Teza / krótkie omówienie
odsetek stanowił art. 481 $ 1 i 2 ke. Stosownie do tych przepisów, jeżeli dłużnik
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
A r
(4 wlan Z Geddo /? ecgoł
Sygnatura akt i C 605/20
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 kwietnia 2021 r.
Sąd Rejonowy w Zielonej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący:Sędzia Anna Szewczyk - Kowalska
Protokolant:st. sekr. sąd. Aleksandra Foltyniak ,
po rozpoznaniu w dniu 09.04.2021. w Zielonej Górze .
ma rozprawie
sprawy z powództwa D. O.
przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w K. o zapłatę
IL.
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w K. na rzecz powoda D. O. kwotę 1.000,00 zł (jeden tysiąc złotych 00/100)
wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10.08.2020r. do dnia zapłaty;
U.
oddala powództwo w pozostałym zakresie;
LUB
nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego.
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt IC 605/20
UZASADNIENIE
Powód D. O. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Kamego w K. na rzecz powoda kwoty 20.024,00 zł, w tym:
24,00 zł tytułem odszkodowania i 20.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia
doręczenia pozwu do dnia zapłaty. Nadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu powód wskazał, iż podczas jego pobytu w pozwanej jednostce penitencjarnej nie zostały mu wydane dwa listy polecone
przesłane mu przez brata W. O. (1). Korespondencja z dnia 04.1 1.2019r. o nrnadawczym przesyłki (00) (...) zawierała znaczki pocztowe,
karty telefoniczne oraz ważne dokumenty bankowe z (...) Bank S.A. w W.. Opłata za w/w list polecony została uiszczona w kwocie
15,60 zł. Z kolei korespondencja z dnia 15.11.2019r, o nr nadawczym przesyłki (00) (... zawierała dokumenty bankowe. Za powyższy
list uiszczono opłatę w kwocie 8,40 zł. Oba listy połecone zostały doręczone do Zakładu Karnego w K. i odebrane w biurze podawczym
przez pełnomocnika Zakładu Kamego w K. - G. S..
Powód wskazał, że złożył do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w P. skargę z dnia 03.12.2019. dot. niedoręczenia mu w/w
przesyłek poleconych, która została uznana za zasadną. W sprawie niedoręczenia powodowi przesyłek listownych do Dyrektora Zakładu
Karnego w K. zwracał się zarówno powód, jak również nadawca przesyłek - brat powoda W. O. (1), jednakże w/w otrzymali wymijającą
odpowiedź. Zdaniem powoda, twierdzenia pozwanego, iż przedmiotowe przesyłki zostały doręczone powodowi są nieprawdziwe.
Odbiór prywatnej korespondencji poleconej przez osadzonego odbywa się za pokwitowaniem w odpowiednim rejestrze, a takowego
pokwitowania od powoda brak. .
Powód podkreślił, iż pozwany nie dopełnił obowiązku doręczenia korespondencji adresatowi, przez co wyrządził powodowi szkodę
materialną w wysokości 24,00 zł, wynikającą z opłat za przedmiotowe przesyłki polecone (15,60 zł + 8,40 zł). Z kolei 20.000,00 zł
powód żąda tytułem zadośćuczynienia za wyrządzoną krzywdę, stres cierpienie fizyczne, jak i psychiczne i konieczność odzyskania
dokumentacji bankowej. Nie bez znaczenia dla rozmiaru krzywdy powoda jest także postawa pozwanego.
W odpowiedzi na pozew /k. 85-88 akt/ pozwany Skarb Państwa - Zakład Karny w K. wniósł o oddalenie powództwa w całości i
zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm
przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. , |
* W uzasadnieniu pozwany zaprzeczył twierdzeniom powoda o niewydaniu powodowi korespondencji od brata W. O. (1) oraz poniesieniu
przez niego szkody majątkowej i niemajątkowej. Pozwany wskazał, iż list polecońy kierowany do powoda o nr (00) (...) z dnia
04.11.2019r. został odebrany z biura podawczego pozwanego zakładu karnego przez wychowawcę K. K. w dniu 07.11.2019r. Z kolei
kierowany do powoda list polecony o nr (00) (...) z dnia 15.11.2019r. zóstał odebrany z biura podawczego pozwanego zakładu karnego
przez wychowawcę A. B. w dniu 18.11.2019r. Przesyłki te zostały niezwłocznie wydane adresatowi. Rejestr korespondencji jest
prowadzony osobno dla Oddziałów VII i VIII. K. K. zastępowała wychowawcę Oddziału VII i nie miała dostępu do rejestru
prowadzonego dla Oddziału VII. Z tego względu wydanie tej korespondencji nie zostało wpisane w rejestrze. Analogiczna sytuacja
miała miejsce odnośnie A. B.. -
Pozwany zaznaczył także, iż rejestr poleconej korespondencji prywatnej, o którym mowa w zarządzeniu nr 27/2015 Dyrektora
Generalnego Służby Więziennej z dnia 30.06.2015r. w sprawie wzorów dokumentów i druków ewidencyjnych był prowadzony w
Zakładzie Karnym w K. we wszystkich oddziałach mieszkalnych jako dokumentacja pomocnicza dla wychowawców, którzy
przedmiotową korespondencję wydają osadzonym. Obowiązek prowadzenia przedmiotowego rejestru nie był więc uregulowany w
zarządzeniach wewnętrznych Dyrektora Zakładu Karnego w K..
Pozwany podkreślił, iż skarga powoda z dnia 03.12.2019r. dot. zagubienia dwóch listów poleconych adresowanych do powoda, a
przesłanych przez jego brata W. O. (1) została wprawdzie uznana za zasadną pismem Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia
09.03.2020r., niemniej jednak powyższe nie oznacza naruszenia dóbr osobistych powoda przez administrację Zakładu Karnego w K.
oraz nie stwierdza, że funkcjonariusze Służby Więziennej pozwanej jednostki penitencjarnej nie doręczyli przedmiotowych listów
powodowi. Stanowisko Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej jest bowiem wyrazem stwierdzenia obowiązku prowadzenia przez
administrację Zakładu Karnego w K. rejestru poleconej korespondencji prywatnej doręczanej osadzonym zgodnie z zarządzeniem nr
27/2015 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 30.06.2015r. Skargi składane przez osadzonych w trybie rozporządzenia
--- STRONA 3 ---
Ministra Sprawiedliwości z dnia 13.08.2003r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach
karnych i aresztach śledczych uruchamiają jednoinstancyjne postępowanie o charakterze uproszczonym, prowadzone przez organy
penitencjarne i kończą się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego
O sposobie załatwienia sprawy. Postępowanie to ma na celu wyłącznie ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów
I' jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz ich pracowników i zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności w celu
wyeliminowania ustalonych nieprawidłowości.
Pozwany zaznaczył, iż warunkiem odpowiedzialności z art. 417 $ 1 kc w zw. z art. 24 kc jest wystąpienie szkody majątkowej lub
niemajątkowej. W niniejszym przypadku w/w przepis nie ma zastosowania, albowiem powód otrzymał wskazane wyżej listy polecone.
Ponadto koszt nadania przesyłek poleconych poniósł ich nadawca W. O. (I). W tym stanie rzeczy powód nie jest podmiotem
uprawnionym do formułowania roszczeń w zakresie naprawienia szkody majątkowej. W świetle przytoczonych okoliczności
faktycznych nie doszło również do naruszenia dóbr osobistych powoda.
Pozwany podniósł; iż wedle twierdzeń powoda w jednej z przesyłek znajdowały sie niezwykle ważne dokumenty. Tymczasem pismo
dołączone do pozwu z (...) Bank S.A., które miało znajdować się w jednej z przesyłek adresowane jest nie do powoda, lecz jego brata i
datowane jest na 20.04.2017r. Tymczasem listy polecone kierowane do powoda przez jego brata zostały nadane w dniu 04.11.2019r. i
w dniu 15.11.2019r. Z powyższego wynika, że zakres czasowy pisma z (...) Bank S.A. nie koreluje z datą nadania spornych przesyłek
poleconych, te bowiem zostały nadane ponad dwa i pół roku później niż pismo, na które powołuje się powód. Z kolei pismo z (...) Bank
S.A. z dnia 09.01.2020r. również kierowane jest do W. O. (1), a nie powoda i stanowi odpowiedź na jego pismo z dnia 19.12.2019r. Z
tego względu należy stwierdzić, że korespondencja, na którą powołuje się powód w pozwie dotyczy spraw między (...) Bank S.A. i W.
O. (1) a nie osobą powoda.
Na marginesie pozwany zaznaczył, iż w przeszłości pozwany utożsamiał fakt braku pisemnego potwierdzenia określonej czynności z
wyrządzeniem szkody. Powód bowiem w dniu 24.03.2020r. wprowadził administrację Zakładu Karnego w K. w błąd, żądając wydania
paczki żywnościowej, która została mu już wydana w tym dniu, tj. 24.03.2020r. Powód swoją argumentację opierał na twierdzeniu, że
nie pokwitował odbioru paczki na specjalnym druku odbioru paczki, chociaż z.dokonanego przeglądu zapisu monitoringu z oddziału
mieszkalnego wynikało, że powód odebrał w dniu 24.03.2020r. paczkę żywnościową, a druk odbioru ukrył przed funkcjonariuszem
Służby Więziennej. Za powyższy czyn powód został ukarany przez dyrektora Zakładu Karnego w K. karą dyscyplinarną.
Zdaniem pozwanego, powód dochodząc roszczeń na podstawie art. 417 $ 1 kc nie udowodnił faktu wyrządzenia szkody majątkowej i
niemajątkowej oraz nie uzasadnił wysokości dochodzonego roszczenia.
W piśmie z dnia 31.08.2020r. /k. 122-123 akt/ powód wskazał, że działania funkcjonariuszek Zakładu Karnego w K: były bezprawne.
Powód podkreślił, iż naruszono dobra osobiste powoda, albowiem nie wydano mu listów. Nadto powodowi utrudniano uzyskanie
numerów identyfikacyjnych funkcjonariuszek i bezpodstawnie żądano od nadawcy listów pełnomocnictwa udzielonego przez powoda.
Według powoda, bezpodstawne są twierdzenia, że listy polecone doręczono do wskazanego adresata, a rejestr korespondencji poleconej
prywatnej nie jest obowiązkowy. Nie ma w rejestrze podpisu powoda potwierdzającego odbiór korespondencji, zaś w warunkach
wolnościowych żaden listonosz nie wyda przesyłki poleconej bez potwierdzenia odbioru własnoręcznym podpisem. W ocenie powoda,
zachowanie pozwanego wskazuje na nichumanitarne, nieludzkie i poniżające traktowanie powoda. Powód podkreślił, iż to on poniósł
koszty nadania korespondencji w kwocie 24,00 zł,,co potwierdza oświadczenie W. O. (1). W ocenie powoda, w związku ze złożonym
pozwem, doszło do nieuzasadnionego przetransportowania powoda w dniu 22.04.2020r. z Zakładu Karnego w K. do Aresztu Śledczego
wś. oddalonego 200 km od rodziny i sądów w Zielonej Górze.
W piśmie z dnia 09.10.2020r. /k. 137-138 akt/ powód podniósł, iż to pozwanego obciąża obowiązek udowodnienia, że działał zgodnie
z prawem i nie naruszył dobra osobistego powoda. Powód dodał także, iż od 2017r. otrzymywał i nadal otrzymuje od brata W. O. (1)
dokumenty Z (...) Bank S.A., jednak nie ma możliwości wykazać dokumentów bankowych, które powód mu zagubił. Nadto wskazał, że
ma prawo otrzymywać od brata korespondencję z (...) Bank S.A., nawet jeżeli sprawa dotyczy (...) Bank S.A. i W. O. (1), a nie powoda,
albowiem pomoc między braćmi jest zrozumiała.
W piśmie z dnia 14.01.2021r. /k. 200 akt/ pozwany podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 09.04.2021r. powód podtrzymał powództwo w całości. W zakresie żądania kwoty 20.000,00 zł tytułem
zadośćuczynienia powód wskazał, iż na tyle wycenia swoją krzywdę, stres i naruszenie dobra osobistego odnośnie poszanowania
--- STRONA 4 ---
korespondencji.
Sad ustalił następujący stan faktyczny:
Powód D. O. odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karmym w K. w okresie od 13.01.2016r. do 22.04.2020r. Powód został
zakwalifikowany do odbywania kary w zakładzie karnym typu zamkniętego. Powód przebywał w Zakładzie Karnym w K. w Pawilonie
H na Oddziale VII w celi nr 17.
bezsporne, a nadto dowód:
+ sprawozdanie z dnia 20.01.2020r. - k 95-96 akt;
+ zeznania świadka T. D. złożone na rozprawie w dniu 09.04.202Ir., a nadto k 264-265 akt; ,
+ zeznania świadka S. W. złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k. 265 -266 akt;
- częściowo zeznania powoda złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k 266-268 akt/
W dniu 04.11.2019r. w Urzędzie Pocztowym w (...) brat powoda W. O. (1) nadał do powoda przebywającego w Zakładzie Karnym w
K. przesyłkę poleconą nr (00) (...). ,
Koszt nadania w/w listu poleconego wyniósł 15,60 zł i poniósł ją nadawca W. O. (1). Powyższa korespondencja została doręczona przez
listonosza do Zakładu Kamego w K. w dniu 07.11.2019r. Odbiór przesyłki pokwitowała pełnomocnik w/w Zakładu Karnego G. S.
dowód:
+ potwierdzenie nadania przesyłki poleconej nr (00) (... z dnia 04.11.2019r. - k 8 akt;
+ pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 06.02.2020r. - k 10 akt;
+ pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 10.02.2020r. -k 11 akt;
+ częściowo zeznania powoda złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k 266-268 akt;
+ zeznania świadka T, D. złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadło k 264-265 akt;
+ zeznania świadka S. W. złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021 r., a nadto k. 265 -266 akt;
Wdniu07.11.2019r. wychowawca na Oddziale VIT i XII szer. K. K. odebrała z biura podawczego Zakładu Karnego w K. korespondencję
poleconą do osadzonych z Oddziałów VII i VIII, w tym adresowaną do powoda przesyłkę nr (00) (...). W dniu 07.11.2019r. szer. K. K.
zastępowała wychowawcę Oddziału VI i nie miała dostępu do rejestru odbioru korespondencji poleconej prowadzonego dla Oddziału
vi.
Powyższa przesyłka polecona nie została wydana powodowi.
/dowód:
+ potwierdzenie odbioru z dnia 07.11.2019r. - k 99 akt;
notatka służbowa z dnia 16.01.2020r. - k 101 akt;
+ pismo pozwanego z dnia 21.01.2020r. -k. 15 akt; .
+ częściowo zeznania świadka K. K. złożone na rozprawie w dniu 15.01.2021r., a nadto k. 205-207akt;
+ zeznania świadka T. D. złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k. 264-265 akt;
+ zeznania świadka S. W. złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k, 265 -266 akt;
--- STRONA 5 ---
* zeznania powoda złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k, 266-268 akt/
W dniu 15.11.2019r. w Urzędzie Pocztowym w (...) brat powoda W. O. (1) nadał do powoda przebywającego w Zakładzie Karnym w
K. przesyłkę poleconą nr (00) (...).
Koszt nadania w/w listu poleconego wynióst 8,40 zł i poniósł ją nadawca W. O. (1). Powyższa korespondencja została doręczona przez
listonosza do Zakładu Karnego w K. w dniu 18.11.2019r. Odbiór przesyłki pokwitowała pełnomocnik w/w Zakładu Kamego G. S..
/dowód:
* potwierdzenie nadania przesyłki poleconej nr ( 00) (...) z dnia 15.11.2019r. - k.9 akt;
* pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 06.02.2020r. - k. 10 akt; '
* pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 10,02.2020r. - k. 11 akt;
* częściowo zeznania powoda złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k. 266-268 akt;
* zeznania świadka T. D. złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k. 264-265 akt;
+ zeznania świadka S. W. złożone na rozprawie w dniu 09.04,2021r., a nadto k. 265 -266 akt/
'W dniu 18.11.2019r. wychowawca na Oddziale VIII kpt. A. B. odebrała z biura podawczego Zakładu Karnego w K. korespondencję
poleconą do osadzonych z Oddziałów VHI i VIII, w tym adresowaną do powoda przesyłkę nr (00) (...). W dniu 18.11.2019r. kpt. A. B.
zastępowała wychowawcę Oddziału VII i nie miała dostępu do rejestru odbioru korespondencji poleconej prowadzonego dla Oddziału
VII.
Powyższa przesyłka polecona nie została wydana powodowi.
/dowód:
* potwierdzenie odbioru z dnia 07.11.2019r. - k. 100 akt;
* notatka służbowa z dnia 16.01.2020r. - k. 102 akt;
* pismo pozwanego z dnia 21.01.2020r. - k. 15 akt;
* częściowo zeznania świadka A. B. złożone na rozprawie w dniu 15.01.2021r., a nadto k. 204-205 akt;
+ zeznania świadka T. D. złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k. 264-265 akt;
+ zeznania świadka S. W. złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k. 265 -266 akt;
* zeznania powoda złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k. 266-268 akt/
Korespondencja polecona nadana do powoda przez jego brata w dniu 04.11.2019r. i w dniu 15.11.2019r. zawierała dokumentację
kierowaną przez (...) Bank S.A. w W. do W. O. (1) - jedynego spadkobiercy po rodzicach powoda, który był zobowiązany do spłaty
zadłużenia po zmarłym ojcu powoda. W. O. (1) wysłał w/w dokumentację powodowi celem skonsultowania z nim dalszego
postępowania, albowiem powód był obeznany w przepisach i formułowaniu pism, a także miał kontakt z adwokatem, który udzielał mu
porad prawnych.
Powód pozostawał w kontakcie telefonicznym z bratem. W trakcie tych rozmów W. O. (1) informował powoda o wysłaniu dwóch listów
poleconych w dniu 04.1 1.2019r. i w dniu 15.11.2019. oraz tego jakie dokumenty zawierały. Z uwagi na to, że w/V listy nie dotarły do
powoda, zaczął on ustalać co stało się z w/w korespondencją. " Y
/dowód:
--- STRONA 6 ---
+ zeznania świadka T. D. złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k 264-265 akt;
- zeznania świadka S. W. złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k. 265 -266 akt;
* częściowo zeznania świadka A. B. złożone na rozprawie w dniu 15.01.2021r., a nadto k 204-205 akt;
+ częściowo zeznania świadka K. K. złożone na rozprawie w dniu 1$.01.2021r., a nadto k 205-207akt;
+ zeznania powoda złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k 266-268 akt;
+ pismo (...) Bank S.A. w W. z dnia 20.04.2017r. - k. 12 akt;
+ pismo (...) Bank S.A. w W. z dnia 09.01.2020r. - k. 13 akt/
Pismem z dnia 03.12.2019r. i uzupełnionym pismem z dnia 25.01.2020r. powód złożył skargę do Okręgowego Inspektoratu Służby
Więziennej w P. dot. zagubienia przez funkcjonariuszy Służby Więziennej Zakładu Karnego w K. dwóch listów poleconych, których
powód był adresatem.
Decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia 09.03.2020r. skarga powoda została uznana za zasadną. W uzasadnieniu
w/w pisma wskazano, iż administracja Zakładu Karnego w K. nie posiada dowodu potwierdzającego odbiór przez powoda dwóch
przesyłek poleconych adresowanych do powoda, a nadanych w Urzędzie Pocztowym w (...) w dniu 04.11.2019r. i w dniu 15.11.2019r.
Nadto wskazano, iż fakt przekazania powodowi w/w przesyłek powinien zostać odnotowany w rejestrze poleconej korespondencji
prywatnej doręczonej osadzonym, co nie zostało uczynione.
Alowód:
+ skarga powoda z dnia 03.12.2019r. - k. 98 -98v akt;
+ pismo Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w P. z dnia 09.03:2020r. - k 7 akt;
+ pismo Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w P. z dnia 02.04.2020r.-k. 59 akt/
Pismem z dnia 22.01.2020r. powód wystąpił z wnioskiem do pozwanego o udostępnienie informacji w postaci numerów służbowych
funkcjonariuszy Służby Więziennej, którzy w listopadzie 2019r. odebrali adresowane do powoda listy nadane przez W. O. (1) w dniu
04.11.0191. i w dniu 15.11.2019r.
Pismem z dnia 27.01.2020r. pozwany odmówił udostępnienia żądanych danych, argumentując swoje stanowisko brakiem podstaw
prawnych w tym zakresie.
Alowód:
+ pismo pozwanego z dnia 27.01.2020. - k. 16 akt/
Pismem z dnia 27.01.2020r. powód złożył skargę do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w P. dot. nieudostępnienia mu
numerów służbowych funkcjonariuszy Służby Więziennej.
Decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia 30.03.2020r. skarga powoda została uznana za zasadną.
Ałowód:
+ decyzja Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w P. z dnia 30.03.2020r. - k 54 akt/
Zgodnie z pouczeniem D. O., brat powoda W. O. (1) wystąpił do (... Bank S.A. w W. o wydanie mu duplikatów dokumentów, które
zawierały listy polecone nadane do powoda w dniu 04.11.2019r. i w dniu 15.11.2019r.
Aktualnie postępowanie pomiędzy bratem powoda i bankiem zakończyło się.
Alowód:
--- STRONA 7 ---
* zeznania powoda złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k. 266-268 akt;
+ postanowienie Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 01.12.2020r. - k. 181 akt/
Zgodnie z zarządzeniem nr 27/2015 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 30.06.2015r. w sprawie wzorów dokumentów i
druków ewidencyjnych w jednostkach penitencjarnych prowadzi się rejestr poleconej korespondencji prywatnej doręczonej osadzonym.
Listy prywatne polecone wpisuje się do w/w rejestru, a następnie za pokwitowaniem są one wydawane przez wychowawcę osadzonym.
Osadzony otwiera przesyłkę w obecności funkcjonariusza Służby Więziennej, który ma obowiązek sprawdzenia jej zawartości pod
kątem tego czy nie zawiera ona przedmiotów niedozwolonych. Funkcjonariusz Służby Więziennej nie czyta natomiast treści pism
znajdujących się w przesyłce pocztowej.
Ałowód: "
+ pismo Aresztu Śledczego w Ś. z dnia 09.06.2020r. - k. 61 akt;
+ pismo Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w P. z dnia 09.03.2020r. - k 92 akt;
+ zarządzenie nr 27/2015 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 30.06.2015r. w sprawie wzorów dokumentów i
druków ewidencyjnych -k. 142-143v akt;
+ częściowo zeznania świadka A B. złożone na rozprawie w dniu 15.01.2021 r., a nadto k. 204-205 akt;
+ częściowo zeznania świadka K. K. złożone na rozprawie w dniu 15.01.2021r., a nadto k. 205-207 akt;
+ zeznania świadka T. D. złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k. 264-265 akt;
+ zeznania świadka S. W. złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k. 265 -266 akt;
+ zeznania powoda złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k. 266-268 akt/
Pismem z dnia 03.01.2020r. powód wezwał pozwanego do zawarcia ugody przed wniesieniem pozwu o zasądzenie zadośćuczynienia
pieniężnego za szkodę wyrządzoną powodowi przez funkcjonariuszy Służby Więziennej w związku z zagubieniem dwóch listów
poleconych kierowanych do powoda o nr (00) (...) z dnia 04.11.2019. i o nr (00) (...) z dnia 15.11.2019r.
W odpowiedzi pozwany w piśmie z dnia 21.01.2020r, wskazał, iż wezwanie do zawarcia ugody jest bezzasadne, albowiem wskazana
korespondencja została doręczona adresatowi. Odnosząc się z kolei do zarzutu powoda dot. braku pokwitowania przez powoda odbioru
korespondencji w rejestrze odbioru korespondencji połeconej prywatnej, pozwany wskazał, iż rejestr poleconej korespondencji
prywatnej, o którym mowa w zarządzeniu nr 27/2015 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 30.06.2015r. w sprawie wzorów
dokumentów i druków ewidencyjnych prowadzony jest w Zakładzie Kamym w K. we wszystkich oddziałach mieszkalnych jako
dokumentacja pomocnicza dla wychowawców, którzy przedmiotową korespondencję wydają osadzonym.
Obowiązek prowadzenia przedmiotowego rejestru nie był uregulowany w zarządzeniach wewnętrznych Dyrektora Zakładu w K... Brak
odnotowania w rejestrze konkretnej przesyłki prywatnej nadanej jako list polecony oraz brak pokwitowania jej odbioru przez osadzonego
nie oznacza automatycznie, że taka przesyłka nie została doręczona adresatowi. Pozwany dodał także, iż dokumentacja prowadzona na
biurze podawczym zawiera jedynie numer przesyłki, jednakże bez oznaczenia nadawcy i adresata. Na podstawie wskazania jedynie
numeru listu poleconego nie sposób wskazać do kogo faktycznie list był adresowany. Pozwany podniósł również, iż warunkiem
odpowiedzialności z art. 417 $ 1 kc jest wystąpienie szkody majątkowej lub niemajątkowej. W tym przypadku w/ w przepis nie ma
zastosowania, albowiem nie doszło do naruszenia dóbr osobistych lub materialnych powoda. Koszty spornych przesyłek poleconych
poniósł W. O. (1).
Pismem z dnia 29.07.2020r., doręczonym pozwanemu w dniu 30.07.2020r., powód ponownie wezwdł pozwanego do zawarcia ugody
przed wniesieniem pozwu poprzez zapłatę na rzecz powoda zadośćuczynienia - odszkodowania w kwocie 5.000,00 zł.
Pismem z dnia 12.08.2020r. pozwany podtrzymał dotychczasowe stanowisko i odmówił zawarcia ugody.
Ałowód:
--- STRONA 8 ---
+ pismo pozwanego z dnia 21.01.2020r. - k. 15 -15v akt;
+ pismo pozwanego z dnia 12.08.2020r. - k. 106-106v akt;
+ wezwanie do ugody z dnia 29.07.2020r. - k 107akt/
W dniu 24.03.2020r. powód usiłował wprowadzić administrację Zakładu Karnego w K. w błąd, żądając wydania paczki żywnościowej,
która została mu już wydana w tym dniu. Powód swoją argumentację opierał na twierdzeniu, że nie pokwitował odbioru paczki na
specjalnym druku odbioru paczki. Zapis monitoringu z oddziału mieszkalnego potwierdził, że powód odebrał w dniu 24.03.2020r.
paczkę żywnościową, a druk odbioru ukrył przed funkcjonariuszem Służby Więziennej. Za powyższy czyn powód decyzją dyrektora
Zakładu Karnego w K. z dnia 06.04.2020r. został ukarany karą dyscyplinarną udzielania widzeń w sposób uniemożliwiający bezpośredni
kontakt z osobą odwiedzającą na okres 3 miesięcy.
Od powyższej decyzji powód pismem z dnia 09.04.2020. złożył odwołanie, jednakże decyzja dyrektora o ukaraniu karą dyscyplinarną
została utrzymana w mocy.
dowód:
+ sprawozdanie z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego z dnia 13.05,2020r. - k 111-11 Tv akt;
+ odwołanie z dnia 09.04.2020. - k. 113 -114 akt;
+ wniosek o wymierzenie kary dyscyplinarnej - k 118 -118 akt;
+ oświadczenie z dnia 30.04.2020r. - k. 119 akt;
* częściowo zeznania świadka A. B. złożone na rozprawie w dniu 15.01.2021r., a nadto k 204-205 akt;
* częściowo zeznania powoda złożone na rozprawie w dniu 09.04.2021r., a nadto k 266-268 akt/
Podczas odbywania kary pozbawienia wolności powód pozostaje na wyłącznym utrzymaniu jednostki penitencjarnej. Powód w
warunkach izolacyjnych nie jest zatrudniony, wobec czego nie uzyskuje dochodów. Z powodu przeciwwskazań zdrowotnych powód
jest niezdolny do podjęcia pracy. Posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym wydane na stałe. Nie dysponuje
żadnym majątkiem i oszczędnościami. Na koncie depozytowym powoda na dzień 09.03.2020r. zgromadzona była kwota 2.347,33 zł
(wypłacana w chwili zwolnienia) oraz kwota 8,23 zł, będąca do jego dyspozycji. Od listopada 2019r. do kwietnia 2020r. powód otrzymał
jedną wpłatę z poza jednostki w dniu 14.11.2019r. od J. C. w kwocie 76;40 zł, z czego do dyspozycji powoda przydzielono kwotę 38,20
złina fundusz /art. 126 kkw/ kwotę 38,20 zł. W okresie od 23.04.2020r. do 18.06.2020r. powód otrzymał jeden przelew na kwotę 100,00
złod M. S. wdniu 12.05.2020r. Na dzień 06.07.2020. na koncie depozytowym powoda zgromadzona była kwota 2.397,33 zł (wypłacana
wchwili zwolnienia) oraz kwota 58,23 zł, będąca do jego dyspozycji.
/Alowód:
+ orzeczenie lekarskie nr (... z dnia 18.02.2016r. - k 24 akt;
+ orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 30.01.2017r. - k. 25 akt;
+ pismo pozwanego z dnia 10.07.2017r. - k. 26 akt;
+ pismo pozwanego z dnia 19.06.2019r. - k. 27 akt; :
+ zaświadczenie z dnia 10.03.2020r. - k 28 akt;
+ zaświadczenie z dnia 15,06.2020r. - k 43 akt; .
+ zaświadczenie z dnia 10.08.2018. - k 63 akt;
--- STRONA 9 ---
+ karta depozytowa powoda - k 68 akt;
+ zaświadczenie z dnia 07.07.2020r. - k 72 akt/
Sad zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie.
