Wyrok I C 593/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w Opolu I

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 593/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2016 r. Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Izabela Bogusz Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Gabriel po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2016 r. w Opolu sprawy z powództwa A. Z. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu nr 1 w S. o zapłatę I. oddala powództwo, II. odstępuje od obciążania powoda obowiązkiem zwrotu pozwanemu kosztów zastępstwa procesowego. Na oryginale właściwy podpis Sygn. akt I C 593/15 UZASADNIENIE Powód A. Z. w pozwie przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu nr 1 w S., wniósł o zasądzenie kwoty 353.500 zł tytułem zadośćuczynienia za osadzenie go w okresie od 29 lutego 2012 r. do 5 lutego 2014 r. (707 dni) w celach przeznaczonych dla osób palących, pomimo iż nigdy nie był osoba palącą. Powód wyliczył swoje roszczenie przyjmując po 500 zł za każdy dzień pobytu w celach dla osób palących. Ponadto powód podniósł, że doszło do osadzenia go w celach przeznaczonych dla osób palących na podstawie oświadczenia złożonego przez niego w dniu 18 listopada 2011 r. w Areszcie Śledczym w K., do czego został zmuszony przez wychowawcę. Pozwany w odpowiedzi na pozew z dnia 27 października 2015 r. ( k. 18-33) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej według norm przepisanych tj. kwoty 7.200 zł. W uzasadnieniu pozwany w pierwszej kolejności podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda o wypłatę mu zadośćuczynienia za okres sprzed 16 września 2012 r., jak również, że powód nie skarżył się iż został osadzony z palącymi więźniami, z czego należy domniemywać, że godził się na osadzenie w celi z takimi osobami. --- STRONA 2 --- Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód przebywał w pozwanym zakładzie karnym od dnia 29 lutego 2012 r. W dacie przybycia oświadczył, że nie pali papierosów. W dniu 22 marca 2012 r. zadeklarował się już jako osoba paląca. Powód od początku osadzenia w pozwanym zakładzie przebywał w celi dla osób palących, domagał się zmiany celi, ale nie zostało to uwzględnione. Powód opuścił pozwany zakład w dniu 5 lutego 2014 r. dowód: pismo pozwanego z 8.01.2016r. – k. 55, zeznania świadka D. S. – k. 56v. Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę dla zgłoszonego roszczenia stanowią art. 23 i 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. oraz art. 417 § 1 k.c.. Wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymogów nowożytnego państwa, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego. Stanowi o tym wprost art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. ( Dz.U. z 1977 r. Nr 38 , poz. 167 ), głoszący, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem godności człowieka. Także art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności stanowiący, że nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu, wprowadza obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w zakładach karnych godziwych i humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nie naruszających godności ludzkiej. Odpowiednikami powyższych norm prawa międzynarodowego są art. 40, 41 ust.4 i 47 Konstytucji RP wprowadzające wskazane zasady na grunt prawa polskiego ( wyrok SN z dnia 28.02.2007r. V CSK 431/06 , OSNC 2008 nr 1 , poz. 13). Art. 448 k.c. stanowi, iż w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Natomiast art. 24 k.c. stanowi podstawę roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Przesłanką odpowiedzialności za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawność działania, przez którą rozumie się działanie sprzeczne z porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego. Przepis ten przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, zatem na pozwanym ciąży obowiązek wykazania, iż jego działanie było zgodne z prawem. Powód natomiast winien wykazać, że doszło do naruszenia dobra osobistego. Bezprawność działania wyłącza: 1) działanie w ramach porządku prawnego, 2) wykonywanie prawa podmiotowego, 3) zgoda pokrzywdzonego, 4) działanie w obronie uzasadnionego interesu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podnieść należy, iż w ocenie Sądu powód w żaden sposób nie wykazał, zgodnie z regułą wynikającą z art. 6 k.c. w z art. 232 k.p.c., by w trakcie pobytu w Zakładzie Karnym nr 1 w S. doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Analizując ustalenia dokonane w przedmiotowej sprawie, należy stwierdzić że powód nie udowodnił, że doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, że w wyniku tego doznał szkody, jak również w żaden sposób nie wykazał związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy działaniem pozwanego, a hipotetyczną, poniesioną przez niego szkodą, a co za tym idzie nie wykazał również wysokości ewentualnej szkody. Nie jest bowiem wystarczające samo tylko twierdzenie, że w okresie w którym przebywał w jednostce penitencjarnej pozwanego nie zapewniono mu odpowiednich warunków bytowych, poprzez umieszczenie go w celach dla osób palących. --- STRONA 3 --- Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda o wypłatę mu zadośćuczynienia za okres sprzed 16 września 2012 r., który w ocenie Sądu zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 442 1 §1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Ponieważ powód łączy swoją krzywdę wywołaną osadzeniem go z palącymi więźniami, to należy przyjąć, że już w chwili osadzenia wiedział o swojej szkodzie (krzywdzie) i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia (pozwanym). Oznacza to, że początkowy bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z pierwszym dniem, kiedy w jego ocenie miało dojść do naruszenia jego dóbr osobistych, który powód określa od 29 lutego 2012 r. do 5 lutego 2014 r. Powód złożył pozew w dniu 11 września 2015 r. ( k. 5 ), zatem mógłby dochodzić jedynie zadośćuczynienia za okres przypadający w okresie trzech lat przed złożeniem pozwu, tj. od 11 września 2012 r. Za okres wcześniejszy jego roszczenie uległo przedawnieniu i nie może już być dochodzone przed sądem. Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe celem ustalenia czy doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Z pisma pozwanego z dnia 8 stycznia 2016 r. wynika, że w okresie od 29 lutego 2012 r. do 21 marca 2012 r., pomimo iż powód deklarował się jako niepalący, przebywał on z osadzonymi, którzy używali wyrobów tytoniowych. Następnie, w dniu 22 marca 2012 r. zadeklarował, że jest osoba palącą i był osadzony z innymi palącymi więźniami. Wynika stąd, że do ewentualnego naruszenia dóbr osobistych powoda mogło dojść tylko w okresie od 29 lutego do 22 marca 2012 r., jednak poza okolicznością, iż roszczenie o zadośćuczynienie za ten okres uległo już przedawnieniu, należy mieć na uwadze, że osoba osadzona musi się liczyć z ograniczeniami i dolegliwościami, gdyż sam fakt odbywania kary pozbawienia wolności, wiąże się z istotnym ograniczeniem wolności człowieka. Ponadto, wkrótce po osadzeniu w pozwanym zakładzie, powód zadeklarował się jako palący, zatem jego ewentualna krzywda wywołana w trakcie pierwszego miesiąca nie była tego rodzaju by zasługiwała na rekompensatę pieniężną. Krótkotrwałe osadzenie z innymi palącymi, do których powód wkrótce dołączył nie pozwala na uznanie iż odbywał karę w niegodziwych czy nieludzkich warunkach, co dopiero uzasadniałoby zasądzenie zadośćuczynienia. Niedogodności które go spotkały w związku z odbywaniem kary w takim samym stopniu dotyczyły innych osadzonych. Warunki te zaś były takie jakie w danej sytuacji mogła optymalnie zapewnić administracja zakładu. Dolegliwości, z którymi spotkał się powód podczas wykonywania kary pozbawienia wolności nie wykraczały poza normalny zakres wynikający z istoty tej kary. W sprawie brak jest również związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy domniemaną krzywdą powoda, a działaniem pozwanego. W toku postępowania powód, pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wykazał, że działanie pozwanego było bezprawne, zatem brak jest podstaw do dochodzenia zadośćuczynienia w oparciu o art. 417 k.c.. Powód nie wykazał by, tak jak twierdził, został zmuszony do złożenia oświadczenia o paleniu, wobec czego Sąd uznał, że złożył je z własnej woli. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie powołanych przepisów orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 102 k.p.c., gdyż powód jest w złej sytuacji materialnej. Od dnia 14 marca 2011 r. przebywa w zakładach karnych, nie posiada żadnych dochodów ani też majątku ruchomego i nieruchomego. Na oryginale właściwy podpis Za zgodność: