Postanowienie I C 595/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Krakow

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 595/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Stefan Rzonca Protokolant: protokolant Łukasz Sokół po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2010 r. w Krakowie sprawy z powództwa małoletniej (…), (…), (…) przeciwko (…) o zapłatę I. zasądza od pozwanego (…) i (…) na rzecz małoletniej powódki (…) kwotę 227.820 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 9 grudnia 2010 roku do dnia zapłaty; II. zasądza od pozwanego (…) i (…) na rzecz małoletniej powódki (…) rentę miesięczną w kwocie 535 zł płatną od grudnia 2010 roku włącznie, do 10 dnia każdego kolejnego miesiąca; --- STRONA 2 --- III. w pozostałym zakresie powództwo małoletniej powódki (…) oddala; IV. zasądza od pozwanego (…) i (…) na rzecz powodów (…) i (…) kwotę 14.374,80 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 5 sierpnia 2009 roku do dnia zapłaty; V. zasądza od pozwanego (…) i (…) na rzecz powodów (…) i (…) kwoty po 150.000 zł na rzecz każdego z w.w. powodów z ustawowymi odsetkami od dnia 9 grudnia 2010 roku do dnia zapłaty; VI. w pozostałym zakresie powództwo (…) i (…) oddala; VII. nadaje wyrokowi w pkt. II rygor natychmiastowej wykonalności; VIII. zasądza od pozwanego (…) i (…) na rzecz powodów małoletniej (…),(…) i (…) kwotę 20.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. --- STRONA 3 --- Sygn. akt I C 595/10 Uzasadnienie I Powodowie (…) i (…) domagali się zasądzenia solidarnie od (…) oraz (…) kwoty 14.374,50 zł tytułem zwrotu kosztów pogrzebu syna (…) oraz po 100.000 zł na rzecz każdego z wyżej wymienionych powodów jako odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej każdego z powodów, spowodowanej śmiercią syna (…). Ponieważ strona pozwana została zawezwana do próby ugodowej wnioskiem doręczonym jej 5.08.2009r., powodowie domagali się również zasądzenia odsetek ustawowych od w/w kwot, liczonych od 5.08.2009r. Tym samym pozwem małoletnia (…), córka zmarłego (…) domagała się zasądzenia skapitalizowanej renty za okres od 2.08.2006r., do dnia 5.08.2009r., w kwocie 54.000 zł z ustawowymi odsetkami od 5.08.2009r., oraz renty bieżącej w wysokości 1.500 zł począwszy od sierpnia 2009r., jak i zasądzenia kwoty 100.000 zł odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej z ustawowymi odsetkami od 5.08.2009r. (…) domagała się także nadania wyrokowi w zakresie jej roszczenia rygoru natychmiastowej wykonalności. Na uzasadnienie żądania wszyscy ci powodowie podali, iż syn i ojciec powodów (…) został w dniu 2.08.2006r., śmiertelnie postrzelony z broni palnej znajdującej się w posiadaniu sprawcy (…), który wówczas przy użyciu tejże broni zabił także (…), jej ojca ranił, a następnie popełnił samobójstwo. --- STRONA 4 --- Sprawca zabójstwa (…) broń palną użytą do popełnienia czynu zabronionego posiadał legalnie, na podstawie decyzji administracyjnej wydanej 13.04.2006r., przez (…), obejmującej odpowiednie pozwolenie. Pozwolenia tego jednak (…) jako osoba znana organom ścigania z toczących się postępowań karnych i kontaktującą się z przestępczym podziemiem nie powinien był otrzymać , a więc jego wydanie stanowiło czyn niezgodny z prawem. Nadto wobec zaistnienia okoliczności znanym Policji uzasadniających obligatoryjne cofniecie pozwolenia i odebranie broni a mianowicie grożenia jej użyciem w sytuacji gdy groźby były realne, (…) powinien zostać pozbawiony prawnej i faktycznej możliwości posiadania broni a osoby zagrożone powinny zostać objęte skuteczną ochroną, co jednak nie nastąpiło, dzięki czemu (…) mógł posiadanej broni użyć w stosunku do syna i ojca powodów (…), który śmiertelnie postrzelony zmarł 2.08.2006r. Powodowie (…) i (…) pokryli koszty pogrzebu zwyczajowo przyjęte w ich środowisku oraz koszty wystawienia nagrobka. Zmarły (…) był maszynistą maszyn drukujących (maszynistą offsetowym). Zarabiał ok. 3.000 zł, a nadto podejmując prace zlecone w innych drukarniach dodatkowo 1.000 zł miesięcznie. Małoletnia powódka (…) urodzona 20.06.1997r., pozostająca obecnie na wyłącznym utrzymaniu matki (…), jest uczennicą gimnazjum. Jej potrzeby w sferze wychowania i utrzymania (szkoła, wyjazdy rekreacyjne, wyżywienie, opieka lekarska, odzież i obuwie, lekcje języka angielskiego, korzystanie z telefonu komórkowego, środki higieny osobistej, kieszonkowe), sprawiają, iż na jej utrzymanie i wychowanie musi być wydatkowa kwota --- STRONA 5 --- 2500 zł miesięcznie. Co więcej, ze względu na wiek powódki potrzeby te będą ulegały zwiększeniu. Powódka (…) otrzymuje rentę rodzinną 715 zł. Powódka utraciła osobiste starania ojca skierowane na zaspokajanie jej potrzeb, stałe zainteresowanie, jego wsparcie i opiekę oraz towarzyszące temu poczucie bezpieczeństwa. Mimo bowiem rozwodu rodziców więź pomiędzy ojcem a powódką była silna, spędzał on z powódką swój wolny czas, wydatkując na potrzeby powódki kwoty znacznie przekraczające orzeczony w wyroku rozwodowym obowiązek alimentacyjny zapłaty 300 zł miesięcznie. Ból i pustka po stracie tak bliskiej osoby pogarszane są przez to, że zdarzenie z 2 sierpnia 2006r., ze względu na jego bulwersujący charakter oraz tło osobisto – obyczajowe pozostawało i nadal pozostaje przedmiotem zainteresowania mediów co przyczynia się do odnawiania negatywnych przeżyć psychicznych powódki. Rodzina zmarłego, powodowie (…) i (…) utracili pomoc i oparcie, jakie dawał im ich zmarły jedyny syn. Oparcie to było potrzebne oraz dodatkowo istotne ze względu na przedemerytalny wiek tych powodów i słabe zdrowie ojca (…). Strona pozwana, (…) działający przez (…) wniósł o oddalenie powództwa. Zarzucił, iż powodowie nie wykazali istnienia wydanego we właściwym postępowaniu przez inny organ niż tut. Sąd orzeczenia, z którego wynikałaby niezgodność z prawem decyzji o wydaniu (…) pozwolenia na broń. --- STRONA 6 --- Nie można także zarzucić bezprawności działaniom funkcjonariuszy Policji w okresie pomiędzy 26.07.2006r., a 2.08.2006r., kiedy to wiedzieli oni o groźbach formułowanych przez (…) wobec (…) i nie odebrali mu broni. Okoliczności faktyczne mogące na taką bezprawność wskazywać nie zostały przez powodów udowodnione, albowiem oceny formułowane w środkach masowego przekazu nie mogą być tym dowodem. Należy mieć na względzie, iż (…) zarówno w chwili wydawania pozwolenia na broń jak i później pozostawał osobą niekaraną i nie toczyło się przeciwko niemu żadne postępowanie karne, a tylko w takiej sytuacji cofnięcie pozwolenia i odebranie broni byłoby obligatoryjne. Zarazem pozwolenie na broń otrzymał w ramach programu ochrony w związku z dokonanym na niego w okresie 9.03.2006r., zamachu przy użyciu broni palnej i niebezpieczeństwem dalszych zamachów. Wnioskodawcą był tu (…). Od chwili zaś gdy (…) złożyła 26.07.2006r., zawiadomienie o popełnieniu gróźb karalnych przez (…), podjęto niezwłocznie niezbędne czynności związane z ustaleniem miejsca pobytu (…) celem jego zatrzymania i odebrania mu broni. Nie udało się jednak go odnaleźć, a Prokurator prowadzący postępowanie przygotowawcze nie zdecydował się na postawienie zarzutów komukolwiek z funkcjonariuszy zaangażowanych w tej sprawie. Oprócz braku bezprawności, nie zachodzi także druga przesłanka odpowiedzialności odszkodowawczej, a mianowicie normalny związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem wskazywanym jako źródło szkody ( wydanie pozwolenia na broń oraz jej nieodebranie) a szkodą w postaci śmierci (…). Oczywiste jest bowiem, że (…) mógł dokonać zamachu na życie (…) także --- STRONA 7 --- przy użyciu innych przedmiotów, na które nie jest wymagane zezwolenie. Same zaś roszczenia powodów należy uważać za wygórowane. W szczególności renta należna powódce (…) z tytułu utraty osoby obciążonej wobec niej obowiązkiem alimentacyjnym nie może przewyższać tego obowiązku, a więc 300 zł miesięcznie. Nadto możliwości zarobkowe zmarłego, należy uważać za przeszacowane, a następnie nie można pomijać okoliczności, iż także na matce tej powódki spoczywa obowiązek alimentacyjny wobec niej. Powodowie podjęli polemikę z zarzutami strony pozwanej podnosząc, iż w świetle aktu oskarżenia złożonego w sprawie (…) o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., przeciwko funkcjonariuszowi Policji (…) Naczelnikowi (…) w (…) oraz (…) byłemu Naczelnikowi (…) w (…) oraz zgromadzonych tam dowodów, jak też wyników postępowania dyscyplinarnego, które toczyło się przeciwko (…),(…) nie dopełnił obowiązkom przewidzianym w ustawie o broni i amunicji polegającym na zgromadzeniu niezbędnych i pełnych danych pozwalających rozpoznać wniosek o wydanie pozwolenia na posiadanie broni złożony przez (…), wskutek czego pozwolenie to, noszące datę 13.04.2006r., wydane zostało z naruszeniem art. 15 ust. 1 tej ustawy, a więc wydano je osobie, która może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego ze względu na istotne zaburzenia jej funkcjonowania psychicznego, jak też z uwagi na nadużywanie przez nią alkoholu oraz fakt, iż toczyły się przeciwko (…) postępowania z podejrzenia popełnienia czynu z art. 207 § 1 k.k. oraz 168 § 1, 184 § 1 i 190 § 1 k.k. Wprawdzie nie doszło do --- STRONA 8 --- skazania (…), jednakże analiza zgromadzonego w tych postępowaniach materiału powinna była bezwzględnie dyskwalifikować podanie (…). Natomiast zarzucony funkcjonariuszowi Policji (…) czyn z art. 231 § 1 k.k. polegał na tym, że będąc świadomy okoliczności wyłączających w świetle art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji możliwości wydania (…) pozwolenia na broń oraz przemawiających za cofnięciem takiego zezwolenia, nie poinformował o nich (…) w (…) przez co nie doszło do odmowy wydania takiej decyzji oraz jej cofnięcia. Pismem z dnia 23.11.2010r., powodowie zmienili powództwo w ten sposób, iż oprócz zgłoszonych roszczeń domagali się zasądzenia na rzecz każdego z nich zadośćuczynienia w kwocie po 100.000 zł z powołaniem się na uchwałę Sądu (…) 22.10.2010r., III CZP (…), podając zarazem, iż zachowania organów władzy publicznej były nie tylko bezprawne, ale także - jako wywołujące naruszenie dóbr osobistych powodów w postaci łączących powodów ze zmarłym więzi rodzinnych – zawinione, przy czym wina ta przybiera postać co najmniej niedbalstwa. Powodowie (…) i (…) uzasadniając swoje żądania podali następnie, iż czynią starania o uzyskanie prejudykatu zawierającego stwierdzenie, że wydanie przez (…) decyzji z dnia 13.04.2006r., o pozwoleniu na broń (…) było niezgodne z prawem. Złożyli oni mianowicie u (…) w (…) wniosek o wznowienie postępowania w sprawie tego pozwolenia na broń, lecz organ ten odmówił powodom decyzją z 16.06.2010r. wznowienia postępowania ze względu na brak legitymacji (przymiotu strony postępowania). --- STRONA 9 --- Powodowie złożyli od tej decyzji zażalenie do Komendanta (…), lecz organ ten decyzją z 27.09.2010r., zaskarżoną decyzję o odmowie wznowienia postępowania utrzymał w mocy. Tenże organ odmówił także wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (…) w (…) z dnia 13.04.2006r., nr (…). Uzasadnieniem dla tego stanowiska również była okoliczność, że powodom tym nie przysługuje status strony, a nadto, że postępowanie dotyczy decyzji, która wobec śmierci (…) utraciła moc prawną. Na tę decyzję w/w powodowie złożyli 29.10.2010r., skargę do WSA w (…) a niezależnie od tego - w dniu 2.11.2010r., wniosek do Komendanta (…) o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nadto zwrócili się 9.06.2010r., do Prokuratury (…) z wnioskiem o wniesienie sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jednakże spotkali się z odmową (pismo z 5.11.2010r.) ze względu na niezakończenie biegu sprawy toczącej się w trybie administracyjnym przed (…) oraz sądami administracyjnymi. Wskazane wyżej okoliczności nie mogą jednak stanowić przeszkody w dochodzeniu przez powodów ich roszczeń. Jeżeli bowiem okaże się niemożliwym wszczęcie „ właściwego postępowania” ( o którym mowa w art. 417 1 § 2 k.c.), a więc i uzyskanie odpowiedniego prejudykatu, to z uwagi na niekonstytucyjność stanowiska o zamknięciu w ten sposób drogi sądowej do żądania wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, zasadnym jest stosowanie przepisu art. 417 1 § 1 k.c., albowiem konstytucyjne prawo do odszkodowania za działania władzy publicznej ( art. 77 ust. 1 Konstytucji ) musi być respektowane. Normy wyrażonej w art. 417 1 § 2 nie można więc czynić --- STRONA 10 --- instrumentem ograniczania prawa do takiego odszkodowania i przepis ten stosować tylko do przypadków, gdy uzyskanie stosownego prejudykatu jest możliwe. Zatem Sąd orzekający jest w stanie samodzielnie ustalić fakt niezgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na broń wydanej (…) 13.04.2006r. Nie może także pozbawiać powodów prawa do odszkodowania to, że nie przypisano konkretnemu funkcjonariuszowi Policji popełnienia konkretnego przestępstwa albo przewinienia dyscyplinarnego w związku z tym że nie doszło do odebrania przez nich (…) broni, której użyciem groził osobom trzecim. Okoliczność ta nie przesądza, że postępowanie władzy publicznej było w tym zakresie zgodne z prawem. Sposób działania Policji wskazuje bowiem na naruszenie normy art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6.04.1990r., o Policji (Dz. U. 2007 nr 43 poz. 277 z póź. zm.), nakładającej na Policję zadanie ochrony życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra. Stan faktyczny sprawy jest następujący: W dniu 2 sierpnia 2006r. w godzinach popołudniowych (…), posługując się pistoletem (…) dokonał zabójstwa (…) oraz (…), a także postrzelił w nogę (…), ojca (…). Następnie popełnił samobójstwo (okoliczność niesporna). Użycie broni palnej przez (…) jako narzędzia dokonania podwójnego zabójstwa, wywołania ciężkiego uszkodzenia ciała trzeciej osoby i popełnienia samobójstwa było możliwe dzięki temu, że w dniu 13.04.2006r. uzyskał on od (…) w (…) pozwolenie na broń i broń tę nabył ( dowód: decyzja, k. 134 ). --- STRONA 11 --- Uzyskanie pozwolenia na broń nastąpiło dzięki staraniom funkcjonariusza CBŚ (…) ( dowód: pismo Naczelnika (…) w (…) , k. 98, zeznanie (…) w sprawie XIV K (…) , k. 216) Zabójstwo było czynem motywowanym zazdrością. (…) był bowiem przez około 9 lat związany ze znacznie od niego młodszą (…). Różnica wieku, brak perspektyw na zawarcie związku małżeńskiego, a przede wszystkim egoistyczne, agresywne i brutalne postępowanie (…) wobec (…) i jej rodziny spowodowały, iż pragnęła ona związek z (…) zakończyć zrywając z nim w czerwcu 2006r (dowód: zawiadomienie o przestępstwie, k. 220, zeznania świadka (…) , k. 242 i n., (…) , k. 279 i n.). Wkrótce potem (…) poznała na weselu sąsiadki (…), a znajomość ta szybko przerodziła się w więź uczuciową. (…) był wówczas stanu wolnego albowiem w 2005r. uzyskał rozwód ( dowód: zeznania świadka (…) , k. 244 i n.; (…) , k. 279 i n., (…) , k. 348 i n.). (…) starał się jednak skłonić (…) do zmiany decyzji, stosując nalegania, namowy oraz rozmaite formy zastraszania (…) i jej rodziny, nie wyłączając gróźb pozbawienia życia oraz zniszczenia mienia. Nękał (…) i jej rodzinę telefonami, sms-ami, wdzierał się do domu, urządzał awantury, bardzo często przebywał w okolicy tak by go widziano albo przejeżdżał samochodem wykrzykując groźby. Wszystkie groźny formułowane przez (…) były traktowane jako poważne zagrożenie, a nawet doprowadziły (…) do rozstroju zdrowia psychicznego i fizycznego (dowód: zawiadomienie o przestępstwie, k. 220, zeznania świadka (…) , k. 242 i n., (…) , k. 279 i n.). Otoczona opieką psychiatry i wzmocniona dzięki terapii (…) zdecydowała się 26.07.2006r. zawiadomić Policję o kierowanych w --- STRONA 12 --- stosunku do niej i rodziny groźbach karalnych formułowanych przez (…). Doniesienie uwiarygodniła przedkładając telefon z utrwalonymi groźbami (dowód: zawiadomienie o przestępstwie, k. 220, zeznania świadka (…) ; k. 242 i n., (…) , k. 279 i n.). Policja zgłoszenie przyjęła, jednakże (…) i jej rodzina nadal była nękana przez (…) groźbami oraz jego częstą, praktycznie stałą obecnością w rejonie ulicy (…), gdzie (…) mieszkała z rodziną. Czuła ona, że znajduje się pod obserwacją (…). Policja nie podjęła skutecznej akcji w kierunku zatrzymania (…) przy ulicy (…) i nie objęła ochroną miejsca zamieszkania (…) i jej rodziny, mimo że w sytuacji codziennej, praktycznie stałej obecności (…) w rejonie ulicy (…) zatrzymanie go w tym miejscu byłoby ułatwione i mogło zapobiec popełnieniu przez niego przestępstwa, w każdym razie przestępstwa z użyciem broni palnej (dowód: zeznania świadka (…) , k. 242 i n.; (…) , k. 279 i n.; orzeczenia Komendanta (…) w (…) , k. 333 i n., 344 i n.). Patrolowanie rejonu ulicy (…) znalazło się jedynie w planie czynności Policji w związku ze złożonym zawiadomieniem (dowód: orzeczenia Komendanta (…) w (…), k. 333 i n., 344 i n.). Co więcej, (…) został poinformowany i ostrzeżony o tym, że (…) złożyła zawiadomienie o popełnieniu przez niego przestępstwa gróźb karalnych (dowód: zeznania świadka (…) , k. 242 i n.; (…) , k. 279 i n.; orzeczenia Komendanta (…) w (…) , k. 333 i n., 344 i n.). Podejmowane były przez Policję nieskuteczne próby zatrzymania (…) w miejscu jego zameldowania na (…) oraz ustalenia numerów lub numeru samochodu (…). Nie zamieszkiwał on jednak od dawna w miejscu zameldowania, lecz przy ulicy (…) na (…), o czym niektóre jednostki Policji musiały wiedzieć, skoro kontaktowano się z nim, gdyż był on informatorem Policji i tam --- STRONA 13 --- dokonano na niego zamachu, co stało się przyczyną udzielenia mu pozwolenia na broń. (dowód: materiał prasowy, k. 40, pismo Naczelnika (…) w (…) , k. 98, zeznania funkcjonariusza (…) w postępowaniu przygotowawczym w sprawie XIV K (…) , k. 217, zeznania świadka (…) , k. 242 i n., (…) , k. 279 i n.). (…) nie tylko kontaktował się z przestępczym podziemiem, ale również sam dopuszczał się czynów sprzecznych z prawem jak wymuszanie haraczy za rzekomą ochronę, oraz udzielanie pożyczek na wysoki procent, stanowiący wielokrotność pożyczonej kwoty, przy czym to on sam decydował kiedy zaprzestanie pobierania procentu i przyjmie zwrot. Ofiarami takiej pożyczki stali się również świadkowie (…) i (…) (dowód: postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie V Ds. (…) , k. 26; zeznania świadka (…) , k. 242 i n.). Z akt postępowań karnych, które toczyły się z udziałem (…) (choć ostatecznie nie był on karany), można było dowiedzieć się, że (…) jest osobą o silnych rysach psychopatycznych i słabej uczuciowości wyższej, egoistyczną, wybitnie skłonną do agresji i obciążania innych za swe niepowodzenia życiowe. Jest też osobą skłonną do nadużywania alkoholu a wówczas jego agresywne nastawienie było zwielokrotnione. Cechy te dyskwalifikowały go z