Teza / krótkie omówienie
ddbr osobistyoh sajd powinien w pierwezej koiejnoéci 'ustaIic':, ozy doszio do naruszenia Iub zagrozenia dobra osobistego powoda, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalié, czy dziaIanIe pozwanego byio bezprawn
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
‘Q. '3 " — > 35." *~__.a:“a '“ éjwixm ‘way 2,2. 14723» “*5; E. ' Sygn.a1<tV ACa 878/12 ' ‘ ~ .~;,\ /_ /1 ' r‘ E; WYROK . W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ , ’ . Dnia 28 listopada 2012 r. Sad Apelacyjny W Gdafisku — Wydzia& V C}/Wilny w skIadziez ' ‘ Przewodniczqcyz ’ SSA Artur Lesiak (spr.) Sqdziowiez SA Maria Sokokowska SA Jacek Grela _ Protokolantz sekretarz sazdowy Zaneta Dombrowska 'p0 rozpoznaniu W dniu 28 listopada. 2012 r. W Gdaflsku na rozprawie _ sprawyz powédztwa ' " ' _ przeciwko Skarb0WiPa1istwa "Zak1a.d0wi Karncmu W Koronowie 0z_ap%atE; . _ _ __ _ _ " "118. skutek apelacji powoda _ , 0d wyroku Sqdu O1<rc;g'0weg0 W Bydgoszczy _ z‘ dnia 3 lipca. 2012 1". sygn. aktI C 600/11 I. oddala apelacjsg; V _ II. zasqdza od powoda vna rzecz S1<arbu' Pafistwa —' P1"0kurat_0rii Géneralnej Skarbu Pafistwa kwotq 120 (sto dwadzieécia) zlotych tytukem zwrotu kosztéw pqstqpowania apelacyjnego; ' , HI. za's’21dza od Skarbu P_a1fistWa — Sagdu O1<r<§g0weg0 W Bydgoszczy na rzecz adwokata ARn1<v\/01$ 120 (sto dwadzicéciaj ztkatych, p0wie;1<sz0n21. 0 naleiny podatek od towaréw i uskug, ty1;u%e1n kosztéw nieopiéconej ' pomocy p1*a{w11ej udzielonej powodowi 2 1.Il'_Z§dLl W postqpowaniu apelacyjnym. Na 0:‘yg"r':'¢csfe u"fc.'.>'1;'z'u=2 i*)O6€{‘J;f5‘j’ 1:.. 'ż¬ " -- > ş¿:." f~_„.e.'*i- '“ Åjwłäßsß tt; is. ŚEŚ» mi il. I Sygn. akt V ACa 878/12 ' ¬ ~ .'_',\ /'_ "- ' (_ E; WYROK _ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ _ _ . Dnia 28 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny W Gdańsku - Wydział V Cywilny W składzie: ' * Przewodniczący: _ SSA Artur Lesiak (spr.) Sędziowie: SA Maria Sokołowska- SA Jacek Grela _ Protokolant: sekretarz sądowy Żaneta Dornbrowska "po rozpoznaniu W dniu 28 listopada 2012 r. W Gdańsku na rozprawie _ Sprawyz powództwa ` " ' _ - przeciwko Skarbowi Państwa -'Zakładowi Karnemu W Koronowie ozaplatę _ _ - _ __ _ _ ' 'na skutek apelacji powoda ' _ , od wyroku Sądu _Okręgowego w Bydgoszczy _ z' dnia 3 lipca 2012 r. sygn. aktl C 600/-ll I. oddala apelację; ` ' _ Il. zasądza od powoda na rzecz Skarbu' Państwa -I Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 (sto dwadzieścia) zlotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego; ' . Ill. zasadza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W Bydgoszczy na rzecz adwokata A-R* kwote 120 (sto dwadzieścia) zlotych, powiększoną. o należny podatek od towarów i usług, tytulein kosztów nieoplaconej ' pomocy piawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Na of-'y¿;›"r`;-mia ii'"lr.'„šz:'i"›‹i-=e _¿*)ocg'¿:1;ís'j==
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt V ACa 878/12 Y Uzasadnienie Powéd R.|<— wniési 0 zasqdzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa Zaidadu Karnego w Koronowie na swojq rzecz kwoty 100.000 zt wraz_z ustawowymi _odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia za'p%aty tytulrem zadoéciuczynienial za naruszenie jego débr osobistych w wyniku ponizajqcego E nieiudzkiego traktowania w trakcie odbywania kary pdzbawienia wolnoéci oraz umieszczenia w przeludnionaj celi bez zapewnienia wymaganych standardéw dotyczacych osadzenia. Ponadto powéd wniési 0 zasqdzenie od pozwanego na jego rzecz kosztéw procesu. » . Pozwany reprezentowany przez Prokuratoriqz Generalnq Skarbu Parfistwa w odpowiedzi na pozew wniéslr 0 oddalenie powédztwa oraz 0 zasqdzenie od powoda na_ jego rzecz kosztéw postepowania, w uzasadnieniu podaja1c,.ze iloéé oséb w celach 0d‘ 7 grudnia 2009 roku by1a zgodna z normq 'po'wierzchni, a jedynie jednostkowo w 2009 roku w 0kresie 23 dni. m0g1o wystepowaé nieznaczne przeludnienie, 0 czym Dyrektor Zakiadu Ka_rnego w Koronowie zawiadamiai sqdziego penitencjarnego. Wediug pcizwanegocele mieszkalr_1e,'w ktéwch by’: osaclzony powéd, zapewnia1y"zgodne"z przepisami prawa warunki odbywania kary pozbawienia .. . .. . . . . _. _. . . Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 rokg Sad Okrggowy w Bydgoszczy oclda1i% powédztwo i 0rzek+ 0 kosztach procesu (sygn. akt: I C 261110). " _ Na skutek apelacji powoda, Sad Apeiacyjny w Gdafisku orzeczeniem z dnia 22 czerwca 2011 ‘r0ku~ uchvylfl zaskariohy wyroki sprawe przekaza%' Sqdowi Okrggowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania pozostawiaiqce temu Sqdowi rozstrzygniecie o kosztaoh procesu (sygn. akt: I ACa 607/11). 4 W uzaéadnieniu Sad Apeflacyjny uznah it Sad I instancji nie rozpoznaé istoty sprawy, dlatego na podstawie art. 386 §4 kpc zaskarzony wyrok nale2a%o uchylié. Ponadto Sad Apelacyjny ~stwierdzi1,fi2e przy ponownym rozpoznaniu spraw; koniecznynflest ustalenie, w jakich ceiach przebywa% powéd (powierzchnia, warunki, wentyiacja, liczba osadzonych). Brak poczynienia rzeteinych ustalefz w tym zakresie, zdaniem Sqdu odwcflawczego, nie pozwaialro na przyjrgcie przez Sad Okregowy zalroienEa, ie powéd przebywaétyiko okresowo W ceiach przeiudnionych. 1 Sygn. akt V ACa 878/12 ' Uzasadnienie Powód R.l'<_ wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego W Koronowie na swoją rzecz kwoty 100.000 zł. wrazz ustawowymi _odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośc':u‹:zynleniaĹ za naruszenie jego dóbr osobistych w wyniku poniżającego E nieiudzkiego traktowania w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności oraz umieszczenia w przeludnionej celi bez zapewnienia wymaganych standardów dotyczących osadzenia. Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu. › _ - Pozwany reprezentowany przez Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa W odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na_ jego rzecz kosztów postępowania, w uzasadnieniu podając, .że ilość osób W celach od' 7 grudnia 2009 roku była zgodna z normą 'po'wierzchni, a jedynie jednostkowe w 2009 roku w okresie. 2-3 dni. mogło występować nieznaczne przeludnienie, o czym Dyrektor Zakładu Karnego W Koronowie zawiadamiał sędziego penitencjarnego. Według pozwanegocele mieszkalne, 'w których był osadzony powód, zapewnialyzgodnez przepisami prawa warunki odbywania kary pozbawienia __ _ __ _ _ _ _ __ __ _ _ 'Wyrokiern z dnia 19 stycznia 2011 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił powództwo i orzekł o kosztach procesu (sygn. akt: I C 261110). ' _ Na skutek apelacji powoda, Sąd Apelacyjny w Gdańsku orzeczeniem z dnia 22 czerwca 2011 roku uchylił zaskarżony wyrok-i sprawę przekazał' Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania pozostawiające temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach procesu (sygn. akt: I ACa 607/11). , W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny uznał, iż Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, dlatego na podstawie art. 386 §4 kpc zaskarżony wyrok należało uchylić. Ponadto Sąd Apelacyjny stwierdził, _że przy ponownym rozpoznaniu sprawy koniecznymjest ustalenie, W jakich cełach przebywał powód (powierzchnia, warunki, wentylacja, liczba osadzonych). Brak poczynienia rzetelnych ustaleń W tym zakresie, zdaniem Sądu odwoławczego, nie pozwalało na przyjęcie przez Sąd Okręgowy założenia, ze -powód p-rzebywałtyiko okresowo w celach pr-zeludnionych. 1
--- STRONA 3 ---
