Postanowienie I C 586/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 586/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodnicząca: SSO Ewa Olszewska Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Wałęga po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2020 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa M. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w W. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda M. S. na rzecz strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. kwotę 10 800 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego strony pozwanej; III. przyznaje adwokat T. M. z Kancelarii Adwokackiej w K. od Skarbu Państwa - Sąd Okręgowy w Krakowie kwotę 10 800 złotych + 23% podatku VAT za udzielenie powodowi nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Sygn. akt I C 586/19 UZASADNIENIE wyroku z dnia 21 lipca 2020 r. Pozwem wniesionym w dniu 15 kwietnia 2019 r., doprecyzowanym ostatecznie w piśmie procesowym z dnia 9 stycznia 2020 r. (k. 67-70), powód M. S. wniósł o zasądzenie od strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. kwoty 1 000 000 zł, na którą składa się 400 000 zł tytułem odszkodowania za poniesioną szkodę materialną oraz 600 000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 22 stycznia 2013 r. złożył do (...) Oddziału w C. wniosek o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek, na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Jednakże z uwagi na liczne uchybienia po stronie ZUS, w tym kilkukrotne bezzasadne zawieszanie postępowania, nie doszło do wydania decyzji o umorzeniu należności w uregulowanym przez k.p.a. terminie 2 miesięcy. Wobec braku otrzymania decyzji umarzającej i braku możliwości uzyskania zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami powód nie mógł uzyskać dofinansowania prowadzonej działalności gospodarczej w drodze kredytu, przez co został zmuszony do jej zakończenia w dniu 24 kwietnia 2014 r. Gdyby powód kontynuował działalność gospodarczą, w latach 2013-2019 uzyskałby zysk w łącznej wysokości 400 000 zł. Powyższa kwota stanowi dochodzone przez niego --- STRONA 2 --- odszkodowanie. Nadto przewlekłość postępowania abolicyjnego spowodowała u powoda rozstrój zdrowia fizycznego i psychicznego i naruszyła jego dobra osobiste w postaci godności, prawa do zarobkowania i prawa do równego traktowania. Z tego tytułu powód domaga się zadośćuczynienia w wysokości 600 000 zł. Jako podstawę prawną dochodzonych roszczeń powód podał art. 77 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 417 i art. 417 1 w zw. z art. 40 § 1 k.c. oraz art. 23 i art. 24 w zw. z art. 445 k.c. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Wskazała, że długi okres prowadzenia postępowania o umorzenie należności powoda powstałych z tytułu nieopłaconych składek nie był wynikiem opieszałości w działaniu ZUS, lecz wysokiego stopnia skomplikowania sprawy. Wymagała ona rozstrzygnięcia wielu kwestii prejudycjalnych, koniecznych dla ustalenia okresów podlegania przez powoda ubezpieczeniom społecznym oraz wysokości podstawy wymiaru składek powoda na ubezpieczenie społeczne, co było niezbędne do określenia wysokości zaległych składek powoda oraz tego, jaka ich część podlega umorzeniu, a jak nie. Dodatkowo strona pozwana podniosła, że nawet w przypadku wydania decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek nieopłaconych przez powoda, nie mogłoby dojść do umorzenia całości zaległości, a kwota pozostała do spłaty byłaby ciężarem niemożliwym do poniesienia przez powoda z uwagi na jego złą sytuację majątkową. Zaznaczyła również, że powód nie wykazał ani szkody, ani krzywdy, które miałby ponieść w związku z prowadzonym przez stronę pozwaną postępowaniem abolicyjnym. Wskazała także, że powód nie uzyskał prejudykatu stwierdzającego niezgodność z prawem niewydania decyzji, co uniemożliwia mu dochodzenie roszczenia odszkodowawczego na podstawie art. 417 1 § 3 k.c. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 29 stycznia 2009 r. ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu dłużnika M. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) Agencja (...) z siedzibą w M.. W postępowaniu wierzyciel Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. zgłosił wierzytelność z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe i chorobowe pracowników i osób innych niż pracownicy, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych składek za lata 1999-2009 i odsetek od zaległości w płatności tych składek w łącznej wysokości 158 020,75 zł. Dowód: zgłoszenie wierzytelności z dnia 2 lutego 2010 r., k. 94-95 Na zgromadzeniu wierzycieli w dniu 18 października 2012 r. doszło do zawarcia układu, który został zatwierdzony postanowieniem Sądu z dnia 29 października 2012 r. W układzie założono, że dłużnik będzie spłacał wierzytelność względem ZUS w 48 równych ratach po 3 412,67 zł w odstępach miesięcznych, poczynając od 6 miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia Sądu w przedmiocie zatwierdzenia układu. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2012 r. Sąd stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego oraz umorzenie postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających prowadzonych przeciwko upadłemu w celu zaspokojenia należności objętych układem oraz utratę wykonalności sadowych tytułów wykonawczych i egzekucyjnych, które stanowiły podstawę do prowadzenia takich postępowań. Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 29 października 2012 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt VIII GUp 3/09/S, k. 30; postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 20 listopada 2012 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt VIII GUp 3/09/S, k. 33 W dniu 22 stycznia 2013 r. M. S. złożył do (...) Oddziału w C. wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek za okres od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r. ZUS zawiesił postępowanie do czasu wydania decyzji Komisji Europejskiej stwierdzającej, że umorzenie należności nie stanowi pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 (...) lub stwierdzającej, że umorzenie należności stanowi pomoc publiczną zgodną z rynkiem wewnętrznym. Dowód: wniosek o umorzenie z dnia 22 stycznia 2013 r., k. 1 w aktach sprawy prowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. pod sygn. RED/0700000/421/197/ (...) (dalej: akta ZUS); postanowienie z dnia 28 stycznia 2013 r., k. 4 w aktach ZUS Postanowieniami z dnia 21 lutego 2013 r. oraz 8 kwietnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zawiesił postępowania egzekucyjne dotyczące zaległości z tytułu składek, prowadzone przeciwko dłużnikowi M. S. z wniosku wierzyciela ZUS w C.. Dowód: postanowienie z dnia 21 lutego 2013 r., k. 6 w aktach ZUS; postanowienie z dnia 8 kwietnia 2013 r., k. 10 w aktach ZUS --- STRONA 3 --- Dnia 25 października 2013 r. ZUS złożył do Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie wniosek o uchylenie układu zawartego na zgromadzeniu wierzycieli w dniu 18 października 2012 r., zatwierdzonego postanowieniem Sądu z dnia 29 października 2012 r. i zmianę trybu postępowania upadłościowego na upadłość likwidacyjną. W uzasadnieniu wskazał, że upadły nie wykonuje postanowień układu w zakresie spłaty zadłużenia względem ZUS. Dowód: wniosek z dnia 25 października 2013 r. o uchylenie układu i zmianę trybu postępowania na upadłość likwidacyjną, k. 86 Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2013 r. ZUS podjął zawieszone postępowanie z uwagi na przekazanie Polsce w dniu 21 listopada 2013 r. decyzji Komisji Europejskiej, zgodnie z którą umorzenie należności z tytułu składek osobom, które w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. obowiązkowo podlegały ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz prowadziły w/w działalność w dniu 1 września 2012 r. nie stanowi pomocy państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 (...). Jednocześnie kolejnym postanowieniem wydanym w tym samym dniu ZUS zawiesił prowadzone postępowanie z uwagi na postępowanie toczące się względem płatnika z wniosku ZUS przed Sądem Rejonowym dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie o uchylenie układu i zmianę trybu postępowania upadłościowego na upadłość likwidacyjną, którego rozstrzygniecie mogło mieć wpływ na ustalenie okresu podlegania ubezpieczeniom oraz wielkości pozostających do zapłaty zobowiązań. Dowód: postanowienia z dnia 9 grudnia 2013 r., k. 36-37 w aktach ZUS W dniu 28 marca 2014 r. M. S. złożył zażalenie na niezałatwienie przez ZUS w terminie sprawy o umorzenie zaległości powstałych z tytułu nieopłaconych składek. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r. Prezes ZUS uznał zażalenie za nieuzasadnione i odmówił wyznaczenia terminu załatwienia sprawy, gdyż uznał, że podjęcie postępowania nie jest możliwe z uwagi na niezakończenie postępowania przed sądem upadłościowym o uchylenie układu i zmianę trybu postępowania upadłościowego na upadłość likwidacyjną. Dowód: zażalenie z dnia 28 marca 2014 r., k. 38-40 w aktach ZUS; postanowienie z dnia 16 kwietnia 2014 r., k. 42 w aktach ZUS Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie oddalił wniosek ZUS o uchylenie układu zawartego na zgromadzeniu wierzycieli w dniu 18 października 2012 r. i zmianę trybu postępowania upadłościowego na upadłość likwidacyjną. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skoro przed ZUS toczy się postępowanie o umorzenie należności z tytułu składek nieopłaconych przez upadłego, które są objęte układem, to nie sposób uznać, że brak spłacania przez upadłego rat układowych względem ZUS stanowi niewykonywanie układu. Dowód: postanowienie Sadu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 25 czerwca 2014 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt VIII GUu 8/13/S, k. 48-50 w aktach ZUS Dnia 6 października 2014 r. ZUS wydał decyzję nr (...), w której ustalił, że M. S. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie wpisu do (...) podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w okresie od 30 stycznia 2009 r. do 28 grudnia 2010 r. oraz ustalił podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia za okres od lutego 2009 r. do grudnia 2012 r. Równocześnie została wydana decyzja nr (...), w której ustalono podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia za okres od stycznia 2012 r. do kwietnia 2014 r. Dowód: decyzja nr (...) z dnia 6 października 2014 r. wraz z uzasadnieniem, k. 61-63 w aktach ZUS; decyzja nr (...) z dnia 6 października 2014 r. wraz z uzasadnieniem, k.64-65 w aktach ZUS W dniu 10 października 2014 r. M. S. złożył kolejne zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, wskazując na fakt oddalenia w dniu 25 czerwca 2014 r. wniosku ZUS o uchylenie układu zawartego na zgromadzeniu wierzycieli w dniu 18 października 2012 r. i zmianę trybu postępowania upadłościowego na upadłość likwidacyjną. W dniu 21 listopada 2014 r. Departament (...) Dochodów ZUS udzielił odpowiedzi na zażalenie M. S. na niezałatwienie sprawy w terminie, w której wskazał, że wystąpiły uchybienia w działaniach Oddziału ZUS w C. związane z niepodjęciem zawieszonego postępowania w sprawie umorzenia należności, a w konsekwencji z niezawiadomieniem płatnika o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Jednocześnie stwierdził jednak, --- STRONA 4 --- że działania podejmowane przez Oddział ZUS w C. w okresie od dnia 4 lipca 2014 r. tj. od uzyskania postanowienia sądu upadłościowego z dnia 25 czerwca 2014 r. oddalającego wniosek ZUS były poprawne. Dowód: zażalenie z dnia 10 października 2014 r., k. 59; pismo z dnia 21 listopada 2014 r., k. 73 w aktach ZUS Dnia 24 listopada 2014 r. M. S. złożył odwołanie od decyzji nr (...) z dnia 6 października 2014 r., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania co do okresu od stycznia 2012 r. do listopada 2012 r. oraz odwołanie od decyzji nr (...) z dnia 6 października 2014 r. wnosząc o jej zmianę poprzez stwierdzenie, że w okresie od 30 stycznia 2009 r. do 28 grudnia 2010 r. nie podległ obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu. W uzasadnieniu obydwu decyzji skarżący wskazał, że w okresach, których dotyczy odwołanie, toczyło się względem niego postępowanie upadłościowe i w