punktu widzenia możliwości otrzymania pozwolenia na broń. W toku postępowania administracyjnego mającego za przedmiot rozpoznanie wniosku o wydanie pozwolenia na broń dla (…) nie zapoznano się z treścią wyżej wymienionych akt, zadawalając się stwierdzeniem, iż nie doszło do jego skazania (dowód: uzasadnienie aktu oskarżenia w sprawie XIV K (…) , k. 170 i n.). --- STRONA 14 --- Nie ulega kwestii, iż pion Policji zajmujący się zwalczaniem kryminalnej przestępczości zorganizowanej zabiegał o przyspieszenie i ułatwienie uzyskania przez (…) pozwolenia na broń w obliczu dokonanego na jego życie zamachu z użyciem broni palnej, tak by ułatwić (…) możliwość obrony ( dowód: pismo Naczelnika (…) w (…) , (…) , k. 98; zeznania (…) w sprawie XIV K (…) , k. 216). Wykorzystanie przez (…) posiadanej broni do popełnienia podwójnego zabójstwa oraz spowodowania ciężkiego uszkodzenia ciała stało się przyczyną, że funkcjonariuszom odgrywającym główną rolę przy wydaniu (…) pozwolenia na broń postawiono zarzuty karne. Chodziło o (…), Naczelnika (…) w (…) oraz byłego funkcjonariusza (…), byłego Naczelnika (…) w (…). Były to zarzuty z art. 231 § 1 k.k. i skierowano w tej sprawie akt oskarżenia do Sądu (dowód: akt oskarżenia, k. 167 i n.; 256 i n.; pismo, k. 98; zeznanie (…) , k. 216). Oprócz tego Komendant (…) ukarał funkcjonariusza (…) karą dyscyplinarną nagany, zarzucając mu nieprawidłowe pełnienie nadzoru nad postępowaniem administracyjnym w przedmiocie wydania (…) pozwolenia na broń (dowód: orzeczenie nr (…) Komendanta (…) z 27.02.2007r., k. 161 i n.). Do ukarania (…) nie doszło, albowiem przeszedł on na emeryturę (dowód: akt oskarżenia, k. 167 i n., 256 i n.). Skutki zabójstwa, którego dopuścił się (…) w odniesieniu do (…) zaznaczyły się zarówno w sferze majątkowej powodów jak i w sferze niemajątkowej. Jeśli chodzi o powodów (…) i (…) seniora to, po pierwsze, pokryli oni koszty pogrzebu syna. --- STRONA 15 --- Obejmowały one wykonanie nagrobka (6500 zł), zdjęcia na nagrobek (350 zł), koszty obsługi ceremonii pogrzebowej (5024,80 zł), koszty przyjęcia żałobników tradycyjnym poczęstunkiem (500 zł), koszty strojów żałobnych (1000 zł), a także koszty w postaci zapłaty na rzecz kapłana prowadzącego ceremonię pogrzebową, wynagrodzenia organisty, osoby niosącej krzyż i pracowników fizycznych przygotowujących miejsce pochówku (dowód: oświadczenie wykonawcy, k. 56; umowa zlecenie, k. 57; faktura, k. 58; zeznanie świadka (…) , k. 347 i n. ). Należy w tym miejscu zastrzec, że co prawda koszty obsługi ceremonii pogrzebowej zostały pokryte z zasiłku ale wystąpiły inne koszty, zazwyczaj w takich sytuacjach powstające i wymienione w zeznaniu (…), dlatego Sąd uznał, iż kwota wskazana w pozwie odpowiada łącznie poniesionym przez powodów (…) kosztom pogrzebu syna tj. w kwocie 14.374,80 zł. Po drugie doznali oni szkody majątkowej polegającej na utracie pomocy, która byłaby im świadczona przez syna zgodnie z dotychczasowym jego postępowaniem. Była to pomoc w domu, doraźna, nadto pomoc w załatwianiu bieżących spraw, w szczególności zapewnianie transportu na wizyty lekarskie, dokładanie się do kosztów utrzymania rodziców, inwestycje w mieszkaniu, organizowanie im wyjazdów rekreacyjnych z wnuczką do gospodarstwa agroturystycznego w Wysokiej. Było dla Sądu oczywiste, że ze względu na ujawnioną chorobę kręgosłupa powoda, jak też naturalny z upływem lat odpływ sił, powodowie mogli zasadnie oczekiwać od syna – który był ich jedynym dzieckiem – pomocy w coraz większym zakresie. Dlatego Sąd uznał, że wskutek śmierci syna powodowie doznali uszczerbku majątkowego, choć uszczerbek ten nie da się ściśle --- STRONA 16 --- skonkretyzować, a jedynie z grubsza oszacować. Sąd przyjął tu kwotę 50.000 zł (dowód: zeznania świadka (…) , k. 244 i n.; (…) , k. 347 i n.; (…) , k. 349 i n.). Więź rodzinna pomiędzy tymi powodami a ich synem (…) była silna i była pielęgnowana. Po rozwodzie w 2005r., (…) okresowo mieszkał z rodzicami, a po wyprowadzeniu się od nich stale ich odwiedzał i wspomagał zapewniając oparcie psychiczne (dowód: zeznania świadka (…) , k. 347 i n.; (…) , k. 349 i n.) . Utrata syna głęboko dotknęła rodziców ofiary. Ojciec popadł w depresję, apatię, zrobił się drażliwy, pojawiły się u niego stany lękowe. Nasiliły się nagle dolegliwości będące skutkiem wykonywania ciężkiej pracy fizycznej i wieku, o charakterze neurologicznym i wystąpiły zmiany organiczne w c.u.n. Na dłuższy czas utracił on chęć i zdolność do pracy zarobkowej. Musiał podjąć intensywne leczenie oraz korzystać z opieki psychologicznej (dowód: zaświadczenie lekarskie, k. 76; wyniki badań, k. 77; opinia psychologiczna, k. 78; zeznania (…) , k. 347 i n.; (…) , k. 349.). Dla matki ofiary jej śmierć okazała się niewyobrażalnym szokiem, wywołującym bezsenność i koszmary nocne, a więc stany wymagające również pomocy i opieki psychologicznej. Na powódkę (…) spadł nadto ciężar samodzielnego utrzymywania się i utrzymywania męża, który utracił zdolność do pracy zarobkowej (dowód: jak wyżej). Tego rodzaju zmiana sytuacji życiowej powodów i towarzyszące temu odczucia oznaczają, iż doszło do ewidentnego naruszenia dobra osobistego w postaci więzi utrzymywanej pomiędzy nimi a jedynym synem. --- STRONA 17 --- Jeśli chodzi o sytuację małoletniej powódki (…), to również poniosła ona szkodę majątkową związaną ze śmiercią ojca. Mimo rozwodu rodziców utrzymywał on z powódką bliską więź, zabierał stale na weekendy, wycieczki i wczasy, obsypywał prezentami nie odmawiając spełniania jej nawet dziecinnych zachcianek. Matka małoletniej powódki bardzo dbała o jej rozwój fizyczny oraz intelektualny, jak też zapewniała staranną opiekę zdrowotną, co także przyczyniało się do zwiększania wydatków. Niewątpliwie w przyszłości (…) mogła liczyć na podobne świadczenia ze strony ojca, jak też pomoc majątkową w usamodzielnieniu życiowym (dowód: zeznania świadka (…) , k. 244 i n.; (…) , k. 347 i n.). Mając te wszystkie okoliczności na względzie Sąd uznał, iż powódka (…) poniosła wskutek śmierci ojca szkodę majątkową nie mniejszą niż 100.000 zł. Również i po stronie tej powódki wystąpił uszczerbek w sferze jej dóbr osobistych wywołany nagłym zerwaniem więzi rodzinnej. Uszczerbek ten uzewnętrznił się w stanach depresyjnych powódki, przeżyciach lękowych oraz w rozmaitych uciążliwych zaburzeniach o charakterze somatycznym, wymagających leczenia, jak drętwienie kończyn, języka, zawroty głowy itp., co wymagało otoczenia jej opieką lekarską i psychologiczną (dowód: zeznania świadka (…) , k. 244 i n.). Koszty utrzymania i wychowania powódki (…) kształtowały się i kształtują na poziomie około 2500 zł miesięcznie. Matka powódki bowiem zawsze dbała i dba o jej wszechstronny rozwój i należyty poziom życia. Powszechnie znanym faktem jest, iż w takiej sytuacji wydatki na pokrycie kosztów utrzymania i wychowania dziecka są wysokie. Sąd ustalił, iż wydatki te to: czesne w szkole (650 zł miesięcznie), zakup podręczników i --- STRONA 18 --- wyjazdy szkolne, co w skali miesięcznej oznacza kwotę 152 zł, wakacyjne wyjazdy kolonijne, co w skali miesięcznej oznacza 125 zł, wakacje i ferie w …, co w skali miesięcznej daje łączną kwotę 336 zł, nauka języka obcego, co oznacza wydatek 240 zł miesięcznie, a nadto są to wydatki związane z leczeniem, wyżywieniem, ubraniem, mieszkaniem, które Sąd oszacował na kwotę około 1000 zł miesięcznie. Łącznie daje to więc kwotę 2500 zł. Należy zaznaczyć, że matka powódki, świadek (…), prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu wyrobami monopolowymi, zaś zmarły (…) był cenionym fachowcem w dziedzinie druku techniką offsetową, zarabiającym około 3000 zł miesięcznie, a nadto dorabiającym po godzinach przy pracach zleconych (dowód: świadectwo, k. 63; zeznania świadka (…) , k. 244 i n.). Okolicznością bezsporną jest, iż powódka pobiera rentę po ojcu w kwocie 715 zł miesięcznie (k. 66). Zeznania świadków złożone w sprawie Sąd ocenił jako wiarygodne, dość szczegółowe oraz w znacznej mierze potwierdzone innymi dowodami i dlatego uznał, że mogą one stanowić podstawę dla ustaleń faktycznych choć w zakresie ustalenia wysokości szkód zaszła potrzeba skorzystania z upoważnienia zawartego w art. 322 k.p.c. Sąd zważył, co następuje: 1/ Powództwo co do zasady nadawało się do uwzględnienia. Spełnione zostały bowiem przewidywane w art. 417 § 1 k.c. --- STRONA 19 --- przesłanki odpowiedzialności (…) za niezgodne z prawem postępowanie (…) jako (…). Postępowanie to przybrało dwie postaci. Pierwszą z nich było działanie polegające na wydaniu pozwolenia na posiadanie broni osobie niebezpiecznej dla otoczenia. Drugą zaś zaniechanie polegające na niepodjęciu adekwatnych do sytuacji działań, które wyeliminowałyby albo wydatnie zmniejszyły niebezpieczeństwo grożące ze strony (…) poprzez jego zatrzymanie, a w każdym razie odebranie mu broni. 2/ Jeśli chodzi o w/w działanie, to ponieważ polegało ono na wydaniu decyzji administracyjnej, niezgodność z prawem powinna tu zostać stwierdzona odpowiednim orzeczeniem (art. 417 1 § 2 k.c.). Stwierdzenie takie nie nastąpiło. Brak owego stwierdzenia teoretycznie może być skutkiem jednej z trzech przyczyn. Albo zainteresowane osoby nie wszczęły odpowiedniego postępowania, albo zostało ono wszczęte, ale po merytorycznym rozpoznaniu sprawy okazało się, iż decyzja była zgodna z prawem, albo też brak stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji mógł być spowodowany przeszkodami formalnymi, sprawiającymi, iż odnośne postępowanie nie mogło się toczyć. Nie zawsze przeszkody formalne mogą być usunięte przez inicjatywę osoby zainteresowanej w uzyskaniu decyzji stwierdzającej niezgodność z prawem wcześniej wydanej decyzji. Np. osoba pragnąca uzyskać odszkodowanie za wydanie niezgodnej z prawem decyzji może nie zaliczać się do podmiotów będących stroną w postępowaniu administracyjnym mającym zmierzać do oceny prawidłowości i zgodności z prawem wcześniej wydanej decyzji, albo takie postępowanie „kontrolne” nie może się toczyć z przyczyn niezależnych od poszkodowanego. --- STRONA 20 --- W takim przypadku zasadny będzie pogląd, iż podstawą odpowiedzialności władzy publicznej za szkodę wyrządzoną wydaniem wadliwej decyzji będzie przepis art. 417 § 1 k.c., a Sąd orzekający będzie władny dokonać samodzielnie oceny czy wydana decyzja była zgodna z prawem. Za rozwiązaniem pozwalającym Sądowi na samodzielną ocenę czy wydanie decyzji o pozwoleniu na broń było zgodne z prawem, przemawia nie tylko konieczność respektowania art. 77 ust. 1 Konstytucji, ale także obserwacja, że w aktualnym uregulowaniu odpowiedzialności za szkodę spowodowaną wydaniem przez władzę publiczną orzeczenia nie ma uregulowania odnoszącego się do sytuacji, w której prawnie niemożliwe jest uzyskanie stwierdzenia niezgodności z prawem takiego orzeczenia, choć takie uregulowanie znajdowało się uprzednio w kodeksie cywilnym ( dawny art. 418 k.c.). Uchylenie tego przepisu i pominiecie przewidzianej w nim sytuacji w aktualnym uregulowaniu wskazuje na to, że ustawodawca uznał, iż tego rodzaju sytuacja będzie podlegała unormowaniu ogólnemu zawartemu w art. 417 § 1 k.c. Sąd stoi nadto na stanowisku, iż treść znajdującego się w aktach (k.161 i n.) orzeczenia dyscyplinarnego nr (…) Komendanta (…) z 22.02.2007r. w sprawie funkcjonariusza (…) (któremu udzielono nagany) w wystarczającym stopniu uzasadnia stwierdzenie, iż wydanie pozwolenia na broń (…) naruszało art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. W ocenie Sądu dokonanej na użytek niniejszej sprawy wydanie (…) pozwolenia na broń było niezgodne z art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, albowiem pozwolenie wydano osobie, co do której istniała uzasadniona obawa, że może ona użyć broni --- STRONA 21 --- w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania pozwolenia na broń nie zebrano i przeanalizowano wszystkich materiałów pozwalających podjąć właściwą decyzję, których treść powinna była spowodować wydanie decyzji odmownej. 3/ Władza publiczna w postaci (…) dopuściła się także zaniechania naruszającego obowiązki wynikające z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji. Wyżej wymieniony przepis stanowi, iż do podstawowych zadań Policji należy ochrona życia i zdrowia ludzi oraz ochrona mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra. Przepis ten określa nie tylko kompetencje Policji ale nadto nakłada na Policję obowiązek działania w ramach tych kompetencji („ do …zadań …należy”). Przy ocenie prawidłowości wykonywania obowiązków wnikających z cyt. przepisu można posłużyć się odpowiednio zastosowanym podziałem zobowiązań prywatno – prawnych na zobowiązania rezultatu i starannego działania. Jest jasne, że obowiązki Policji w tym zakresie obejmować będą powinność starannego działania. W ocenie Sądu działania podjęte w reakcji na zawiadomienie o przestępstwie złożone przez (…) były tak rutynowe i nieudolne, że można tu mówić o naruszeniu obowiązku starannego działania, a nawet zaniechaniu realizacji tego obowiązku. Nawet dla osoby nieświadomej odpowiednich technik obserwacyjno – rozpoznawczych jest bowiem oczywiste, że przede wszystkim należało objąć ochrona i obserwacją miejsce, w którym (…) mógł zrealizować swe groźby i tam go właśnie zatrzymać ( art. --- STRONA 22 --- 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji), albo przynajmniej objąć tam (…) obserwacją (art. 14 ust. 1 w/w ustawy). Jak wynika ze znajdujących się aktach opisów czynności (…) zawartych w uzasadnieniach orzeczeń Komendanta (…) nr (…) z dnia 4.01.2007r. (k. 339) i nr (…) z dnia 8.03.2007r. (k. 344) do tego nie doszło co potwierdza zeznania złożone przez świadków (…). Były jedynie plany takich działań, które z racji odległości czasowej pomiędzy zawiadomieniem o przestępstwie ( 26.07.2006r.), a dniem zabójstwa (2.08.2006r.) należało koniecznie zrealizować. Zaniechanie to jest tym bardziej naganne, że po złożeniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa gróźb karalnych, (…) został o tym fakcie powiadomiony. Nasuwa się przypuszczenie, że funkcjonariusz prowadzący go jako informatora liczył na to, że tą drogą uda się powstrzymać (…) od popełnienia karalnego czynu bez konieczności formalnego zatrzymania i odebrania broni. W przeciwnym bowiem wypadku możliwość korzystania z jego usług byłaby ograniczona, a nadto pojawiłoby się pytanie na jakiej zasadzie wcześniej uzyskał on pozwolenie na broń. Powyższe postępowanie funkcjonariuszy Policji było nie tylko niezgodne z prawem ale również można je uznać za zawinione w sensie niedołożenia należytej staranności w wykonywaniu obowiązków przewidzianych w ustawie o Policji. Podstawą odpowiedzialności za szkodę spowodowaną takim nienależytym wykonaniem obowiązków, niezgodnym z prawem, jest przepis art. 417 § 1 k.c. 4/ Sąd stoi na stanowisku, iż zarówno pomiędzy wadliwym wydaniem pozwolenia na broń, jak też pomiędzy zaniechaniem udzielenia zagrożonym osobom właściwej ochrony przez --- STRONA 23 --- zneutralizowanie osoby stwarzającej zagrożenie a powstałą szkodą zachodzi związek przyczynowy o charakterze adekwatnym ( art. 361 § 1 k.c.). Do normalnych następstw udzielenia pozwolenia na broń osobie agresywnej, skłonnej do popełnienia czynów niezgodnych z prawem, niezrównoważonej, nadużywającej alkoholu, o psychopatycznych cechach osobowości należy wysokie prawdopodobieństwo użycia tej broni niezgodnie z prawem. Również normalnym związkiem przyczynowym połączone jest ze zdarzeniem stanowiącym zrealizowanie wcześniejszej groźby zaniechanie zatrzymania osoby stwarzającej zagrożenie, zaniechanie pozbawienia jej niebezpiecznego narzędzia i zaniechania udzielenia ochrony zagrożonym. Bezzasadny w tym kontekście jest zarzut strony pozwanej, iż nawet gdyby (…) pozwolenia na broń nie otrzymał, albo nawet wtedy gdyby mu broń odebrano, i tak mógł swe groźby zrealizować w inny sposób, a więc że szkoda i tak by nastąpiła. Należy bowiem mieć na uwadze, że ocena powinna być dokonywana na gruncie zdarzeń, które rzeczywiście miały miejsce. Po drugie, niebezpieczeństwo stwarzane przez osobę nieuzbrojoną w broń palną jest zdecydowanie mniejsze nie tylko, lecz także dlatego, że nie jest wówczas możliwe zabójstwo lub spowodowanie uszkodzenia ciała bez bliższego kontaktu z ofiarą, co daje jej większe szanse obrony, ucieczki itd. 5/ Mając powyższe na uwadze roszczenia powodów zostały uznane za zasadne. Co do roszczeń powodów (…) i (…), Sąd uznał, że będą one zasługiwać na uwzględnienie w następującym zakresie: po pierwsze w zakresie szkody majątkowej polegającej na pokryciu kosztów pogrzebu w zakresie kwoty 14.374,80 ( art. 446 --- STRONA 24 --- § 1 k.c. w zw. z art. 417 § 1 k.c.), odsetki od tej kwoty na zasadzie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. zasądzono od daty wezwania do zapłaty; równoznaczne z wezwaniem było doręczenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, po drugie w zakresie szkody majątkowej doznanej przez każdego z tych powodów, obejmującej kwoty po 50.000 zł (art. 446 § 3 k.c. w zw. z art. 417 § 1 k.c.), po trzecie w zakresie krzywdy doznanej przez każdego z tych powodów wymagającej zadośćuczynienia pieniężnego, dla którego stosowną kwotą będzie kwota 100.000 zł dla każdego z tych powodów (aktualnie art. 446 § 4 k.c. w zw. z art. 417 § 1 k.c., poprzednio art. 448 w zw. z art. 24 § 1 k.c.). Odsetki od kwot zasądzonych tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania za szkodę trudno wymierną zasądzono od daty orzekania. Co do roszczeń powódki (…), Sąd uznał, że będą one zasługiwać na uwzględnienie w następującym zakresie: po pierwsze w zakresie kwoty 100.000 zł odszkodowania za szkodę majątkową związaną ze śmiercią ojca – art. 446 § 3 k.c. w zw. z art. 417 § 1 k.c., po drugie w zakresie kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej (aktualnie art. 446 § 4 k.c., poprzednio art. 448 w zw. art. 24 § 1 k.c. i art. 417 § 1 k.c.), po trzecie w zakresie renty bieżącej w kwocie 535 zł obliczonej w ten sposób, że skoro potrzeby powódki winny być zaspokajane przez wydatkowanie kwoty 2500 zł, to na każdego z rodziców wypadało po 1250 zł ( art. 129 § 2 k.r.o.). Jeśli powódka z racji śmierci ojca otrzymuje (i otrzymywała ) z ZUS rentę w --- STRONA 25 --- kwocie 715 zł, to po odliczeniu tej kwoty (compensatio lucrii cum damno) pozostaje kwota 535 zł ( art. 446 § 2 k.c. w zw. z art. 417 § 1 k.c.), po czwarte w zakresie renty zaległej za okres 52 miesięcy (od sierpnia 2006 do grudnia 2010r.), co przy rencie wyliczonej na kwotę 535 zł daje iloczyn w postaci kwoty 27.820 zł ( art. 446 § 2 k.c. w zw. z art. 417 § 1 k.c.). Odsetki od całej kwoty 227.820 zł zasądzono od daty orzekania na zasadzie art. 481 § 1 i 2 k.c. 6/ O kosztach orzeczono na zasadzie art. 98 k.p.c.