_ Ponownie rozpoznajqc sprawo, Sod Okrogowy w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 3 Iioca 2012 r. oddaIiI powodztwo, nie obciqzyk powoda kosztami procesu oraz zasqdzfl od Skarbu Pafistwa na rzecz adwokata A kwotc.3 3.600 zI podwyzszonq o nalezny podatek VAT, tytuIem pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzodu. Powyzsze‘ rozstrzygniocie wydéne zostaIo w oparciu o nastopujqoe ustaienia faktyczne i rozwazania Sqdu I instanoji: Powod przebywai w Zakkadzie Karnym w Koronowie w okresie od 24,IIpca 2009 roku do 2 Iutego 2010 roku oraz od 8 marca 2010 roku do 1 Iipca 2010 roku. Podczas pierwszego pobytu zostaI osadzony koiejno na oddzIaIach VIII I IX w nastopujqoych ceIach: » ' w okresie od 24'Iipca do 7‘ wrzoénia 2009 roku w oeli nr 2, o powierzchni 33,9 m2, gdzie przebyWaIo od.10 do 11 oséb, . ‘ _ " w okresie od 7 do'11 wrzeénia 2009 roku w oeli nr 6, o powierzohni 29,4 m2, gdzie przebywaIo 9 osob, w okresie od 11 wrzeénia do 16" Iistopada 2009 roku w ceII nr 5, o powierzohni 28,8 mg, gdzie przebywaéo od 8 do 9 osob, w okresie od 16 Iistopada 2009 roku do_2 Iutego 2010 roku w oeli nr 4, gdzie _ _ faktyozna iloéé miejsc wynosilra 9 oséb i takie fez byIo zalodnienie w tej oeli w ozasie I n.o.by’r.u .w....nI@i.,..E.9YI'9.d?< F’.'~f>.?.1F=.Z.T'???. M1890 Pobvw P°W<>da W Zmdzie Karnvm W 4 Koronowie umieszczono go kolejna na oddziaiach VIII, VII, XI, XIV',"XV'i 'II",'w"'ni'2éj" " ' przedstawionyoh ceIach: I _ W okresie od 8 do 11 marca 2010‘ roku w c>eIi nr 3, o powierzchni 31,9 mg, gdzie przebywaIo 10 osob, V _ ~ ~ w dniu 11 maroa 2010 roku W oeli nr 5, o powierzohni 49,32 m2, gdzie przebywaIo _ 16 osob, , w okresio od 11 do 12 maroa 2010 roku w ceII nr 4, o powierzohni 37,8 rnz, gdzie przebywa_Io 12 osob, , _ w okresie od 12 maroa do 29 kwietnia 2010 roku w celi nr 17 (oddzIaI XI), o powierzohni 16,04 mg, gdzie w dniach od 9 kwietnia do 26 kwietriia 2010 roku wystqpflo przemdnienié, aIbowiem Wowozas w tej ceIi znajdowafIo sis; 6 osob, w pozos’£aIym okresie pobytu powodd w,ceIi nr 17 przebywalro 5 osob, 2 _ Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Okręgowy W Bydgoszczy wyrokiem z dnia 3 lipca 2012 r. -oddalił powództwo, nie obciążył powoda kosztami procesu oraz zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A- kwotę 3.600 zł podwyższona o należny podatek VAT, tytułem pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Powyższe* rozstrzygnięcie wydane zostało W oparciu o następujące ustaienia faktyczne i rozważania Sądu l instancji: Powód przebywał W Zakładzie Karnym W Koronowie W okresie od 24_lipca 2009 roku do 2 lutego 2010 roku oraz od 8 marca 2010 roku do 1 lipca 2010 roku. Podczas pierwszego pobytu został osadzony kolejno na oddziałach Vlil i IX w następujących celach: › `- W okresie od 24`lipca do 7 Września 2009 roku W celi nr 2, o powierzchni 33,9 mz,- gdzie przebywało od_10 do 11 osób, . ` _ ' - W okresie od 7 do`1'i września 2009 roku w celi nr 6, o powierzchni 29,4 mz, gdzie przebywało 9 osób, - - W okresie od 11 września do 16' listopada 2009 roku W celi nr 5, o powierzchni 28,8 mz, gdzie przebywało od 8 do 9 osó_b, - W okresie od 16 listopada 2009 roku do_2 lutego 2010 roku W celi nr 4, gdzie _ _ faktyczne ilość miejsc wynosiła 9 o_sób i takie też było zaludnienia W tej celi W czasie r p_@_±z›nu _w___nięi_...@r›_wda¬ F'_'~ź>..ft=.=.f-'=1.=ř-'›. <ifU@l@9° P°bvtU i°°W°d@ W Zaliadzle l<af"v'“ W i Koronowie umieszczono go kolejna na oddziałach Vljl, Vll, Xl, XlV',"XV`i `ll",`W"`ni`żëj" " ' przedstawionych celach: « _ - ' -W okresie od 8 do 11 marca 2010' roku w celi nr 3, o powierzchni 31,9 mz, gdzie przebywało 10 osób, _ _ ~ ‹ _-W dniu 11 marca 2010 roku W celi nr 5, 0 powierzchni 49,32 mz, gdzie przebywało _ 16 osób, _ ~ W okresie' od 11 do 12 marca 2010 roku W celi nr 4, o powierzchni 37,8 rng, gdzie przebywało 12 osób, _ _ - W okresie od 12 marca do 29 kwietnia 2010 roku W celi nr 17 (oddział Xi), o powierzchni 15,04 mz, gdzie W dniach od 9- kwietnia do 26 kwietnia 2010 roku wystąpiło przeludnienie, albowiem wówczas W tej celi znajdowało się 6 osób, W pozostałym okresie pobytu powoda W-,celi nr 17 przebywało 5 osob, ' 2
--- STRONA 4 ---
w okresie od 29 kwietnia do 8 czerwoa 2010 roku w oeli nr 20, o powierzchni 15,59 m2, gdzie przebywaio od 4 do 5 osob, < w okresie od 8 ozerwoa do 1 lipca 2010 roku w ceIi nr 8, o powierzohni 15,67 m2, gdzie przebywaIo od 4 do 5 oséb, _ _ w dniu 1 Iipoa 2010 roku w ceII nr 7, 0 powierzchni 7,5 m2‘, gdzie powod przebywat sam. , U pozwanego doohodzflo do sytuacji przeludnienia, Iednakze powod tylko w okresie od 9 kwietnia 2010 roku do 26 kwietnia 2010 roku przebywaI wwarunkach ponizej 3 m2 powierzohni celi na jednego osadzonego. Powod zostat umieszczony w takiej c:eIi na mocy decyzji Dyrektora Zakiadu Karnego w Koronowie na czas do 23 kwietnia 20,10 roku. Decyzja, 2 22 kwietnfa 2010 roku przedIu2ono powodowi pobyt w ceii przeludnionej do 7 maja 2010 roku, jednakte koiejnq deoyzjq z 29 kwietnia 2010 roku uohylono wozeénjejszq decyzjo i tym samym powéd w warunkaoh ponizej 3 m2 powierzohni celi na jednq osobo przebywaI wIa1cznie_ do 26 kwietnia 2010 roku. Powod sI<_ar2yI sio ha fakt osadzenia go w oeIi z'tzw. .,9_l'ypsujqoymi", a takze na psyohiozne znocanie sio nad nim Iprzez funkcjonariuszy pozwanego. Po powrooie z zojoé szkolnych do celi mieszkalnéj funkcjonariusze przeszukiwali powoda, jednokrotnie kazqo mu sis; rozebraé. Powod odnoénie tyoh kwestii kierowaI pisma m.in. do Prokuratury Rejonowej BydgoszczPoiudnie, Prokuratury Rejonowej _E§_y_dg_o_§;o;§I?_o_I_ooo,' Rzecznika Praw Obywateiskich, Okrogowego lnspektoratu SIu2by Wioziennej I Kancelariiv Pr'e2yd'éI1‘té_'"'Ii‘iéo'Zjk'g5oépoIit'éj"'PoI'é;I€iej;""Nii§' stwierdzono naruszenia praw powoda. Na postawie art. 17 § ‘I pkt 1 kpk w dniu 3 grudnia .2009 roku postanowiono odméwié wszczocia dochodzenia w sprawie psychioznego znooania sis; funkcjonariuszy SIu2by~\Nioziennej nad powodem. Powod podczas pobytu u pozwanego miaI zapowniony podstawowy sprzegt tj. Iozko, szafko, mieisco przy stoie, taboret oraz zapewnione oéwietienie jarzeniowe. U pozwanego wentylaoja jest zroinioowana w zaleznoéoi od oddziaIo, \N‘nieI<to:yoh oddziaéach dostop powietrza jest zapewniony poprzez mozfiwoéo otwarcia okna. Kraty zamontowane na zewnqtrz nie utrudniajq dostopu do okna. Powod mIaI zapewnionq raz w tygodniu Iainio oraz wymiono IoIeIizny osobistej a raz na dwa tygodnie wymiano bielizny poéoielowej. Kqoiki sanitarne w ceIaoh mieszkainyoh, w ktoryoh przebywaI powod byIy odgfodzone od reszty pomieszczenia. Na oddziaIaoh od VI do XV kapiki sq murowane na caIej wysokoéoi z peI'nymi drzwiami. 3 - W okresie od 29 kwietnia do 8 czerwca 2010 roku W celi nr 20, o powierzchni 15,59 mz, gdzie przebywało od 4 do 5 osób, _ - W okresie od 8 czerwca do 1 lipca 2010 roku W celi nr 8, o powierzchni 15,67 m2, gdzie przebywało od 4 do 5 osób, _ _ - W dniu 1 iipca 2010 roku W cell nr 7, o powierzchni 7,5 mz, gdzie powód przebywał sam. _ U pozwanego dochodziło do sytuacji przeludnienia, jednakże powód tylko W okresie od- 9 kwietnia 2010 roku do 26 kwietnia 2010 roku przebywał wwarunkach poniżej 3 m2 powierzchni celi na jednego osadzonego. Powód został umieszczony W takiej celi na mocy decyzji Dyrektora Zakładu Karnego W Koronowie na czas do 23 kwietnia 2010 roku. Decyzją z 22 kwietnia 2010 roku przedłużone powodowi pobyt W celi przeludnionej do 7 maja 2010 roku, jednakże kolejną decyzją z 29 kwietnia 2010 roku uchylone wcześniejszą decyzję i tym samym powód W Warunkach poniżej 3 mz powierzchni celi na jedną osobę przebywał włącznie do 25 kwietnia 2010 roku. Powód skarżył się 'na fakt osadzenia go W celi ztzw. „9_I'ypsującymi", a także na psychiczne znęcanie się nad nim przez funkcjonariuszy pozwanego. Po powrocie z zajęć _szkolnych do celi mieszkalne] funkcjonariusze przeszukiwali _poWoda, jednokrotnie każąc mu się rozebrać. Powód' odnośnie tych kwestii kierował pisma rn.in. do Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz-Południe, Prokuratury Rejonowej _E§_y_ç_ig_o_szoz¿P_ó_ł_noc, Rzecznika_ Praw Obywateiskich, Okręgowego Inspektoratu sluzby Więziennej 'i kanœlarii Prezyá`éhiá`l"iäź'ëc'zyópbëpeii±téj '“P‹>ija<-iej;'=r Nie stwierdzono naruszenia praw powoda; Na postawie art. 17 § 1 pkt 1 kpk W dniu 3 grudnia _2009 roku postanowiono odmówić wszczęcia dochodzenia W sprawie psychicznego znęoania się funkcjonariuszy Służby Więziennej nad powodem. _Powód podczas pobytu u pozwanego miał zapewniony podstawowy sprzęt tj. łóżko, szafkę, miejsce przy stole, taboret oraz zapewnione oświetlenie jarzeniowe. U pozwanego wentylacja jest zróżnicowana W zależności od oddziału, Wniektórych oddziałach dostęp powietrza jest zapewniony poprzez możliwość otwarcia okna. Kraty zamontowane na zewnątrz nie utrudniają dostępu do okna. Powód miał zapewnioną raz W tygodniu łażnię oraz wymianę bielizny osobistej a raz na dwa tygodnie wymianę bielizny pościelowej. Kąciki sanitarne W celach mieszkalnych, W których przebywał powód były odgrodzone od reszty pomieszczenia. Na oddziałach od \/l do XV kąciki są murowane na całej wysokości z pełnymi drzwiami. 3
--- STRONA 5 ---
Zamontowane so tam rownlez kratki wentylaoyjne. TyII<o jeden dzierfi powod przebywaI w celi, gdzie kqoik sanitarny jest odgrodzony od reszty pomieszozenia nieprzezroozystag kotarq. Powyzszy stan faktyczny Sqd ustaIII w oparolu o przedstawlone przoz strony dokumenty, a takze na podstawie zeznafi éwiadkow I strony powodowej. l " Sad uznaI za wiarygodne dowody 2 dokumentow zebrane w sprawie, albowiem zostaly sporzqdzone we wiaéciwej formie, przewidzianej dia {ego typu dokumentow. ByIy przejrzyste ijasne. Ich autentyoznoéé nie budziIa wagtpliwoéoi Sqdu. . Swiadkowie JQB: 181 iprzebywafi w tym samym okresie co powodw Zaidadzie Karnym w Koronowie. Zeznania tych éwiadkow Sod uznaI za wiarygodne w zakresie wyposazenia i warunkow panujqoyoh w oelach, gdyz w tej ozoéci byIy one spojne I wzajomnie sio uzupeInIaIy, ponadto poI<rywaIy slag z zeznaniami powoda. Powolrani wyzej éwiadkowie mIeII wiedze, o wlarunkaoh panujqcyoh na oddziataoh zakIadu kamego, 'w ktorym byli osadzeni razem 2 powodem. PodaIi oni, ze woelaohl, wktorych prze_bywaI powod by/Ia wentylaoja, a takze murowane kqoiki sanitarne. Przy ooenie zeznafi wskazanych éwiadkow Sqd miaIa na uwadze wszelkie regulaminowe niedogodnoéoi zwiqzane z przebywaniem W izoiacji penitoncjamej. _ _ __ _S_qc_I :_fI__ic=._~__z1_'1_o_IozI podstaw do odmowienia przyznania waloru wiarygodnoéci zeznaniorn éwiadkow wyczerpujqoo, jasnoli Iogicznie przedstawih warunki panujqoe na oddziaicach i w oeiaoh mieszkalnyoh. Ich twierdzenia znalazlry swoje odzwieroiedienie w treéci dokumentow zgromadzonyoh w sprawie. ~ Na waior wiarygodnoéci zasIugiwaIy“ takze zeznania powoda R Kfl w zakresie dotyozqoym wyposazenia I warunkow panujqcych w ceIach, w jakich by? oéadzony, gdyi w tym zaI_<resIe byI'y one soojne z zeznaniami pozostairyoh éwiadkow. Te zeznania takze zostaIy ooenione z uwzgIodnIeoIem nledogodnoéoi oharakterystycznyoh dla odbywania kary pozbawienia woInoéoI w jednostoe penitenojamej. Sod nie daI jednak wiary zeznanlom powoda odnoénie oaII<owitego braku wentyIaoji w 6813011, ponlewaz zgromadzona dokumentacja, a takze zeznania éwiadkow, ktorym SqdAdaI wiaro, temu zaprzeozajq. Na wlare, nie zos%:,:[email protected]\,I takze twiordzenia powoda dotyozace psyohioznego znooania sieg nad ntm ' 4 Zamontowane są tam również kratki wentylacyjne. Tylko jeden dzień powód przebywał w celi, gdzie kącik sanitarny jest odgrodzony od reszty pomieszczenia nieprzezroczystą kotarą. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przedstawione przez strony dokumenty, a takze na podstawie zeznań świadków i strony powodowej. I ' Sąd uznał za wiarygodne dowody 2 dokumentów zebrane w sprawie, albowiem zostały sporządzone we właściwej formie, przewidzianej dla tego typu dokumentów. Były przejrzyste i-jasne. ich autentycznośó nie budziła wątpliwości Sądu. . Świadkowie JQBĘ „SĹ Šprzebywali w tym samym okresie co powódw Zakładzie Karnym W Koronowie. Zeznania tych świadków Sąd uznał za wiarygodne w zakresie wyposażenia i warunków panujących W celach, gdyż w tej części były one spójne i wzajemnie się uzupełniały, ponadto pokrywały się z zeznaniami powoda. Powołani wyżej świadkowie mieli wiedzę c warunkach panujących na oddziałach zakładu karnego, "w którym byli osadzeni razem z powodem. Podaii oni, ze wcelachn, w-których przebywał powód była wentylacja, a także murowane kąciki sanitarne. Przy ocenie zeznań wskazanych świadków Sąd miała na uwadze wszelkie regulaminowe niedogodności związane z przebywaniern w izolacji penitencjarnej. _ - _ __ _Sąd nie-__zn_a_iazł podstaw do odmówienia _przyznania waloru wiarygodności zeznaniom świadków wyczerpujące, jasnoi logicznie przedstawili warunki panujące na oddziałach i w celach mieszkalnych. ich twierdzenia znalazły swoje odzwierciedlenie w treści dokumentów zgromadzonych W sprawie. ~ Na walor wiarygodności zasługiwały także zeznania powoda R- Kfi w zakresie dotyczącym wyposażenia i warunków panujących w celach, w jakich był osadzony, gdyż w tym zakresie były one spójne z zeznaniarni pozostałych świadków. Te zeznania także zostały ocenione z uwzględnieniem niedogodności charakterystycznych dla odbywania kary pozbawienia wolności w jednostce penitencjarnej. Sąd nie dał jednak wiary zeznaniom powoda odnośnie całkowitego braku -wentylacji w celach, ponieważ zgromadzone dokumentacja, a także zeznania świadków, którym Sądàdał wiarę, temu zaprzeczają. Na wiarę nie zasł=„›.gi~.'i.fr.ił«,..f takze twierdzenia powoda dotyczące psychicznego znęcania się nad nim " 4
--- STRONA 6 ---
przez funkojonarioszy Zakjadu Karnego w Koronowie. W tym zakresie nie stwierdzono naruszenia prawa, co wynika z treéoi pism Dyrektora Okregowego Sjuzby Wieziennej w Bydgoszczy, Dyrektora Zakjadu Karnego w Koronowie, Rzecznika Praw Obywatelskich, a przede wszystkim z postanowienia o odmowie < wszczeoia dochodzenia. Sad pomjnej dowod 2 zeznafi éwiadka M H‘ aIbowiem okolioznoéoj, na jakie éwiadek, ten miaI ziozyé swoje zeznania zostaIy juz ustalone na podstawie zeznafi innych éwiadkow przesiuchanych w sprawje. Tym samym Sad doszedI do wniosku, ze zeznahia nie wniosjyby nic nowego do sprawy. j Rozpoznajqc spfawe w przedmiocie ddbr osobistyoh sajd powinien w pierwezej koiejnoéci 'ustaIic':, ozy doszio do naruszenia Iub zagrozenia dobra osobistego powoda, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalié, czy dziaIanIe pozwanego byio bezprawne. W tym miejscujwskazaé naiezy, iz oiezar wykazania dwooh pierwszyoh przesfanek roszczenia z art. 24 § 1 kc: spoczywa na powodzie. Winien on udowodnio fakt istnienia konkretnego dobra osobistego oraz jego nlaruszenie Iubzagrozenie naruszenia. Odnoénie przestanki bezprawnoéci powod nie musi tej okoiioznoéoi udowadniaé. Omawiaoy przepjs ustanowia domhiemanie b_ez_p_|fa_wn_ego' idziaiania pozwanego, co oznacza, ze to strona pozwana winna wykazaé uprawnienie do okreélonego dziaIania. I _ _ Przepis art. 448 ko pozwala ea)jdowi na przyznanie odpowiedniej sumy tytuiem zadoééuczynjenia "pienieznego za doznanq krzywde‘ temu,'c:zyje dobro osobiste zostaIo naruszone. Przesiankq odpowiedzialnoéci z ant. 448 kc jest nie tylko bezprawne, ale i zawjnione dziajanie sprawcy naruszenia dobra osobistego (wyrok Sajdu Najwyzszego 2 dnia 12.12.2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2002, z. 4, poz. 53). Przy czym w orzeczniotwie jwskazuje sie, I2 przjy rozwazeniu kwestli winy w odniesjenju do odpowjedzialnoéoi odszkodowawozej Skarbu Pafistwa nalezy braé pod uwage konstytuoyjny modei ’ odpowiedziamoéci przewidziany w art. 7? Konstytucji Rzeozypospolitej Poiskiej, ktory Iajozy obowjqzek naprawienia szkody jedynie z dziajaniem obiektywnie niezgodnym 2 prawem, eiimjnujajc znaozenie ozynnika subiektywnego wpostaci ’winy sprawcy szkody (v/yrok Sedu Najwyzszego z o'r'II'a 27.10.2071 roku, I/CSK 489/10, LEXHI 1102552). 5 przez funkcjonariuszy Zakładu Karnego W Koronowie. W tym zakresie nie stwierdzono naruszenia prawa, co wynika z treści pism Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej W Bydgoszczy, Dyrektora Zakładu Karnego w Koronowie, Rzecznika Praw Obywatelskich, a przede wszystkim z postanowienia o odmowie ‹ wszczęcia dochodzenia. Sąd pominął dowód 2 zeznań świadka M- H- albowiem okoliczności, na jakie świadek, ten miał złożyć swoje zeznania zostały już ustalone na podstawie zeznań innych świadków przesiuchanych W sprawie. Tym samym Sąd doszedł do wniosku, że zeznania nie wniosłyby nic nowego do sprawy. _ - Rozpoznając sprawę W przedmiocie dóbr osobistych sąd powinien W pierwszej koiejności "ustalić, czy doszło do naruszenia iub zagrożenia dobra osobistego powoda, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. W tym miejscuwskazać naieży, iż ciężar wykazania dwóch pierwszych przesłanek roszczenia z art; -24 § 1 kc spoczywa na powodzie. Winien on udowodnić" fakt istnienia konkretnego dobra osobistego oraz _jego naruszenie lub-zagrożenie naruszenia. Odnośnie przesłanki bezprawności - powód nie musi tej _okoiiczności udowadniać. Omawiany prz_epi_s ustanawia domniemanie b_ez_prawn_ego' działania pozwanego, co oznacza, że to strona pozwana winna wykazać uprawnienie do określonego działania. ~ _ _ Przepis art. 448 kc pozwala sądowi na przyznanie odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia 'pieniężnego za doznaną krzywdę temu,`czyje dobro osobiste zostało naruszone. Przesianką odpowiedzialności z art. 448 kc jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12.12.2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2002, z. 4, poz. 53). Przy czym W orzecznictwie 'Wskazuje się, .iż przy rozważenie kwestii winy w odniesieniu do odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa należy brać pod uwagę konstytucyjny modei ' odpowiedzialności przewidziany W art. 7? Konstytucji Rzeczypospolitej Poiskiej, który łączy obowiązek naprawienia szkody jedynie z działaniem obiektywnie niezgodnym z prawem, eliminując znaczenie czynnika subiektywnego wpostaci “winy sprawcy szkody (Wyrok Sądu Najwyższego Z dr'ri'a 27.10.2071 roku. i/CSK 489/10, LEXnr 1102552). 5
