Postanowienie I C 585/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2010r. Sąd Okręgowy w Siedlcac

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 585/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2010r. Sąd Okręgowy w Siedlcach Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący- SSO Jolanta Hryciuk Protokolant – st.sekr.sąd. Barbara Karwowska- Wierzejska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z powództwa R. T. przeciwko P. S. o ochronę dóbr osobistych I. zobowiązuje pozwanego P. S. do złożenia, za pośrednictwem Komendanta Komisariatu Policji M., do akt postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, nr (...)oświadczenia następującej treści: „ P. S. oświadcza, iż w opinii dotyczącej R. T. zawarte są nieprawdziwe informacje dotyczące podejrzenia go o kłusownictwo i chodzenie z bronią myśliwską po lesie”; II. w pozostałej części powództwo oddala; III. zasądza od P. S. na rzecz R. T. kwotę 1507 (jeden tysiąc pięćset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 1007 (jeden tysiąc siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; IV. odstępuje od obciążania pozwanego P. S. nie uiszczonymi kosztami sądowymi na rzecz Skarbu Państwa. Sygn. akt I C 585/10 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 28 lipca 2009r. powód R. T. wniósł o nakazanie pozwanemu P. S. wycofania się ze stwierdzenia zawartego w opinii skierowanej do Komendy Stołecznej Policji o rzekomych podejrzeniach co do popełnienia przez powoda przestępstwa kłusownictwa, zasądzenie na rzecz Domu (...)w S. od P. S. kwoty 10 000 zł tytułem zadośćuczynienia, zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu. --- STRONA 2 --- W uzasadnieniu podniósł, iż w październiku 2008r. wystąpił do Komendy Stołecznej Policji z wnioskiem o wydanie pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej. Procedura wydawania pozwolenia na broń wymaga zasięgnięcia opinii na temat osoby ubiegającej się o pozwolenie. W związku z tym Komenda Stołeczna zwróciła się do Komisariatu Policji w K. z prośbą o wydanie opinii. W opinii znalazła się wzmianka na temat rzekomego kłusownictwa powoda oraz przebywania przez niego na ambonie strzeleckiej z bronią ojca. Powód kategorycznie zaprzeczył, aby był kłusownikiem. Podniósł, iż nie wie na jakiej podstawie funkcjonariusze policji wydali taką opinię. Podniósł, iż nigdy nie toczyła się przeciwko niemu żadna sprawa o popełnienie takiego przestępstwa, nigdy nie był oskarżony a nawet podejrzany o popełnienie takiego czynu. Funkcjonariusze Policji nie podjęli żadnych działań mających na celu wyjaśnienie zarzutów. Policja uzyskując informacje o popełnieniu przestępstwa winna nadać sprawie bieg w celu wyjaśnienia sprawy. Zdaniem powoda takie zachowanie jest naruszeniem jego dóbr osobistych, złamaniem prawa i procedur policyjnych, a wszczęcie postępowania oczyściłoby go z wszelkich podejrzeń. Powód podniósł, iż opinia jest wynikiem rażącej nierzetelności Policji. W związku z tym sprawa winna być wyjaśniona, a powód oczyszczony z zarzutów albo ukarany za kłusownictwo. R. T. wskazał też, iż inną możliwą przyczyną negatywnej opinii jest konflikt pomiędzy jego matką G. T. a Komendantem Posterunku Policji w K.. Na rozprawie pełnomocnik powoda sprecyzował powództwo w ten sposób, że wniósł o zobowiązanie pozwanego P. S. do złożenia do akt sprawy związanej z wydaniem pozwolenia na broń oświadczenia następującej treści; „ Niniejszym oświadczam, iż w opinii dotyczącej R. T. znalazły się nieprawdziwe informacje dotyczące podejrzenia go o kłusownictwo i chodzenie z bronią po lesie. Stwierdzenia te są nieprawdziwe i jako takie naruszają dobra osobiste R. T.”, wniósł o zasądzenie zadośćuczynienia na wskazany cel społeczny. Pozwany P. S. wniósł o oddalenie powództwa. Sąd ustalił, co następuje: R. T. po raz pierwszy wystąpił o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej w 2006r. Decyzją z dnia 01 lutego 2007r. Komendant Stołeczny Policji odmówił wydania pozwolenia na zakup i posiadanie broni palnej myśliwskiej. Decyzją z dnia 28 marca 