Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: I C 642/13 nu' 0' ŚR.. r„\____{- ....I.T."'-" 1 ...__ "-'f-' - ‹"._,,r.'› _ _ ~.-›-' "s'.s*.s¿.=-=+='.~"ee..„~'›~¬-':s= c 0 _r 12' - RoK 19 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy W Nowym Sączu Wydział |}Cywi|ny wskładzie: Przewodniczący: SSO IvlałgorzataFranczaki-Opiela Protokolant: sekr. Katarzyna Kulpa po rozpoznaniuwdnisuf191grudniia*2013 r.w N.~ co na rozprawie sprawy z powództwa t przeciwko (.s;.”)"SAceiiiziisiedzibiąiiw W. Ni o zapłatę I. ssszasądziaiceiod sepozwanego" (.~. S.) SA z cssiedzibąfw na -rzecz" 'powodaif M; kwotę"e4i0 000 zł"(czt"erdzieścietysieięcy złotych) zł należnymi ustawowymi odsetkami od dnia 17 |utego2013 r. do dnia zapłaty, e 0 t Ii. w pozostiałymizakresieeepowództwo oddala, S ` 0 " III. nakazuje ściągnąćdnai rzecz Skarbu Państwa j-Sądu Okręgowego w Nowym Sączu od pozwanego (..;) SA zsiedzibą W W. kwotę 2000 zł (dwa tysiącezłotych) tytułem opłaty od uwzgildędnionego troszczenia *i_kWotęi76 zł (siedemdziesiąt sześć złotych) .tytułem części wydatkówcsisstymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa, 0 są iV.. koszty postępowania między stronami wzajemnie znosi, V. nie obciąża powoda kosztami sądowymi.
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt I C 642/13 UZÅSÅDN|EN|E wyroku z dnia 11 9 Qjirutdnia 2013 r. W pozwie skierowanym przeciwko (...)iS."A. iz siedzibą w Warszawie, M. M. domagał się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 100.000 zł „tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia _17 lutego 2013 do dnia zapłaty. Wniósł nadto o zasądzenie kosztów postępowania. ss W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 8 kwietnia 2006 r. doszło do wypadku komunikacyjnego w wyniku którego śmierć poniosła jego matka I. P.; prawomocnym wyrokiem sądu karnego skazany został jego~sprawca.- Tragiczna' śmierć sw istotny sposób zaważyła na codziennym życiu powoda, zarówno „w sferze ._psychicznej,jak ji funkcjonowaniuszkolnym. Ządanie zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w postaci zerwania więzi emocjonalnych z matką, powód zgłosił wraz z pismem doręczonymi wdniu 17 stycznia2013 r., pozwana odmówiła jednak wypłaty świadczenia, postępowanie odwoławcze nie przyniosło zaś spodziewanego rezultatu (k. (...), k. (...)). Strona pozwana wniosła ;o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu. Wskazała, iż wyrokiem sz dnia 9 kwietnia 2012 r. tut. „Sąd w oparciu o treść art. 446 § 3 k.c. .zasądził na rzecz .sspowiodajkwiotę=¿20.*000 zł tytułem"Íodszkodowjainiaj"za*śmierć ±ma'tkij,fÍ„c"o fuzu pełniła lwypłaitafzi :teigioi jtyttułuÍiŸłą"cznief0.000 '„złj;jŠ*„*íDiodatkowio wi' fitiępioisitęipowaniuÍflřl i przyznaniafićzoćstałai renta wyrównawcza wtikwotach po 300 zł miesięcznie. Ustalając kwotę odszkodowania Sąd uwzględnił wszelkie przesłanki, w tym przeżycia powoda związane ze śmiercią matki, okresowe = pogorszenie .jego .sytuacji,ftaikże w .sferze psychicznej “ř(lęki nocne, tlfirzt/19nębienie),-simutek.sts.ti'Jnikianiei kontaktów) Oraz Wifunkcjonowaniuriszkolnymt(Spadekfimiotywacji do -nauki czy spogioiriszeinitite ' ocen), yƒcofziostiało [ustalioniieřnia {podstawie opinii ;biegłego wydanej _W spirtiawie" Ĺoi iCj"852j/1008.1 Sąd wtziiąłijtaikżje '"p'ocl sopiijnię *(. 1. 