§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
wykluczenia powoda ze spółdzielni w rozumieniu art. 24 prawa spółdzielczego. Zgodnie zaś z art. 24 § 10 pkt 4 prawa spółdzielczego wykluczenie członka ze spółdzielni staje się skut

Postanowienie I C 589/13

wykluczenia powoda ze spółdzielni w rozumieniu art. 24 prawa spółdzielczego. Zgodnie zaś z art. 24 § 10 pkt 4 prawa spółdzielczego wykluczenie członka ze spółdzielni staje się skuteczne dopiero po prawomocnym oddaleniu p

Teza / krótkie omówienie

wykluczenia powoda ze spółdzielni w rozumieniu art. 24 prawa spółdzielczego. Zgodnie zaś z art. 24 § 10 pkt 4 prawa spółdzielczego wykluczenie członka ze spółdzielni staje się skuteczne dopiero po prawomocnym oddaleniu p

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 maja 2015 r. I ACa 956/14 TEZA nieoceniana co do aktualności I. II. UZASADNIENIE Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SA Ewa Popek. Sędziowie SA: Jerzy Nawrocki (spr.), Alicja Surdy. Sentencja Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa A. M. przeciwko (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w L. o uchylenie uchwały Rady Nadzorczej z dnia 23 kwietnia 2013 r. nr (...) i stwierdzenie nieważności ewentualnie uchylenie uchwały Rady Nadzorczej z dnia 14 stycznia 2014 r. nr (...) na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt I C 589/13: oddala apelację; zasądza od pozwanej (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w L. na rzecz powoda A. M. kwotę 377 (trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Uzasadnienie faktyczne Wyrokiem z dnia 23 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Lublinie: - ustalił nieważność uchwały Rady Nadzorczej (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w L. nr (...) z 14 stycznia 2014 r. podjętej w sprawie uchylenia uchwały nr (...) Rady Nadzorczej tej Spółdzielni, przedmiotem której było wykluczenie A. M. ze Spółdzielni (pkt. I wyroku); - uchylił uchwałę Rady Nadzorczej (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w L. nr (...) z 23 kwietnia 2013 r. o wykluczeniu A. M. ze Spółdzielni (pkt. II wyroku); - zasądził od pozwanego (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w L. na rzecz powoda A. M. kwotę 400 zł tytułem kosztów procesu (pkt. III wyroku). Przedmiotem rozpoznania Sądu Okręgowego było żądanie uchylenia uchwały Rady Nadzorczej (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w L. nr (...) z 23 kwietnia 2013 r., zgłoszone w sprawie niniejszej oraz żądanie o ustalenia nieważności ewentualnie uchylenia uchwały Rady Nadzorczej (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w L. nr (...) z 14 stycznia 2014 r., zgłoszone w sprawie I C 225/14. Sąd Okręgowy połączył obydwie sprawy do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r. (k. 69). Sąd Okręgowy ustalił, że (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) z siedzibą w L. zarejestrowana została w KRS 25 lipca 2008 r. Jej zadaniem było m.in. wykupienie od Spółdzielni Budowlano -Mieszkaniowej (...) w L. - budynków przy ul. (...), wchodzących w skład masy upadłości tej Spółdzielni. Postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia 14 lutego 2005 r. ogłoszona została upadłość Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej (...) w L., obejmującą likwidację majątku. W wyniku tego postępowania Spółdzielnia (...) została wykreślona z rejestru spółdzielni. W dniu 2 kwietnia 2009 r. Syndyk masy upadłości Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej (...) sprzedał (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z siedzibą L. prawo użytkowania wieczystego zabudowanych nieruchomości wraz z własnością posadowionych na gruncie trzech budynków zlokalizowanych w L. przy ul. (...). Prawa te były obciążone w dacie zbycia spółdzielczymi własnościowymi prawami do lokali mieszkalnych i usługowych. W toku postępowania upadłościowego Syndyk masy upadłości przyjął w poczet członków Spółdzielni Przedsiębiorstwo (...) w upadłości i P. P. Syndyk zbywając budynki pozwanej Spółdzielni stwierdził, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr (...) przysługuje K. i G. małż. G., którzy w dniu 22 lutego 2009 r. nabyli od P. P. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego nr (...) o powierzchni 69,30 m . (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) wydała małż. G. zaświadczenie o prawie do lokalu nr (...). W dniu 5 sierpnia 2009 r. małżonkowie G. zbyli przysługujące im prawo do lokalu nr (...) powodowi w sprawie niniejszej - A. M. 2 I ACa 956/14 - Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie --- STRONA 2 --- 1) 2) 3) 1) 2) 3) W dniu 5 września 2009 r. uchwałą zarządu (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w L. nr (...) A. M. przyjęty został w poczet członków i wpisany do rejestru członków spółdzielni. Powód nabył prawo do lokalu użytkowego, w którym prowadzi zakład fryzjerski. Korzysta z dwóch pomieszczeń przedzielonych wspólnym korytarzem. Pomiędzy powodem a Spółdzielnią trwa spór dotyczący wielkości przysługującemu powodowi lokalu i wysokości opłat eksploatacyjnych za ten lokal. Spór ten jest przedmiotem rozpoznania w toczących się sprawach prowadzonych przed Sądem Rejonowym (...) w L. sygnatura (...) oraz (...). Pismem z dnia 13 marca 2013 r. A. M. został poinformowany przez zarząd Spółdzielni, że w dniu 16 kwietnia 2013 r. odbędzie się posiedzenie rady nadzorczej, na którym to będzie rozpatrywana sprawa jego wykluczenia ze Spółdzielni z powodu: uchylania się od terminowego wykonywania zobowiązań wobec Spółdzielni, dokonania zmiany przeznaczenia lokalu bez posiadania przewidzianych prawem pozwoleń, naruszenia zasad współżycia społecznego przez zajęcie pomieszczeń administracyjnych, korytarza piwnicznego i utrudnianie dojścia do piwnic. Powód zgłosił się na posiedzenie rady nadzorczej w dniu 16 kwietnia 2013 r. Złożył wyjaśnienia, oraz pismo wraz z wnioskiem o przesunięcie terminu do jego wykluczenia do czasu rozpatrzenia stawianych mu zarzutów przez Nadzór Budowlany w L., oraz spraw sądowych. W dniu 23 kwietnia 2013 r. rada nadzorcza podjęła uchwałę nr (...) o wykluczeniu powoda z rejestru członków spółdzielni z powodu: uchylania się od terminowego wykonywania zobowiązań wobec Spółdzielni, dokonania zmiany przeznaczenia lokalu bez posiadania przewidzianych prawem pozwoleń, naruszenia zasad współżycia społecznego przez zajęcie pomieszczeń administracyjnych, korytarza piwnicznego i utrudnianie z dojścia do piwnic. Powód został zawiadomiony o podjęciu uchwały pismem z dnia 24 kwietnia 2013 r., z pouczeniem, że może odwołać się do walnego zgromadzenia bądź zaskarżyć uchwałę do sądu w terminie 6 tygodni od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. O terminie posiedzenia rady 23 kwietnia 2013 r., na którym podjęto uchwałę powód nie został poinformowany. W dniu 7 czerwca 2013 r. powód wystąpił z pozwem o uchylenie uchwały nr (...). (koperta k. 10). Po wniesieniu pozwu przez powoda, w dniu 19 listopada 2013 r. zarząd Spółdzielni podjął uchwałę nr (...) o uchyleniu uchwały nr (...) z 5 września 2009 r. w części przyjmującej A. M. w poczet członków spółdzielni. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że powód nie nabył skutecznie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nr (...) przy ul (...) w L. Prawo to nigdy nie powstało, gdyż poprzednikowi prawnemu powoda zostało nadane przez nieuprawniony podmiot (Syndyka) i umowa ustanawiająca prawo jest nieważna. W konsekwencji podjętej uchwały (...), w dniu 14 stycznia 2014 r. rada nadzorcza podjęła uchwałę o uchyleniu uchwały nr (...) z 23 kwietnia 2013 r. w sprawie wykluczenia A. M. ze Spółdzielni. W uzasadnieniu wskazano, że Uchwała nr (...) została podjęta na skutek prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie I C 723/10 Sądu Okręgowego w Lublinie, w której przesądzono, że syndyk masy upadłości Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej (...) nie miał żadnych uprawnień do przyjmowania w poczet członków spółdzielni (...). Zatem nabycie prawa przez A. M. od małżonków G., którzy nabyli prawo od P. P. było nieskuteczne. Z tych względów zarząd uchylił uchwałę o przyjęciu w poczet członków spółdzielni (...). Wobec braku uchwały kreującej członkostwo A. M., rada nadzorcza pozwanej Spółdzielni uznała potrzebę wyeliminowania z obrotu prawnego uchwały rady nadzorczej nr (...) z 23 kwietnia 2013 r., wykluczającej A. M. z członków Spółdzielni, gdyż jest ona bezprzedmiotowa. Sąd Okręgowy wskazał, że rada nadzorcza może podejmować uchwały jedynie w granicach swego działania (art. 46 Prawa spółdzielczego). Przekroczenie tego zakresu oznacza naruszenie prawa, a uchwała podjęta z naruszeniem prawa jest bezwzględnie nieważna (art. 58 § 1 k.c.). Dlatego uchwała z dnia 14 stycznia 2014 r. rady nadzorczej o uchyleniu uchwały nr (...) z 23 kwietnia 2013 r. jest wadliwa i podlega wyeliminowaniu na zasadzie art. 58 k.c. Odwołanie oświadczenia woli przez spółdzielnię bez zgody członka jest nieskuteczne, chyba że doszło jednocześnie z oświadczeniem lub wcześniej (art. 61 § 1 zd. 2 k.c.).Utrata członkostwa na skutek podjęcia uchwały o wykluczeniu członka ze spółdzielni następuje nie w chwili doręczenia członkowi spółdzielni oświadczenia spółdzielni o wykluczeniu, ale z chwilą prawomocnego oddalenia przez sąd powództwa o uchylenie uchwały rady nadzorczej - art. 24 § 10 Prawa spółdzielczego. Powód ma interes prawny w ustaleniu jej nieważności w rozumieniu art. 189 k.p.c. Z tych względów Sąd Okręgowy w pkt I wyroku stwierdził nieważność uchwały z dnia 14 stycznia 2014 r. oznaczonej nr (...). Odnosząc się do powództwa o uchylenie uchwały nr (...) z dnia 23 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 24 § 2 Prawa spółdzielczego, wykluczenie członka ze spółdzielni może nastąpić w wypadku, gdy z jego winy umyślnej lub z powodu rażącego niedbalstwa dalsze pozostawanie w spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu spółdzielni lub dobrymi obyczajami. Statut (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w L. określa przyczyny wykluczenia w § 21, który w ust. 1 powiela treść art. 24 § 2 Prawa --- STRONA 3 --- 1. 2. a. b. I. 1. 2. II. 1. a. spółdzielczego. Ust. 2 stanowi zaś, że wykluczenie członka ze spółdzielni może nastąpić: z przyczyn uzasadniających według przepisów kodeksu pracy rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, w razie ciężkiego naruszenia obowiązków członkowskich albo umyślnego działania na szkodę Spółdzielni, w szczególności: uporczywego i świadomego naruszania postanowień statutu, obowiązujących w Spółdzielni regulaminów i uchwał organów Spółdzielni, zalegania z wpłatą zadeklarowanych udziałów przez okres 6 miesięcy. Sąd Okręgowy wskazał, że w procesie o uchylenie uchwały ciężar dowodu istnienia podstaw do wykluczenia spoczywa na spółdzielni (art. 6 k.c.), a przy ocenie zasadności wykluczenia konieczne jest zbadanie wagi uchybienia, stopnia winy i skutków dla spółdzielni z punktu widzenia możliwości dalszego pozostawania członka w spółdzielni (wyrok SN z 19 marca 2003 r., sygn. akt I CKN 144/01, Legalis). Jeżeli przyczyną wykluczenia członka ze spółdzielni było nieregulowanie obciążających go należności na rzecz spółdzielni, to przy ocenie zasadności wykluczenia decydujące znaczenie ma nie to, czy istotnie miał on obowiązek należności te uiścić, lecz to, czy sprzeciwiając się ich płaceniu miał, przynajmniej w swoim przekonaniu, usprawiedliwione podstawy do powstrzymania się ze świadczeniem. Jeżeli bowiem między członkiem, a spółdzielnią trwa spór wynikający z wzajemnych zarzutów dotyczących niewykonywania zobowiązań i członek spółdzielni z tej przyczyny miał, przynajmniej w swoim przekonaniu, uzasadnione podstawy do powstrzymania się ze spełnieniem obciążających go świadczeń, nie ma z reguły podstaw do zakwalifikowania takiego postępowania jako zawinionego i uporczywego działania na szkodę spółdzielni, w rozumieniu art. 24 Prawa spółdzielczego (wyrok SN z 26 września 2007 r., sygn. akt IV CSK 122/07, M. Spół. 2008/1/48; wyrok SN z 19 lutego 2002 r., sygn. akt IV CKN 789/00, LEX 78369). W ocenie Sądu Okręgowego wykluczenie członka ze spółdzielni jest środkiem zbyt surowym, jeśli się zważy, że spółdzielnia może wytoczyć powództwo o zasądzenie należnych kwot, co w przypadku powoda uczyniła. Sąd Okręgowy podniósł, że wskazane przez radę nadzorczą przyczyny wykluczenia nie dawały podstaw do zastosowania tak drastycznego środka. Spółdzielnia w przekonaniu swych racji mogła podjąć inne kroki prawne przeciwko powodowi, a nie tak drastyczne jak wykluczenie ze Spółdzielni Uchwała o wykluczeniu jest niezgodna z regulacją art. 24 § 2 ustawy Prawo spółdzielcze, ponieważ członka można wykluczyć tylko z powodu winy umyślnej bądź rażącego niedbalstwa. W ocenie Sądu Okręgowego takiego zachowanie nie można przypisać powodowi. Istniejący między stronami spór co do wysokości opłat, powierzchni lokalu, zajęcia części piwnicy bezprawnie i zakresu prowadzonej przez powoda w budynku działalności gospodarczej wymaga wyjaśnienia, ale nie daje jeszcze podstaw do wykluczenia z członków Spółdzielni. Uwzględniając powództwo Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda koszty procesu na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Powyższy wyrok zaskarżyła w całości pozwana Spółdzielnia, która zarzuciła Sądowi pierwszej instancji: naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie: art. 4 ust. 1 i art. 3 ustawy dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1222) polegające na błędzie subsumcji czyli na nieprawidłowym podciągnięciu konkretnego stanu faktycznego ustalonego w sprawie pod abstrakcyjny stan zawarty w hipotezie normy prawnej i w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu normy prawnej poprzez błędne przyjęcie, że stan faktyczny w niniejszej sprawie pozwala na uznanie, że powodowi przysługuje skutecznie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu i tym samym ma legitymację do bycia członkiem spółdzielni, gdy tymczasem jedynym tytułem jaki przysługuje powodowi zgodnie z przepisami jest bezumowne użytkowanie, co wyklucza możliwość bycia członkiem spółdzielni, gdyż nie nabył od swoich poprzedników skutecznie swojego prawa, z uwagi na nieważność z mocy prawa czynności związanych z powstaniem tego prawa, art. 24 ustawy z dnia 16 września 1982 r. prawo spółdzielcze (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1443) poprzez błędną wykładnię treści tego przepisu, polegającą na błędnym uznaniu, że zgodnie z dyspozycją tego przepisu powód, któremu nie przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest traktowany jako członek spółdzielni pomimo nieistnienia spółdzielczego własnościowego prawa powoda i uchylenia w związku z tym oświadczenia woli organu spółdzielni co do członkostwa powoda naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: naruszenie przepisu art. 233 § 1 k.p.c. poprzez: brak wszechstronnego rozważenia materiału sprawy z pominięciem dowodów znajdujących się w aktach sprawy, wskazujących na brak skutecznego ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu powoda, gdyż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dacie 22 czerwca 2007 r. (data ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nr (...) przez syndyka na rzecz poprzednika powoda, P. P.) najpierw zostało ustanowione spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, który nie miał zaświadczenia o samodzielności (czyli nie mógł występować w --- STRONA 4 --- b. c. d. e. 2. obrocie prawnym) a następnie syndyk (jako osoba nieuprawniona) przyjęła w poczet członków P. P., co spowodowało nieważność tej czynności z mocy prawa i w konsekwencji brak wykreowania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nr (...), przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i przyznanie wiarygodności i mocy dowodowej twierdzeniom powoda, co do użytkowania go zgodnie z prawem w sytuacji, gdy powód dokonał samowoli budowlanej i nie zgłosił tego faktu do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który prowadzi postępowanie w tej sprawie, niedokonanie przez sąd wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego poprzez pominięcie dowodów przedstawionych przez stronę pozwaną a świadczących o tym, że powód nie może być uznany za członka spółdzielni skoro nie nabył skutecznie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, ponieważ to prawo nie powstało skutecznie, gdyż czynności związane z powstaniem tego prawa są obarczone na zasadzie art. 58 k.c. bezwzględną nieważnością. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i odmowa wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom przedstawiciela strony pozwanej A. B. (1) wskazującym, że organ spółdzielni nie miał uprawnień zgodnie z przyznanymi kompetencjami ustawowymi do zajmowania się sprawą nie członka, sprzeczność ustaleń sądu z treścią zebranego materiału dowodowego poprzez niewyprowadzenie wniosków z ustalonych przez siebie okoliczności dotyczących poprzedników prawnych powoda i faktu powstania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu obarczonego wadą na zasadzie art. 58 k.c. naruszenie przepisu art. 328 § 1 k.p.c. poprzez sporządzenie uzasadnienia nie odpowiadającego wymaganiom, jakie stawia przepis a sprowadzające się do pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych w zakresie ustalenia przesłanek, jakie zaistniały przy powstaniu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w przypadku poprzedników powoda i konsekwencji, jakie ta sytuacja wywarła na prawo powoda, w tym na jego legitymację jako członka spółdzielni. Sąd nie wskazał w uzasadnieniu przyczyn, dla których dowodom strony pozwanej odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Mając powyższe zarzuty na uwadze pozwana (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z kosztami opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego złożonego w niniejszej sprawie, ewentualnie z ostrożności procesowej wniosła również o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Powód wnosił o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu. Uzasadnienie prawne Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja nie jest uzasadniona. Wyrok Sądu Okręgowego odpowiada prawu, chociaż Sąd Apelacyjny nie podziela wszystkich wniosków Sądu Okręgowego. Powód w pierwszym z pozwów wnosił o uchylenie uchwały Rady Nadzorczej pozwanej Spółdzielni o wykluczeniu powoda ze Spółdzielni. Celem takiego postępowania jest wyjaśnienie, czy zachowanie członka spółdzielni, określone konkretnie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały organu spółdzielni, stanowiło podstawę wykluczenia ze spółdzielni. Sąd bada w pierwszej kolejności czy takie zachowanie rzeczywiście miało miejsce, a następnie ocenia czy stanowi ono podstawę do wykluczenia, ze względu na określone w art. 24 § 2 pr. spółdz. przesłanki wykluczenia członka, tj. winę umyślną lub rażące niedbalstwo członka, wskutek którego dalsze jego pozostawanie w spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu spółdzielni lub dobrymi obyczajami. Zakres sądowej kontroli zasadności przyczyn wykluczenia członka spółdzielni jest zdeterminowany treścią uchwały o wykluczeniu i sąd w postępowaniu o uchylenie uchwały wykluczającej nie może badać, czy istniały jeszcze inne przyczyny niepowołane w uchwale, które mogłyby ewentualnie uzasadniać jego wykluczenie. Rola sądu w tym postępowaniu polega nie na ocenie całokształtu zachowania się i działalności członka, lecz jedynie na zbadaniu, czy przyczyny, podane w uchwale o wykluczeniu istniały i czy wykluczenie członka spółdzielni z tych właśnie przyczyn nie naruszało przepisów prawa lub postanowień statutu (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 września 2002 r., sygn. II CKN 916/00, Lex 56897, wyroku z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I CSK 335/06, Lex 507984 ). Sąd rozpoznający sprawę jest zatem związany uzasadnieniem uchwały i wskazanymi w uchwale podstawami wykluczenia powoda ze Spółdzielni, w takim znaczeniu, że inne zarzuty stawiane członkowi nie mogą stanowić przedmiotu rozpoznania. Z tego względu w sprawie o uchylenie uchwały Rady Nadzorczej nr (...) o wykluczeniu powoda ze Spółdzielni bez znaczenia pozostaje fakt podjęcia