2007r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (decyzja k. 32-38). R. T. w dniu 27 października 2008r. ponownie wystąpił o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego w dniu 06 grudnia 2008r. została złożona opinia środowiskowa z Komendy Powiatowej Policji w M.. Podstawą tej opinii była m.in. notatka służbowa sporządzona przez pozwanego funkcjonariusza Policji P. S.. W notatce służbowej z dnia 05 grudnia 2008r. mł. asp. P. S. zawarł m.in. informację, „iż przeprowadził rozmowę z myśliwym i strażnikiem koła myśliwskiego L. Z., który oświadczył, iż R. T. jest członkiem koła myśliwskiego, ale ma w kole złą opinię, często dochodzi do nieporozumień między nim a myśliwymi z koła. Nie stosuje się do zasad obowiązujących w kole, widziany był przez myśliwych z bronią na jednej z ambon (…). Myśliwym znany jest fakt jeżdżenia samochodem terenowym przez R. T. po polach kukurydzy, gdzie gromadzą się dziki, co może świadczyć o fakcie kłusowania” (kopia notatki służbowej k. 41). Informacje te zostały powielone w opinii skierowanej przez Komendanta Komisariatu Policji w M. L. M. do Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Stołecznej Policji (kopia opinii k. 31). W dokumentacji (...) Koła (...) w A. brak jest informacji dotyczących R. T. na temat rzekomego kłusownictwa oraz chodzenia z bronią po lesie (pismo k. 52). Po wpłynięciu opinii o powodzie do akt postępowania administracyjnego, R. T. złożył wniosek o zawieszenie postępowania o wydanie pozwolenia na zakup i posiadanie broni palnej myśliwskiej. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2009r. postępowanie zostało zawieszone. --- STRONA 3 --- Na skutek skargi R. T. na działanie funkcjonariusza Policji P. S. w związku ze sporządzaniem opinii środowiskowej, w dniu 11 marca 2009r. funkcjonariusz policji Komendy Powiatowej Policji w M. M. S. sporządził sprawozdanie z przeprowadzonego postępowania skargowego. W sprawozdaniu tym, zatwierdzonym przez Komendanta Powiatowego Policji w M., zawarty został wniosek, iż czynności związane z wydaniem opinii o osobie R. T. zostały przeprowadzone i udokumentowane prawidłowo oraz, że P. S. nie zawarł w opinii nieprawdziwych czy wymyślonych przez siebie informacji ( dokumenty z Komendy Powiatowej Policji w M. k. 115-119). W dniu 03 września 2010r. do Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim II Wydział Karny został skierowany akt oskarżenia przeciwko R. T. o czyn z art. 18§1kk w zw. z art. 288§1kk (informacja z prokuratury Rejonowej w M.k.112). Sąd zważył, co następuje: Z przepisu art. 24 kc wynikają dwie przesłanki ochrony dóbr osobistych: naruszenie dobra osobistego i bezprawność tego naruszenia. O naruszeniu dobra osobistego można mówić wówczas, gdy działanie drugiej strony było bezprawne, a mianowicie sprzeczne z normami prawnymi lub zasadami współżycia społecznego. Należy zgodzić się z twierdzeniami powoda, iż pomówienie o kłusownictwo czyli bezprawne pozyskiwanie zwierzyny, z naruszeniem reguł szczegółowo określonych w ustawie z dnia 13 października 1995r. Prawo łowieckie (tekst jednolity Dz. U. z 2005r., Nr 127, poz. 1066), obiektywnie może naruszać dobra osobiste osoby, jej cześć i dobre imię. W przedmiotowej sprawie, zawarcie przez funkcjonariusza Policji informacji o kłusownictwie powoda czy też chodzeniu z bronią po lesie w opinii środowiskowej, dobre imię powoda niewątpliwie narusza. Należało ocenić, czy naruszenie dobra osobistego powoda przez zawarcie w notatce cytowanych wyżej informacji było bezprawne. Za utrwalony zarówno w judykaturze jak i doktrynie należy uznać pogląd, według którego bezprawność wyłącza m.in. działanie w ramach porządku prawnego, wykonywanie prawa podmiotowego, działanie w obronie społecznie uzasadnionego interesu czy zgoda pokrzywdzonego. Pozwany P. S. sporządzając notatkę służbową będącą podstawą negatywnej opinii w sprawie wniosku powoda o wydanie pozwolenia na broń działał w ramach uprawnień i obowiązków. Nie ulega jednak wątpliwości, iż informacje zawarte w tej notatce powinny być prawdziwe, a pozwany jako funkcjonariusz Policji był zobowiązany do zachowania szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu informacji, jak również do sprawdzenia zgodności z prawdą uzyskanych wiadomości. Ciężar dowodu, iż informacje zawarte w notatce są prawdziwe spoczywał w przedmiotowej sprawie na pozwanym P. S.. P. S. podał w notatce, jak również przez Sądem, iż informacje o powodzie R. T. uzyskał z rozmów z myśliwymi i mieszkańcami miejscowości K.. Pozwany nie chciał wskazać tych osób. Pozwany przyznał też, iż prawdziwości tych informacji tych nie weryfikował w kole łowieckim. W dokumentacji (...) Koła (...) w A. brak jest natomiast informacji dotyczących R. T. na temat rzekomego kłusownictwa oraz chodzenia z bronią po lesie (pismo k. 52). Pozwany miał zakreślony przez Sąd termin do zgłoszenia wniosków dowodowych, wnosił o jego przedłużenie. Jak wynika z pisma pozwanego z dnia 26 sierpnia 2010r. (k.163), zasięgał również porady profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Na okoliczność prawdziwości negatywnych informacji o powodzie zawartych w notatce z dnia 05 grudnia 2008r. pozwany przedstawił materiały z postępowania skargowego prowadzonego przez Komendanta Powiatowego Policji w M.. Sąd nie jest w żaden sposób związany ustaleniami wynikającymi z postępowania skargowego. W ocenie Sądu dokumenty te są dowodem na to, jakie stanowisko zajęli przełożeni pozwanego na skargę powoda. W procesie o ochronę dóbr osobistych ustalenia z postępowania skargowego nie są wystarczającą podstawą do uznania, iż informacje o kłusownictwie powoda są prawdziwe. Ze względu na obowiązującą w postępowaniu cywilnym zasadę bezpośredniości (art. 235 kpc) wypowiedzi osób trzecich przytoczone w tym sprawozdaniu nie mogą być podstawą ustaleń faktycznych Sądu. Pozwany P. S. nie wykazał natomiast inicjatywy, aby dowody w postaci zeznań osób trzecich dotyczących postępowania powoda przeprowadzić bezpośrednio przed sądem orzekającym. Zasada bezpośredniości wymaga, aby Sąd poznawał wiedzę osób trzecich o pewnych zdarzeniach na podstawie ich zeznań składanych w charakterze świadków. Podobnie oczekiwanego przez pozwanego skutku nie może odnieść fakt, iż powód został oskarżony o przestępstwo z art. 288§1 kk tj. zniszczenie mienia. W razie prawomocnego skazania powoda za ten czyn można uznać, --- STRONA 4 --- iż ma on negatywną opinię, ale okoliczność ta w żaden sposób nie potwierdza prawdziwości informacji zawartych w notatce, o kłusownictwie powoda. Zgodnie z art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W przedmiotowej sprawie ciężar dowodu spoczywał na pozwanym. Pozwany nie wykazał, aby informacje zawarte w sporządzonej przez niego notatce były prawdziwe, w konsekwencji nie udowodnił, iż jego działanie nie było bezprawne. Z tych też względów Sąd za zasadne żądanie powoda R. T., aby pozwany P. S. złożył oświadczenie do akt postępowania administracyjnego, iż informacje dotyczące podejrzenia R. T. o kłusownictwo i chodzenie z bronią myśliwską po lesie są nieprawdziwe. Zgodnie z art. 448 kc Sąd może zasądzić na żądanie osoby, której dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę pieniężną na wskazany cel społeczny. Zasądzenie zadośćuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i od oceny sądu opartej na analizie okoliczności konkretnej sprawy zależy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony w tej formie. Oznacza to, że Sąd może, a nie musi zasądzić zadośćuczynienie, nawet w sytuacji, kiedy do naruszenia dóbr osobistych doszło. W przytoczonych wyżej okolicznościach sprawy, powództwo o zasądzenie kwoty 10 000 złotych na cel społeczny Sąd uznał za niezasadne i w tej części je oddalił. Na podstawie art. 98 § 1 kpc Sąd zasądził od pozwanego P. S. na rzecz powoda R. T. kwotę 1507 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, na którą składają się koszty opłaty sądowej w kwocie 500 zł oraz koszty zastępstwa procesowego ustalone na podstawie §10 pkt 2 i §12 ust.1pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz.1349 ze zm.). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku.