Wyrok I C 609/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Opol

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 609/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Marta Kulpa Protokolant: st. sekretarz sądowy Ewa Kunicka po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. w Opolu sprawy z powództwa A. W. przeciwko Skarbowi Państwa Dyrektorowi Zakładu Karnego nr 1 w S. i Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Zakładu Karnego we W. o zapłatę I. powództwo oddala; II. zasądza od powoda A. W. na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Na oryginale właściwy podpis Sygn. akt IC 609/15 UZASADNIENIE Powód, A. W., po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska wniósł o zasądzenie: • 500 000zł zadośćuczynienia od Skarbu Państwa - Dyrektora Zakładu Karnego w S., wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, • 100 000zł zadośćuczynienia od Skarbu Państwa - Dyrektora Zakładu Karnego we W., wraz z ustawowymi odsetkami od lipca (bez roku), do dnia zapłaty (k. 108). W uzasadnieniu podniósł, że od dnia 29.01.2013r. odbywał karę pozbawienia wolności, początkowo w S., a obecnie we W.. W ocenie powoda w obydwóch zakładach panowały niewłaściwe warunki, cele były przeludnione i zawilgocone; ściany i sufit były zagrzybione, a małe okna nie zapewniały odpowiedniego oświetlenia. Powód podkreślił, że personel pozwanego zakładu w S. poniżał go, traktował niehumanitarnie, bezpodstawnie obwiniał go o posiadanie niedozwolonych substancji – sterydów anabolicznych, które znaleziono w pobliżu jego miejsca pracy i w wyniku tego oskarżenia jego bliscy odsunęli się od niego. Powód twierdził ponadto, --- STRONA 2 --- że z uwagi na ciemny kolor jego skóry, funkcjonariusze pozwalali sobie na rasistowskie komentarze wobec niego, piętnując go jako członka społeczności romskiej. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa podnosząc zarzut przedawnienia co do zdarzeń z okresu powyżej 3 lat wstecz od daty wniesienia powództwa. Pozwany zaprzeczył by powód przebywał w przeludnionych celach, a w celi miał zagwarantowane odpowiednie warunki bytowe. Czynności podejmowane przez funkcjonariuszy wobec powoda mieściły się w granicach obowiązujących przepisów prawa i powód nigdy nie zgłaszał skarg w tym zakresie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W okresie od 18.05.2012r. do 21.12.2015r. powód był osadzony w Zakładzie Karnym w S., gdzie początkowo był zatrudniony. W dniu 3.11.2014r. przy jego stanowisku pracy znaleziono środki anaboliczne, dlatego w dniu 7.12.2015r., został wycofany z zatrudnienia ze względów bezpieczeństwa. W dniu 18.08.2015r. powód połknął dwa zawiniątka z suszem roślinnym koloru zielonego o wadze 5,6 grama brutto. W dniu 19.08.2015r. wszczęto w tej sprawie śledztwo, a powoda przeniesiono do oddziału zamkniętego. Funkcjonariusze powoda nie odnosili się niewłaściwie do niego i powód nigdy nie zgłaszał na nich żadnych skarg. Charakter odwiedzin na przestrzeni 2015r. nie uległ zmianie. Cele mieszkalne, w których przebywał powód były w dostatecznym stanie technicznym, przystosowane do pobytu ludzi, wyposażone w oświetlenie sztuczne oraz okna, bez przesłon i siatek, umożliwiających swobodny dostęp światła słonecznego. Powód nie był osadzony w przeludnionych celach. dowód: notatki służbowe z 18.12.2015r.: – k. 27 —29, przeglądarka historii rozmieszczenia – k. 30, notatka służbowa z 18.12.2015r. – k. 47, zeznania świadków: A. J., S. M., T. S. – zapis e-protokołu rozprawy z 9.03.2016r O dnia 5.05.2016r. przebywa w Zakładzie Karnym we W.. Wszystkie cele w zakładzie wyposażone są w niezbędny sprzęt kwaterunkowy, wydzielone kąciki sanitarne zabudowane od podłogi do sufitu trwałą ścianką