--- STRONA 7 ---
W ocenie Sadu powod wykazat, izpowod w okresie od 9 kwietnia 2010 roku do 26 kwietnia 2010 roku przebywat w warunkaoh przeiudnienia, gdzie w c:e_Ii mieszkalnej przypadato na niego ponizej 3 m2 powierzchni, jednakze nie mniej niz 2 mg. Przed tym okresem, ani tez w pozniejszym ozasie, w stosunku do powoda byta zaohowana norma rozmieszczenia przystugiwaty mu minimum 3 m2 powierzchni w celi mieszkainej. Tylko w powyzszym okreste trwajaoym doktadnie 17 dni powod znajdowat sie w oeli przeludnionej. Pomimo stwierdzenia naruszenia dobra osobistego powoda, roszczenie zawarte w pozwie nie zastugiwaio na uwzglednienie, albowiem pozwany wykazat, ii jego dziatanie niebyio bezprawne. Zgodnie z art. 110 § 2b kkw, ktory obowiazuje od dnia 9 grudnia 2009 roku, dyrektor zakiadu karnego tub aresztu étedozego moze umieécié skazanego na ozas okreéiony, nie dtuzszy niz 14 dni, w ceii mieszkainej, w ktorej powierzohnia przypadajaca na skazanego wynosi ponizej 3 m2, nie mniej jednak niz 2 m2, jezeli zaohodzi koniecznoéd natyohmiastowego umieszczenia w zakiadzie karnymiub areszcie éiedozym nieposiadajaoym wolnych miejsc: w ceiach mieszkainych miedzy innymi skazanego na Kare pozbawienia wolnoéci przekraozajaca 2 Iata (pkt 1) oraz skazanego okreélonego w art. 64 § 1 Iub 2 oraz art. 65 kk (pkt2). Powyzszy okres moze byé przedtuzony tyiko za zgoda sedziego penitencjarnego tacz_nie_'do 28 dni (art. 110 §' 20 kkw). Wediug art. 110 § 2e.kkw decyzj.e_.od.no.é.nie.._u.m.ie_szcze.n._ia.. sIgaza.f§9Q_. W?3i.“.“|.<3°.h_ __PF_Z_9i_U9__"_i@0ia WIMY okreétao ozas oraz przyczyny osadzenia w takich warunkaoh, a ponadto powinny zawierao éciéle oznaczony termin, do ktorego skazany ma bye osadzony w ceii mieszkalnej, W ktorej powierzchnia przypadajaoa na jednego osadzonego wynosi ponizej 3 m2. Zdaniem Sadu pozwany zachowai wymogi okreéione powyzszymi przepisami. Najpierw deoyzja nr 166/2010 roku postanowiono umieéoié powoda w warunkaoh przeiudnienia z przyczyn okreélonyoh w art. 110 § 2b pkt 1 i 2 I<I<w z uwagi na brak miejso w jednostoe. W treéci tej decyzji wskazano, ii: osadzenie w oeii mieszkainej, w ktorej powierzohnia przypadajaca na osadzonego wynosi ponizej 3 m2, nastapuje na ozas od 9 kwietnia 2010 roku do 23 kwietnia 2010 roku. Dodatkowo powod zostai pouczony o moziiwoéci wniesiénia skargi od tej deoyzji do sadu penitenojarnego w terminie 7 dni. Nastepnie, po uzyskaniu zgody sedziego penitencjarnego, koiej"n2{decyzja nrn273l2010, rowniez spetniajaoa okreéione wymogi to"rmatn'e, przedtuzono powodowi pobyt w war1.1nI<aoh przeiudnienia do dnia 7 maja 6 W ocenie Sądu powód wykazał, iżpowód W okresie od 9 kwietnia 2010 roku do 26 kwietnia 2010 roku przebywał W warunkach przeludnienia, gdzie W celi mieszkalne] przypadało na niego poniżej 3 mz powierzchni, jednakże nie mniej niż 2 mz. Przed tym okresem, ani też W późniejszym czasie, W stosunku do powoda była zachowana norma rozmieszczenia - przysługiwały mu minimum 3 mz powierzchni W celi mieszkalnej. Tylko W powyższym okresie - trwającym dokładnie 17 dni -powód znajdował się W celi przeludnionej. Pomimo stwierdzenia. naruszenia dobra osobistego powoda, roszczenie zawarte W pozwie nie zasługiwaio na uwzględnienie, albowiem pozwany wykazał, iż jego działanie niebyło bezprawne. Zgodnie z art. 110 § 2b kkw, który obowiązuje od dnia 9 grudnia 200-9 roku, dyrektor zakładu karnego iub aresztu śiedczego może umieścić skazanego na czas określony, nie dłuższy niż 14 dni, W ceii mieszkalnej, W której powierzchnia przypadająca na skazanego wynosi ponizej 3 m2, nie mniej jednak niż 2 m2, jeżeli zachodzi konieczność natychmiastowego umieszczenia W _zakładzie karnymlub areszcie śledczym niepcsiadającym wolnych miejsc W ceiach mieszkainych między innymi skazanego na karę pozbawienia wolności przekraczającą 2 lata (pkt 1) oraz skazanego określonego W art. 64 § 1 lub 2 oraz art. 65 kk (pkt-2). Powyższy okres może być przedłużony tylko za zgodą sędziego penitencjarnego łącz_nie_`do 2-8 dni (art. 110 §" 20 kkW). Według art. 110 § 2e.kkw -decyzj.e--.odno.ś.nie.._um.ie.szcze.n._ia._ skaz@_f1<ā9Q_. Wš3iP."k3CÜf __Pf_Z_eÍ_Uf1i_fl_Í@flÍfi WÍWHY określać czas oraz przyczyny osadzenia W takich warunkach, a- ponadto powinny zawierać _ściśle oznaczony termin, do którego skazany ma być osadzony W celi mieszkalnej, W której powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego wynosi po.niżej 3 mz. Zdaniem Sądu .pozwany zachował wymogi okreśione powyższymi przepisami. Najpierw decyzją nr 166/2010 roku postanowiono umieścić powoda W warunkach przeiudnienia z przyczyn określonych W art. 110 § 2b pkt 1 i 2 kkw z uwagi na brak miejsc W jednostce. W treści tej decyzji wskazano, iż osadzanie w celi mieszkalnej, W której powierzchnia przypadająca na osadzonego wynosi poniżej 3 m2, następuje na czas od 9 kwietnia 2010 roku do 23 kwietnia 2010 roku. Dodatkowo powód został pouczony o mozliwości wniesienia skargi od tej decyzji do sądu penitencjarnego W terminie 7 dni. Następnie, po uzyskaniu -zgody sędziego penitencjarnego, koiejnądecyzją nr'273l2010, również spełniającą określone wymogi 'io'rmain`e, przedłużone powodowi pobyt w Warunkach przeludnienia do dnia 7 maja 6
--- STRONA 8 ---
2010 roku, czyii gdyby ta deoyzja w oatoéoi zostata wykonana, powod taoznie przebywatby w ceii, w ktorej przypadatoby na niego mniej mz 3 mg powierzchni 28 dni, co uznao naiezy za zgodnie z art. art. 110 § 20 kkw. Jednakze ostateoznie powod zostat osadzony w takich warunkach jedynie na 17 dnt, co wynika z wykazu rozmieszozenia powoda w ceiach, bowiem niezwtooznie po ustaniu orzyozyn osadzenia w warunkaoh przeiudnienia, deoyzja nr 33112010 uohylono wozeéniejsza deoyzje w tym przedmiooie. Wobec tego brak podstaw do stwie.rdze‘nia, ‘ze dziatanie pozwanego byto bezprawne. Niezachowanie normy powierzohniw oeii, w ktorej przebywai powod, byto podyktowane przyczynami okreéionymi przepisem art. 110 § 2o kkw. Dodatkowo pozwany zaohowat wszeikie wymogi dotyozaoe wydania stosunku do powoda decyzji w przedmiooie osadzenia w warunkach przeiudnienia. Swoim poetepowaniem pozwany nie wykroczyi poza ramy reguiaoji art. 110 § 2b 2g ktaw, tym samym dziaiat w granioach prawa. Konkiuzja ta przasadza o niezasadnoéct roszczenia powoda. Jednoczeénie Sad zaznaczyt, zejeéii nawet byiyby podstawy do przyjeoia, iz pozwany dziatai bezprawnie, to i tak zadanie pozwu nie zastugiwaioby na uwzgiednienie. Trudno uznao, tz zaledwie siedemnastodrjiowy pobyt powoda w przeiudnionej oeii wywoiat u niego tak ujemne nastepstwa psychiozne, ktore zrekompensowaé mozna wyiaoznie w formie zadoéouczynienia pienieznego. . _P_rz_e;g:11_odz_ao_ do pozostaiyoh kwestii podniesiolnyoh przez powoda, Sad stwierdzit, I2 postapowanie orzejorowa'dzofie" w 'sp‘r'awi'e"'Wyk"azato,ze kaciki sanitarne w ceiaoh byiy w sposob wiaéoiwy odgrodzone od reszty pomieszozenia. Z akt sprawy wynika, ze powod tyiko jedeo dzieri spedzit w oeii na oddziate, gdzie kaoiki to byiy odgrodzone kotara. W pozostatych ceiaoh miat dostep do murowanyoh na oaiej wysokoéci weztow eanitarnych z petnymi drzwiami. Okoiioznoéé ta zostaia potwierdzona takze zeznaniami éwiadkow B81 8 Ponadto stwierdzié naiezy, E2 pozwany zgodnie z § 5 I 8 zarzadzenia Dyrektora Zaktadu Kamego w Koronowie w sprawie porzadku wewnetrznego