Postanowienie I C 627/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 627/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie – Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Przemysław Jagosz Protokolant prac. sąd. Natalia Indyka po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r., w O., na rozprawie, sprawy z powództwa P. K. przeciwko T. S. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę oddala powództwo. Sygn. akt I C 627/16 UZASADNIENIE P. K. wystąpił przeciwko T. S. z powództwem o ochronę dóbr osobistych przez: 1/ zobowiązanie wymienionej do złożenia w trzech kolejno po sobie następujących wydaniach redagowanego i wydawanego przez niego miesięcznika Gazeta (...) na własny koszt, w tym co najmniej raz na pierwszej stronie, (format jednej publikacji – cała strona, dwóch pozostałych – połowa kolumny), oświadczenia następującej treści: „Ja, T. S. przepraszam P. K. za naruszenie jego dóbr osobistych poprzez opublikowanie z naruszeniem prawa jego pełnych danych osobowych i adresowych bez jego zgody oraz poprzez opublikowanie z naruszeniem prawa informacji przedstawiających P. K. w negatywnym świetle jako osobę nieuczciwą i stosującą groźby”, 2/ zakazanie pozwanej dalszego używania tytułu Gazeta (...); 3/ zakazanie pozwanej dalszego umieszczania danych osobowych i adresowych powoda we wszelkich opracowywanych, redagowanych lub wydawanych przez nią publikacjach; 4/ zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kwoty 2 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; 5/ zasądzenie od pozwanej kwoty 5 000 zł na cel społeczny – Fundacji Pomocy (...) w W. (adres W. 79G, (...)-(...) G.). --- STRONA 2 --- Powód podniósł, że w dniu 1 września 2016 r. zarejestrował miesięcznik Gazeta (...) z siedzibą w W. zostając jednocześnie jego redaktorem naczelnym i wydawcą. Pozwana w czasopiśmie noszącym tożsamy tytuł zawarła – w związku z wystosowanym do niej wezwaniem do zaprzestania naruszania prawa powoda do korzystania z tytułu – oszczercze oraz niezgodne z rzeczywistością twierdzenia dotyczące jego osoby, zarzucające mu nieuczciwość i posługiwanie się groźbami. Nadto nie dokonała anonimizacji danych osobowych oraz adresowych powoda, które to działania stanowią naruszenie jego dóbr osobistych. Pozwana T. S. wniosła o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu podniosła, że odnosiła się do okoliczności związanych z zarejestrowaniem przez pozwanego czasopisma pod tytułem, pod którym faktycznie wydawano inne czasopismo pod jej redakcją, sporu na tym tle oraz zapowiedzi, że powód skieruje przeciwko niej proces. Odnośnie danych osobowych i adresowych powoda wskazała, że są one powszechnie dostępne w intrenecie i rejestrze dzienników i czasopism, zaś podejmując działalność w tym zakresie powód stał się osobą publiczną. Sąd ustalił, co następuje: Na terenie Gminy G. od przeszło 25 lat wydawane jest pismo pt. Gazeta (...), które redaguje obecnie T. S.. Czasopismo to nie zostało zarejestrowane w rejestrze dzienników i czasopism. W lipcu 2016 r. o rejestrację czasopisma pod identycznym tytułem wystąpił powód, wskazując siebie jako redaktora naczelnego i wydawcę oraz swój adres, jako adres redaktora naczelnego, wydawcy i siedzibę redakcji. Po uzyskaniu informacji z Sądu Okręgowego w Warszawie, że taki tytuł prasowy nie został zarejestrowany w kraju, postanowieniem z dnia 1 września 2016 r. w sprawie o sygn. akt I Ns Rej. Pr. 52/16, Sąd Okręgowy w Olsztynie zarejestrował i wpisał do rejestru dzienników i czasopism pod numerem (...) miesięcznik pod tytułem Gazeta (...) /akta I Ns Rej. 52/16, k. 11/ Pismem z dnia 9 września 2016 r. P. K. poinformował T. S. o treści wymienionego postanowienia. Jednocześnie wezwał pozwaną do natychmiastowego zaprzestania bezprawnego posługiwania się tytułem Gazeta (...) pod rygorem - w przypadku dalszych naruszeń jego prawa do tego tytułu - wystąpienia na drogę sądową . /k. 16-17/ W związku z tym ukazało się wydanie specjalne Gazety (...) pod redakcją T. S. (nr (...)), w którym zamieszczono pismo powoda z dnia 9 września 2016 r. adresowane do pozwanej. Jego treść opublikowano w całości wraz z danymi osobowymi P. K. i wskazanym przez niego adresem: W. 79A, (...)-(...) G. . /k. 16-17/ W Gazecie (...) pod redakcją T. S. z dnia 14 października 2016 r., Nr (...), został z kolei umieszczony list pozwanej skierowany do powoda, w którym ponownie przytoczyła jego dane osobowe i adres: W. 79A, (...)-(...) G., a nadto przedstawiła swoje stanowisko na temat pisma z dnia 9 września 2016 r. Zostały w nim zawarte, m. in., sformułowania: „Ratunek i pomoc jaką Pan rzekomo wyświadczył Gazecie (...) ma charakter niedźwiedziej przysługi – a jednocześnie – ratując Gazetę (...) wziął ją Pan w jasyr!!! Czy to się godzi??? Czy Pan się nie wstydzi???”, „/…/nie boję się Pana pogróżek/…/”. Jednocześnie wymieniona wezwała P. K. do zaniechania wydawania miesięcznika pod tytułem Gazeta (...) uznając jego postępowanie w tym zakresie za nieuczciwą konkurencję. /k. 18-19/ --- STRONA 3 --- W październiku 2016 r. ukazały się dwa numery Gazety (...) pod redakcją P. K.. Do tej pory nie wydawał czasopisma pod takim tytułem /k. 12-15/. Przed Sądem Okręgowym w Olsztynie pod sygnaturą I Ns. Rej. 64/16 toczy się od dnia 11 października 2016 r. sprawa ze skargi T. S. o wznowienie postępowania w sprawie I Ns. Rej. 52/16 dotyczącej rejestracji Gazety (...). Pozwana podnosi w skardze okoliczności dotyczące wcześniejszego wydawania pod jej redakcją czasopisma pod takim samym tytułem. Postanowieniem z dnia 7.12.2016 r. postępowanie to wznowiono, a do udziału w sprawie wezwano Gminę G.. Ponadto w dniu 2.12.2016 r. w Sądzie Okręgowym w Olsztynie, pod sygnaturą I C 702/16, została zarejestrowana sprawa z powództwa T. S. i W. S. przeciwko P. K. m.in. o ustalenie prawa do tytułu. (bezsporne) Sąd zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawę prawną żądań powoda stanowi art. 24 k.c. w zw. z art. 23 k.c., zgodnie z którym, ten, czyje dobro osobiste zostało naruszone może żądać od osoby, która je naruszyła, aby dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Może żądać również zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (art. 448 k.c.). Zgodnie z ogólną regułą dowodową z art. 6 k.c. powód powinien zatem udowodnić, że w wyniku bezprawnego zachowania pozwanej doszło do naruszenia konkretnie wskazanych i podlegających ochronie dóbr osobistych, zaś w kontekście żądania zadośćuczynienia i zasądzenia sumy pieniężnej na cel społeczny – dodatkowo wykazać, że naruszenie to było zawinione i wywołało u niego krzywdę. Powód upatrywał naruszenia swoich dóbr osobistych w tym, że pozwana: a) publikując list powoda w sprawie zaprzestania wydawania czasopisma o zarejestrowanym na jego rzecz tytule bezprawnie podała pełne dane osobowe i adresowe powoda, a nadto zarzuciła mu, że stosuje groźby i jest osobą nieuczciwą, b) wydaje czasopismo o tytule Gazeta (...), który to tytuł został zarejestrowany na jego rzecz i jest przez niego wydawany od września 2016 r. Nie było sporu między stronami, że pozwana rzeczywiście opublikowała list powoda wraz ze wskazaniem jego imienia, nazwiska i adresu, a następnie swoją odpowiedź na ten list, w którym ponownie podała te dane. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że dobrem osobistym każdego człowieka jest prawo do prywatności, w którym mieści się również prawo do nieujawniania publicznie swoich danych osobowych i adresowych. Oczywistym jest również, że bezprawne ujawnienie tych danych prowadzi do naruszenia prawa do prywatności. Ujawnienie takich danych nie zawsze jednak --- STRONA 4 --- będzie bezprawne. W niektórych przypadkach może być bowiem dozwolone na podstawie przepisów prawa, za zgodą zainteresowanego lub w celu zrealizowania istotnego społecznie interesu, względnie ujawnienie dotyczy danych wcześniej już udostępnionych powszechnie przez osobę, której dotyczą. Pozwana nie dysponowała zgodą powoda na publiczne ujawnienie jego danych osobowych i adresowych; upoważnienie do takiego działania nie wynikało też z żadnych przepisów. Niemniej w realiach niniejszej sprawy jej zachowania nie można uznać za bezprawne naruszenie prawa do prywatności powoda. Należy bowiem dostrzec, że dane, które opublikowała, zostały już wcześniej ujawnione publicznie przez powoda: a) w internecie – w kontekście prowadzonej działalności gospodarczej i społecznej (por. wydruki dołączone do odpowiedzi na pozew), b) w publicznie dostępnym i w pełni jawnym rejestrze dzienników i czasopism, gdzie wszystkie dane podał, wskazując siebie jako wydawcę i redaktora naczelnego Gazety (...), a pełne dane adresowe dodatkowo wskazując je jako adres siedziby redakcji; c) w wydawanej przez siebie Gazecie (...) – jako dane wydawcy i jednocześnie redaktora naczelnego (por. k. 13 i 15). Zauważyć przy tym należy, że ujawnienie danych powoda przez pozwaną nastąpiło w kontekście jego publicznej działalności polegającej na wydawaniu jawnego i dostępnego publicznie czasopisma oraz w związku z jego wystąpieniem do pozwanej, zajmującej się taką samą działalnością i na tle konfliktu o prawo posługiwania się tym tytułem. W konsekwencji, skoro powód sam ujawnił swoje pełne dane w kontekście prowadzonej działalności gospodarczej i publicznej (w tym w związku z wydawaniem tytułu prasowego, o który toczy się spór), ponowne upublicznienie ich w podobnym kontekście w ocenie Sądu nie narusza prawa do prywatności, które w tym zakresie zostało już ograniczone przez samego powoda. Nie było również bezprawne, albowiem służyło informacji dotyczącej lokalnej działalności wydawniczej w kontekście sporu o tytuł prasowy znany mieszkańcom gminy od wielu lat. Skoro nadto wydawanie dzienników i czasopism podlega wpisowi do jawnego publicznie rejestru, w którym podaje się dane osobowe i adresowe redaktora naczelnego, wydawcy oraz siedzibę wydawcy, w sytuacji sporu o identycznie brzmiący tytuł prasowy, podanie danych tych danych do wiadomości mieszkańców dla uniknięcia ewentualnych nieporozumień, które z czasopism jest wydawane przez kogo – można nawet uznać za społecznie pożądane. Z tego względu roszczenia pozwu, których podstawą byłoby ujawnienie danych osobowych i adresowych powoda, nie były uzasadnione, albowiem ich ujawnienie nie naruszało prawa do prywatności i nie było bezprawne. Odnosząc się do podania przez pozwaną nieprawdziwych informacji o stosowaniu przez powoda gróźb i o tym, że jest osobą nieuczciwą, wydaje się, że powodowi chodzi o określenia ujęte w odpowiedzi pozwanej na jego list, opublikowanej w Gazecie (...)/(...).-27.10.2016 r. --- STRONA 5 --- Treść tej odpowiedzi, oceniana w całości i w kontekście żądań powoda, w ocenie Sądu nie daje jednak podstaw do uznania, że zawarte w niej wypowiedzi naruszyły dobra osobiste powoda. Zarzucenie stosowania bezprawnych gróźb i oskarżenie o nieuczciwość może naruszać dobra osobiste człowieka, jakimi są jego dobre imię i godność. W odpowiedzi pozwanej brak jest jednak określeń, które wskazywałyby na to, że tego typu zarzuty stawia powodowi. Cała odpowiedź pozwanej dotyczy sporu na tle wydawania czasopisma o tytule Gazeta (...), do którego prawo roszczą sobie obie strony – powód z powołaniem na fakt rejestracji takiego tytułu, a pozwana – z powołaniem na faktyczne i wieloletnie zajmowanie się wydawaniem takiego pisma. Zdanie „nie boję się Pana pogróżek”, wezwanie do zaniechania działań mających charakter nieuczciwej konkurencji oraz zacytowanie przysłowia „Kradzione nie tuczy” a nadto zamieszczenie apelu do powoda, by nie naruszał cudzych praw i nie korzystał z cudzych pomysłów, w ewidentny sposób odnosi się do rzeczywiście sformułowanych w jego liście zapowiedzi wystąpienia na drogę sądową oraz możliwej odpowiedzialności prawnej za wydawanie czasopisma bez rejestracji, a także do konfliktu na tle używania jednego tytułu przez dwa czasopisma, redagowane i wydawane przez strony. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, użycie wspomnianych określeń stanowi wyraz subiektywnego komentarza pozwanej do całej sytuacji, a zważywszy natężenie sporu, można uznać je za dopuszczalne i nie wykraczające poza rozsądne granice w debacie toczonej publicznie. Oceniając te wypowiedzi nie można bowiem uznać, że stanowiły zarzut popełnienia konkretnych przestępstw w postaci groźby bezprawnej i kradzieży, lecz były rozumiane jako zapowiedź podjęcia dozwolonych kroków prawnych, a jednocześnie wyraz oceny postępowania jako nierzetelnego i naruszającego normy przyzwoitości. Również zatem w zakresie tych podstaw faktycznych Sąd nie dostrzegł, aby doszło do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda, a zatem roszczenia oparte na tych właśnie podstawach nie mogły zostać uwzględnione. Przechodząc do oceny żądania zakazania pozwanej posługiwania się tytułem Gazeta (...) należy podkreślić, że jego podstawą było twierdzenie, że jego używanie przez pozwaną narusza dobra osobiste powoda. W konsekwencji powód winien wykazać, że prawo do tego tytułu stanowi jego dobro osobiste. Nie można wykluczyć, że tytuł prasowy, względnie prawo do tytułu, może stać się dobrem osobistym człowieka. Wymagałoby to jednak ustalenia, że konkretny tytuł jest tak ściśle związany z konkretną osobą, że ich przywołanie nasuwa automatyczne i jednoznaczne skojarzenia, które bez większych wątpliwości pozwalają na identyfikację lub utożsamienie danego tytułu z danym człowiekiem i odwrotnie. W takim stanie rzeczy bezprawne używanie danego tytułu, podobnie jak bezprawne użycie cudzych danych osobowych, mogłoby naruszać dobra osobiste człowieka tak silnie związanego i identyfikowanego z tytułem. Powód takich okoliczności nie wykazał. Jak wynika z jego twierdzeń czasopismo pt. Gazeta (...) wydaje od niedawna. Bezsporne było również, że czasopismo pod identycznym tytułem było i jest wydawane przez inne osoby od ponad ćwierć wieku. W tych okolicznościach trudno uznać, aby związek powoda z tytułem Gazeta (...) był na tyle silny, trwały i osobisty, by stał się jego dobrem osobistym. Sąd nie oceniał przy tym kwestii związanych z ewentualnie bezprawnym używaniem prawa do tytułu Gazeta (...) w innych płaszczyznach, w szczególności prawa autorskiego lub innego prawa ochronnego. Żądanie pozwu nie dotyczyło ochrony takich praw, lecz opierało się na twierdzeniu o naruszeniu dóbr osobistych i zmierzało do zaniechania tych rzekomych --- STRONA 6 --- naruszeń. Nie było zatem potrzeby rozstrzygania kolizji interesów między stronami w związku z korzystaniem z tytułu prasowego o tożsamej Gazeta (...) i ewentualnych naruszeń praw ochronnych na tym tle. Ze wskazanych wyżej przyczyn, zgłoszone pozwem żądania podlegały oddaleniu w całości, jako nie znajdujące podstaw faktycznych i prawnych z art. 24 i art. 448 kc.