związku z tym nie można go było uznać za osobę wykonującą działalność gospodarczą. Dowód: odwołanie z dnia 24 listopada 2014 r. od decyzji nr (...) z dnia 6 października 2014 r., k. 82-84 w aktach ZUS; odwołanie z dnia 24 listopada 2014 r. od decyzji nr (...) z dnia 6 października 2014 r., k. 88-90 w aktach ZUS Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r. ZUS podjął postępowanie z uwagi na oddalenia wniosku ZUS o uchylenie układu zawartego na zgromadzeniu wierzycieli w dniu 18 października 2012 r. i zmianę trybu postępowania upadłościowego na upadłość likwidacyjną na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 25 czerwca 2014 r. Jednocześnie ZUS wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania z uwagi na odwołanie się przez płatnika od decyzji o podleganiu obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu oraz decyzji w zakresie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W uzasadnieniu wskazał, że rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek jest uzależnione od ustalenia bezspornej wysokości zadłużenia, do czego konieczne jest rozstrzygnięcie kwestii okresu podlegania przez płatnika obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu oraz podstawy wymiaru składek. Dowód: postanowienia z dnia 1 grudnia 2014 r., k. 95-97 W dniu 3 grudnia 2014 r. ZUS wydał postanowienie, w którym uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie złożone przez M. S. w dniu 10 października 2014 r. za nieuzasadnione i odmówił wyznaczenia terminu załatwienia sprawy. Wskazał, że wydanie postanowienia o podjęciu postępowania w sprawie umorzenia abolicyjnego powinno nastąpić bezpośrednio po wpływie postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie w przedmiocie oddalenia wniosku ZUS o uchylenie układu zawartego na zgromadzeniu wierzycieli w dniu 18 października 2012 r., zatwierdzonego postanowieniem Sądu z dnia 29 października 2012 r. i zmianę trybu postępowania upadłościowego na upadłość likwidacyjną (co nastąpiło w dniu 4 lipca 2014 r.), a nie dopiero w dniu 1 grudnia 2014 r. Znaczył jednak, że powyższe uchybienie nie miało wpływu na wydłużenie terminu załatwienia sprawy, gdyż i tak wydanie rozstrzygnięcia możliwe będzie dopiero po zakończeniu postępowania w zakresie ustalenia okresu podlegania płatnika ubezpieczeniom oraz ustalenia podstawy wymiaru składek. Dowód: postanowienie z dnia 3 grudnia 2014 r., k. 98-99 w aktach ZUS Odwołania M. S. od decyzji nr (...) i decyzji nr (...) z dnia 6 października 2014 r. zostały oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 8 marca 2016 r. Apelacja powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2018 r. Skarga kasacyjna powoda na powyższe orzeczenie została odrzucona postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 sierpnia 2018 r. Dowód: wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2018 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt III AUa 1106/16, k. 89-93; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 sierpnia 2018 r., sygn. akt III AUa 1106/16 Postanowieniem z dnia 26 października 2018 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie ogłosił upadłość M. S. jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt VIII GU 62/18, k. 118 w aktach ZUS --- STRONA 5 --- W dniu 22 listopada 2018 r. ZUS podjął postępowanie w sprawie umorzenia abolicyjnego z uwagi na otrzymanie w dniu 9 listopada 2018 r. wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2018 r. Jednocześnie ZUS wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania z uwagi na ogłoszenie upadłości płatnika jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Dowód: Postanowienia z dnia 22 listopada 2018 r., k. 120-121 w aktach ZUS W dniu 26 marca 2019 r. M. S. złożył oświadczenie o cofnięciu złożonego w dniu 22 stycznia 2013 r. wniosku o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. W konsekwencji oświadczenia płatnika ZUS postanowieniem z dnia 29 marca 2019 r. podjął zawieszone postępowanie, a następnie je umorzył. Dowód: oświadczenie z dnia 26 marca 2019 r., k. 123 w aktach ZUS; postanowienie z dnia 29 marca 2019 r., k. 124 w aktach ZUS Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych do akt sprawy przez strony oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy prowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. pod sygn. RED/0700000/421/197/ (...). Jako ze powyższe dowody pozwoliły na ustalenie wszystkich faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, Sąd pominął dowody z akt postępowań upadłościowych dotyczących powoda, toczących się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie pod sygn. akt VII GUp 3/09, VII GUu 8/13/S, VIII GU 62/18 oraz VIII GUp 491/18, zeznań świadków G. S. (1) i G. S. (2), zeznań powoda oraz opinii biegłego z zakresu ekonomii i finansów w przedmiocie zysków, jakie powód mógł osiągnąć, gdyby prowadził działalność gospodarczą w latach 2013-2019. Sąd zważył, co następuje: Powód dochodził odszkodowania za szkodę materialną i zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną mu w wyniku przewlekłego prowadzenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. postępowania w sprawie umorzenie należności powoda powstałych z tytułu nieopłaconych składek na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Roszczenie odszkodowawcze powoda oceniać należy przez pryzmat art. 417 § 1 w związku z art. 417 1 § 3 k.c. Jak stanowi pierwszy z powołanych wyżej przepisów, za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Z kolei stosowanie do art. 417 1 § 3 k.c., jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. W świetle przytoczonych wyżej przepisów do dochodzenia odszkodowania za niezgodne z prawem zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej w postaci niewydania decyzji konieczne jest uprzednie uzyskanie odpowiedniego prejudykatu stwierdzającego tę niezgodność. W odniesieniu do postępowań prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych za taki prejudykat uznać należy albo wyrok wydany przez sąd cywilny na podstawie art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zobowiązujący organ do wydania decyzji w sprawie, albo postanowienie stwierdzające bezczynność organu lub przewlekłość postępowania, wydane wskutek ponaglenia wniesionego przez stronę w trybie art. 37 k.p.a. (w stanie prawnym sprzed 1 czerwca 2017 r. – postanowieniem o wyznaczeniu dodatkowego terminu załatwienia sprawy oraz zarządzeniu wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, wydane na skutek złożonego przez stronę wezwania do usunięcia naruszenia prawa albo zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie lub przewlekłe prowadzenie postępowania), albo wyrok sądu administracyjnego, uwzględniający skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania (art. 3 § 2 pkt 8, art. 149 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie powód co prawda dwukrotnie składał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 k.p.a. (pismo z dnia 28 marca 2014 r. oraz pismo z dnia 10 października 2014 r.), jednakże obydwa zażalenia zostały uznane za nieuzasadnione, a Prezes ZUS odmówił wyznaczenia terminu załatwienia sprawy (postanowienie Prezesa ZUS z dnia 16 kwietnia 2014 r. oraz postanowienie Prezesa ZUS z dnia 3 grudnia 2014 r.). Pomimo oddalenia obydwu zażaleń, powód nie skorzystał ze środków przewidzianych w art. 83 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych czy w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Jak wynika --- STRONA 6 --- z powyższego, powód nie dysponuje więc prejudykatem warunkującym możliwość dochodzenia odszkodowania za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej w postaci niewydania decyzji w oparciu o art. 417 § 1 w zw. z art. 417 1 § 3 k.c. Z tego względu roszczenie powoda o odszkodowanie w wysokości 400 000 zł z tytułu niewydania przez ZUS decyzji w sprawie umorzenia należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek uznać należy za bezzasadne. Niezależnie od powyższego należy również wskazać, że w ocenie tut. Sądu nie sposób dopatrzyć się przewlekłości bądź bezczynności ZUS przy prowadzeniu postępowania w sprawie umorzenia należności powoda powstałych z tytułu nieopłaconych składek. Powód wiąże zarzuty dotyczące bezczynności bądź przewlekłości ZUS z trzema postanowieniami w przedmiocie zawieszenia postępowania (postanowienie z dnia 9 grudnia 2013 r., postanowienie z dnia 1 grudnia 2014 r. oraz postanowienie z dnia 22 listopada 2018 r.), które w jego ocenie zostały wydane pomimo braku zaistnienia przesłanek do zawieszenia postępowania. Z powyższym stanowiskiem powoda nie sposób się jednak zgodzić. Krótkiego wyjaśnienia wymaga tutaj specyfika postępowania o umorzenie zaległości składkowych, wprowadzonego na mocy ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. poz. 1551). Warunkiem umorzenia zaległości było nieposiadanie na dzień wydania decyzji o umorzeniu należności niepodlegających umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 stycznia 1999 r., do opłacenia których zobowiązana jest osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub płatnik składek oraz należnych od tych składek odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego (art. 1 ust. 10 ustawy o umorzeniu należności). Dla wydania decyzji o umorzeniu należności, konieczne było więc uprzednie ustalenie okresów podlegania przez wnioskodawcę obowiązkowi ubezpieczeń społecznych, ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia oraz wyliczenie na tej podstawie wysokości składek podlegających umorzeniu i tych, które umorzeniu nie podlegały. Zgodnie zaś z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., stosowanego do spraw z zakresu ubezpieczań społecznych na mocy art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ obligatoryjnie zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Postanowienie o zawieszeniu postępowania z dnia 9 grudnia 2013 r. zostało wydane przez wzgląd na postępowanie toczące się względem płatnika z wniosku ZUS przed Sądem Rejonowym dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie o uchylenie układu i zmianę trybu postępowania upadłościowego na upadłość likwidacyjną. Złożenie przez ZUS wniosku do sądu upadłościowego miało bezpośredni związek z zachowaniem powoda – nie wywiązywał się on z obowiązku realizacji układu z dnia 18 października 2012 r., na mocy którego był zobowiązany spłacać zaległości względem ZUS w miesięcznych ratach po 3 412,67 zł; spłata zaległości na podstawie układu byłaby przy tym w pierwszej kolejności zaliczana na poczet tych zaległości składkowych, które nie podlegałyby umorzeniu. Ewentualna zmiana trybu postępowania upadłościowego miałaby wpływ na ustalenie okresów podlegania przez powoda obowiązkowi ubezpieczeń społecznych. W postępowaniu upadłościowym z możliwością zawarcia układu powodowi został pozostawiony zarząd nad jego majątkiem i przez cały czas trwania postępowania upadłościowego i realizacji zawartego układu prowadził on pozarolniczą działalność gospodarczą, co przekładało się na objęcie go obowiązkiem ubezpieczeń społecznych. W przypadku zmiany trybu postępowania upadłościowego na upadłość likwidacyjną powód zostałby pozbawiony zarządu nad jego majątkiem, co przekładałoby się na utratę faktycznej możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i utratę tytułu ubezpieczenia. Jak wskazano już wyżej, uprzednie ustalenie okresów podlegania przez wnioskodawcę obowiązkowi ubezpieczeń społecznych jest konieczne do wydania decyzji o umorzeniu zaległości składkowych. Tym samym należy uznać, że dla wydania decyzji o umorzeniu zaległości konieczne było poznanie treści rozstrzygnięcia sądu upadłościowego w kwestii uchylenia układu i zmiany trybu postępowania upadłościowego na upadłość likwidacyjną, przez co konieczne stało się zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii. Należy co prawda przyznać powodowi rację w tej kwestii, że po oddaleniu przez sąd upadłościowy wniosku o uchylenie układu i zmianę trybu postępowania upadłościowego na upadłość likwidacyjną, ZUS z opóźnieniem wydał postanowienie o podjęciu postępowania (postępowanie podjęto dopiero w dniu 1 grudnia 2014 r., podczas gdy niepodlegające zaskarżeniu postanowienie sądu w przedmiocie oddalenie wniosku zostało wydane w dniu 25 czerwca 2014 r.), lecz powyższe opóźnienie nie miało wpływu na przedłużenie postępowania. W międzyczasie pojawiło się bowiem kolejne zagadnienie, którego uprzednie rozstrzygnięcie było konieczne do wydania decyzji o umorzeniu zaległości składkowych. Otóż w dniu 6 października 2014 r. ZUS wydał dwie decyzje --- STRONA 7 --- w przedmiocie ustalenia okresu podlegania przez powoda obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym oraz o ustaleniu podstawy wymiaru składek. Powód złożył odwołanie od obydwu decyzji do Sądu Okręgowego w Krakowie. Jako że uprzednie ustalenie okresów podlegania przez wnioskodawcę obowiązkowi ubezpieczeń społecznych oraz ustalenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia było niezbędne do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości, sprawa nie mogła zostać rozpoznana do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia tej kwestii przez Sąd Okręgowy w Krakowie. Z tego względu ZUS wydał w dniu 1 grudnia 2014 r. kolejne postanowienie o zawieszeniu postępowania, tym razem z uwagi na postępowanie z odwołania powoda od decyzji z dnia 6 października 2014 r., toczące się przed Sądem Okręgowym w Krakowie. Ponowne podjęcie postępowania stało się możliwe dopiero po wydaniu przez Sąd Apelacyjny w Krakowie wyroku z dnia 12 kwietnia 2018 r. Wyrok ten został jednak dostarczony do Wydziału (...) Dochodów ZUS dopiero w listopadzie 2018 r. Tymczasem w dniu 26 października 2018 r. ogłoszono upadłość M. S. jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. W tzw. upadłości konsumenckiej dojść może do całościowego umorzenia zaległości upadłego względem ZUS (art. 491 21 ust. 2 ustawy prawo upadłościowe, który zawiera zamknięty katalog zobowiązań, które nie podlegają umorzeniu w upadłości konsumenckiej, nie obejmuje zobowiązań względem ZUS). Tym samym dopiero zakończenie postępowania upadłościowego powoda umożliwi ostateczne ustalenie, czy istnieją jakiekolwiek zaległości powoda względem ZUS, w tym zaległości, które mogą zostać umorzone. Zasadnym stało się więc zawieszenie postepowania w sprawie umorzenia składek, co nastąpiło na mocy postanowienia ZUS z dnia 22 listopada 2018 r. Jak wynika z powyższego wywodu, zarzuty powoda co do bezczynności i przewlekłości w działaniu ZUS przy prowadzeniu postępowania o umorzenie abolicyjne zaległości składkowych powoda są bezpodstawne. Wydłużenie terminu załatwienia sprawy nie wynikało z opieszałości w działaniu ZUS, lecz z zaistnienia licznych kwestii, rozpatrywanych przez głownie przez sądy, których uprzednie rozstrzygnięcie było konieczne dla wydania decyzji o umorzeniu należności składkowych. Na żadnym etapie postępowania ZUS nie dopuścił się jakichkolwiek bezprawnych działań lub zaniechań, które mogłyby wywołać u powoda szkodę materialną bądź krzywdę związaną z naruszeniem dóbr osobistych. Jako że podstawową przesłanką warunkującą zarówno odpowiedzialność odszkodowawczą na gruncie art. 417 § 1 w związku z art. 417 1 § 3 k.c., jak i odpowiedzialność za krzywdę wywołaną naruszeniem dóbr osobistych na gruncie art. 24 k.c. oraz odpowiedzialność za krzywdę wywołaną uszkodzeniem ciała i rozstrój zdrowia na gruncie art. 445 k.c., jest bezprawność działania bądź zaniechania powodującego szkodę, a na gruncie niniejszej sprawy – jako podkreślono już wyżej – nie sposób dopatrzyć się po stronie ZUS ani bezprawności, ani nawet zawinienia, zarówno zgłoszone przez powoda roszczenie odszkodowawcze, jak i roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę wywołaną naruszeniem dóbr osobistych ulec musiało oddaleniu. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu Sąd orzekł zaś na podstawie § 3, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 8 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18), przyznając pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie 10 800 zł + 23% VAT. O kosztach zastępstwa procesowego strony pozwanej Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i cytowanego wyżej Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w odniesieniu do wartości przedmiotu sporu – koszty zastępstwa w kwocie 10 800 zł.