dia oddziatow mieszkainych (K. 767 8y) oraz .rozporza,dzeniem Ministra Sprawiediiwoéci z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie reguiaminu organizaoyjnoporzadkowego wykoinywania kary pozbawienia wotnoéci (Dz.U. 2003 r. Nr 152, poz. 1493) zapewnit powodowi moziiwoéé korzystania z Iazni, wymiane oietizny osobietej, poooIeI_i, reoznikow oraz érodki do utrzymania ozystoéoi I higieny u 7 2010 roku, czyli gdyby ta decyzja W całości została wykonana, powód łącznie przebywałby w celi, W której przypadałoby na niego mniej niż 3 mg powierzchni 28 dni, co uznać naieży za zgodnie z art. art. 110 § 2c kkw. Jednakże ostatecznie powód został osadzony W takich Warunkach jedynie na 17 dni, co Wynika z wykazu rozmieszczenia powoda W celach, bowiem niezwłocznie po ustaniu przyczyn osadzenia W Warunkach przeludnienia, decyzją nr 331i2010 uchylono wcześniejszą decyzję W tym przedmiocie. Wobec tego brak podstaw do stwierdzenia, że działanie pozwanego było bezprawne. Niezachowanie normy powierzchniw celi, W której przebywał powód, było podyktowane przyczynami określonymi przepisem art. 110 § 2b kkw. Dodatkowo pozwany zachował wszelkie Wymogi dotyczące Wydania stosunku do powoda decyzji W przedmiocie osadzenia W warunkach przeludnienia. Swoim postępowaniem pozwany nie wykroczył poza ramy regulacji art. 110 § 2b - 2g kkw, tym samym działał W granicach prawa. Konkluzja ta przesądza o niezasadności roszczenia powoda. - Jednocześnie Sąd zaznaczył, żejeśli nawet byłyby podstawy do przyjęcia, iż pozwany działał bezprawnie, to i tak żądanie pozwu nie zasługiwaioby na uwzględnienie. Trudno uznać, iż zaledwie siedemnastodniowy pobyt powoda W przeludnionej celi wywołał u niego tak ujemne następstwa psychiczne, które zrekompensować można wyłącznie W formie zadośćuczynienia pieniężnego. _ _P_rz_eçji_oçi_z_ą-c_ do pozostałych kwestii podniesionych przez powoda, Sąd stwierdził, iż postępowanie prze'prowa"dzon"e" 'W `sp'r'aw'i'e"'wyk'azało,-że kąciki sanitarne W ceiach były W sposób właściwy odgrodzone od reszty pomieszczenia. Z akt sprawy Wynika, że powód tylko jeden dzień spędził W celi na oddziaie, gdzie kąciki te były odgrodzone kotarą. W pozostałych ceiach miał dostęp do murowanych na całej wysokości węzłów _sanitarnych z pełnymi drzwiami. Okoiiczność ta została potwierdzona także zeznaniami świadków Búi S- Ponadto stwierdzić należy, iż pozwany zgodnie z § 5 i 8 zarządzenia Dyrektora Zakładu Karnego W Koronowie W sprawie porządku wewnętrznego dla oddziałów mieszkalnych (k. 76-7 8y) oraz .rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. W sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia Wolności (Dz.U. 2003 r. Nr 152, poz. 1493) zapewnił powodowi możiiwość korzystania z łaźni, wymianę bieiizny osobistej, pościeli, ręczników oraz środki do utrzymania czystości i higieny I Y
--- STRONA 9 ---
\ \ osobistej oraz ozystosci w oeiach. Pozwany rowniez zapewnit podstawowy sprzet tj. tozko, szafke, taboret oraz odpowiednie oswiettenie Powyzsze potwierdzit éwiadek it G ktorego zeznaniom, z uwagi na ich Iogicznoéo i spojnosé Sad w peini dat wiare. Ponadto brak w ceii cieptej wody nie jest sprzeczny z jakimikoiwiek przepisami. Zgodnie z § 30 ust. 3 powyzszego rozporzadzenia w sprawie reguiaminu organizacyjnoporzadkowego wykonywania kary pozbawienta woinoéct, skazany korzysta co najmniej raz w tygodniu z oieptej kapieli, co implikuje fakt, ze dostep do ciepiej wody nie musi byf: zapewniony oodziennie. Jest. to jedna z wielu niedogodnosci zwiazanych z odbywaniem kary pozbawienia wolnosoi. Naiezy zauwazyé, iz zarowno rodzaj jak i iloéé zapewnionych érodkow i przedmiotow byta zgodna z obowiazujaoymi przepisami prawa. Oprocz tego Sad zauwazyi, ze osadzenie w jednej oeti 2' osobami natezaoymi do subkultury wioziennej nie jest sprzeczny z prawem. W tym zakresie nie wystepuja jakiekoiwiek przepisy nakazujace rozdzielenie wiezoiow zgodnie .z powyzszym kryterium. Ponadtopowod nie wykazat, aby w zwiazku z przebywaniemz osobami tzw. ,,giypsujacymi“ poniost jakakoiwiek szkode, majatkowa ozy tez niemajatkowa. Z akt sprawy nie wynika,' aby spotkaia go jakakolwiek krzywda ze strony wspotosadzonych nalezacyoh. do wspomnianejsubkultury. _ ' Cele‘ mieszkalne oraz kaciki sanitarne w Zaktadzie Karnym w Koronowie sa \N¥Q.0sa2Qne, xan.am.,we.n1xIacyI,n.e .oraz..we.vtyI.s@l§ .."J¢29i1.?=t0i9¥.P§I. F’_'.Z_Y , I<.a§=i.I<?<%i! sanitarnych znajduja sie odpowiednie kratki. ‘Ponadto osadzeni bez przeszkod mogii . otwierad oI<rI_a w ceIaoh._Kraty w otworach okiennych nie utrudniaiy ich uohyienia. O funkojonowaniu wentylacji ‘u pozwanego wspominaii w' swoioh zeznaniach éwiadkowie Wobec tego, w swietie oatoksztattu materiatu dowodowego zgromadzonego w sprawie, stwierdzio naiezy, iz wentyiacja w Zakiadzie Karnyrn w Koronowie byta odpowiednia, pozwalata ona na dostateczny doptyw powietrza i jednoozeénie pozwatata na dostosowanie temperatury w pomieszozeniaoh stosownie do panujacej pow roku. Z pewnosoia warunki W tym zakresie nie Ioyty komfortowe dia osadzonyoh, jednakze brak podstaw do przyjecia, ze w oeiach mieszkainyoh nie byto wentyiaoji. Podobnie powod nie udowodnit, aby istniejace w jednostoe oéwietienie nie byto odpowiednie. Z notatki stuzbowej zawartej w aktaoh sprawy wynika,\ze natezenie swiatta w pomieszozeniach pozostaje w granicaoh obowiazujaoyoh norm. 8 \ \ osobistej oraz czystości W celach. Pozwany 'również zapewnił podstawowy sprzęt tj. łóżko, szafkę, taboret oraz odpowiednie oświetienie Powyższe potwierdził świadek Í G- którego zeznaniom, z uwagi na ich iogiczność i spójność Sąd W pełni dał wiarę. Ponadto brak W celi ciepłej Wody nie jest sprzeczny z jakimikoiwiek przepisami. Zgodnie z § 30 ust. 3 powyższego rozporządzenia W sprawie regulaminu crganizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia Wolności, skazany korzysta co najmniej raz W tygodniu z ciepłej kąpieli, co implikuje takt, że dostęp do ciepłej wody nie musi być zapewniony codziennie. Jest. to jedna z Wielu niedogodności związanych z odbywaniem kary pozbawienia wolności. 'Należy zauważyć, iż zarówno rodzaj jak i ilość zapewnionych środków i przedmiotów była zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Oprócz tego Sąd zauważył, że osadzenie W jednej celi z' osobami naieżącymi do subkultury Więziennej nie jest sprzeczny z prawem. W tym zakresie nie Występują jakiekoiwiek przepisy nakazujące rozdzielenie więźniów zgodnie .z powyższym kryterium. Ponadto-powód nie wykazał, aby W związku z przebywaniem-z osobami tzw. ,,grypsującymi“ poniósł jakąkolwiek szkodę, majątkową czy też niemajątkową. Z akt sprawy nie Wynika,-' aby spotkała go jakakolwiek krzywda ze strony współosadzonych należących. do wspomnianejsubkultury. _ ' . Cele mieszkalne oraz kąciki sanitarne W Zakładzie Karnym' W Koronowie są iwizosazcine. kauam..we.n±riacYl.n.e .oraz..wsniYi.ssis ..r'1sst1ar¬isans-. F'.f2Y . l<.a.s.i.Ks9i! sanitarnych znajdują się odpowiednie kratki. Ponadto osadzeni bez przeszkód mogli . otwierać okn_a W celach._Kraty W otworach okiennych nie utrudniały ich uchylenia. O funkcjonowaniu wentylacji 'u pozwanego Wspominali W swoich zeznaniach świadkowie Wobec tego, W świetle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego W sprawie, stwierdzić należy, iż Wentylacja W Zakładzie Karnym W Koronowie była odpowiednia, pozwalała ona na dostateczny ~ d0pły'W powietrza i jednocześnie pozwaiała na dostosowanie temperatury W pomieszczeniach stosownie do panującej pory roku. Z pewnością warunki W tym zakresie nie były komfortowe dla osadzonych, jednakże brak podstaw do przyjęcia, ze W ceiach mieszkalnych nie było wentylacji. Podobnie powód nie udowodnił, aby istniejące W jednostce oświetlenie nie było odpowiednie. Z notatki służbowej zawartej W aktach sprawy Wynikagże natężenie światła W pomieszczeniach pozostaje W granicach obowiązujących norm. 8
--- STRONA 10 ---
...~.=.,t,.. W..._._......__.... >1 i I Jednoozesnie powod podniost, iz funkojonariusze stosowaii wobec niego kary psyohiozne I znecaii sie psyohioznie oraz stownie ubiizaii I czesto kazaii rozbierafi: sie w temperaturze obnizonej z uwagi na otwarte w pomieszczeniu okna w okresie zimowym. Powod nie sprecyzowat doktadnie, jaka byta forma ubiizania wobeo jego osoby. Twierdzenia swiadkow Bit Si odnosnie zastyszanyoh informaoji o stosowaniu wobec osadzo/nych kar cieiesnyoh nie mega stanowio w tym “wypadku miarodajnego dowodu. Ponadto Sad stoi na stanowisku, Ze kazao sie rozbierao skazanemu, funkojonariusze dziataii w ramaoh swoich obowiazkow, poniewaz czynnosé ta, jak ustaiono, zwiazana byta z przeszukaniem go po powrooie do oeli z zajeé szkoinyoh. Zdaniem Sadu takie dziatanie funkojonariuszy byto zwiazane z przestrzeganiem okresionego w jednostoe penitencjamej reguiaminu. Ponadto stwierdzio nalezy, iz skargi kierowane przez powoda w tym zakresie nie przyniosty oozekiwanyoh przez niego rezuitatow. Nie stwierdzono naruszenia prawa. Na skutek zawiadomienia. powoda, prokuratura odmowita wszozecia dochodzenia w sprawie psyohioznegozneoania sie funkcjonariuszy Siuzby Wieziennej nad nim . ‘Sad zauwazyt, iz przyjete w Zaktadzie Karnyrn w Koronowie warunki odnosnie przykiadowo usytuowania kacikow sanitarnyoh, czy tei inne ograniozenia reguiarninowe, site; rzeczy muszataozyé sie z pewnymi oiedogodnoéciami dia osadzoriych w porownaniu do waronkow, ktore na tympoiu wystepuja poza l zaI(tad.ami_I<a.rnymi.. N116... E092‘? F?_k_Z9 Uiéé uwadze stwierdzeoie, ze odczuwainy przez powoda, dyskomfort codziennego zyciav w izoiaoji'_wik§zie:1riej' "jest "'eI"ementem odbywania kary pozbawienia woinosci, z‘ ktowm powod powinien sie Iiozyfi: popetniajaoprzestepstwo. Nadto powod w zaden sposob nie xwkazat, aby utraoit zdrowie czy' poniost jakakoiwiek szkode wi skutek przebywania w powyzszych ' warunkalch. Sad stoi na stanowisku, ze subieidywny odbior opisywanyoh przez powoda niedogodnoéci byt raozej podyktowany brakiem jego akoeptaoji dia sytuacji, w jakiej sie znaiazt niz ozynnikami obiektywnymi. Zdaniem Sadu warunkt, w jaidoh powod odbywat kare pozbawienia woinosci nie moga byo oceniane jako ponizajace. czy nieiudzkie traktowanie, stanowiace naruszenie dobr osobistych, a w konsekwenoji uzasadniajaoe zadanie zasadzenia zadoséuczynienia pienieznego. ' Majac powyzsze na uwadze, Sad na podstawie art. 24 § 1 kc w zw. z art. 448 kc a oontrario powodztwo oddaIif'(punkt_j wyroku). i . ...-~„„-„¬z...-' .„„.-¬..._......¬_-.-.-_-._ ›i i i Jednocześnie powód podniósł, iż funkcjonariusze stosowaii wobec niego kary - psychiczne i znęcaii się psychicznie oraz słownie ubiiżaii i często kazali rozbierac się w temperaturze obniżonej z uwagi na otwarte W pomieszczeniu okna W okresie zimowym. Powód nie sprecyzował dokładnie, jaka była forma ubiiżania wobec jego osoby. Twierdzenia świadków Bfii Sfi odnośnie zasłyszanych informacji o stosowaniu wobec osadzonych kar cieiesnych nie mogą stanowić W tym - “wypadku miarodajnego dowodu. Ponadto Sąd stoi na stanowisku, że każąc się rozbierać skazanemu, funkcjonariusze działali W ramach swoich obowiązków, ponieważ czynność ta, jak ustaiono, związana była z przeszukaniem go po powrocie do celi z zajęć szkoinych. Zdaniem Sądu takie działanie funkcjonariuszy było związane z przestrzeganiem określonego w jednostce penitencjarnej reguiaminu. - Ponadto stwierdzić należy, iż skargi kierowane przez powoda w tym zakresie nie przyniosły oczekiwanych przez niego rezultatów. Nie stwierdzono naruszenia prawa. Na skutek zawiadomienia. powoda, _prokuratura odmówiła wszczęcia dochodzenia W sprawie psychicznegolznęcania się funkcjonariuszy Służby Więziennej nad nim _ "Sąd zauważył,_ iż przyjęte W Zakładzie Karnym w Koronowie warunki odnośnie przykładowo _usytuowania kącików sanitarnych, czy też inne ograniczenia reguiaminowe, siłą' rzeczy rnusząłączyć się z pewnymi. niedogodnościami dia osadzonych w 'porównaniu do warunków, które na tym_poiu występują poza I --zakłada-mi.ka.rnymi.. Nije... E110?? _Ê$_k_ŻG Ujść uwadze stwierdzenie, że odczuwainy przez powoda, dyskomfort codziennego życia W izoiacji '_więziën`r`iej' "jest "'ei'em'e-n-tem---- odbywania kary pozbawienia wolności, z' którym -powód powinien się iiczyć popełniającprzestępstwo. Nadto powód w żaden sposób nie wykazał, aby utracił zdrowie czy" poniósł jakąkoiwiek szkodę W skutek przebywania W powyższych ` warunkach. Sąd stoi na stanowisku, że subiektywny odbiór opisywanych przez powoda niedogodności był raczej podyktowany brakiem jego akceptacji dia sytuacji, w jakiej się znaiazł niż czynnikami obiektywnyrni, Zdaniem Sądu warunki, W jakich powód odbywał karę pozbawienia wolności nie mogą być oceniane jako poniżające. czy nieiudzkie traktowanie, stanowiące naruszenie dóbr osobistych, a w konsekwencji uzasadniające żądanie zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego. I Mając powyższe na uwadze, Sad na podstawie art. 24 § i kc w zw. z art. 448 kc a contraric powództwo oddaiił`(punkt_j wyroku). i .
--- STRONA 11 ---
Sad odstapit od zasady odpowiedziainosci za wynik sprawy i na mocy art. 102 kpc nie obciazyi powoda kosztarni procesu uznajao, ze powod mogt pozostawao w subiektywnym przekonaniu, ze doszto do naruszeniajego dobr osobistych (punkt 2 wyroku). Ponadto za przyznaniem powodowi dobrodziejstwa wynikajacego z art. 102 kpc przemawiata takze jego zta sytuacja majatkowa. Z raoji przyznania powodowi petnomocnika z urzedu, Sad nag podstawie § 6 pkt 6 w zw. z § 2 rust. 3 Rozporzadzenia Ministra Sprawiediiwoéoi z dnia 28 wrzeénia 2002 r. w sprawie optat za czynnosoi adwokackia oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztow nieoptaconej pomooy prawnej udzieionej z urzedu. (Dz. U. 2002 r. Nr 163, poz. 1348) zasadzit od Skarbu Panstwa na rzeoz adwokata A R—I<wote 3.600 zt, podwyzszona o nalezny podatek od towarow i ustug, tytutem kosztow nieoptaoonej pomooy prawnej udzieionej powodowi z urzedu (punkt 3wyro.ku)." _ Powod w apeiaoji zaskarzonemu wyrokowi zarzucit: _ . I. btad w ustaleniaoh faktyoznyoh przyjetyoh za podstawe orzeozenia poiegajacy na tym, ze ‘Sad Okregowy niestusznieprzyjat, ze dziaianie pozwanego wobec powoda nie rnogto wywotao u niego poozucia krzywdy, ' II. obraze prawa materialnego polegajaoa na naruszeniu przepisu art. 448 k.c. w :0. z art. 110' §_'25 1'<;r<'.w. p'o'Ie'g‘aj'eica'"n‘a""przyjeoia,¢zedziatame p.o.zwa.nE9Q..DFE. byto bezprawne. . W zwiazku z powyzszym wniost o zmiane zaskarzonego wyroku i zasadzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 100.000 zt wraz z odsetkami ustawowymi oraz o zasadzenie oraz o zasadzenie od Skarbu Panstwa kosztow nieor5taoon'ej'pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzedu, jako ze koszty te nie zostaty uiszczone w zadnej czeéci. r ~ Pozwany w odpowiedzi na apelaoje wniosi o jej oddaienie I zasadzenie kosztow postepowania wedtug norm przepisanych. ' = 10 Sąd odstąpił od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy i na mocy art. 102 kpc nie obciążył powoda kosztami procesu uznając, że powód mógł pozostawać W subiektywnym przekonaniu, że doszło do naruszeniałjego dóbr osobistych (punkt 2 wyroku). Ponadto za przyznaniem powodowi dobrodziejstwa wynikającego z art. 102 kpc przemawiała także jego zła sytuacja majątkowa. Z racji przyznania powodowi pełnomocnika z urzędu, Sąd na podstawie § 6 pkt 6 W zw. z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 września 2002 r. W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz. U. 2002 r. Nr 163, poz. 1348) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A- R_kWotę 3.600 zł, podwyższona o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodcwi z urzędu (punkt 3wyro_ku).' _ Powód W apelacji zaskarzonemu wyrokowi zarzucił: _ _ I. bład W ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na tym, że 'Sąd Okręgowy niesłusznie-przyjął, że działanie pozwanego wobec powoda nie mogło wywołać u niego- poczucia krzywdy, ' II. obrazę prawa materialnego polegającą na naruszeniu przepisu art. 446 kc. W zw. z art.. 110" Š'-25 k.`k`.w`. po'le'g'aj'ącą'"n'a"'przyjęciu,--ze--ci-zia-ła.nie„ p.o.zwa.negQ..U-FB.. było bezprawne. _ W związku' z powyższym wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 100.000 zł Wraz z odsetkami ustawowymi oraz o zasądzenie oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłacon'ej`pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu, jako że koszty te nie zostały uiszczone W żadnej części. ' ~ Pozwany W odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie i. zasądzenie kosztów postępowania Według norm przepisanych. ~ = 10
--- STRONA 12 ---
Sad Apetaoyjny zwaiyt, co nastapuje: Apeiaoja nie zastuguje na uwzgiednienie. Sad Apeiaoyjny podziela dokonane przez Sad Okregowy ustatenia faktyczne I rozwazania w zakresie oceny rnateriatu. dowodowego oraz podstawy prawnej rozstrzygniecia, przyjmujac je za podstawe takze wtasnego rozstrzygnieoia I odwotuje sis do nioh bez potrzeby Ioh powtarzania. 4 Stuszny jest poglad Sadu I Instancji, iz niezaieznie od braku bezprawnosci pozwanego, w okoiicznosciach niniejszej sprawy nie sposob jest przyjao, aby pobyt jednorazowo przez 17 dni w oeii, w ktorej powterzchnia przypadajaoa na jednego skazanego byta o niespetna 33 cm imniejsza niz przewiduje to norma, mogi spowodowaé jakiekolwiek ujemne przezyoia psychiczne, uzasadniajace przyznanie zadoséuczynienia. Wuohwate sktadu siedmiu sedziow z dnia 18 pazdzierniita 2011 r. III CZP25/'11) oraz miedzy Innymi w wyroku z dnia 27 pazdziernika 2011 r. V CSK 489110 Sad Najwyzszy stwierdzajao, ze umieszczenie osoby pozbawionej woinosci w oeii o powIerzc:hni_ przypadajacej na osadzonego rnniejszej niz 3 m. kw. moze stanowié wystarczajaca przestanke naruszenia dobr osobistyon wskazat jednoczesnie, ze sam taki fakt nie przesadza o zasadnosci roszozenia 0 zadoséuczynienie na podstawie art. 448 I<.o., ktorego przyznanie zaiezy od wielu Hroznyloii ¢I<¢Ir¢zn8s¢r;" W "t§m"' I‘rI'iéd2y" "'I"n'nyr'11i "dd" 'dtd_g"otrwatosc:I przebywantaw przeludnionej cati, uoiazitwosci z tym zwtazanych, poczucia krzywdy I jego stopnia oraz od pozostaiyoh warunkow odbywania kaw pozbawienia woinosoi, ktore moga zwiekszaé poczuoie krzywdy Iub je ostabiaé a nawet sprawiaé, zew ogoie nie powstaio. Z tych wzgiedow Sad Najwyzszy zaakcentowat w uzasadnieniu uchwaty z dnia 18 pazdziernika 2011 r. Ill CZP 25/11, Ze przebywanie osadzonego w oeii o powierzohni ponizej 3’ m2 na osobe moze stanowié wystarozajaoa przestanke stwierdzenia naruszenia 'e' dobr osobist ch, a nie, ze "stanowi naruszenie", d 2 ta I I Y ostatnia formuta oznaozataby, ze omawiana sytuaoja zawsze, bezwzgiednie I automatycznie bytaby kwatifikowana jako naruszenie dobr osoI;§Istyoh osoby osadzonej. Bytoby to rownoznaczneiz odrzuceniem moziiwosoi uwzglednienia jakichkolwiek innyoh, wystepujaoyoh w konkretnej sprawie, okoiioznosoi I z nieuzasadmionjrm poz.t:>awIe.nIem sadu swobody .ju.rysdyI<oyjr.Iej. Takie starrowisko nie ' ’" 11 Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny podziela dokonane przez Sąd Okręgowy _ustalenia faktyczne i rozważania W zakresie oceny materiału. dowodowego oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia, przyjmując je za podstawę także własnego rozstrzygnięcia i odwołuje się do nich bez potrzeby ich powtarzania. 4 Słuszny jest pogląd Sądu l instancji, iż niezależnie od braku bezprawności pozwanego, W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób jest przyjąć, aby pobyt jednorazowo przez 17 dni W celi, W której powierzchnia przypadająca na jednego skazanego była o niespełna 33 cm (mniejsza niż przewiduje to norma, mógł spowodować jakiekolwiek ujemne przeżycia psychiczne, uzasadniające przyznanie zadośćuczynienia. W uchwaie składu siedmiu sędziów z dnia 18 pażdziernika 2011 r. Ill CZP.25i"l1) oraz między innymi W wyroku z dnia 27 pażdziernika 2011 r. V CSK 489110 Sąd Najwyższy stwierdzając, że umieszczenie osoby pozbawionej wolności W celi o powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej niż 3 m. kw. może stanowić wystarczającą przesłankę naruszenia dóbr osobistych wskazał jednocześnie, że sam taki fakt nie przesądza o zasadności roszczenia 0 zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c., ktorego przyznanie zależy od wielu “różnych okolioz"ności," "W ""týi"n""rri`iędży""`innymi "od" 'dłu_g'otrwało-ści" --przebyw-ania---W przeludnionej celi, uciążliwości z tym związanych, poczucia krzywdy i jego stopnia oraz od pozostałych warunków odbywania kary pozbawienia woiności, które mogą zwiększać poczucie krzywdy iub je osłabiać a nawet sprawiać, że-W ogóle- nie powstało. Z tych względów Sąd Najwyższy zaakceptował W uzasadnieniu uchwały z dnia 18 października 2011 r. lll CZP 25/11, że przebywanie osadzonego W celi o powierzchni poniżej, 3' mz na osobę może stanowić wystarczającą przesłankę stwierdzenia naruszenia `e` dóbr osobist ch, a nie, że "stanowi naruszenie", d ż ta J J Y ostatnia formuła oznaczałaby, że omawiana sytuacja zawsze, bezwzględnie i automatycznie byłaby kwaiifikowana jako naruszenie dóbr osobistych osoby osadzonej. Byłoby to równoznaczneiz odrzuceniem możliwości uwzględnienia jakichkolwiek innych, występujących w konkretnej sprawie, okoliczności i z -nieuzasad-nicnym poz.bawie.niem sądu swobody _ju.rysdykcyjnej. Takie stanowisko nie ` " 11
--- STRONA 13 ---
miatoby tez dostateoznego oparcia w judykaturze. Naiezy przy tyrn pamietao, ze przestanka przyznania zadoéouczynienia jest zgodnie z art. 448 I<.o. doznanie pr_z_ez osadzonego krzywdy; jej ustatenie I ocena rozmiaru nalezy do sadu orzekajajoego, uwzgiedniajacego wszystkie okoiicznosci konkretnej sprawy. Naiezy wiec podkresiio, Ze przestanka zasadzenie _‘zados<':uczynIenIa jest Istnienie pokrzywdzenia, ktore wyraza sie w odczuwaniu krzywdy. Brak poczuoia krzywdy wytaozaimoziiwosé jej rekompensowania z uwagi na brak przedmiotu ochrony. Ustatenie Istnienta krzywdy nie moze polegaé na przyjeoiu jej istnienia tyiko w oparciu o twierdzenia pozwu. Samo tyiko odozucie dyskomfortu, ktore pojawito sie u powodaw zwiazku z pobytem z zaktadzie karnym nie moze byo utozsamiane z naruszeniem dobr osobistych I nie upowaznia do udzietenia poszukiwanej przez niego oohrony prawnej, a zatem przyznania zadoséuozynienia, ktore przystuguje w przypadku zaIstnIenia' krzywdy, lozyii Intensywnyoh usprawiediiwionych okoiicznosctami negatywnyoh przezyé. Doznane przez powoda negatywne przezycia nie przekroozyty dopuszozainej skaii odczué zazwyozaj wystepujaoych u innyoh osob w przypadku pobytu w zaktadzie karnym I nie moga byé uznane za intensywne. l ' Zauwazyo wypada, iz niewatpiiwie pobyt w zaktadzie karnym 'z istoty swojej wiaze sie z ujemnymt przazyciami,'co jeszcze nie znaozy, iz z tego tytutu przystuguje z'ad'oséu'o'zj'/niéfii'e'.‘ Waronkt" pobytu wwarrunkaohIzolaoyjnyoh stanowiaj. z oozywisty_c_h wzgladow doiegiiwosé zwiazana chociazby z koniecznosoia przestrzegania okreslonego reguiarrrinu,,braI<u'mozIIwoécI samodzieinego wyboru przez osadzonego odpowiadajacej mu oeii, ozasu pobytu w tej celi oraz osob, z ktorymi osadzony musi spedzaél wspoiny czas. Nie‘ oznaoza to wszakze, 2':e tego rodzaju ograniozenta w dysponowaniu wtasna osoba stanowia naruszenie dobra osobtstego uzasadniajaoe zadanie przyznania zadoséuozynienia. Znajduja one bowiem podstawe w‘ obowiazujaoyoh przepisaoh prawnyoh I stanowia istote wykonywania kary pozbawienia wotnoéoi. ‘ ' Wykonywanie kary pozbawienia wotnoéci nie uzasadnIa‘nieIu'dzI<iego traktowania osadzonyoh, ozy tez naruszenia Ich gocinosoi osobistej. Powod nie wykazat wszakze, ab'y przebywat w deli, Aw ktorej warunki naruszaty godnosé Iudzka, a o.gran.iczenia jakim podiegat, w tym konieoznoéo okresowego pobjrtu w ceii o ' 12 miałoby też dostatecznego oparcia W judykaturze. Należy przy tym pamiętać, że przesłanką przyznania zadośćuczynienia jest - zgodnie z art. 448 k.c. - doznanie przez osadzonego krzywdy; jej ustalenie i ocena rozmiaru należy do sądu orzekającego, uwzględniającego wszystkie okoliczności konkretnej sprawy. Naieży więc podkreślić, że przesłanką zasądzenie _zadośćuczynienia jest istnienie pokrzywdzenia, które wyraża się W odczuwaniu krzywdy. Brak poczucia krzywdy wyłączamożliwość jej rekompensowania z uwagi na brak przedmiotu ochrony. Ustaienie istnienia krzywdy nie może polegać na przyjęciu jej istnienia tyiko W oparciu o twierdzenia pozwu. Samo tylko odczucie dyskomfortu, które pojawiło się u powodaw związku z pobytem z zakładzie karnym nie może być utożsamiane z naruszeniem dóbr osobistych i nie upoważnia do udzieienia poszukiwane] przez niego ochrony prawnej, a zatem przyznania zadośćuczynienia, które przysługuje W przypadku zaistnienia" krzywdy, "czyli intensywnych usprawiedliwionych okolicznościami negatywnych przeżyć. Doznałne przez powoda negatywne przeżycia nie przekroczyły dopuszczalnej skali odczuć zazwyczaj występujących u innych osób W przypadku pobytu W zakładzie _karnym i nie mogą być uznane za intensywne. - I I Zauważyć wypada, iż niewątpliwie pobyt w zakładzie kar-nym 'z istoty swojej wiąże się z ujemnymi przeżyciami,'co jeszcze nie znaczy, iż" z tego tytułu przysługuje z`ad`ošću`c`zyriieñi'e'.` Warunki' pobytu W warunkach-izelacyjnyoh stanowią. z oczywisty_c_h względów dolegliwość związaną chociażby z koniecznością przestrzegania określonego regulaminu,,brakumożliwości samodzielnego wyboru przez osadzonego odpowiadającej mu celi, czasu pobytu W tej celi oraz osób, z którymi osadzony musi spędzać. wspólny czas. Nie oznacza to wszakże, że tego rodzaju ograniczenia W dysponowaniu własną osobą stanowią naruszenie dobra osobistego uzasadniające żądanie przyznania zadośćuczynienia. Znajdują one bowiem podstawę w' obowiązujących przepisach prawnych i stanowią istotę wykonywania kary pozbawienia wolności. 1 ` Wykonywanie kary pozbawienia wolności nie uzasadnia`nielu'dzkiego traktowania osadzonych, czy też naruszenia ich godności osobistej. Powód nie wykazał wszakże, aby przebywał w celi, W której warunki naruszały godność ludzką, a o_gran.iczenia jakim podlegał, W 'tym konieczność okresowego pobytu W celi o ' 12
--- STRONA 14 ---
mniejszym metrazu, byh; usprawiediiwione okolicznosciami I znajdowaty oparcie w obowiazujacyoh przepisaoh prawa. Podnoszone w apelacji argument, ze wyktadnia art. 110 § 2b I<.k.w. dokonana przez Sad I InstancjI umoziiwia teoretycznie, by kazdy wiazien przez okres 28 dnI w miesiaou mogt przebywaé w przeludnionej oeii, jest bezprzedmiotowy w okoticznosciaoh niniejszej sprawy. Z niekwestionowanych ustaiert faktyoznyoh wynika bowiem, ze powod jedynie jeden raz przez 17 dni przebywat w przeludnionej oeti. Rozwazania zatem odnoszace sie do tego, jaka jest hipotetyczne niebezpieozenstwo zwiazane 2 interpretaoja przjepisu wykraczaja poza ramy niniejszego sporu. _ _ Wadiiwa jest przy tym interpretaoja przepisu art. 110 _§2_b k.t<.w. zaprezentowana w apetaoji. Przeprs ten odnosi sis; bowiem do kazdego skazanego, a wiec zarowno juz osadzonego, jak I nowo przyjetego. Uzyoie Iiozby pojedynczej nie wptywa na odmienne rozumienie tego przepisu, gdyz oozywistym jest, ze ma on zastosowanie zarowno wowozas, gdy chodzi 0 umieszczenie jednego skazanego, jak I wowozas gdy konieoznoso taka dotyczy wiekszej Iiczby. Nie. o Iiozbe pojedyncza ozy. mnoga chodzi bowiem w tym przepisie, Iecz o spreoyzowanie warunkow umoziiwiajaoych osadzenie z odstepstwem od przewiedzianej prawem normy. Przyjecie do zaktadu karnego wiekszej Iiczby osadzonych niz przewiduje to ‘aaptuazazairnarrr "n8rma_" pdwier'z'ohni"‘ wptywa ~n?Ie1tyIko na warunkt .p_o_byt.u .. I19Wo przyjetyoh osadzonyoh, ale z oczywistych wzgiedow takze oddztatuje na warunki potnytu dotychczasowyoh osadzonych. ‘ Zagadnienie konstytucyjnosoI‘warunkow pobytu. osadzonych w celaoh po mniejszej powierzohni niz dopuszczaina norma byto juz przedmiotem analizy Trybunatu Konstytuoyjnego. Obecnebrzmienie przepisow i<.I<.w. uwzgiednia wskazowki Trybunatu w tym zakresie, a wyktadnia tyoh przeptsow dokonana przez Sad Okregowy jest prawidtowa I nie narusza standardow konstytuoyjnych. W tym stanie rzeozy nie podzieiajac wsI<azanyoh wyzej zarzutowapeiaoji ani argurnentacji zgtoszonej na jej poparoie, napodstawie art. 385 k.b.o. oddaiono apetacje. _ H _ _ Sad Apeiaoyjny orzekt w punkoie II o kosztach postepowania apeiaoyjnego na mocy art. 108 § 1 I<.p.o. w zw. z art..98 § 1 I3 I<.p.c. w zw. Z art. 99 I<.p.o. I art. 11 List. 13 mniejszym metrażu, były usprawiedliwione okolicznościami i znajdowały oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Podnoszone w apelacji argument, że wykładnia art. 110 § 2b k.k.w. dokonana przez Sąd l instancji umożliwia teoretycznie, by każdy więzień przez okres 28 dni W miesiącu mógł przebywać W przeludnionej celi, jest bezprzedmiotowy W okoiicznościach niniejszej sprawy. Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych Wynika bowiem, że powód jedynie jeden raz - przez 17 dni przebywał W przeludnionej ceii. Rozważania zatem odnoszące się do tego, jaka jest hipotetyczne niebezpieczeństwo związane z interpretacją przepisu wykraczają poza ramy niniejszego sporu. _ _ Wadiiwa jest przy tym interpretacja przepisu art. 110 _§-2_b k.k.w. zaprezentowana w apeiacji. Przepis ten odnosi się bowiem do każdego skazanego, a Więc zarówno już osadzonego, jak i nowo przyjętego. Użycie liczby pojedynczej nie wpływa na odmienne rozumienie tego przepisu, _gdyż oczywistym jest, że ma on zastosowanie zarówno Wówczas, gdy chodzi o umieszczenie jednego skazanego, jak i wówczas gdy 'konieczność taka dotyczy większej liczby. Nie. o liczbę pojedyncza czy mnoga chodzi bowiem W tym przepisie, iecz o sprecyzowanie Warunków umożliwiających osadzenie z odstępstwem od przewiedzianej prawem normy. Przyjęcie do zakładu karnego większej liczby osadzonych _niż przewiduje to "dop'ušžczal`na`" `nbf`rna_' powier`z'chni"" wpływa- '«-nie =----tyl-ka na .warunki_ .p_o.byt_Li _. I1QWo przyjętych osadzonych, ale z oczywistych względów także oddziałuje na warunki pobytudotychczasowychosadzonych. ' - - Zagadnienie konstytucyjności`warunków pobytu. osadzonych W celach po mniejszej powierzchni niż dopuszczalna norma było już przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego. Obecnebrzmienie przepisów k.k.w. uwzględnia Wskazówki Trybunału W tym zakresie, a wykładnia tych przepisów dokonana przez Sąd Okręgowy jest prawidłowa i nie narusza standardów konstytucyjnych. W tym stanie rzeczy nie podzieiając wskazanych Wyżej zarzutówapelacji ani argumentacji zgłoszonej na jej poparcie, napodstawie art. 385 k.p.c. oddalone apelację. _ H . _ _ Sąd Apelacyjny orzekł W punkcie li o kosztach postępowania apelacyjnego na mocy art. 108 § 1 kpc. W zw. z art.`98 § 1 i`3 kpc. W zw. z art. 08 kpc. i art. 11 ust. 13
--- STRONA 15 ---
3 ustawy z dnia 8 Iipoa 2005 r. o Prokuratorii Generainej Skarbu Pafistwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.) oraz w zw. z § 11 ust. 1 pkt 25 w zw. z§ 13 ust. 1.pkt 2 rozporzadzenia Ministra Sprawtediiwoéci z dnia 28 wrzesnia 2002 w sprawie optat za czynnosoi adwokackie orazponoszenia przez_Skarb Panstwa kosztow pomooy prawnej udzielonej z urzedu (Dz. U. Nr 163,. poz. 1348 zezm), odpowiednio do wyniku sprawy w tej Instancji. ' W punkoie III sentencji Sad Apelacyjny orzeki o kosztach nieptaoonej pomocy prawnej udzielonej powodowi 2: urzedu w postapowantu odwotawczym na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo '0 aclwokaturze w zw. z § 11 ust. 1 pkt 25 w zw. z§ 13 ust. 1 pkt 2 w zw. z §§ 2 ust. 3, 19 I 20 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 wrzesnia 2002 w sprawie optat za czynnosoi adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztow pomooy prawnej udzieionej z urzedu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).‘ 14 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr _169, poz. 1417 ze zm.) oraz W zw. z § 11 ust. 1 pkt 25 W zw. z§ 18 ust. 1.pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 w sprawie opłat za czynności adwokackie orazponoszenia przez_Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163,. poz. 1348 ze_zrn.), odpowiednio do wyniku sprawy W tej instancji. ' W punkcie lll sentencji Sąd Apelacyjny orzekł o kosztach niepłaconej pomocy prawnej udzielonej powodcwi z urzędu W postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo 'o adwokaturze W zw. z § 11 ust. 1 pkt 25 W zw. z§ 13 ust. 1 pkt 2 W zw. z §§ 2 ust. 3, 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 W sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).' . 14
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny W Gdańsku - Wydział#I C 600/#art. 386 §4 kpc#art. 17 § 1 pkt 1 kpk#art. 448 ko#art. 448 kc#art. 110 § 2b kkw#art. 64 § 1 Iub#art. 65 kk#art. 110 § 2b pkt#art. 64 § 1 lub#art. 110 § 20 kkw.#art. 110 § 2o kkw.#art. 110 § 2c kkw.#art. 110 § 2b kkw.#art. 24 § 1 kc#art. 102 kpc#art. 448 k.c.#art. 446 kc.#art. 385 k.b.o.#art. 11 List.#art. 110 § 2b k.k.w.#art. 385 k.p.c.#art. 108 § 1 kpc.#art. 08 kpc.#art. 11 ust.#art. 29 ust. 1 ustawy