w toku niniejszej sprawy, w dniu 19 listopada 2013 r. przez Zarząd Spółdzielni uchwały nr (...) o uchyleniu uchwały Zarządu z dnia 5 września 2009 r. nr (...) o przyjęciu powoda w poczet członków Spółdzielni. Uchwała ta podjęta została później i nawet gdyby przyjąć, że skutkuje ona pozbawieniem powoda przymiotu członka Spółdzielni (w tym zakresie toczy się odrębny spór), to skutek ten mógłby być osiągnięty dopiero po prawomocnym rozstrzygnięciu przez Sąd powództwa o uchylenie tej uchwały, ewentualnie po zakończeniu postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności takiej uchwały. Jest okolicznością bezsporną, że powód zaskarżył do Sądu uchwałę Zarządu z dnia 19 listopada 2013, nr (...) wnosząc o jej uchylenie ewentualnie stwierdzenie jej nieważności. Sprawa jest w toku przed Sądem Okręgowym wL. sygn. akt (...)[ notatka i pismo SO w Lublinie k. 261, oświadczenie powoda na rozprawie apelacyjnej). --- STRONA 5 --- Tymczasem zarzuty apelacji zmierzają do podważenia zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego, tylko na tej podstawie, że w ocenie apelującego powód nie "legitymuje się przesłankami do bycia członkiem Spółdzielni", ze względu na uchylenie przez Zarząd Spółdzielni uchwałą z dnia 19 listopada 2013 r. uchwały Zarządu z dnia 5 września 2009 r. o przyjęciu powoda w poczet członków Spółdzielni. Należy powtórzyć, że kwestia oceny zasadności i skuteczności podjętej przez Zarząd Spółdzielni uchwały z dnia 19 listopada 2013 r., nie ma żadnego znaczenia dla rozpoznania sprawy niniejszej z tego względu, że podnoszone w uchwale Zarządu okoliczności są okolicznościami nowymi w stosunku do tych, które były podstawą podjęcia przez Radę Nadzorczą uchwały z dnia 23 kwietnia 2013, nr (...) o wykluczeniu powoda ze Spółdzielni. Skoro zaś zakres sądowej kontroli w sprawie o uchylenie uchwały o wykluczeniu ze Spółdzielni ograniczony jest wyłącznie do tych okoliczności, które były podstawą podjęcia uchwały przez Radę Nadzorczą o wykluczeniu, podnoszone w apelacji zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego wskazane w pkt II. 1 "a", "c", "e", i zarzuty naruszenia prawa materialnego wskazane w pkt I. apelacji, nie mogły odnieść żadnego skutku. Nie są również uzasadnione zarzuty naruszenia prawa procesowego w zakresie dotyczącym oceny Sądu dotyczącej dokonania przez powoda samowoli budowlanej (zarzut II. 1 "b"). Sąd Apelacyjny w tym zakresie podziela ocenę Sądu Okręgowego, że dopóty dopóki trwa spór powoda ze spółdzielnią dotyczący zakresu przysługującego mu prawa i postępowanie wyjaśniające w tym przedmiocie toczy się przed właściwymi organami, dopóty brak jest podstaw do formułowania wobec powoda na tym tle zarzutów mających uzasadnić jego wykluczenie ze Spółdzielni. Zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów poprzez zakwestionowanie zeznań świadka A. B. w zakresie braku uprawnień organu spółdzielni do zajmowania się sprawą powoda, gdyż nie jest on członkiem Spółdzielni (zarzut II.1 "d"), należy oceniać w kategoriach nieporozumienia. To czy powód pozostaje członkiem Spółdzielni, czy nie, jest kwestią prawną i nie zależy od oceny świadka. Podstawą orzekania jest stan faktyczny wynikający z dokumentów, które nie były kwestionowane w sprawie. Ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego dotyczące kolejności i treści podejmowanych uchwał przez organy Spółdzielni dotyczące powoda, są prawidłowe, a Sąd Apelacyjny przyjmuje je za własne. Oczywiście nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 328 k.p.c. (zarzut II.2). Uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie wskazane w tym przepisie elementy. Okoliczności faktyczne w zasadzie nie były sporne. Natomiast ocena prawna została przez Sąd przedstawiona w sposób nie budzący wątpliwości co do motywów rozstrzygnięcia. Ominięcie przez Sąd okoliczności nieistotnych w sprawie, nie mających wpływu na treść rozstrzygnięcia nie stanowi naruszenia art. 328 k.p.c. Na zakończenie powyższych rozważań podkreślić należy, że Sąd Apelacyjny w całości podziela ocenę Sądu Okręgowego co do braku uzasadnionych podstaw do podjęcia przez Radę Nadzorczą w dniu 23 kwietnia 2013 r. uchwały nr (...) o wykluczeniu powoda ze Spółdzielni. Prawidłowa jest ocena Sądu Okręgowego, że jeżeli pomiędzy powodem a Spółdzielnią istnieje spór co do wielkości przysługującego powodowi lokalu, którego konsekwencją jest spór dotyczący wysokości i sposobu naliczania opłat eksploatacyjnych za korzystanie z lokalu oraz spór dotyczący zajęcia przez powoda bezprawnie części budynku, to w żadnym przypadku nie można się zgodzić, aby te kwestie sporne były rozwiązywane przez Spółdzielnię poprzez wykluczenie członka ze Spółdzielni. Sąd Apelacyjny podziela ocenę Sądu pierwszej instancji, że po pierwsze rozstrzyganie tego rodzaju sporów jest możliwe w innym trybie przewidzianym prawem. Po drugie zaś skoro istnieje spór, konieczne jest wyjaśnienie stanowisk stron w tym względzie, gdyż na obecnym etapie sporu nie wiadomo czyja racja odpowiada prawu. Wreszcie - na co wskazał Sąd Okręgowy - samo uznanie racji Spółdzielni w tym sporze, także nie daje podstawy do przypisania powodowi winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa nie dającego się pogodzić z dalszym pozostawaniem powoda w spółdzielni ze względu na postanowienia statutu spółdzielni lub dobre obyczaje, a tylko spełnienie tej przesłanki uzasadnia wykluczenie członka ze spółdzielni. Dla oceny prawidłowości wyroku Sądu pierwszej instancji zasadnicze znaczenie ma jednak ocena, czy przed zamknięciem rozprawy przed Sądem Okręgowym zaskarżona uchwała Rady Nadzorczej z dnia 23 kwietnia 2013 r. została skutecznie uchylona uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 14 stycznia 2014 r., nr (...). Pozytywne przesądzenie tej okoliczności skutkowałoby oceną wyeliminowania z porządku prawnego zaskarżonej uchwały przed zamknięciem rozprawy, co czyniłoby postępowanie w sprawie bezprzedmiotowym. W tym zakresie powód wniósł drugi pozew połączony do wspólnego rozpoznania i orzekania. Sąd Apelacyjny nie podziela oceny Sądu Okręgowego co do bezwzględnej nieważności uchwały Rady Nadzorczej z dnia 14 stycznia 2014 r., nr (...), przedmiotem której było uchylenie uchwały Rady Nadzorczej z dnia 23 kwietnia 2013 r., nr (...), z przyczyn wskazanych przez Sąd Okręgowy. Sąd pierwszej instancji poprzestał na ocenie, że odwołanie oświadczenia woli przez spółdzielnię bez zgody członka jest nieskuteczne, a powód ma interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. do zaskarżenia uchwały. W orzeczeniu z dnia 5 września 1961 r. I CR 724/60 (Lex 105365), Sąd Najwyższy wskazał, że istnieją pewne kategorie uchwał walnych zgromadzeń, które nie mogą ulec zmianie z tego tylko powodu, że członkowie zebrani na następnym zgromadzeniu uznają je za niesłuszne czy niecelowe. Do tej kategorii uchwał należą przede wszystkim uchwały, które stały się źródłem nabycia praw przez określone osoby. Jednak poza tą kategorią uchwał pozostają uchwały, które mogą być przez walne zgromadzenia uchylane i zmieniane bez żadnych ograniczeń, jeżeli tylko taka jest wola wymaganej większości na jednym z następnych walnych zgromadzeń. Do tej kategorii uchwał należą uchwały o wykluczeniu członka - oczywiście pod warunkiem, że zainteresowany członek wyraża zgodę na takie uchylenie. Uchwała taka nie narusza bowiem niczyich praw nabytych, przeciwnie - może przyznać prawa członkowskie osobie, która praw tych została pozbawiona. Działanie takie prowadzi do reaktywowania praw członkowskich osoby, która prawa te utraciła. --- STRONA 6 --- Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądów Powszechnych. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie ma żadnych przeszkód, by taką wykładnię przyjąć także wobec uchwał Rady Nadzorczej dotyczących wykluczenia członka ze Spółdzielni. Skoro bowiem skutkiem uchwały uchylającej uchwałę o wykluczeniu członka ze Spółdzielni nie może być ze swej istoty pozbawienie członka jego praw wynikających z faktu członkostwa w Spółdzielni, a jedynie przywrócenie tych praw, to o ile taka reaktywacja jest zgodna z wolą członka, podjęcie nowej uchwały, uchylającej wcześniejszą uchwałę, nie może być - co do samej zasady - uznane za akt sprzeczny z prawem, postanowieniami statutu, dobrymi obyczajami, lub godzący w interesy spółdzielni albo mający na celu pokrzywdzenie jej członka (art. 42 § 2 i 3 pr. spółdz.). Skoro zaś powód nie zgadzał się z uchwałą o wykluczeniu go z członka Spółdzielni i wnosił o jej uchylenie, to niesposób przyjąć, że nie zgadzał się na samodzielne uchylenie kwestionowanej uchwały przez organ, który ją wydał. Z tego względu w ocenie Sądu Apelacyjnego uznać należy, że nie ma podstaw do uznania, że Rada Nadzorcza pozwanej Spółdzielni co do zasady nie mogła uchylić własnej wcześniejszej uchwały o wykluczeniu powoda. Jednakże skoro sytuację prawną powoda określają również wskazane w uzasadnieniu uchwały przyczyny jego wykluczenia, to w ocenie Sądu Apelacyjnego uchylenie własnej uchwały można uznać za skuteczne tylko wówczas, gdy jest ono jednoznaczne z wycofaniem się przez Radę Nadzorczą ze stawianych członkowi zarzutów w uchwale wykluczającej. Tylko wówczas bowiem przywrócony zostaje stan prawny określający status prawny członka do identycznego z momentu przed podjęciem uchwały wykluczającej. Tymczasem w sprawie niniejszej Rada Nadzorcza podejmując uchwałę w dniu 14 stycznia 2014, nr (...) o uchyleniu wcześniejszej uchwały nr (...), nie tylko nie wycofała się ze stawianych powodowi zarzutów, które miały uzasadniać jego wykluczenie, ale powołała się na nowy w jej ocenie stan prawny określający statusu powoda. Stan ten miał wynikać z Uchwały Zarządu z dnia 19 listopada 2013 r., nr (...) o uchyleniu uchwały Zarządu o przyjęciu powoda w poczet członków Spółdzielni. Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że skoro w ocenie podejmującego uchwałę celem uchwały Zarządu z dnia 19 listopada 2013 r., nr (...) było pozbawienie A. M. członkostwa w Spółdzielni (a w świetle stanowiska Spółdzielni, nie budzi to wątpliwości), uchwałę tę należy oceniać jako podjętą w przedmiocie wykluczenia powoda ze spółdzielni w rozumieniu art. 24 prawa spółdzielczego. Zgodnie zaś z art. 24 § 10 pkt 4 prawa spółdzielczego wykluczenie członka ze spółdzielni staje się skuteczne dopiero po prawomocnym oddaleniu przez sąd powództwa o uchylenie uchwały rady nadzorczej albo walnego zgromadzenia. Skoro zaś powód zaskarżył uchwałę Zarządu z dnia 19 listopada 2013, nr (...) wnosząc o jej uchylenie, ewentualnie stwierdzenie nieważności, i prowadzone jest w tym przedmiocie postępowanie w sprawie IC 500/14, uchwała ta nie jest skuteczna. Spółdzielnia nie może zatem odwoływać się do treści tej uchwały jako określającej statut prawny powoda. Uznać zatem należy, że Uchwała Rady Nadzorczej z dnia 14 stycznia 2014 r., nr (...) jest niezgodna z prawem ze względu na treść art. 24 § 10 pkt 4 pr. spółdz., gdyż podjętą została w oparciu o nieskuteczną uchwałę Zarządu z dnia 19 listopada 2013 r., nr (...). Z tego względu wyrok Sądu Okręgowego stwierdzający nieważność uchwały Rady Nadzorczej z dnia 14 stycznia 2014 r., nr (...) oraz uchylający uchwałę Rady Nadzorczej z dnia 23 kwietnia 2013 r., nr (...) jest zgodny z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej Spółdzielni jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c. i na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 2 ust. 2, § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349), zasądził od pozwanego na rzecz powoda koszty procesu za drugą instancję, odpowiadające wysokości wynagrodzenia pełnomocnika i opłacie od pełnomocnictwa w łącznej kwocie 377 zł.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Lublinie#I C 589/13#art. 46 Prawa#art. 58 § 1 k.c.#art. 58 k.c.#art. 61 § 1 zd. 2 k.c.#art. 24 § 10 Prawa#art. 189 k.p.c.#art. 24 § 2 Prawa#art. 6 k.c.#art. 24 Prawa#art. 24 § 2 ustawy#art. 98 § 1 k.p.c.#art. 4 ust.#art. 3 ustawy#art. 24 ustawy#art. 233 § 1 k.p.c.#art. 328 § 1 k.p.c.#art. 24 § 2 pr.#art. 328 k.p.c.#art. 24 prawa#art. 24 § 10 pkt 4 prawa#art. 24 § 10 pkt 4 pr.#art. 385 k.p.c.#art. 99 k.p.c.#art. 108 § 1 k.p.c.