odgradzającą od reszty pomieszczenia celi. W celach jest dostęp do bieżącej ciepłej i zimnej wody. We wszystkich celach są okna zapewniające właściwe oświetlenie pawilonu, a wentylacja jest sprawna i drożna. dowód: zestawienie – k. 148, notatka służbowa z 29.08.2016r. – k. 149, Do powierzchni pomieszczenia mieszkalnego nie wlicza się wnęki okiennej i grzejnikowej, a także powierzchni znajdującej się poza kratami wewnętrznymi oraz wydzielonych kącików sanitarnych. dowód: zarządzenie nr (...) – k. 150-165 Powód otrzymywał środki czystości w ilości odpowiedniej. Nie zgłaszał, że potrzebuje więcej. W celi znajdowało się otwieralne okno i sztuczne oświetlenie. Powód korzystał z opieki medycznej i psychologa, a także z dostępnej na terenie zakładu biblioteki. --- STRONA 3 --- Wraz z nim w celi przebywało 5 osadzonych. Zgłaszał wnioski kwatermistrzowi w zależności od potrzeb. Nie spotykał się z sędzią penitencjarnym. dowód: zeznania powoda – zapis e-protokołu z przesłuchania z 12.07.2016r. , (...) – k. 104 Powód wraz z osadzonymi pomierzyli cele, które uznali za zbyt małe. Mierząc powierzchnię powód odjął przestrzeń zajmowaną przez sprzęt kwaterunkowy. dowód: zeznania świadka R. C. – zapis e-protokołu przesłuchania z 4.08.2016r. – k. 134 zeznania powoda – zapis e-protokołu z przesłuchania z 12.07.2016r. , (...) – k. 104 Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpatrując podniesiony przez pozwanego zarzut częściowego przedawnienia Sąd, na podstawie art. 442 1 kc, uznał, że roszczenie powoda przedawniło się za okres przypadający przed dniem 21.09.2012r., tj. trzy lata przed dniem złożenia pozwu (21.09.2015r. – k. 5) Ustalenie to nie ma jednak wpływu na merytoryczną ocenę powództwa, ponieważ, poza incydentalnymi zdarzeniami, powód nie sprecyzował w którym momencie podczas osadzenia miało dojść do naruszenia jego dóbr osobistych, a z treści pozwu wynika, że podane przez niego warunki pobytu trwały cały czas. Podstawę dla zgłoszonego roszczenia stanowią art. 23 i 24 kc oraz art. 417 §1kc określające odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej i ewentualne naruszenie dóbr osobistych powoda. Niezbędną przy tym przesłanką jest normalny związek przyczynowy pomiędzy zaistniałą szkodą, a bezprawnym działaniem Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej osoby prawnej wykonującej tę władzę z mocy prawa. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe nie potwierdziło żadnych z zarzutów powoda. W szczególności powód nie wykazał by w trakcie osadzenia faktycznie panowały aż tak złe warunki sanitarno – higieniczne jak opisał to w pozwie. Powód nie wykazał by w celi był brud, grzyb, lub nieszczelne okna. Roszczenia powoda w tej kwestii są w ocenie Sądu podniesione tylko na potrzeby procesu, gdyż w trakcie osadzenia powód nie podnosił tego rodzaju zarzutów i nie wnosił również o przeniesienie go do innej celi. Ponadto gdyby standard cel odbiegał od określonego przepisami, to zostałoby to ujęte w protokołach kontroli sanitarnych, czego powód nie podnosił. Z dowodów przedłożonych przez pozwanego wynika natomiast, że zapewnił osadzonym właściwe środki czystości osobistej, co potwierdził także powód. Właściwe warunki higieniczne w celi potwierdzili natomiast świadkowie A. J., S. M. i T. S.. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda i wskazanego przez niego świadka R. C., że w celach był grzyb, i to na ścianach i w materacach, gdyż każdy zakład penitencjarny jest poddawany szeregowi kontroli sanitarnych i inspekcji, obejmujących wszystkie cele i pomieszczenia, a nie jak twierdził świadek, jedną celę „do pokazania w telewizji”, dlatego zeznania powoda i świadka w tej kwestii Sąd uznał za gołosłowne. Przeciwko daniu im wiary przemawiały również zasady logiki i doświadczenia życiowego. Nieprawdopodobnym bowiem jest by powód tolerował tego rodzaju warunki bez słowa skargi, by nie powiedział o tym nikomu i by nie zgłosił tego organom pozwanego. Podczas osadzenia powód nie skarżył się na warunki osadzenia, wobec czego Sąd uznał, że argumenty dotyczące złych warunków higienicznych zostały podniesione tylko na potrzeby procesu. Powód nie wykazał również by powierzchnia celi była zbyt mała. Przekonanie swoje powód opierał na wynikach dokonanych przez siebie pomiarów, jednak nie uwzględnił, że powierzchnia celi to tak naprawdę powierzchnia podłogi, co oznacza, że powierzchnia ta może ulec faktycznemu zmniejszeniu po zastawieniu jej sprzętem służącym osadzonemu, tj. łóżkiem czy krzesłem. Jest to jednak nadal przestrzeń przeznaczona dla niego i zastawienie jej tego rodzaju wyposażeniem nie powoduje naruszenia przepisów. Odjęciu podlega jedynie powierzchnia wnęki okiennej i grzejnikowej, a także powierzchna znajdująca się poza kratami wewnętrznymi oraz wydzielonych kącików sanitarnych, co wynika z przedłożonego zarządzenia nr (...) (k. 150-165). W ocenie Sądu nie doszło zatem --- STRONA 4 --- do naruszenia przepisów określających minimalną powierzchnię dla powoda, w trakcie jego osadzenia w Zakładzie, tj. zapewniała każdemu osadzonemu co najmniej 3m 2 powierzchni. Powód nie wykazał również by funkcjonariusze pozwanych obrażali go albo traktowali niegodnie. Z dołączonych do akt zaświadczeń wynika, że takie sytuacje nie miały miejsca. Także powód nie potrafił tego sprecyzować, poprzestając na ogólnikach. Przesłuchany świadek – R. C. również nie potrafił określić kto wyzywał powoda, podając jedynie przezwiska i zasłaniając się, że nie znał ich nazwisk, co w ocenie Sądu jest mało prawdopodobne. Sąd uznał jego zeznania za całkowicie niewiarygodne i sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym, w tym z zeznaniami świadków A. J., S. M., T. S.. Także w tej kwestii, podobnie jak w przypadku rzekomego zagrzybiania cel, znamienny jest brak jakichkolwiek skarg powoda na niewłaściwe traktowanie, co wskazuje na to, że także i ten zarzut został podniesiony na potrzeby procesu. W sprawie bezspornym było, że powód pracował podczas osadzenia i że w jego pobliżu znaleziono substancje niedozwolone. Powód upatrywał naruszenia jego dóbr osobistych w tym, że na tej podstawie został zwolniony z pracy. W ocenie Sądu nie było to działalnie bezprawne, ponieważ w świetle uzasadnionych wątpliwości co do tożsamości osoby, który wniosła te substancje na teren zakładu pracy, decyzja o odsunięciu powoda od pracy, ze względów bezpieczeństwa, była uzasadniona. Nie bez znaczenia również jest, że w następnym roku powód został przyłapany na posiadaniu suszu roślinnego i w tej sprawie toczy się obecnie śledztwo. Administracja pozwanego mogła mieć zatem uzasadnione podejrzenia, że niedozwolone sytuacje zostały wniesione przez niego. Zachowanie pozwanego nie było zatem wymierzone w powoda i nie było bezprawne, w związku z czym nie rodzi odpowiedzialności pozwanego. Powód nie wykazał również przyczyn, dla których został przeniesiony do innego zakładu karnego. Niewątpliwie większa odległość od rodziny powoduje problemy w utrzymywaniu regularnych kontaktów, jednak nie jest to okoliczność obciążająca pozwanego. W tych okolicznościach Sąd uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 98 kpc, z uwzględnieniem że powód był częściowo zwolniony od kosztów sądowych (k. 84), co nie zwalniało go z obowiązku opłacenia kosztów zastępstwa procesowego stronie przeciwnej (art. 108 ustawy o kosztach sądowych z dnia 28.07.2005r., tj. Dz. U. z 2016r., poz. 623). Na oryginale właściwy podpis Za zgodność: