Wyrok I C 601/11 Dnia 21 maja 2012 roku Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział I Cywilny w składzie następujący

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 601/11 Dnia 21 maja 2012 roku Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Adam Woźniakiewicz Protokolant: sekr. sąd. Bożena Zaremba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2012r. w N. sprawy z powództwa M. G. przeciwko C. W. o ochronę dóbr osobistych i o zapłatę I. oddala powództwo II. zasądza od powoda M. G. na rzecz pozwanej C. W. kwotę 1 180,08zł /jeden tysiąc sto osiemdziesiąt złotych 08/100/, w tym 220,08zł /dwieście dwadzieścia złotych 08/100/ podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu III. nakazuje ściągnąć od powoda M. G. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Nowym Sączu kwotę 46,00zł /czterdzieści sześć złotych/ tytułem wydatków tymczasowo wypłaconych ze środków budżetowych Skarbu Państwa – tut. Sądu --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 601/11 UZASADNIENIE do wyroku Sądu z dnia 21 maja 2012r. Powód M. G. wystąpił z powództwem skierowanym przeciwko pozwanej C. W. domagając się: - sporządzenia w terminie 3 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia zawierającego przeproszenie powoda o następującej treści: „C. W. bardzo przeprasza Pana M. G., byłego pracownika (…) Spółdzielni Mieszkaniowej, z siedzibą w K. za podawanie nieprawdziwych informacji, iż nękał on jej osobę, a naruszających jego dobre imię oraz cześć”; - przesłania powyższego oświadczenia w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia na adres powoda oraz zarządu (…) Spółdzielni Mieszkaniowej; - zasądzenia od pozwanej na rzecz Stowarzyszenia (…) z/s w K. przy ul. (…) tytułem zadośćuczynienia kwoty 4 000,00zł; - zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Roszczenie swoje powód wywiódł z faktu podpisania przez pozwaną pisma z dnia 24.04.2009r., zaadresowanego do Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej, w którym powód został ukazany jako osoba niekoleżeńska, niekompetentna, nieszanująca mienia spółdzielni oraz nękająca jej pracowników filmowaniem podczas wykonywania obowiązków pracowniczych oraz telefonami. Zdaniem powoda skutkiem powyższego pisma był fakt wszczęcia przeciw niemu postępowania pod zarzutem popełnienia wykroczenia z art.107 kw, czyli uporczywego nękania, od czego został prawomocnie uniewinniony. Na skutek przedstawienia tak złej opinii o powodzie wystąpiły u niego objawy depresji, miał problemy z pozyskaniem nowego zatrudnienia z uwagi na rozpowszechnienie negatywnej opinii o nim. /k.1-3/ Pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazała, iż jej zachowanie nie było ani bezprawne, ani też zawinione. Złożyła podpis pod pismem, ponieważ podzielała zawarte w nich twierdzenia. Podniosła, iż powód który sam narusza dobra osobiste innych osób, poprzez filmowanie i fotografowanie ich wbrew ich zgodzie, nadużywa prawa, dlatego jego roszczenie nie zasługuje na ochronę /art.5 kc/. Zachowanie powoda ingerowało w prawo pozwanej do niezakłóconego wykonywania obowiązków pracowniczych, wywoływało u niej stres i frustrację. Powód nie pytał jej o zgodę na filmowanie oraz fotografowanie. /k.20-23/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. G. był zatrudniony w (…) Spółdzielni Mieszkaniowej w okresie od 1990r. do 2008r. na stanowisku konserwatora. --- STRONA 3 --- /bezsporne/ Pozwana C. W. jest zatrudniona w (…) Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko- Własnościowej na stanowisku sprzątającej. /dowód: dowód zeznania pozwanej C. W. – k.92/ W 2008r. relacje pomiędzy powodem a pozostałymi pracownikami spółdzielni nie układały się najlepiej. W piśmie z października 2008r., zaadresowanym do Zarządu (…) Spółdzielni Mieszkaniowej, zredagowanym i podpisanym przez kilkunastu pracowników spółdzielni, zostało zawarte oświadczenie w przedmiocie naruszania przez M. G. podstawowych zasad współżycia społecznego, niekoleżeństwa, nieuczynności, nieposzanowania mienia Spółdzielni. Pracownicy prosili pracodawcę o rozwiązanie tego problemu. W listopadzie 2008r. powodowi zostało wręczone wypowiedzenie umowy o pracę. Wypowiedzenie zostało uzasadnione likwidacją stanowiska pracy powoda, wynikającą z przyczyn ekonomicznych. Po zwolnieniu z pracy powód stał się bardziej nerwowy i drażliwy, co odczuwała jego rodzina. /dowód: częściowo zeznania świadka M. G. – k.75v-76, częściowo zeznania powoda M. G. – k.90v-91/ Nawet po zwolnieniu z pracy w Spółdzielni M. G. obserwował pracowników, nagrywał wykonywane czynności pracownicze kamerą, monitorował ich zachowanie, co wzbudzało w pracownikach frustrację i stres. Filmował m.in. Z. F. w czasie, kiedy przewoził butlę gazową. Fotografował pracowników na dachu. Robił zdjęcia oraz nagrywał pozwaną C. W. podczas wykonywania obowiązków pracowniczych. Filmował pomieszczenia, w których przebywali pracownicy. Nie prosił pracowników o zgodę na filmowanie. Nie ujawnił im przyczyn takiego swojego zachowania. Filmował zachowania pracowników bądź z bliskiej odległości, bądź z ukrycia, lub przebywając na balkonie swojego mieszkania. Często telefonował, nawet w późnych godzinach wieczornych do pracowników spółdzielni, w tym do konserwatora M. H., zgłaszając pretensje o nieodśnieżony chodnik, oblodzenie lub inne uchybienia. Inicjował kontrole pracowników w miejscu pracy. W wyniku jednej z takich kontroli Z.F. został ukarany przez policję mandatem za przebywanie w miejscu pracy w stanie po użyciu alkoholu. Część z nagrań i zdjęć została ujawniona członkom zarządu, część trafiła do prokuratury w związku z zainicjowaną przez powoda sprawą o niezapewnienie odpowiednich bezpiecznych warunków pracy oraz do Inspekcji Pracy. Ówczesny prezes Spółdzielni P. A. został ukarany karą grzywny za niewłaściwe wykonywanie przez pracowników prac na wysokościach, tj. niezabezpieczenia terenu wokół budynku podczas wykonywania prac na dachu, co zostało utrwalone przez powoda. W związku z takim zachowaniem powoda, które zakłócało spokój pracy, pismem z dnia 24.04.2009r. pracownicy po raz kolejny zwrócili się do zarządu Spółdzielni „z prośbą o pomoc w likwidacji uporczywego i narastającego nękania przez byłego pracownika M. G.”. Podali, że: „w okresie zimowym byli wielokrotnie filmowani przez niego kamerą przy --- STRONA 4 --- odgarnianiu śniegu i porządkowaniu terenów Spółdzielni”. W czasie bezpośrednio poprzedzającym sporządzenie pisma nagrywanie zachowania pracowników odbywało się niemal codziennie. Pracownicy zauważyli, że są nękani telefonami od powoda zarówno w czasie pracy, jak i po niej. M. G. miał opowiadać do mieszkańców, że wróci do pracy, a pozostali pracownicy zostaną zwolnieni, ponieważ pracują nierzetelnie. Na skutek zachowania powoda pracownicy czuli się pomawiani, dyskryminowani i nie czuli się bezpieczni podczas wykonywania pracy. W związku z taką sytuacją pracownicy zamieścili w piśmie prośbę „o pomoc w skutecznej likwidacji nękania oraz prześladowania przez M. G.”. Pod pismem złożyło podpisy 5 pracowników, była wśród nich pozwana C. W. W związku z podpisaniem powyższego pisma przez współpracowników, powód wytaczał przeciwko nim powództwa o ochronę dóbr osobistych, m.in. przeciwko Z. F. /dowód: pismo z dnia 24.04.2009r. – k.6, zawiadomienie Komisariatu Policji w K. z dnia 30.01.2009r. – k.38, dokumentacja zdjęciowa – k.39, zeznania świadka Z. F. – k.46v-47, zeznania świadka J. K. – k.47v-48, M. P. – k.48v-49, M. H. – k.76v-77, P. A. - k.88-89, R. M. – k.89-90, częściowo zeznania powoda M. G. – k.91, zeznania pozwanej C. W. – k.92-93/ W związku z powyższym pismem w dniu 6.05.2009r. Zarząd (…) Spółdzielni złożył w Prokuraturze Rejonowej w M. wniosek o ukaranie M. G. z powodu uporczywego nękania jej pracowników, czyli wykroczenia z art.107 kw. Prawomocnym wyrokiem z dnia 20.05.2010r. Sądu Rejonowego w Muszynie Wydział II Karny do sprawy o sygn. W 271/09 M. G. obwiniony o wielokrotne nagrywanie i fotografowanie pracowników spółdzielni, w tym m.in. Z. F., został uniewinniony. /dowód: pismo Zarządu do Prokuratury z dnia 6.05.2009r. – k.6v, wniosek o ukaranie z dnia 1.12.2009r. – k.7, wyrok Sądu Rejonowego w Muszynie Wydział II Karny z dnia 20.05.2010r., sygn. W 271/09 – k.8, zeznania świadka P. A. – k.88v/ W okresie 28.11.2008r. - 29.06.2009r. w związku z uszkodzeniem kolana powód miał ograniczone możliwości ruchowe – poruszał się o kulach. /dowód: zaświadczenie lekarskie z dnia 23.04.2012r. – k.96/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dołączonych do akt dokumentów, których wiarygodność i autentyczność nie zostały przez strony podważone, nie wzbudziły także podejrzeń Sądu, zeznań świadków oraz stron. Z. F. /k.46v/ złożył zeznania w ocenie Sądu szczere i w pełni adekwatne dla przedmiotu sprawy. Wskazał na relacje powoda z pracownikami spółdzielni, szczerze przyznał, że sam podpisał pismo, ponieważ zgadzał się z jego treścią i związku z powyższym została przeciwko niemu wytoczona sprawa o ochronę dóbr osobistych. Nie przejawił negatywnego nastawienia do powoda – obiektywnie odniósł się do zdarzenia, kiedy został poddany badaniu na obecność alkoholu we krwi na skutek interwencji powoda, sfotografowania podczas przewożenia butli gazowej, wykonywania prac na dachu. Sąd obdarzył jego zeznania przymiotem wiarygodności. Opis zachowania powoda przytoczony przez świadka --- STRONA 5 --- koresponduje z relacjami pozostałych były współpracowników powoda, brak zatem było podstaw do podważenia wiarygodności zeznań Z. F. Świadkowie J. K. /k.48v/, M. P. /k.48v/, M. H. /k.76v/, pracownicy Spółdzielni, P. A. /k.88/ były prezes Spółdzielni oraz R. M. /k.89/ kierownik działu technicznego, zeznali w ocenie Sądu obiektywnie i szczerze na okoliczność zachowania powoda, jego relacji ze współpracownikami w okresie zatrudnienia w spółdzielni. Ich relacje są zbieżne, korespondują ze sobą w zakresie opisu postawy powoda fotografującego zachowania pracowników Spółdzielni. Podkreślić należy, że świadkowie nie przejawili tendencji do ukazania powoda w negatywnym świetle, ponieważ wskazali nie tylko na męczące pracowników dokumentowanie ich pracy, ale i pozytywne inicjatywy M. G. jak wybór do związków zawodowych, dążenie do zapewnienia pomieszczenia socjalnego oraz uzyskanie podwyżek. Kierując się tymi wskazaniami, Sąd obdarzył zeznania świadków przymiotem wiarygodności w pełni i oparł na nich ustalenia stanu faktycznego. M. G. /k.60/, małżonka powoda, zeznała szczerze i obiektywnie jedynie w zakresie opisu stanu rozdrażnienia powoda w okresie następującym po zwolnieniu z pracy. Brak podstaw do przyznania racji świadkowi, kiedy twierdzi, że powód miał problemy ze znalezieniem nowego zatrudnienia z powodu opinii o jego zachowaniu jako pracownika w Spółdzielni. Pismo podpisane przez pozwaną nie zostało przekazane osobom postronnym. Pozwana nie miała wpływu na to, jaką opinię o powodzie uzyskiwali jego potencjalni, nowi pracodawcy. Dlatego czynienie powiązań w tym przedmiocie nie jest uzasadnione i nie zostało przez Sąd uwzględnione. Zeznania powoda M. G. /k.90v/ zostały przez Sąd uwzględnione w zakresie odnoszącym się do pisma stanowiącego podstawę roszczenia oraz relacji z pozwanym. Powód nie zaprzeczył, że filmował pracowników Spółdzielni, w tym pozwaną. Ocena jego relacji z pozostałymi współpracownikami Spółdzielni nie należy do Sądu. Inne działania powoda podejmowane w interesie pracowników nie mają dla niniejszej sprawy istotnego znaczenia. Filmując powód nie ujawnił pracownikom przeznaczenia nagrań, dlatego powoływanie się teraz na argumentację, iż czynił to dla ich bezpieczeństwa, nie zasługuje na uwzględnienie. Pozwana C. W. /k.92/ zeznała obiektywnie na okoliczność relacji z powodem. Wskazała na sytuacje kiedy była filmowana przez powoda, pomimo zamanifestowania braku aprobaty dla takiego zachowania M. G., tj. nagrywania pomieszczenia socjalnego pracowników, odpoczynku na ławeczce, telefonowania. Relacja pozwanej nie ujawniła negatywnego nastawienia do powoda, pokrywa się z twierdzeniami świadków zeznających w sprawie, dlatego Sąd obdarzył zeznania pozwanej przymiotem wiarygodności. Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez powoda podczas ostatniej rozprawy, tj. o słuchanie A. D., T. J., B. G., kart imiennych narzędziowych, wskazanie przez spółdzielnię miejsca pracy w okresie od kwietnia 2008r. do ustania stosunku pracy. Wnioski dowodowe zgłoszone zostały przez powoda na okoliczności dla sprawy nieistotne. M. G. zmierzał do wykazania motywacji swojego zachowania polegającego na filmowaniu zachowania pracowników Spółdzielni, ich fotografowania. Takie tezy dowodowe nie mają istotnego znaczenia w sprawie o ochronę dóbr osobistych, w której ciężar dowodu po stronie powoda --- STRONA 6 --- ogranicza się do wykazania zdarzenia naruszającego jego dobra osobiste, po czym to na pozwanym ciąży powinność wykazania, że jego zachowanie nie było ani bezprawne, ani też zawinione. Sięganie zatem do motywacji utrwalania zachowań pracowników przez M. G. było zbędne. Poza tym dowody z zeznań świadków powód był w stanie zgłosić na wcześniejszym etapie postępowania. Tymczasem argumentacja, iż nagrania czynił na zlecenie tych osób pojawiła się dopiero w trakcie składania zeznań przed sądem. B. G. miała zeznawać na okoliczność sposobu wykonywania pracy przez pozwaną, zastrzeżeń i skarg co do wykonywania przez nią pracy, tymczasem z argumentacji powoda nie wynikało, by utrwalanie zachowania pozwanej miało na celu ujawnienie jej uchybień pracowniczych. Zarzut niszczenia narzędzi przez powoda nie miał dla sprawy istotnego znaczenia, dlatego nieuzasadnione było sięganie po karty narzędziowe spółdzielni. Powód powoływał się na fakt, iż do czerwca 2009r. miał chorą nogę, poruszał się o kulach, zwracanie się zatem do spółdzielni o podanie miejsca pracy w tym okresie, nie miało dla sprawy znaczenia. Z powyższych względów wnioski dowodowe powoda zgłoszone na rozprawie w dniu 14.05.2012r. zostały oddalone. Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlega oddaleniu. Z mocy art. 24 kc w zw. z art.23 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może ona również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny /§1/. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych /§2/. Żądanie roszczenie pieniężnego precyzuje art.448 kc, w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Dla uwzględnienia żądania określonego w art.24 kc wystarczające jest wykazanie, że działanie pozwanego miało charakter bezprawny, przy czym pamiętać należy, iż z przepisu tego wynika domniemanie bezprawności działania pozwanego. To na pozwanym ciąży obowiązek wykazania, że podjęte przez niego działanie lub jego zachowanie nie było bezprawne. Dla zasądzenia roszczenia pieniężnego na rzecz powoda konieczne jest wykazanie obok bezprawności jeszcze zawinionego działania pozwanego, przy czym wystarczające jest wykazanie choćby najmniejszego stopnia winy. --- STRONA 7 --- Pismo z dnia 24.04.2009r. sygnalizowało niewłaściwą postawę powoda, zawierało ocenę jego zachowania, która z uwagi na liczbę osób, która się z nią zgodziła, prawdopodobnie była trafna. Brak podstaw do twierdzenia, takie zachowanie m.in. pozwanej, która złożyła podpis pod pismem zawierającym ocenę postępowania powoda oraz apel do pracodawcy o pomoc w zniwelowaniu frustrującego czynnika w ich pracy, było bezprawne lub zawinione. Pozwana jako pracownik sygnalizowała pracodawcy negatywny wpływ byłego pracownika na wypełnianie przez nią obowiązków pracowniczych. Nie była nastawiona na celowe zaszkodzenie powodowi, tym bardziej, że inicjatywa zredagowania pisma nie wyszła od niej. Nie zostało także wykazane, by na skutek opinii wyrażonej w ww piśmie u powoda pojawiły się problemy zdrowotne, w tym depresja. Kilku pracowników spółdzielni zwróciło się w jego treści do pracodawcy o udzielenie ochrony z powodu nękania podczas wykonywania obowiązków pracowniczych przez byłego pracownika spółdzielni M. G. pod postacią filmowania, fotografowania oraz telefonowania. Pismo zostało zaadresowane jedynie do zarządu, stanowiło apel pracowników, nie miało na celu szykanowania powoda. Zachowanie pozwanej nie było bezprawne i zawinione. Nie zmienia tej oceny fakt, iż powód został uniewinniony od zarzutu popełnienia wykroczenia z art.107 kw, tj. uporczywego nękania. Orzeczenie w przedmiocie wykroczenia nie ma mocy wiążącej art.11 kpc. Zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia wystosował zarząd spółdzielni, nie pozwana. Zaznaczyć należy, że pismo zostało popisane w ramach inicjatywy większej liczby pracowników spółdzielni, nie zaś samej pozwanej. Składając swój podpis pozwana wyraziła dezaprobatę dla postawy powoda, która została wyrażona przez większą grupę. Pracownicy spółdzielni, w tym pozwana C. W., nie mieli obowiązku godzić się z sytuacją, gdy powód nie pytając ich o zgodę, filmował ich przy pracy i to niezależnie od tego, jakimi pobudkami kierował się M. G., w jakim celu nagrywał zachowania pracowników spółdzielni. Pozwana oraz inne osoby, które złożyły podpisy pod pismem z dnia 24.04.2009r., mieli prawo do wyrażenia własnej opinii, iż takie zachowanie powoda odbierają jako nękanie. Pozwana oraz jej współpracownicy mieli prawo do subiektywnego odczuwania postępowania M. G. w kategoriach nękania. Nie zostały im bowiem ujawnione motywy działania powoda. Cel w jakim powód filmował i fotografował pracowników spółdzielni, nie ma w niniejszym postępowaniu znaczenia, tym bardziej, że osoby, których zachowanie utrwalał, nie zostały z nim zapoznane. Okoliczność czy powód zbierał materiały kierując się troską o dobro spółdzielni lub jej pracowników, w okolicznościach niniejszej sprawy, jest irrelewantna. Reasumując, zachowanie pozwanej nie było bezprawne, ani też zawinione. Dlatego przy zastosowaniu art.23 i 24 kc w zw. z art.448 kc powództwo zostało oddalone w całości. Powództwo zostało oddalone. Powód uiścił opłatę od pozwu 800,00zł, był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Pozwana była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Sąd wypłacił świadkom tytułem zwrotu kosztów podróży łącznie 46,00zł tymczasowo ze środków Skarbu Państwa. Na zasadzie art.98 kpc w zw. z §2 ust.3 i §6 pkt 3 oraz §10 ust.1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych --- STRONA 8 --- oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. nr 163 poz.1349/ Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1 180,08zł, w tym 220,08zł podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Na zasadzie art.98 kpc w zw. z art.113 uksc Sąd nakazał ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa tut. Sądu kwotę 46,00zł tytułem zwrotu wydatków pod postacią wynagrodzenia świadków tymczasowo wypłaconego ze środków tut. Sądu.