Powód w toku niniejszego procesu dochodził od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w K. zapłaty kwoty 20.000,00 zł
tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz kwoty 24,00 zł tytułem odszkodowania stanowiącego koszt nadania korespondencji
poleconej, która nie został mu doręczona. Zdaniem powoda, w związku z niewydaniem mu przez funkcjonariuszy Służby Więziennej
Zakładu Karnego w K. kierowanych do niego dwóch listów poleconych nadanych przez brata powoda, doszło do naruszenia dobra
osobistego powoda w postaci poszanowania prawa do korespondencji, a także wywołania u powoda stresu oraz cierpienia fizycznego i
w sferze psychicznej. Powód podkreślił, iż dalsze zachowanie pozwanego, który utrudniał wyjaśnienie sprawy, w tym odmówił podania
powodowi numerów identyfikacyjnych funkcjonariuszy Służby Więziennej, którzy mieli doręczyć powodowi przedmiotowe listy,
wskazuje na nichumanitarne i poniżające traktowanie powoda.
Pozwany konsekwentnie wnosił o oddalenie powództwa, podnosząc, iż sporna korespondencja polecona, pomimo braku pokwitowania
odbioru przez powoda w rejestrze, została wydana powodowi. Zdaniem pozwanego, powód nie wykazał doznania jakiejkolwiek szkody
majątkowej lub niemajątkowej, ani nie uzasadnił wysokości dochodzonego roszczenia. W konsekwencji, nie zostały spełnione
przesłanki odpowiedzialności z art. 417 $ 1 ke w zw. z art. 24 ko.
Przepisart. 417 $ 1 ko stanowi, iż za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy
publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę
władzę z mocy prawa.
Zgodnie zaś z art. 448 kc w razie naruszenia dobra osobistego sąd może. przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone,
odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę
pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niczależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przepis
art. 445 $ 3 stosuje się.
Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono
bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności
potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie.
Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy
pieniężnej na wskazany cel społeczny. /art.24 $ I kc/.
Stosownie do art. 23 ke dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub
pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i
racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.
Dobra osobiste, ujmowane są w kategoriach obiektywnych, jako wartości o charakterze niemajątkowym, ściśle związane z człowiekiem,
decydujące o jego bycie, pozycji w społeczeństwie, będące wyrazem odrębności fizycznej i psychicznej oraz możliwości twórczych,
powszechnie uznane w społeczeństwie i akceptowane przez system prawny. Nierozerwalne związanie tych wartości, jako zespołu cech
właściwych człowiekowi, stanowiących o jego walorach, z jednostką ludzką wskazuje na ich bezwzględny charakter, towarzyszący mu
przez całe życie, niezależnie od sytuacji w jakiej znajduje się w danej chwili. Katalog dóbr osobistych, wymienionych w art. 23 ko,
pozostających pod ochroną prawa cywilnego jest otwarty.
Mając na względzie charakter dóbr osobistych wymienionych w art. 23 kc stwierdzić należy, że stanowią one wyraz konkretnych praw
podmiotowych. Każde dobro osobiste skupia w sobie dwa elementy - chronioną wartość oraz prawo żądania od innych jej poszanowania.
W doktrynie oraz w orzecznictwie ugruntowane pozostaje stanowisko, iż cywilnoprawna ochrona dóbr osobistych oparta jest na
konstrukcji prawa. podmiotowego, niemajątkowego, o charakterze bezwzględnym, co oznacza powszechny i obciążający wszystkie
podmioty obowiązek nieingerencji w określoną sferę podmiotu uprawnionego, jak również niewkraczania w sferę jego uprawnień.
--- STRONA 10 ---
Analizując odpowiedzialność za szkodę niemajątkową wyrządzoną władczym działaniem państwa stwierdzić trzeba, że przesłankami
odpowiedzialności Skarbu Państwa jest stwierdzenie bezprawności działania lub zaniechania sprawcy (bez konieczności wykazywania
winy), naruszenie dobra osobistego oraz adekwatnego związku przyczynowego między owym bezprawnym zachowaniem sprawcy a
naruszeniem dobra osobistego.
Wynikająca z art. 417 kc oraz art. 77 Konstytucji RP odpowiedzialność Skarbu Państwa jest odpowiedzialnością za samo naruszenie
prawa przy wykonywaniu władzy publicznej, jest oderwana od zawinienia. Również przepisy art. 24 kc i art. 448 ko stanowiące podstawę
roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych, nie wymagają dła obciążenia sprawcy tego naruszenia wykazania po jego stronie winy
oraz przewidują domniemanie bezprawności jego działania (por. uchwała Sądu Najwyższego z 18 października 2011 roku, III CZP
25/11).
Przez bezprawność działania rozumie się działanie (zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego.
Przepis art. 24 kc przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, co powoduje, że na nim spoczywa
ciężar wykazania, iż jego działanie było zgodne z prawem.
Zważyć należy, iż w świetle art. 417 $ I ke przesłanki odpowiedzialności w postaci szkody i związku przyczynowego wykazać musi
poszkodowany, zgodnie z zasadą określoną w art. 6 kc i art. 232 kpc. s
Szkoda obejmuje straty i utracone korzyści oraz krzywdę w przypadkach określonych w ustawie.
Stosownie do treści art. 361 $ I kc zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania
lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które
poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. /art. 361 $ 2 kc/
Wdoktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że istnieje dobro osobiste w postaci szeroko rozumianego prawa do komunikowania
się. Dobro to przysługuje powodowi w granicach dopuszczonych w stosunku do osoby odbywającej karę pozbawienia wolności.
Wolność komunikowania się jest jedną z konsekwencji szeroko rozumianej wolności obywatelskiej i osobistej, obejmującej wszystkie
formy porozumiewania się między ludźmi (przykładowo list i telefon), natomiast tajemnica korespondencji jest pojęciem znacznie
węższym, związanym przede wszystkim z prawem każdego człowieka do poszanowania jego życia prywatnego, jego prawa do
zachowania w tajemnicy treści przekazu kierowanego do innych osób lub instytucji. Naruszenie tajemnicy korespondencji ma miejsce
także wówczas, gdy w wyniku zagubienia cudzej korespondencji stworzono realne warunki (niebezpieczeństwo) umożliwiające, z
dużym stopniem prawdopodobieństwa, zapoznanie się osób trzecich ż jej treścią. Takie naruszenie tajemnicy korespondencji może
nastąpić także w odniesieniu do korespondencji osoby pozbawionej wolności. Zakład karny, pod którego pieczą pozostaje ta
korespondencja, ma obowiązek stworzenia właściwego zabezpieczenia także przed możliwością zapoznania się z jej treścią osób
trzecich, w razie zagubienia korespondencji.
Dobrem osobistym wynikającym z prawa do wolności osobistej i obywatelskiej jest szeroko rozumiane prawo do porozumiewania się
(komunikowania) z innymi przy użyciu różnych form komunikacji, także listownej. Prawo to może być ograniczone w drodze ustawy,
co dotyczy między innymi osób pozbawionych wolności. Jednak w granicach, w jakich zostało im przyznane, nikt nie może go naruszać,
w szczególności przez uniemożliwienie dotarcia korespondencji do adresata. Obowiązkiem administracji zakładu karnego jest
sprawowanie pieczy nad korespondencją kierowaną do osób osadzonych w zakładzie karnym od,chwili doręczenia przesyłki do jednostki
penitencjarnej, do chwili wydania jej osadzonemu przez funkcjonariusza Służby Więziennej. Osoby pozbawione wolności nie mają
bowiem możliwości dokonania jakiegokolwiek wyboru sposobu i drogi odbioru korespondencji przesyłanej do nich na adres zakładu
karnego. W związku z tym to na jednostce penitencjarnej spoczywa obowiązek zorganizowania takich warunków przyjmowania i
przekazywania korespondencji, aby zapewnione było jej skuteczne dostarczenie do adresata. Jeżeli doszło do zaniedbań w tym zakresie
i uniemożliwienia dotarcia korespondencji do adresata, może to oznaczać w konkretnych okolicznościach faktycznych naruszenie dobra
osobistego, w rozumieniu art. 23 kc i art. 24 ke. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 24 września 2010 roku, IV CSK 87/10).
Trzeba zauważyć, że zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie panuje zgoda, że tak, jak wyróżnienie dóbr osobistych, tak również
ocena, czy doszło do ich naruszenia, następuje w oparciu o kryteria obiektywne, tzn. społeczną aprobatę dla ochrony konkretnej wartości
--- STRONA 11 ---
oraz negatywną ocenę zachowania naruszającego tę wartość, przy czym pod uwagę należy brać jedynie opinię osób rozsądnie i uczciwie
myślących. Ocena, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, nie zależy od subiektywnych odczuć osoby żądającej udzielania ochrony,
ale opinii społeczeństwa (por. wyrok Sądu Najwyższego z 29 września 2010 roku, V CSK 19/10).
W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy wykazał, iż powodowi nie zostały wydane przesyłki polecone o nr nadawczych (00)
(...) i (00) (...). W oparciu o złożone do akt dokumenty w postaci dowodów nadania listów poleconych i pism Poczty Polskiej S.A. nie
ulegało wątpliwości, iż w/w przesyłki zostały doręczone przez listonosza do Zakładu Karnego w K. odpowiednio w dniu 07.11.2019r. i
w dniu 18.11.2019r., a następnie pobrane z biura podawczego przez wychowawców K. K. (przesyłka z dnia 04.11.2019r.) i A. B.
(przesyłka z dnia 15.11.2019r.). Bezspomym pozostawało również, iż doręczenie w/w korespondencji poleconej powodowi nie zostało
odnotowane w rejestrze poleconej korespondencji prywatnej doręczonej osadzonym, który to rejestr był prowadzony w pozwanej
jednostce penitencjarnej. Zgodnie z zarządzeniem nr 27/2015 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 30.06.2015r. w sprawie
wzorów dokumentów i druków ewidencyjnych w jednostkach penitencjarnych prowadzi się rejestr poleconej korespondencji prywatnej
doręczonej osadzonym. Listy prywatne polecone wpisuje się do w/w rejestru, a następnie za pokwitowaniem są one wydawane przez
funkcjonariuszy Służby Więziennej osadzonym. Nie ulega wątpliwości, iż pokwitowanie przez osadzonego odbioru korespondencji
poleconej w w/w rejestrze jest obiektywnym dowodem na to, iż osadzony takową przesyłkę otrzymał. Nie ulega wątpliwości, iż
okoliczność doręczenia przesyłki adresatowi może być dowodzona również za pomocą innych środków dowodowych, niemniej jednak
w okolicznościach niniejszej sprawy oparcie twierdzeń pozwanego o doręczeniu powodowi spornych listów poleconych wyłącznie na
podstawie zeznań świadków A. B. i K. K. okazało się niewystarczające, w sytuacji, kiedy z zeznań powoda i świadków S. W. i T. D.
wynikały twierdzenia przeciwne. Należy zważyć, że świadkowie A. B. i K. K. jako wychowawcy zatrudnieni w Zakładzie Karnym w
K. na co dzień doręczają licznym osadzonym wiele przesyłek. W/w świadkowie, pomimo stanowczo wyrażanego przekonania, że
doręczyły sporne listy powodowi bez odebrania od niego pisemnego poświadczenia odbioru, nie potrafiły jednak sprecyzować w jakich
okolicznościach i gdzie doszło do wręczenia powodowi w/w korespondencji, jak również jaka była zawartość tych przesyłek. Z tego
względu, nie sposób było dać wiary zeznaniom świadków A. B. iK. K.,iż w/w funkcjonariuszki faktycznie wydały powodowi kierowaną
do niego w listopadzie 2019r. korespondencję od W. O. (1). W tym stanie rzeczy należało uznać, że doszło do zaginięcia w/w
korespondencji o nr (00) (...) i (00) (... i jej losy nie są znane, natomiast wbrew insynuacjom powoda nie można było w tym przypadku
mówić o celowym zniszczeniu korespondencji kierowanej do powoda czy też jej przywłaszczeniu, na tę okoliczność bowiem nie zostały
przedstawione żadne wiarygodne dowody.
W tym zakresie doszło do naruszenia dóbr osobistych zarówno w postaci prawa do komunikowania się, jak i tajemnicy korespondencji.
Przy korespondencji, której los jest nieznany doszło do potencjalnego naruszenia tajemnicy korespondencji, albowiem nie ustalono w
jaki sposób zaginęła przesyłka.
Przechodząc do analizy pozostałych przesłanek odpowiedzialności strony pozwanej, wskazać trzeba, że niewątpliwie doszło do
zaniechania ze strony funkcjonariuszy zakładu karnego, którzy dopuścili do zaistnienia tego rodzaju sytuacji. Było to niezgodne z
zasadami regulującymi postępowanie z korespondencją adresowaną do osób pozbawionych wolności, które są ustanowione w kodeksje
kamym wykonawczym oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 23.06.201 5r. w sprawie czynności administracyjnych
związanych z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności oraz
dokumentowania tych czynności (Dz.U. z 2015r., poz. 927).
Zgodnie bowiem z art.102 pkt. 2 kkw skazany ma prawo w szczególności do utrzymywania więzi z rodziną i innymi osobami bliskimi.
W myśl zaś art.105 $ I kkw skazanemu należy umożliwiać utrzymywanie więzi przede wszystkim z rodziną i innymi osobami bliskimi
przez widzenia, korespondencję, rozmowy telefoniczne, paczki i przekazy pieniężne, a w uzasadnionych wypadkach, za zgodą dyrektora
zakładu karnego, również przez inne środki łączności, oraz ułatwiać utrzymywanie kontaktów z podmiotami, o których mowa w art. 38
s :
Kwestię dotyczącą wysokości zadośćuczynienia reguluje zacytowany wyżej art. 448 kc. Przepis ten przewiduje dwa majątkowe środki
ochrony dóbr osobistych: zadośćuczynienie na rzecz pokrzywdzonego oraz "odpowiednią" kwotę na cel społeczny. Pokrzywdzony może
wybrać jedno z roszczeń albo dochodzić obu równocześnie (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 9 września 2008 roku, III CZP 31/08).
Przesłanką przyznania zadośćuczynienia jest doznanie przez pokrzywdzonego krzywdy. Krzywda jest to ogół negatywnych następstw
bezprawnego działania, przy czym są to następstwa niematerialne, nie dające się wyrazić w pieniądzu. Wiążą się one z negatywnymi
odczuciami poszkodowanego. Rozmiar krzywdy decyduje więc o wysokości należnego poszkodowanemu zadośćuczynienia. Wpływ na
--- STRONA 12 ---
jego wysokość mają również rodzaj naruszonego dobra osobistego, intensywność i czasookres jego naruszenia oraz rozmiar
negatywnych skutków po stronie poszkodowanego, trwałość skutków naruszenia i stopień ich uciążliwości. Podkreślić przy tym należy,
że krzywda stanowi niemajątkowy skutek naruszenia dóbr osobistych, zadośćuczynienie zaś winno być odpowiednie, tzn. odpowiadać
rozmiarowi doznanej krzywdy.
Dobra osobiste mają charakter obiektywny, przysługują każdej osobie. W warunkach życia na wolności zagubienie przesyłki może
stanowić mniejszą lub większą uciążliwość. Niemniej jednak naruszenie tego dobra jest bardziej odczuwalne dla osoby pozbawionej
wolności, gdyż utrata prywatnej korespondencji może wiązać się np. z poczuciem bezsilności. Z zeznań powoda wynikało, że z uwagi
nato, że jest zaznajomiony z przepisami prawa i potrafi formułować pisma, pomagał bratu W. O. (1) w kwestiach związanych z długiem
w/w wobec banku, zd który ten ponosił odpowiedzialność w związku z dziedziczeniem po ojcu. Powód wskazał, że „pomimo zrzeczenia
się przez niego spadku, czuł, że wszytko zostało na barkach brata”. Dodatkowo dla powoda było „psychicznie meczące” zachowanie
pozwanego, który utrudniał wyjaśnienie sprawy i odmawiał podania numerów służbowych funkcjonariuszy, Służby Więziennej
odpowiedzialnych za wydanie listów powodowi. Powyższa postawa pozwanego wzmogła uczucie krzywdy u powoda.
Jednakże przy ocenie wysokości należnego zadośćuczynienia nie sposób pominąć, że zaginięcie dwóch przesyłek nie pozbawiło
całkowicie powoda możliwości komunikowania się z bratem, ponieważ mógł z nim kontaktować się telefonicznie i to czynił, Jak
wynikało z zeznań powoda rozmawiali oni ze sobą przez telefon i w powyższy sposób powód uzyskał informacje kiedy zostały wysłane
do niego listy polecone i jaką dokumentację zawierały. Nie można pominąć, że w rozmowie telefonicznej powód udzielił również bratu
pouczenia co do sposobu pozyskania duplikatów utraconych dokumentów. Powód sporządził również dla W. O. (1) sprzeciw od nakazu
zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym do Sądu Rejonowego Lublin -Zachód w Lublinie, który brat powoda jedynie
podpisał, co zakończyło postępowanie z bankiem. W konsekwencji, skutek naruszenia dóbr osobistych nie był szczególnie dotkliwy.
Poza tym powód nie zeznał, aby treść przesyłek zawierała intymne czy też szczególnie prywatne treści, co mogłoby wpłynąć na rozmiar
doznanej krzywdy.
Nie sposób natomiast uznać, aby w związku z niewydaniem powodowi spornej korespondencji poleconej miało dojść ze strony
pozwanego do naruszenia dobra osobistego powoda w postaci zdrowia. Zdaniem powoda, na skutek zaniechania pozwanego doznał on
„cierpień fizycznych”. Jednocześnie powód w żaden sposób nie sprecyzował na czym w/w dolegliwości miałyby polegać.
Zgodnie z art. 444 $ 1 kc w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z
tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na
koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.
W myśl zaś art. 445 $ 1 kc w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią
sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Powód nie udowodnił, aby w wyniku niedoręczenia mu przedmiotowych listów poleconych doznał rozstroju zdrowia. Tym samym nie
zachodzi podstawa do przyznania zadośćuczynienia przewidziana w art. 445 $ 1 kc.
W ocenie Sądu, powód nie wykazał również, aby w wyniku bezprawnego działania pozwanego doszło do naruszenia dobra osobistego
powoda w postaci zerwania więzi łączącej powoda z osobami bliskimi. Zdaniem D. O., powyższe było wynikiem nieuzasadnionego
przetransportowania powoda w dniu 22.04.2020r. do Aresztu Śledczego w Ś..
W tym miejscu zważyć należy przede wszystkim, iż do przetransportowania powoda doszło przed doręczeniem pozwanemu odpisu
pozwu. Z tego względu łączenie przez powoda w/w faktów w kategorii przyczynowo-skutkowej jest nieuzasadnione, albowiem w dacie
22.04.2020r. pozwany nie miał jeszcze wiedzy o wytoczonym przez powoda powództwie, Po drugie, przetransportowanie powoda miało
miejsce w okresie obowiązywania znowelizowanego ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks karmy wykonawczy
oraz niektórych innych ustaw przepisu art. 100 kkw, który wszedł w życie z dniem 01.01.2012r. W wyniku nowelizacji z 2011F. treść
art. 100 kkw uległa istotnej zmianie. Przepis ten obecnie nie wymaga, aby skazany odbywał karę we właściwym zakładzie karnym,
położonym, w miarę możliwości, najbliżej jego miejsca zamieszkania. Zgodnie z art.100 $ | kkw w aktualnym brzmieniu skazany
odbywa karę we właściwym ze względu na rodzaj, typ, system wykonywania kary lub zabezpieczenie zakładzie karnym. Przeniesienie
skazanego do innego właściwego zakładu karnego może nastąpić, szczególnie w przypadku:
1) zmiany przeznaczenia zakładu karnego lub w celu zapewnienia warunków, o których mowa w art. 110 $ 2;
--- STRONA 13 ---
2) zatrudnienia lub nauki;
3) udzielenia świadczenia zdrowotnego;
4) skierowania do ośrodka diagnostycznego, oddziału terapeutycznego lub oddziału dla osób stwarzających poważne zagrożenie
społeczne albo poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa aresztu śledczego lub zakładu karnego;
5) udziału w czynności procesowej;
6) ważnych względów rodzinnych;
7) względów związanych z bezpieczeństwem skazanego; |
8) konieczności zapewnienia porządku i bezpieczeństwa w zakładzie.
W art. 100 $ 1 kkw wyraźnie podkreśla się, że zakład, do którego ma być przeniesiony skazany, musi być zakładem (...), a więc
uwzględniającym aktualną klasyfikację skazanego, ale też te wszystkie okoliczności, które zostały przykładowo wymienione w tym
przepisie. Poza przypadkiem wymienionym w art. 100 $ 2 kkw decyzję o przeniesieniu skazanego do innego zakładu karnego podejmuje
dyrektor zakładu karnego. Do przeniesienia skazanego nie jest wymagana jego zgoda, może on jednak składać wniosek o takie
przeniesienie. "
Opisana wyżej decyzja o przeniesieniu podlega odnotowaniu w aktach i dokumentach ewidencyjnych prowadzonych na podstawie $ 68
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23.06.2015r. w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonywaniem
tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności oraz dokumentowania tych czynności
(Dz.U. 22015r., poz. 927). W odniesieniu do tego rodzaju zachowania nie działa ustanowione w art. 24 $ I kc domniemanie bezprawności
działania sprawcy naruszającego dobro osobiste innej osoby. Przeciwnie, jedynie w razie wykazania przez osobę osadzoną, że opisana
decyzja służby więziennej ma jedynie pozór legalności, a zatem, że w rzeczywistości podejmowana była wyłącznie z zamiarem
szykanowania skazanego i bez żadnego uzasadnienia, skazany mógłby poszukiwać: ochrony w drodze postępowania cywilnego.
Niewątpliwe tego rodzaju okoliczności powód w toku niniejszego postępowania nie wykazał, nie jest bowiem wystarczające dla takich
ustaleń jedynie subiektywne przeświadczenie samego powoda.
Reasumując, Sąd zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Kamego w K. na rzecz powoda D. O. tytułem zadośćuczynienia
kwotę 1.000,00 zł, uznając ją za adekwatną do stopnia ujemnych doznań powoda w związku z bezprawnym naruszeniem dóbr osobistych
powoda i skutków, jakie naruszenie tych dóbr wywarło Ipkt. / wyroku/. W pozostałym zakresie powództwo w zakresie dot. zapłaty
zadośćuczynienia podlegało oddaleniu jako bezzasadne /pkt. I wyroku
Sąd nie uwzględnił również żądania powoda co do zapłaty odszkodowania w kwocie 24,00 zł stanowiącego łączny koszt nadania
sporych przesyłek listem poleconym. W ocenie Sądu, powód nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż to on poniósł w/ w
koszt nadania przesyłek poleconych. Zważyć należy, iż poza własnymi zeznaniami powód nie przedstawił innych wiarygodnych
dowodów na tę okoliczność. W szczególności zważyć należy, iż wiedzy na ten temat nie posiadali zawnioskowani przez powoda
świadkowie, tj. T. D. i S. W.. W/w zeznali, iż nie wiedzą kto opłacił koszty nadania w/w listów. Zdaniem Sądu, za miarodajne w tym
zakresie nie mogły być uznane oświadczenia córek powoda A. O. i K. O. oraz brata powoda W. O. (1) z dnia 08.08.2020r. /k. 145-146
i k.124 akt/. Podkreślić należy, iż twierdzenia o pokryciu kosztów nadania sporych listów poleconych rzekomo ze środków powoda
pochodzących z prezentu urodzinowego otrzymanego od A. O., zam. w S. i od K. O., zam. w L. i zdeponowanych u W. O. (1), zam. w
(...) są nielogiczne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Podkreślić należy, iż wedle twierdzeń powoda przesłana mu przez
brata korespondencja zawierała dokumenty kierowane przez bank jako wierzyciela do W. O. (1) będącego wyłącznym spadkobiercą
ojca i zarazem dłużnikiem banku. Brat powoda przesłał powodowi w/w korespondencję w celu konsultacji i uzyskania stosownej porady
czy też pomocy ze strony powoda w dalszym działaniu. W tej sytuacji, to nie w interesie powoda było opłacenie kosztu nadania w/w
przesyłek, lecz W. O. (1), albowiem to on chciał uzyskać od powoda pomoc prawną. Całkowicie niezrozumiałym byłoby zatem
zachowanie córek powoda, które miałyby zdeponować pieniądze stanowiące prezent urodzinowy dla powoda u brata powoda
zamieszkałego z dala od ich miejsca zamieszkania, nie zaś na koncie depozytowym powoda w Zakładzie Karnym, gdzie powód
przebywał, tak aby mógł on z tych środków skorzystać na własne potrzeby, zważywszy, iż nie miał dochodów, jak również nieracjonalne
byłoby, aby następnie z w/w środków W. O. (1) miał opłacać koszty nadania przesyłek kierowanych do powoda, choć czynił to we
--- STRONA 14 ---
własnym interesie. Poza wskazanymi wyżej oświadczeniami stanowiącymi wszak dokumenty prywatne, powód nie zaoferował innych
dowodów dla potwierdzenia tych faktów, w tym w szczególności nie wnioskował o przesłuchanie w charakterze świadków córek czy
brata, ani nie przedstawił dokumentów w postaci np. potwierdzenia przelewu czy przekazu, które potwierdziłyby źródło pochodzenia
środków pieniężnych wydatkowych na opłaty pocztowe. W ocenie Sądu, powyższe oświadczenia zostały sporządzone na potrzeby
niniejszego postępowania. Osoby, które je złożyły jako osoby najbliższe dla powoda były niewątpliwie zainteresowane uzyskaniem
przez powoda pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd odmówił w/w dokumentom mocy dowodowej
i nie uczynił ich podstawą ustaleń faktycznych w sprawie.
Wobec nie wykazania przed powoda stosownie do art. 6 kc i art. 232 kpo, iż to z jego majątku doszło do pokrycia kosztów nadania
korespondencji, a nie z majątku nadawcy - tj. W. O. (1), słuszne pozostawało stanowisko pozwanego, iż powód nie był osobą uprawnioną
do dochodzenia roszczenia o zapłatę odszkodowania w kwocie 24,00 zł. Z uwagi na powyższe, powództwo w zakresie dot. zapłaty
odszkodowania podlegało oddaleniu. pkt. 7 wyroku/.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek stanowił art. 481 $ 1 i 2 ke. Stosownie do tych przepisów, jeżeli dłużnik
opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej
szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za
opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej NBP i 5,5
punktów procentowych. (...). Roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia powstaje w chwili wyrządzenia krzywdy czynem niedozwolonym
i staje się wymagalne, zgodnie z dyspozycją art. 455 ke niezwłocznie po wezwaniu do zapłaty. Jeżeli zobowiązany nie płaci
zadośćuczynienia w terminie ustalonym zgodnie z art. 455 kc in fine, uprawniony nie ma możliwości czerpania korzyści z
zadośćuczynienia, jakie mu się należy już w tym terminie. W konsekwencji, odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia
należnego uprawnionemu już w tym terminie powinny się nałeżeć od tego właśnie terminu. Stanowiska tego nie podważa pozostawienie
przez ustawę zasądzenia zadośćuczynienia i określenia jego wysokości w pewnym zakresie uznaniu sądu. Przewidziana w art. 448 kc
możliwość przyznania przez sąd odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za krzywdę nie zakłada bowiem dowolności ocen sądu,
ajest jedynie konsekwencją niewymiernego w pełni charakteru okoliczności decydujących o doznaniu krzywdy i jej rozmiarze. Pomimo
więc pewnej swobody sądu przy orzekaniu o zadośćuczynieniu, wyrok zasądzający zadośćuczynienie nie ma charakteru
konstytutywnego, lecz deklaratywny (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2011 roku; V CSK 38/1 1).
Powód przed wytoczeniem powództwa pismem z dnia 03.01.2020r. wezwał stronę pozwaną do zawarcia ugody w sprawie zapłaty
zadośćuczynienia. W piśmie z dnia 21.01.2020r. pozwany odmówił uwzględnienia żądania powoda. Zatem doręczenie pisma powoda z
dnia 03.01.2020r. stronie pozwanej (co nastąpiło najpóźniej 21.01.2020r.) należało potraktować jako postawienie długu w stan
wymagalności. Jednocześnie wskazać należało, iż w pozwie powód domagał się zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia
doręczenia pozwu. Mając na uwadze, iż odpis pozwu doręczono pozwanemu w dniu 10.08.2020r. /k. 82 akU/, a także uwzględniając
treść art. 321 $ I kpe, Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od przyznanej kwoty zadośćuczynienia w wysokości 1.000,00 zł od
dnia 10.08.2020r, tj. zgodnie z żądaniem pozwu.
Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zapadło na podstawie zeznań świadków T. D. i S. W. oraz częściowo w oparciu o zeznania
powoda i świadków A. B. i K. K.. Powyższe zeznania Sąd uznał za wiarygodne w takim zakresie, w jakim korespondowały z innymi
dowodami zebranymi w sprawie. Nadto, za wyjątkiem oświadczeń W. O. (2), A. O. i K. O. z dnia 08.08.2020r., podstawę ustaleń
faktycznych w sprawie stanowiły dokumenty, których autentyczność nie była kwestionowana przez strony.
O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 102 kpe, zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może
zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu, uznając, że z uwagi na jego sytuację materialną i życiową (długoletnie przebywanie w
jednostce penitenejarnej, gdzie nie jest odpłatnie zatrudniony, brak regularnych wpływów na rachunek depozytowy, symboliczna kwota
pozostająca do dyspozycji powoda), przemawiają za tym względy słuszności. Ponadto trzeba uwzględnić kompensacyjny charakter
zadośćuczynienia. Powód wygrał sprawę w 5%, zatem należałoby go uznać za przegrywającego postępowanie w całości. Zasądzenie
zatem od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów procesu, pozbawiłoby zasądzonego zadośćuczynienia kompensacyjnego charakteru.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Rejonowy w Zielonej Górze#i C 605/20 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Zielonej Górz#art. 24 kc#art. 126 kkw#art. 24 ko.#art. 448 kc#art. 23 ke#art. 23 ko#art. 23 kc#art. 417 kc#art. 77 Konstytucji#art. 448 ko#art. 6 kc#art. 232 kpc.#art. 24 ke.#art.102 pkt.#art. 448 kc.#art. 100 kkw#art. 232 kpo#art. 455 ke#art. 455 kc#art. 102 kpe