Sąd orzekł, o zasądzeniu od pozwanego całości poniesionych kosztów procesu, tym bardziej , że powód wygrał sprawę co do kwot żądanego zadośćuczynienia i odszkodowanie, a uległ nieznacznie jedynie co do odsetek. Wynagrodzenie pełnomocnika powódki wynosi wraz z opłatą skarbową i kosztami dojazdu na rozprawę 3 891,14zł, zaś uiszczona przez powoda opłata od powództwa wynosi 6 852 zł., stąd powodowi należało przyznać zwrot kosztów w wysokości 10 743,14 zł. Powodowie wnosili o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania w tym dwukrotności stawki minimalnej wynagrodzenia radcy prawnego. Zgodnie z $ 6 ust. 6. i 7. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego powódkę wynosi 7 200 zł, zaś powoda 3 600 zł. Natomiast według $ 2 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4 rozporządzenia. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. --- STRONA 12 --- , ; | Pełnomocnik uzasadniając swój wniosek wskazał, jedynie lakonicznie na poniesiony nakład pracy i charakter sprawy. Analizując nakład pracy radcy prawnego reprezentującego powoda należy zwrócić uwagę, iż po złożeniu pozwu w sprawie, pełnomocnik powodów złożył jedno pismo procesowe datowane na dzień 11 lutego 2015 roku oraz dwukrotnie stawił się na rozprawie przed Sądem. W ocenie Sądu nie można stwierdzić by pełnomocnik powodów złożył w niniejszej sprawie pisma, których ilość by przekraczała typowe postępowanie w tego rodzaju spraw. Okoliczności faktyczne i prawne sprawy nie cechowały się dużą zawiłością . Na tej podstawie Sąd oddalił wniosek powodów o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 2-ktroności stawki minimalnej. Do rozliczenia pozostawały nieuiszczone koszty sądowe obejmujące: opłatę sądową oraz wydatek na opinię biegłego sądowego. Skoro pozwany przegrał sprawę to na podstawie art. 83 i art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005r. (tekst jednolity z dnia 27 kwietnia 2010r. Dz. U. Nr 90, poz. 594 z późniejszymi zmianami) należało pobrać od niego - jako strony przegrywającej sprawę - na rzecz Skarbu Państwa — Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 8.309,47 zł. obejmującą nieuiszczone koszty sądowe w zakresie w jakim przegrał sprawę.