1. ) 0 w .S td nia 3 pajźdzjiierinika 2006 r., w związku z czym pozwana wskazała, żełpowoływainieiisię sw niniejszej sprawie na te same przesłanki jest chybione, skoro wszystkie zostały .uwzględnione we wcześniejszej sprawie. Skonstatowała, iż brak jest jakichkolwiek podstawdo tzasądzenia dalszych kwoty tytułem zadośćuczynienia ~z ~ uwzględnieniemokoliczności,'fktóre4 były już sitsstwzięte - pod uwagę w poprzednim postępowaniu. Dodatkowo podniosła, iż w dacie śmierci matkipowoda, jego miejsce pobytu ustalonezostało wyrokiem rozwodowym przy ojcu; matka kontaktowała się z synem co drugi weekend i iiinie towarzyszyła"miałoletniemiuj“wiówiczaspowodowi twe życiu codziennym. Kwestionując równocześnie swoją odpowiedzialność wywodzoną w oparciu o art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. powoływała się na treść art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.jedn. Dz.U. tz 2013 r., poz.392 ze zm. - dalej: ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych), z którego wywodziła, iż wpolskim .systemie .prawa cywilnego obowiązuje zasada finansowej rekompensaty szkody, również niemajątkowej, jedynie bezpośrednio poszkodowanemu; stanowisko takie poparła szeregiem szczegółowo przywołanych orzeczeń sądów powszechnych. Wskazała, iż w przedmiotowej sprawie delikt sprawcy skierowany był przeciwko poszkodowanej w wypadku matce powoda, nie zaś jego dobrom osobistym.
--- STRONA 3 ---
Przywołany przepis ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych enumeratywnie wskazuje bowiem, w jej ocenie, katalog następstw szkód wyrządzonych w związku z ruchem pojazdu mechanicznego oraz konkretyzuje, naruszenie jakich dóbr osobistych podlega kompensacie w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej wymieniając zdrowie i życie; nie wymienia natomiast roszczeń osób bliskich z tytułu naruszenia dóbr osobistych. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wypadku, zakres odpowiedzialności cywilnej .ubezpieczyciela za szkody wyrządzone ruchem .pojazdów mechanicznych jw ogóle nie obejmował krzywdy wywołanej naruszeniem dobra osobistego, nawet jeżeli „jego şżródłem była śmierć człowieka. Gdyby było ,inaczej .ustawodawcanie .dostrzegłby „swego _rodzaju luki W prawie i nie doprowadziłby do nowelizacji przepisu ¿art.¬446 k.c. .poprzez dodanie jego paragrafu 4, gdyż dopiero ten przepis _podstawą .należnego z tej ;osobie zadośćuczynienia uczynił, będącą bezpośrednim skutkiem śmierci, krzywdę osoby mu bliskiej. Pozwana zakwestionowała żądanie również co do wysokości (k. (...)). 1 N Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 8 kwietnia „2006 r. na 217,8 kmautostrady doszło do wypadku komunikacyjnego 'wskutek-.najechaniaprzez kierującego pojazdem marki V. .(...) na stojący na poboczu samochód marki .ę),-którysuległ wcześniej awarii. W .wyniku kolizji m.in. śmierć na miejscu .podniosła1;jmaitkařłpiowodat,1.pl.¿~P..;. Sprawca z,wypadku¬«S..zzO. zostałuznany „winnym popełnienia czynu z art.~177Ĺ-§ 2 k.k.*ii skazany prawomocnymzwyrokiem .Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 28 marca 2007 r. do sygn. ll K 54/07. „,¿częściowyIfT'Ij¿,±uwzględnieniuzgpowództwa';opartego ąçna -treści art. 446 _§ 3 l<.c., prawamo‹znym \‹vyr0i<iem niaokwietnia009r.tutsąci zasądził ład pozwana; narzezz powoda;kwotę*Í¿20.t000 ;.zł“-wraz zvustawowymi :ęodsetkami wobecustalenia, .iż śmierć I.. P. spowodowała u M. .znaczne-pogorszenie sytuacji życiowej w sferze materialnej oraz tych dóbr niemateriaInych,~zktóre rzutują .na tą sferę; wtoku postępowania „pozwana ,wypłaciła powodowi sumę 40.000 zł. . . . są . ę - . Ustosunkowując się wywodzonego w piśmie doręczonym Ypozwanejw dniu 17 stycznia 2013 r. żądania w zakresie wypłaty na jego rzecz kwoty 250.000 zł tytułem zadośćuczynienia opartego na treści art. 448 k.c., pismem z dnia 6 lutego 2013 r. pozwana odmówiła jego uwzględnienia (okoliczności bezsporne). W dacie tragicznego wypadku, .zgodnie zustaleniamiwyroku rozwodowego z 2003 r. powód zamieszkiwał wraz z ojcem u ojczystych 'dziadków «w~ł_.,..zmarła zaś w N.. Powód utrzymywał z matką bardzo bliskie relacje, utrzymując stałe, częste i systematyczne kontakty, uzupełnione w trakcie weekendów, .miesiącem wakacji oraz naprzemiennie świętami - poza miejscem swojego zamieszkania. Zmarła wykazywała znaczne zaangażowanie sprawami wychowawczymi syna; dbała o jego wykształcenie, wspierała go w kształceniu muzycznym i nauce języków; często w wakacje wyjeżdżała z nim na wyjazdy zagraniczne, przy czym powód był silnie związany emocjonalnie z obydwojgiem rodziców,„otwarty na kontakt z matką, która pełniła rolę najbliższej przyjaciółki. (dowód: zeznania R. M. 00:11:58, 00:27:45, zeznania powoda 00:30:38)
--- STRONA 4 ---
Nagła i nieprzewidywana śmierć I. P., która w tragicznej chwili miała (...) lata, była dla M. M., który w dacie wypadku miał ukończone (...) lat i kończył klasę.(...) szkoły podstawowej, silnym wstrząsem psychicznym i przez kilka miesięcy wiązała się z silnym stresem związanym z okresowym spadkiem poziomu codziennej aktywności. Utrata matki spowodowała u niego przejściowe trudności w nauce, powód stracił motywację do kontynuowania kształcenia w szkole muzycznej; stał sięzamknięty wsobie, zaczął unikać towarzyskich kontaktów; w pierwszym okresie korzystał z leków uspokajających,'a przez kolejnych kilka miesięcy sypiał z ojcem, przy czym przez około półtora roku zdarzały się moczenia nocne.~›Cierpienia z tym związane ulegały z czasem stopniowemu zmniejszaniu; od ukończenia szkoły podstawowej chłopak zaangażował się w naukę, z najlepszymi wynikami ukończył gimnazjumsi szkołę średnią, chociaż negatywne przeżycia nawracały i nawracajądo chwili obecnej..-;Do chwili obecnej powód dystansuje się od rozmów na temat wypadku, emocje 2 tymzwiązane tłumi W sobie, unika także miejsc i ludzi, którzy mogliby wywoływać wspomnienia o skutkach tragicznego wydarzenia. t . (dowód: zeznania R. M. 00:16:30, 00:25:46, zeznania powoda 00:33:42, 00:37:50) Wprawdzie aktualnie powód nie ma trudności z nauką i jako (...)-latek kontynuuje kształcenie na (...) roku studiów -stacjonarnych na AGH otkierunku (...), do chwili obecnej wspomnienie osoby matki wywołuje uzniego silne:-emocje; od .kilku Iatna co dzień ich nie uzewnętrznia-pielęgnując ;wspomnieniia==o¬=matce poprzez .trzymanie bliskosiebie wspólnych albumów i pamiątek.=›Z uwagi*naiftragedię,1='jaka go dotknęłafnie sczujefsię szczęśliwy, „zazdrości znajomym,=jktórzy miogiąfliczyćna1wsparciefifpiomoc;obydwojgafroidziców;zz st . ¿ (dawad zeznania 0, 1) . W t-wyn i ku z konsultacji =j-Ĺtprzeprowadzonej Y W fdniu pażdziernika 42006 i fr., łfjspsycholog stwierdził ;powoda1-zzachwianiiet ffrównowagi 'ýeimioicjontalnej 'na :skutek -*nagłej *~Êśn*iiercifƒfmatki odczuwa nej " sytuacja f straumtatycznia ąfskutkującaff}Ĺ~1" lękiem", »smutkiem sę. fizaiburzieiniatimi somatycznymi ';?j(koszrna:ry1s tnocne), zfpoiczuciem *řżalui .zi fżosa'motn:ienia; .F-łrzeżytciařřte N fzaburzyły poczucie bezpieczeństwa powoda przeżywająceigo żałobę po stracieosoby -mu bliskiej-zktórej śmiercią jeszcze wówczas się nie pogodził. . - . . . 8 (dowód: opinia () W K. zdn.. 10.10.2006 r. =l‹. =() 'akt ąsprawyizwiązkowej tut. Sądu o sygn. IC 852/08) „ „ . W wyniku opiniowania psychologicznego przeprowadzonego na potrzeby postępowania w sprawie o sygn. l C 852/08 w styczniu12009 r., w sferze emocjonalnej powoda nie stwierdzono istotnych negatywnych -następstw -związanych -<2 wypadkiem z dnia 8 kwietnia 2006 r. Zauważono, .iż odzyskał on równowagę psychiczną, podejmuje właściwe dla wieku rozwojowego zachowania, jest dobrze zaopiekowany przez ojca ti .pozostałych członków rodziny, powoli też zaczyna akceptować fakt utraty tmatki,-sczemu sprzyjają jego ponadprzeciętne możliwości intelektualne oraz sprawnie funkcjonujące mechanizmy osobowościowe. (dowód: opinia psychologiczna biegłego psychologa I. C. l‹. () akt ssprawyitzwiązkowej tut. Sądu o sygn. l C 852/08) . ~ 1 Aktualnie badania psychologiczne „nie ujawniają»zaburzeńi'*w"~ funkcjonowaniu poznawczym powoda, jego sprawność intelektualna pozostaje na wyższym niż przeciętny
--- STRONA 5 ---
poziomie. W zakresie struktury .osobowości ujawnia on cechy osobowości zrównoważonej emocjonalnie, dobrze radzącej sobie W sytuacjach trudnych i stresowych. Jawi się także jako osoba ambiwertywna, ,przeciętnie otwarta na kontaktyi .relacje społeczne, sumienna, na ogół preferująca „uporządkowany tryb życia.. Wśród cech temperamentalnych powoda obserwuje się stosunkowo wysoką odporność na obciążenie psychiczne i fizyczne,oraz wysoką „odporność na zmęczenie. Powód ujawnia wzmożoną kontrolę zachowań, a jeżeli zachodzi taka potrzeba - skłonność do nleujawniania emocji. Wlolniej adaptuje się do zmian W otoczeniu, ujawnia tendencję do ostrożności W podejmowaniu decyzji oraz silnego kontrolowania emocji. Ujawniany przez niego styl radzenia sobie W sytuacjach stresowych skoncentrowany jest W większym stopniu na zadaniu niż emocjach, co sprzyja poznawczemu radzeniu sobie z problemem. Niewątpliwie bezpośrednio _„po ,zdarzeniu powód ,przeżył silne negatywne emocje W związku sz nagłą śmiercią „bliskiej osoby; stracił ;W-wypadku matkę, .z .którą _był związany emocjonalnie iktóra W okresie dorastania była -Ważnąvosobąw procesie jego rozWoju,¿,_a po zdarzeniu wystąpiły u powoda konsekwencje ;W postaci pogorszenia funkcjonowania (trwające conajmniej sześć miesięcy), „główniew _sferze psychicznej (przygnębienie, smutek, unikanie kontaktów), a także W funkcjonowaniu .szkolnym _(spadek ,motywacji do nauki, pogorszenie ocen), niemniej jednak aktualniezwsferze funkcjonowania powoda nie obserwuje się istotnych, negatywnych _następstw„ęzwiązianych ze ¿¿zdarzeniem.„Odzyskał „on „równowagę psychiczną, podejmuje zadania tiaktywinoiści właściwe dlaffazy rozwojowej,.¿można zatem uznać, iż W chwili obecnej .sktonsekiwetniicje ;przeiżiyte'go¬.urazu nie dezorganizują :funkcjonowania powoda W żaden -ze sfer a powód „nief Wymaga pomocy spsyciholiogicznej,;paniĄleiczenia psychiatrycznego.„Emocje opisywane przez powoda jako te,:które przeżywa W związku ze wspomnieniami osoby matki są typowyminrzeżvßiami Si/'fi-'='='<=iiwsrwntinani4 l=>liSki0h nie2Yią0Y0h 0SÓb„ r›r2Y czym r›0wód inteiljektujalna fjjsiprawiniijie"funkcjonujące(mechanizmyjosiobowościowe sąniewątpliwie czynnikami będącymi .pozytywnymi „«zasoibami.¿w -odzyskiwaniu;równowagi psychicznej „przez -powoda ti pozytywnie rokują co dojegoprzyszłości.„ są . ę . są (dowód.'oplnia sądowo-psychologiczna M. Ś. z dn..10.12.2013 r. «l<..(.)) N . M j . Powyższych „ustaleń faktycznych :Sąd dokonałna podstawie dokumentów przedłożonych do akt sprawy, .W tym _dokumentów zalegających W aktach szkodowych ubezpieczyciela i akt związkowych tut. „Sądu ,oraz .oparciu omateriał .osobowy.~_Stan faktyczny był zasadniczo bezsporny, ja spór pomiędzy stronami koncentrował się Wokółkwestii -prawnych, W tym zakresu 0dP0Wi@C|Ziā|n0śCi strony pozwanej. Sąd obdarzył wiarą zeznania spowodasodnęośniewięzi itrelacji łączących .go tz matką, .a także tsęzmiantjakie Wywołałasw .jegożyciujejfśmierć,_rodzaju,gdługotrwałości i intensywności doznanych W związku z tym cierpień oraz jego ogólnej sytuacji życiowej. Zeznania te n`e budziły zastrzeżeń Sądu, „a ich wiarygodność została zweryfikowana W oparciu o zasady dośwadczenia życiowego, zeznania jedynego świadka, ojca powoda, ;R-M. oraz Wnioski .końcowe opinii .biegłej M. S., ,mającej zasadnicze znaczenie W zakresie oceny „skutków wypadku z 2006 «r.¿,na codzienne funkcjonowanie powoda. W konfrontacji z wcześniejszymi opiniami przedłożonymi do sprawy tut..Sądu o sygn.„.l C 7.852/08, które obrazowały proces przystosowania się powoda do zaistniałej sytuacjirodzinnej, stanowiła ona dopełnienie Wzakresie ogólnego -obrazu jego przeżyć od momentu tragicznegozdarzenia. Była onajasna i„pełna;-W opinii tej biegła udzieliła
--- STRONA 6 ---
precyzyjnych wyjaśnień tw zakresie negatywnych konsekwencji W sferze psychicznej zwi emocjonalnej powoda spowodowanych niespodziewanąśmiercią matki; Oceniając jej rzetelność i przydatność Sąd nie znalazł zatem podstaw mogącychpodważyć zasadność wynikających z niej wniosków końcowych. Opinia sporządzona została W sposób zgodny z tezą dowodową, nie była przez żadną ze stron kwestionowana, nie budziła też wątpliwości Sądu. N Sąd zważył, co następuje: - ~ N . Powództwo, co do zasady; zasługiwałonat::utwZ9|:ęidnienie.stii ~ ~ e Strona spozwanainie kwestionowała swojej 'odpowiedzialności swynikającejfz umowy obowiązkowegoubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, z winy którego doszło do zaistnienia wypadku.~Konsekwentnie wskazywała jednak -na niezasadność podnoszonego roszczeniaşaiito zewzględu na brak podstawy prawnej do jego uwzględnienia, jak też - bez podnoszeniafzarzutupowagi rzeczy osądzonej - objęcie twierdzeń powoda rozstrzygnięciem tut. Sądu-wewcześniiejszej sprawie o odszkodowanie. i Pomimo istotnych"rozbieżności 8-ws orzecznictwie" sądów powszechnych, zgodnie łez aktualnym, konsekwentnymiiijsstsi;zjjedntolitym poglądem doktryny »oraz orzecznictwa Sądu sNajwyższego,fl~który »to .Sąd*froizpiozniaijący niniejszą sprawę zwfpełnisfpodziela, najbliższemu członkowi rodziny fzmtarłegovprzyistłiutgujet"na:podstawie art. 448 fk.c.*f*w związku 'z'al'tj*24 f§ 1 k.c. izad oiśćuczynietniieiisstspieniężne oznaną krzywdę ,ßgdy *siśmietrići friasitąipiłaiiina vis kutek fdeljiktu ,N „zktjóry 2 ŸpąażćdziietćnÍiąkatit20i1'00trą.i,*Ÿsiyćgąnć:;1ll|”?CZP":76/100,'Lex nr"6041",*uchwała"z'dnia=13 |ipc'a"2011 r.,"sygn."lll CZP 32/11,. Lex »nr ..852341,.zş,ygn. ' l CSK --314/11,~¿:rLexs nr 1164718).~›W .judykaturze-; za ugruntowane fnaileży też" uznać łstiainowijskió; ' żew' stanie"*prawnymiiispirzed nia*×'3 fsierpnia“20i08 spowodowa ntieřśm ierci aosoibty bl iskiej frnogło'stanowisćjfnaruszetniie óbri .jiotsobiistiych'ifnajbliższycihi członków rodziny zmarłego si uzasiadniać przyznanie imfzadośćuczynienia"naiipodsttawiefarti.448 k.c. Wynika onofz przyjęcia, prawo do życia W rodzinie łi futrzymaniiategoirodzajuvwięzi stanowi dobro osobiste członków rodziny i podlega ochronie na podstawie art. 23 i art. 24 k.c. Błędnym, W ocenie -Sądu, jest sstanoiwiskoiifstrony pozwanej, iż decyzja ustawodawcy o wprowadzeniu do Kodeksu cywilnegonowej ;regulacji iprawnej, tj. art. 446 § 4 k.c.*motywowana była koniecznością uzupełnienia luki ¬p)rawnej,1'*w związku 'tz 'czyms nie byłovpodstaw prawnych do zasądzenia zadośćuczynienia za ¬śmie:rć'fosoby -najbliżej W 'stanie prawnym sprzed 3 sierpnia 2008 r. Stanowisko to nie znajduje uzasadnienia zarówno W obowiązujących przepisach prawa, jak i W świetle orzecznictwa Sądu~Najwyższego. Sąd orzekający wpełni aprobuje pogląd, iż dodanie art. 446 § 4 k.c. nie było jedynie-wyrazem Woli »ustawodawcy potwierdzeniadopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia na gruncie przepisów:obowiązujących przed wejściem W życie tego przepisu, lecz - wbrew twierdzeniomstrony pozwanej - polegało na dokonaniu zmiany w ogólnej regule wynikającej tz art. 448 :k.c.-poprzez szawężenie kręgu osób uprawnionych do zadośćuczynienia.--Bez wprowadzenia art.-446 § 4 k.c.,~ roszczenia tego mógłby dochodzić bowiem każdy, a nie tylko najbliższy członek rodziny. Przepisften aktualnie ułatwia dochodzenie zadośćuczynienia,~gdyżumożliwia jego .uzyskanie bez potrzeby wykazywania jakichkolwiek innych - poza W nim wymienionych -› przesłanek, a jednocześnie wzmacnia wykładnię art. 446 § 3 k.c., Wiążąc funkcjętegoprzepisu Wyłącznie 2 ochroną stricte majątkową (zob. m.in. wyżej
--- STRONA 7 ---
powołane uchwały oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2011 r., sygn. I CSK 621/10, Lex nr 848128; z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. Il CSK 459/07, Lex nr 950430; z dnia 25 maja 2011 r., sygn. ll CSK 537/10, Lex nr 846563). W ocenie Sądu, powoływany przez pozwaną przepis art. 34 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych nie daje podstaw do czynien`a jakichkolwiek rozróżnień kompensaty krzywdy pod względem podmiotowym. Zwraca uwagę, 'ż wbrew twierdzeniom pozwanej, W .wymienionym przepisie nie zostały wymienione dobra osobiste, za które przysługujeodszkodowanie od zakładu ubezpieczeń na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, lecz przepis ów odnosi -się wyłącznie do odpowiedzialności za szkodę, która Wynika z bliżej wymienionych W tym przepisie zdarzeń. Co istotne, szkoda W tym znaczeniu jest .rozumiana¬szeroko, jako obejmująca - obok aspektów majątkowych - również te, niemajątkowe, ,które .objęte-,są .zadośćuczynieniem za cierpienia psychiczne wynikające ze śmierci osoby najbliższej W wyniku deliktu. W tym właśnie znaczeniu osoby najbliższe zmarłego są osobami ,bezpośrednio poszkodowanymi W wyniku jego śmierci Wskutek czynu niedozwolonego, a pozwana jako gwarant, odpowiada W ramach umowy odpowiedzialności -cywilnej za działanie sprawcy objęte umową ubezpieczenia. Co jednak najistotniejsze,W uchwalez dnia ,20 grudnia 2012r. W sprawie o sygn. .Ill CZP 93/12 (Lex nr 1267081) .Sąd Najwyższy „ostatecznieN-zprzesądził, „iż -;przepis art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych „brzmieniu „sprzed-.11 lutego2012 r. - nie wyłączał z zakresu -ochrony ,jttjubezpieczeniięowejsyziadośćuczynienia za :krzywdę „osoby .wobec której ubezpieczonyponosił odpowiedzialność :na zasadzieąprzepisu art.«448 k.c. .Stanowisko takie, W obowiązującym „orzecznictwie8-sądów powszechnych, ; .jest ,wi .chwili obecnej przyjmowane jednolicie. . . rzesądze niu ,pełnej od powiedzialności ,ępozwa nej ¿;co¿=do1¿zasady .wskazać należało, sprawie f0.=.zCza1za, paz0s±awa+ wyjnijklipjostiępowaniaŸtoczącego się :przed tut.:-Siądern"iwfsprawie osygn. „I „C 852/08.»:NieWątpliwie celem odszkodowania ,przyznanego na .podstawie art.:-:446 s§ 3 .k.c. było zrekompensowanie rzeczywistego, „znacznego . pogorszenia ;sytuacji _życiowej „powoda .jako .członka najbliższej rodziny zmarłej..Powszechniezaprobowany jest.przyztym pogląd,-iz -:jak .Wyżej wskazano ~› przepis ten umożliwia .naprawienie wyłącznie szkód majątkowych,„niekiedy trudnych do wyceny z uwagi zarówno na zmienioną sytuację bliskiego członka rodziny zmarłego, ocenianych jednak również W szerszym kontekście przesłanekpozaekonomicznych, tylko .tych jednak które mają wpływ na zaistniałą sytuację materialną. W tym zatem zakresie roszczenie takie jest odrębną kategorią roszczeń i obejmuje inny ;rodzaj dobra osobistego niż ujęty W treści art. 448 k.c., który odnosi się Wyłącznie do szkody niemajątkowej (krzywdy) wynikającej z samego faktu naruszenia dóbr osobistych. M - _ są . ę . t j Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że spowodowanie śmierci l. P. stanowiło zawinione „bezprawne naruszenie ,dóbr osobistych powoda, przejawiających się W prawie do utrzymywania więzi rodzinnych, uczuciowych i emocjonalnych z matką - W stopniu uzasadniającym przyznanie mu zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. - od ubezpieczyciela pojazdu, którym kierował sprawca wypadku. Artykuł 448 k.c. nie zawiera .żadnych „wskazań co do wysokości zadośćuczynienia, wynika z niego jedynie tyIe,¬że jego suma na rzeczposzkodowanego ma być odpowiednia. Przy ocenie, jaka suma jest, „W rozumieniu _powołanego przepisu, „odpowiednia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych,_obok
--- STRONA 8 ---
rodzaju naruszonego dobra, „Sąd miał na uwadze także charakter, stopień nasilenia i czas trwania doznawania przez powodavujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych tym naruszeniem. Pomimo rozstania rodziców, powód mógł liczyć na Wszelkie wsparcie ze strony zmarłej matki, doznawał silnego zaangażowania z jej strony,ciepła i miłości. W dacie śmierci matki wchodził W okres dojrzewania i najmocniej potrzebowałjej osoby, aprobaty i stabilizacji emocjonalnej; W wyniku przedwczesnej jej śmierci doznał nieopisanej straty. W tym względzie miał na uwadze, iż naruszenie dobra osobistego W postaci prawa do życia W pełnej rodzinie stanowi dalece większą dolegliwość psychiczną dlaczłonka rodziny zmarłego, niż W przypadku innych dóbr, ,na co wpływa okoliczność, iż jej skutki rozciągają się na całe życie osób bliskich, „a co ma szczególne znaczenie W .sytuacjiadorastającego 'dziecka i uwzględnieniu rzeczywistej, niewątpliwie istotnej W świetlezustaleńzfaktycznych,.rolizjaką W jego życiu pełniła zmarła. Postępowanie bowiem wykazało, iż do chwili śmierci l..P., powód utrzymywał z matką znacznie szersze kontakty niż wynikało to tz formalnych ;ustaleń pienrvotnie zawartych W wyroku rozwodowym. C Tym niemniej powództwo W zgłoszonej-wysokości Sąd uznał za wygórowane mając na uwadze charakter dochodzonegoroszczenia, W tym .pośredniość krzywdy doznanej przez powoda, wynikającej z naruszenia 1-jego .dóbrNstosobistychssspoprzez" .nagłe zerwanie więzi rodzicielskiej z matką na skutek *jej śmierci. W tym zakresie miałna względzie, iż przedwczesna śmierć l. P. nie wpłynęła<sw1=sposób strwałyna »osłabienie-aktywności życiowej powoda, nie spowodowała su niego trwałej idezorganizacji życia; .powódstosunikowto szybko zaangażował się W Wykonywanie:fpodjętych flziprzez *siebie fşobowiązkiów, W :=;uzysk"aniufgwzględnej şfrówntowagi psychicznie] zn iessmusiaił korzystać çfiziez...şpęiicjalistyczinegoj iyłktóireiifidostiatrczałio sąd tuwzgrędnir równiez) titfakr, rz szacowanie wysokości zadośćuczynienia ma W każdym przypadku *charakter fakultatywny, przedewszystkim zaś indywid ualny,;. zależny z-od 'fkonkretnego'istan'u fakttyciznegto, *stąd też 8 nieclopuszczalneřjest jakiekolwiektschematyczne rzyrówinywanieiłi owoływainiiesię' naanalogiczne" írozsittrzyginiięcia* 'W sprawach W których 'zasądzane fbyłyrzadośćuczynieniaşzwłatstzcza 8 bezi"uwzględnieniaiiispoidstaiwy prawnej zdochodzonych żądańfczyichrchairaikteru.;Wysokość zadośćuczynienia 'winna z jednej strony pozostawać W sodniesieniurado*doznanej \krzywdy,~f iz drugiej .zaś'winna' być umiarkowana tzn. odpowiednia i utrzymana wfrozsądnychgranicach. ss t W okolicznościach 1 niniejszej „Sprawy „Sąd=f*~"u"zn:aił f'fzatem,"'='iżwadekwatną kwotę zadośćuczynienia o funkcji fíkompensacyjnej, W przypadku zepowodaystanoiwić będzie kwota 40.000 zł, którą Sąd 'zasądził W pkt islsentencji wyroku,-oddalając powództwo W pozostałym zakręgjg _ .. _ Stosownie do treści art. 481 § 1 i 2 k.c., ustawowe odsetki Sąd zasądził od dnia 17 lutego 2013 r. przyjmując, że W tejże dacie pozwana, jako profesjonalista, zobowiązana była do wypłaty należnego powodowi zadośćuczynienia; zwłoka W wypłacie odszkodowania zaktualizowała się bowiem po upływie trzydziestodniowego terminu od dokonanego wezwania (art. art. 817 § 1 k.c. W zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). " Ponieważ roszczenie M. M. ivuwzgilędnionie 'zostało 'jedynie f częiściowo, podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania stanowił art. 100 k.p.c.W konsekwencji Sąd nakazał ściągnąć od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2.000 zł tytułem opłaty od uwzględnionego roszczeniaoraz kwotę 76 zł tytułem ¬ części wydatków tymczasowo
--- STRONA 9 ---
poniesionych przez Skarb Państwa (w części W jakiej sprawę przegrała - 40%), W pozostałym zakresie koszty postępowania między stronami wzajemnie zniósł. Równocześnie mając na uwadze charakter sprawy oraz sytuacje majątkową powoda, na zasadzie art. 102 k.p.c. Sąd odstąpił od jego obciążania kosztami sądowymi.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy W Nowym Sączu Wydział |}Cywi|ny wskładzie: Przewodniczący: SSO IvlałgorzataFranczaki-Opiela Protokolant: sekr. Katarzyna Ku#I C 642/13 nu#art. 446 § 3 k.c.#art. 448 k.c.#art. 24 k.c.#art. 34 ust. 1 ustawy#art. 448 fk.c.#art. 446 § 4 k.c.#art. 34 ustawy#art. 817 § 1 k.c.#art. 14 ust. 1 ustawy#art. 100 k.p.c.W#art. 102 k.p.c.