Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: I C 561!O8 5;] \ \\ ' 2 =_'—.=':! /A1 @511‘ i ‘Q’éw:">‘ vi * =. .. u F“ "L “ “ _ '=\\\ ~11 ;\~ LII.’ ,;_\‘.4! Ll WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 kwietnia 2012 r Sad Okregowy w Szczecinie I Wydzia+ Cywilny w skladzie nastepujqcym: Przewodniczqcy: SSO Protokoiant: sekr. sqdowy po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2012 r. w Szczecinie sprawy z powédztwa " przeciwko Skarbowi Pafistwa o zapfatg IV. odclala powédztwo w cafoéci; przyznaje pemomocnikowi powoda radcy" prawnemu od Skarbu Pafistwa wynagrodzenie w wysokoéci 3.600 2% (trzy tysiqce szeééset ziotych) plus 23% podatku VAT tytulrem zwrotu kosztéw nieopiaconej pomocy prawnej w urzgdu powodowi; zasqdza od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Parfistwa koszty zastepstwa procesowego w wysokoéci 3.600 z’: (tazy tysiqce szeééset z%otych); koszty procesu ponosi Skarb Pafistwa.
--- STRONA 2 ---
UZASADNIENIE Powod pozwem z dnia'2 lipca 2008 r., uzupetnionym pismem procesowym z dnia 7 lipca 2009 r. wniost przeciwko Skarbowi Pafistwa — Zaktadowi Karnemu o zasadzenie kwoty 100.000,00 zt z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zaptaty tytutem zaptaty zadoééuczynienia za krzywdy fizyczne i moraine (naruszenie dobr osobistych) oraz za utrata zdrowia — wynikte na skutek pobytu powoda w pozwanym zaktadzie karnym w okresie od dnia uprawomocnienia wyroku Sadu Okregowego ) do dnia opuszczenia przez powoda zaktadu karnego w Gole i ostatecznym orzeozeniem w stosunku do powoda przedterminowego warunkowego zwotnienia z odbywania kary. Ponadto powod wniost o zasqdzenie na jego rzecz kosztow nieoptaconej pomocy prawnej z urzedu wedtug norm przepisanych. W uzasadnieniu powod wskazal, iz w sprawie nie zachodzi powaga rzeczy osadzonej, albowiem niniejszym pozwem powod dochodzi zadoééuozynienia za uwtaczajace ludzkiej godnoéci warunki bytowe oraz pogorszenie stanu jego zdrowia, co miato miejsce w okresie od dnia uprawomocnienia powyzszego wyroku Sadu Okragowego do dnia opuszczenia przez niego pozwanego zaktadu karnego. W ooenie powoda odmienna jest wiac podstawa faktyczna zadania pozwu, to jest inny okres, w ktorym powod doznat krzywd stanowiacyoh podstawa zadania zadoééuczynienia. ‘ Zdaniem powoda podstawa prawnq jego zadania zadoééuczynienia stanowi art. 24 i 448 k.c. oraz art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cztowieka. W kwestii dotyczacej przekroczenia w pozwanym zaktadzie karnym normy powierzchni mieszkalnej przypadajacej na skazanego w ceti okreélonej w art. 110 § 2 k.k.w. powod przytoczyt wyrok Trybunatu Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r. (sygn; akt SK 25/07), na podstawie ktérego art. 248 § 1 k.k.w. dopuszczajacy przekroczenie tych norm zostat uznany za niezgodny z art. 40, 41 ust. 4 i art. 2 Konstytucji RP. Pozwany Skarb Pafistwa w odpowiedzi na pozew z dnia 29 grudnia 2008 r. wniost o oddaienie powodztwa w caloéci i zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztow zastepstwa procesowego wedtug norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany wskazat, Sad Okragowy oddalit powodztwo w sprawie o zaptate 150.000,00 zt zhtytutu pobytu w warunkach przeludnienia oraz nieodpowiedniego Ieczenia. .
--- STRONA 3 ---
W ocenie pozwanego w czasie pobytu powoda w Zaktadzie Karnym traktowany on byt zgodnie z obowiazujqcymi przepisami i praktyka penitencjarna. Postanowieniem z" dnia 21 pazdziernika 2008 r. Sad Okrogowy zwoinit powoda od kosztow sadowych w catoéci. Sad Okregowy ustaiil nastepujqcy stan faktyozny: Powéd przebywat w Szpitalu Miejskim okresie od 25 iipca 2001 r. do dnia 17 sierpnia 2001 r. w zwiazku z rozpoznaniem raka esicy i zakwalifikowaniem do chemioterapii. j Bezsporne, a ponadto dowod: kserokopia karty informacyjnej leczenia szpitainego powoda: k. 8. W dniu 26 marca 2007 r. w Centrum Onkologicznym w u powoda przeprowadzono badanie MSCT, na podstawie ktérego nie stwierdzono zmian patologicznyoh w miednicy mate] ze wskazaniem dalszej obserwacji i diagnostyki. Bezsporne, a ponadto dowod: _ badanie MSCT powoda z dnia 26 marca 2007 roku: k. 36. w okresie od 23 maja 2007 r. do dnia 22 grudnia 2008 r. przebywat w ceii nr 105 oddziatu E I. W dniu 22 grudziel‘: 2008 r. powod warunkowo uzyskat przerwa w wykonaniu kaly pozbawienia wolnoéci w zwiazku z przeprowadzeniem operacji wyciocia pacherzyka zotciowego. W powyzszej celi znajduja sie; dwa okna 0 wymiarach 0,95 m x 1,37 m E w omawianym okresie nie byto mozliwoéci korzystania z wody cieptej dostarczanej z wodociagu. Osadzeni mieti mozliwoéé podgrzania jej np. przy pomocy grzatki. Toaleta zaé oddzieiona byta od pozostatej czaéci celi w sposob staty, écianka drewniana do petnej wysokoéci pomieszczenia, zapewniajac tym samyrri intymnos';c': korzystajacym. ' . Positki w Zaktadzie Karnym przygotowywane sq w oparciu o obowiazujace w tym zakresie przepisy kodeksu karnégo wykonawczego i wydanego na jego
--- STRONA 4 ---
podstawie rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 2 wrzeénia 2003 r. w sprawie okreélenia wartoéci dziennej normy wyzywienia oraz rodzaju diet wydawanyoh osobom osadzonym w‘ zaktadaoh karnych i aresztach éledczych. Wszystkie produkty stosowane w wyzywieniu osadzonych sa dopuszczone do spozyoia i posiadaja stosowne atesty. Dowody: odpis historii osadzenia powoda w Zaktadzie Karnym: k. 228, odpis skierowania powoda do szpitala w zwiazku Z leczeniem operacyjnym pocherzyka zotciowego: k. 40. pismo Kierownika Dziatu Kwatermistrzowskiego Zaktadu Karnego : k. 227. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2007 r., w sprawie 0 sygn. akt Sad Okragowy w oddalit powodztwo przeciwko Skarbowi Paflstwa o zaptato kwoty 150.000 zt w zwiazku z pobytem powoda w przeludnionych celach wiaziennych oraz nieprawidtowym procesem leczniozym powoda w okresie od dnia 22 sierpnia 2006 r. Powyzszy wyrok uprawomocnit sia w dniu 11 pazdziernika 2007 r. Bezsporne, a ponadto dowédz wyrok Sadu Okragowego w W dniach 17 kwietnia 2008 r. i 3 pazdziernika 2008 r. u powoda przeprowadzono w pozwanym zaktadzie karnym badania USG jamy brzusznej, na podstawie ktorych stwierdzono, ze pacherzyk zotciowy 0 dtugoéci okoio 47 mm byt bez wyraznych cech zwapniefi i byt wypetniony, bez cech kamicy i w jego sasiedztwie widoczny byt obszar piynowy 0 érednioy okoto 36 mm. Z kolei éiedziona byta nie powiekszona ijednorodna. W dniu 16 pazdziernika 2008 r. u powoda pizeprowadzono badanie tomografii komputerowej jamy brzusznej, na podstawie ktérego stwierdzono, iz pacherzyk zotciowy byta 0 nieprawidiowym obrazie radiologicznym, w czoéci érodkowej peoherzyk odcinkowo zwaza sio, a nastepnie w czaéci dystalnej poszérza. Z kolei w tkance ttuszozowej otaozajqcej pocherzyk zotciowy widoczne byty hypodensyjne zagaszczenia, niejednoznaczne radiologicznie, a w sasiedztwie pocherzyka
--- STRONA 5 ---
zoiciowego widocznych byto kilka chtonnych érednicy do 0,8 cm i nie uwidoczniono éledziony. Bezsporne, a ponadto dowody: kserokopia zaéwiadczenia powoda o stanie jego zdrowia: k. 30 — 31, odpis badania USG jamy brzusznej powoda: k. 33, 34, 35, kserokopia wynikow badania tomografii komputerowej jamy brzusznej powoda: k. 32, Powod posiada roztegie btizny na skérze brzucha oraz na lewym przedramieniu koficzyny gornej, poprzeczne na Iewym ramieniu. Ponadto powod posiada liczne tatuaze kiatki piersiowej, obu barkach oraz na obu koficzynach gornych. W trakcie pobytu w pozwanym zaktadzie karnym powod otrzymywat érodki przeciwbolowe (tramal) na zleoenie specjalisty onkologa. Powod domagat sio tych iekow. Bezsporne, a ponadto dowody: opinia sadowo lekarska z 25 listopada 2011 roku: k. 291 296, pismo Kierownika Zaktadu Opieki Zdrowotnej w Zaktadzie Karnym z dnia 10 maja 2010 roku: k. 230. 7 W okresie od dnia 12 stycznia 2009 r. do dnia 21 stycznia 2009 r. przebywat W Centrum Onkoiogii w z rozpoznaniem nowotworu pgcherzyka zétciowego i stan p0 resekcji esicy z powodu nowotworu ztoéliwego i zaleoeniem zgtoszenia sis; po wynik badania histopatologicznego. W dniu 14 stycznia 2009 r. ekspertyza histopatologiczna wykazata u powoda pecherzyk zotciowy 0 dtugoéci 7 cm i o écianie pogrubiatej. Bezsporne, a ponadto dowody: karta informacyjna leczenia szpitalnego powoda: k. 64, ekspertyza histopatoiogicznar k. 65.
--- STRONA 6 ---
W dniu 3 iutego 2009 r. rutynowe zdjecie RTG kiatki piersiowej wykazato u powoda ziepy opiucnowe u podstawy ptuca prawego, a poza tym ptuca i seroe byty w normie. ' W dniu 16 lutego 2009 r. u powoda przeprowadzono badanie USG jamy brzusznej, na podstawie ktérych stwierdzono, iz watroba, trzustka, nerki oraz przestrzefi zaotrzewnowa byiy normie. Bezsporne, a ponadto dowody: kserokopia rutynowego zdjacia RTG klatki piersiowej i USG jamy brzusznej powoda: k. 66. Wyniki badafi iaboratoryjnych 2 dnia 3 marca 2009 r. wykazaty u powoda wystapienie Antygenu CEA W rozmiarze 6,84 ng/I, gdzie norma jest od 0,00 do 4,70. Bezsporne, a ponadto dowéd: kserokopia wynikow badafi Iaboratoryjnych: k. 74. W dniu 30 marca 2009 r. rutynowe zdjecie RTG klatki piersiowej wykazato u powoda, iz ptuoa bytv .bez éwiezyoh zmian ogniskowyoh, prawa koputa przepony byta w zrostach podciqgniota ku gorze, a sylwetka seroa byta w normie. Bezsporne, a ponadto dowéd: kserokopia wynikow badania RTG klatki piersiowej powoda: k. 75. W celi nr 105 W pawilonie E przeznaczonej dta siedmiu osob, w ktorej przebywai powod zdarzaiy sia okresy, Ze czasowo przebywato tam oémiu osadzonych. Dowéd: wydruk z rejestru komputerowego ,,rzeczywistego zaiudnienia poszczegolnych cel mieszkalnyoh” w Zaktadzie Karnym: k. 204 219. A h We wrzeéniu 2007 r. w momencie przyjcgcia do Zaktadu Karnego w powod znajdowai sia w dobiym, stabiinym stanie zdrowia. U powoda wystapowaiy w1edy nastegpujace schorzenia: rak esicyapo operacji i po chemioterapii w 200112002 r., nikotynizm, uzaleznienie od opiatow oraz ograniczone zaburzenia osobowoéci. Z
--- STRONA 7 ---
uwagi na wieloletni nikotynizm z duzym prawdopodobienstwem przyjaé mozna, ze rowniez u powoda wystepowaly cechy przewiektej obturaoyjnej choroby ptuc. W trakoie pobytu w pozwanym zakiadzie karnym u powoda doszto do pogorszenia jego stanu zdrowia w postaoi ujawnienia sie samoistnego schorzenia — przewlektego zapaienia pecherzyka zotciowego, ktore zostato wyieczone w toku dalszego postepowania medycznego. Dodatkowo z uwagi na palenie tytoniu przypuszczaé mozna, ze u dojéé mogto do nasilenia upoéledzenia wydolnoéci oddechowej. Warunki, w ktolych przebywat powod w okresie od wrzeénia 2007 r. do 22 grudnia 2008 r. nie mialy zadnego wptywu na wystapienie u niego przewiekiego zapaienia peoherzyka zotciowego, ktére jest schorzeniem samoistnym. Warunki pobytu nie miaiy tez wpiywu na ewentualne nasilenie upoéledzenia wydolnoéoi oddechowej. W powyzszym okresie stan onkologiczny powoda byi stabilny, nie stwierdzono u niego cech wznowy procesu nowotworowego jeiit, jak i pojawienia sie nowej ‘ohoroby nowoiworowej. Paienie papierosow jest gtownym czynnikiem powodujaoym u stopniowe narastanie upoétedzenia wydolnoéci oddechowej. W okresie od wrzeénia 2007 r. do 22 grudnia 2008 r. powod wieiokrotnie zgtaszat sie do lekarzy i byt poddawany regularnej kontroli onkologioznej polegajacej na konsultacjaoh speojaiistycznych oraz wykonywaniu badan dodatkowych. Stwierdzone u powoda nieprawidtowoéci w okolicy pecherzyka zotoiowego skutkowaty podjeciem stosownego leczenia. Stan zdrowia powoda poza ujawnieniem sie u niego samoistnego sohorzenia — przewlektego zapaienia peoherzyka zétciowego oraz ewentualna progresja niewydolnoéci oddechowej zwiazana z paleniem papierosow nie uiegi pogorszeniu, a podjete postepowanie iekarskie byto prawidiowe z wyjatkiem braku przeprowadzenia u powoda badafi spirometiycznych, celem oceny wydoinoéci uktadu oddechowego. Jednakze brak ten nie miaiby wptywu na postepowanie lecznicze, co najwyzej mogtoby stanowié kolejny argument za rzuoeniem paienia. obecnie znajduje sie w stabilnym stanie zdrowia i nie stwierdza sie u niego cech wznowy ohoroby nowotworowej, a jego najwazniejszym problemem
--- STRONA 8 ---
zdrowotnym jest stopniowo od wietu lat pogarszajaoa sie wydolnoéé oddechowa, bedaca nastepstwem wieioietniego nikotynizmu. Dowéd: opinia sadowo iekarska z dnia 25 Iistopada 2011 roku: k. 291 — 296. Sad Okregowy zwaiyt, co nastepuje: Powodztwo w niniejszej sprawie okazato sie niezasadne w catoéci. W przedmiotowej sprawie powéd wywodzit swoje zadanie z faktu naruszenia jego dobr osobistych w zwiazku 2 doznana krzywda fizyczna i moralna oraz z utrata zdrowia — wyniktego na skutek pobytu w pozwanym zakiadzie karnym w okresie od dnia uprawomocnienia wyroku, co nastapito w dniu 11 pazdziernika 2007 r. do dnia opuszczenia Zaktadu Karnego przez powoda w dniu 22 grudnia 2008 r. Powod w niniejszej sprawie domagat sie zadoééuczynienia w" wyniku odbywania Katy pozbawienia wolnoéci w warunkach niezgodnych z obowiazujacymi normami, tj. w celach wieziennych nie spetniajacych norm metrazowyoh, okreélonyoh w kodeksie karnym wykonawnczym. Powod w pozwie sformutowat lwierdzenia majace na celu ukazanie ztyoh warunkow panujacych w pozwanym oérodku izoiaoyjnym, w ktoryrn przebywat. Jednakze zdaniem Sadu powod nie wykazat zwiazanych z tym konsekwencji w swoim zdrowiu. Powod wiazat swoje roszczenie z pobytem w Zaktadzie Karnym , ktory wystepowat jako statio fisci Skarbu Panstwa. Giownym zadaniem zaptaty zadoééuczynienia objeta byia okreélona utrata zdrowia wywotana niezapewnieniem powodowi prawidtowej opieki medyoznej w warunkach izolacyjnych, co spowodowato pogorszenie jego stanu zdrowia, a takze osadzenie go w przeludnionej celi. Powod nie wskazat, na jakiej podstawie wyiiczyt wysokoéé dochodzonej kwoty tytutem zadoééuczynienia. W ocenie Sadu zgtoszone przez powoda roszczenie odszkodowawcze znajduje podstawe w art. 417 §1 k.c., zgodnie z ktorym za szkode wyrzadzonq przez niezgodne z prawem dziatanie lub zaniechanie przy wykonywaniu wtadzy publioznej ponosi odpowiedziainoéé Skarb Panstwa lub jednostka samorzadu terytorialnego lub inna osoba prawnka wykonujaca te wtadze z mocy prawa, natomiast w zakresie zaciania zadoééuczynienia za doznana krzjrwde w art. 445 §1 k.o.,
--- STRONA 9 ---
stosownie do treéci ktorego w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzajaoym sad moze przyznao poszkodowanemu odpowiednia sume tytutem zadoééuozynienia pienieznego za doznana krzywde. ' Zgodnie zaé z art. 444§1 k.c. w razie uszkodzenia oiata lub wywotania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikte z tego powodu koszty. Na zadanie poszkodowanego zobowiazany do naprawienia szkody powinien wytozyé z gory sume potrzebna na koszty leczenia, a jezeli poszkodowany stat sie inwaiida, takze sume potrzebna na koszty przygotowania do innego zawodu. W tym miejscu podkreéiié nalezy, iz zgodnie 2 treécia art. 187 § 1 i 2 k.p.c. pozew powinien czynié zadoéé warunkom pisma procesowego, a nadto zawieraé: 1) doktadnie okreélone zadanie, a w sprawach 0 prawa majatkowe takze oznaozenie wartoéci przedmiotu sporu, chyba ze przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniezna; 2) przytoczenie okoiicznoéci taktycznych uzasadniajacych zadanie, a w miare potrzeby uzasadniajacyoh rowniez wtasciwosé sadu. Pozew moze zawieraé wnioski o zabezpieczenie powodztwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalnosci i przeprowadzenie rozprawy w nieobeonosoi powoda oraz wnioski stuzace do przygotowania rozprawy, a w szozegoinosoi wnioski o; H 1) wezwanie na rozprawe wskazanych przez powoda swiadkow i biegtych; 2) dokonanie ogledzin; 3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawe dokumentu bedacego w jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenie dowodu, lub przedmiotu ogiedzin; 4) zazadanie na rozprawe dowodow znajdujaoych sie w sadaoh, uizedach lub u osob trzecich. Biorac pod uwage treéé powyzszego przepisu prawa, podkreslié nalezy, iz powod nie byi zobowiazany do wskazania podstawy prawnej swojego roszczenia, a przy tym nie budzi zadnyoh watpiiwoéci poglad o nie zwiazaniu Sadu wskazana podstawa prawns; zadania. W konsekwencji uznaé nalezy, iz przepisy przytoczone powyzej stanowia podstawe prawnq powodztwa . ‘ W konsekwencji nie mozna zgodzié sie ze stanowiskiem powoda, iz podstawa prawnajego roszczenia bytwprost art. 24 § 1 k.c. Zgodnie z treécia tego przepisu ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrozone cudzym dziataniem, moze zadaé zanieohania tego dziatania, chyba ze nie jest ono
--- STRONA 10 ---
bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moze on takze zadaé, azeby osoba, ktora dopuscita sie naruszenia, dopetnita ozynnosci potrzebnych do usuniecia jego skutkow, w szozegolnosci azeby ztozyta oéwiadczenie odpowiedniej treéci i w odpowiedniej formie. Na zasadaoh przewidzianyoh w kodeksie moze on rowniez zadao zadoséuczynienia pienieznego tub zaptaty odpowiedniej sumy pienieznej na wskazany cel spoteczny. Zauwazyé bowiem nalezy, iz powod od samego poczatku swoja krzywde wiazat z wystepowaniem iicznych zaniedban pozwanego w trakoie wykonywania kary pozbawienia woinoéoi. Tym samym odpowiedzialnosé pozwanego zwiazana byta z rezimem odpowiedzialnoéci z tytuiu ozynu niedozwolonego. Z uwagi na okres pobytu w pozwanej jednostce penitencjarnej, z ktéra powod wiazat swoje zadanie, w sprawie zastosowanie miat przepis art. 417 k.c. Przesianka zatem odpowiedzialnosoi Skarbu Panstwa na podstawie powotanego przepisu jest tylko bezprawnosé rozumiana jako dziatanie funkcjonariusza niezgodne z prawem, a nie wina funkojonariusza pafistwowego. Zachowanie funkojonariusza jest bezprawne, jezeli pozostaje w sprzecznosoi z obowiazujacym porzadkiem prawnym, przez ktory nalezy rozumieo nie tylko obowiazujaoe ustawodawstwo, ale rowniez przyjete zasady wspotzycia W tym miejscu podkresiio nalezy, ze w stosunku do ozasu pobytu powoda w pozwanym zaktadzie karnym do dnia wydania wyroku Sadu Okregowego w, a |(’tC')fy sie uprawomocnit w dniu 11 pazdziernika 2007 r. nie mogi byo ten okres przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, bowiem stosownie do tresci art. 366 k.p.o. wyrok prawomoony ma powage rzeozy osadzonej tylko co do tego, oo w zwiazku z podstawa sporu stanowiio przedmiot rozstrzygnieoia, a ponadto tylko miedzy tymi samymi stronami. Odnoszac sie zas do twierdzefi powoda wskazaé nalezy, iz znalazty one odzwieroiedienie w zebranym materiale dowodowym jedynie w zakresie z ozasowego przeludnienia celi, w ktorej przebywai powod. Zgodnie z art. 110 § 1 Kodeksu kamego wykonawozego skazanego osadza sie w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej. Natomiast art. 110 §2 k.k.w. wskazuje, iz powierzchnia w celi mieszkainej, przypadajaca na skazanego, wynosi nie mniej niz 3 m2. Cele wyposaza sis w odpowiedni sprzet kwaterunkowy zapewniajacy skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie Warunki higieny, dostateozny dopiyw powietrza i odpowiednia do pory roku temperature, wedtug norm okresionyoh dla pomieszczen mieszkalnych, a takze oswietienie odpowiednie do ozytania i wykonywania praoy. A
--- STRONA 11 ---
Jednakze zgodnie z art. 248 § 1 k.k.w., ktoly obowiazywat w czasie pobytu powoda w Zaktadzie Karnym, a ktory nastepnie zostat uohylony przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 pazdziemika 2009 r. (Dz.U.09.190.1475) zmieniajaoej nin. ustawe z dniem 6 grudnia 2009 r. stanowit, iz w szozegolnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakladu karnego tub aresztu sledczego moze umiescié osadzonyoh, na czas okreslony, w warunkach, w ktorych powierzchnia w ceii na jedna osobe wynosi mniej niz 3 mg. O takim umieszczeniu nalezato bezzwtocznie powiadomio sedziego penitenojarnego. Obecnie kwestie przeludnienia normuje przepis art. 110 § 2a k.k.w., zgodnie z ktorym Dyrektor zaktadu karnego lub aresztu éledczego moze umiescié skazanego na czas okreélony, nie dtuzszy niz 90 dni, w warunkach, 0 ktorych mowa w § 2 zdanie drugie, w oeli mieszkainej, w ktorej powierzchnia przypadajaca na skazanego wynosi ponizej 3 m2, nie mniej jednak niz 2 m2, w razie: 1) wprowadzenia stanu wojennego, wyjatkowego tub kieski zywiotowej, lub w ozasie ioh obowiazywania, 2) ogtoszenia na terenie potozenia zaktadu karnego tub aresztu stedozego stanu zagrozenia epidemiologicznego tub stanu epidemii albo wystapienia w zaktadzie karnym tub areszoie siedozym stanu zagrozenia epidemiologicznego tub stanu epidemii uwzgiedniajao stopien zagrozenia dla zycia i zd rowia; 3) konieoznosoi zapobiezenia wystapieniu innego zdarzenia stanowiacego bezposrednie zagrozenie dta bezpieczefistwa skazanego albo bezpieczenstwa zaktadu karnego tub aresztu siedczego aibo zapobiezenia skutkom takiego zdarzenia (§ 2a). Dyrektor zaktadu karnego Iub aresztu éledczego moze umiescié skazanego na czas okreslony, nie diuzszy niz 14 dni, w warunkach‘, o ktotyoh mowa w § 2 zdanie drugie, w celi mieszkalnej, w ktorej powierzchnia przypadajaca na skazanego wynosi ponizej 3 m2, nie mniej jednak niz 2 m2, jezeli zachodzi konieoznoso natychmiastowego umieszczenia w zakiadzie karnym lub areszcie éledczym nieposiadajacym wolnych miejsc w celach mieszkalnychi 1) skazanego na kare pozbawienia wotnosci przekraozajaca 2 iata, ‘ 2) skazanego okreslonego w art. 64 § 1 lub 2 oraz art. 65 Kodeksu karnego, 3) skazanego za przestapstwo okreslone w art. 197203 Kodeksu karnego, 4) skazanego, ktory samowolnie uwolnit sie od odbywania kary pozbawienia wolnosci, '
--- STRONA 12 ---
5) skazanego, ktory korzystajao z zezwolenia na ozasowe opuszczenie zakiadu karnego Iub aresztu sledozego, nie powrooii w wyznaozonym terminie, 6) przetransportowanego na poiecenie sadu Iub prokuratora z innego zaktadu karnego Iub aresztu éiedczego, w ceiu udziaiu w rozprawie Iub innyoh ozynnosoiach prooesowyoh, 7) osoby tymozasowo aresztowanej, ukaranej Kara porzadkowa Iub co do ktorej Zastosowano inne srodki przymusu skutkujace pozbawienie wolnosci (§ 2b). Okres, o ktorym mowa w § 2b, moze byé przediuzony tylko za zgoda sedziego penitencjarnego. Laczny okres umieszczenia skazanego w warunkach okreéionych w § 2b nie moze przekroczyfiz 28 dni (§ 2c). Wydajao deoyzje na podstawie § 2a 2c, nalezy minimaiizowaé zagrozenie pogorszenia warunkow wykonywania kary pozbawienia wolnosci i tymozasowego aresztowania oraz zmierzaé do szybkiego umieszczenia w celi mieszkalnej, o ktorej mowa w § 2 (§ 2d). W deoyzji wydanej na podstawie § 2a 2o nalezy okresiié czas oraz przyczyny umieszozenia skazanego w warunkach, w ktoryoh powierzohnia w celi mieszkalnej przypadajaoa na skazanego wynosi mniej niz 3 m2, a takze oznaozyo termin, do ktorego skazany ma w tych warunkach przebywaé (§ 2e). Skarge na deoyzje wydana na podstawie § 2a 2o sad rozpoznaje w terminie 7 dni (§ 2f). Decyzje o umieszozeniu skazanego w warunkach okreslonych w § 2a2c nalezy niezwtooznie uohyiio, jezeli ustana przyozyny, dla ktoryoh zostaia ona wydana (§ 29) W wypadkach przewidzianych w § 2b i 20 nalezy zapewnié skazanemu oodzienne spaoery dtuzsze o pot godziny oraz korzystanie z dodatkowyoh zajeo kulturaino oswiatowyoh Iub z zajeé z zakresu kultury fizycznej i sportu (§ 2h). Przepisy § 2b Iub 2o moga byé stosowane wobec tego samego skazanego nie wczesniej niz po upiywie 180 dni od dnia zakonczenia okresu, na ktory nastapito poprzednie umieszczenie w warunkach w nich okreéionyoh (§ 2i). Zasadniozo przyjaé nalezy, iz okolicznosé wystepowania pewnego przeludnienia w zakiadach karnyoh i aresztaoh éledczyoh jest swoista norma, a organizacja oérodkow penitencjarnych nie zawsze jest w stanie zapewnié osadzonym warunkow normatywnych. 0 W niniejszej sprawie z rejestru rzeczywistego zaludnienia poszozegoinyoh oet mieszkalnych w Zaktadzie Karnym wynika, ze przeznaozonej dla siedmiu osob, a w ktorej przebywai powod zdarzaiy sie okresy, 2e czasowo przebywato tam osmiu
--- STRONA 13 ---
osadzonych. Tym samym w pozwanej jednostce penitencjarnej na jej terenie dochodzito do przekraozania ustalonyoh norm powierzchniowrych w ceiach mieszkalnych, gdzie na jednego osadzonego przypadata powierzohnia mniejsza niz 3m2. Jednakze mimo ustaienia czasowego przeludnienia wystepujacego w ceii wieziennej, w ktorej powod przebywat, powodztwo ooenio naiezaio jako bezzasadne. Zdaniem Sadu powod nie wykazat wystapienia u niego z tej przyczyny jakiekolwiek krzywdy, co stanowi przestanke uzasadniajaca zasadzenie zadosouozynienia’. Powyzsze okolioznosci powinny zostao wykazane za pomooa dowodow w trakoie trwania procesu, zgodnie z rozktadem ciezaru dowodow z art. 6 k.o. Zgodnie z trescia tego przepisu ciezar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, ktora z faktu tego wywodzi skutki prawne. Prooesowym odpowiednikiem tej normy jest art. 232 k.p.o., ktory stanowi, i2 strony sa obowiazane wskazywaé ciowody dla stwierdzenia faktow, z ktoryoh wywodza skutki prawne. Oznaoza to tyle, ze oiezar udowodnienia twierdzenia o istnieniu okreslonego faktu spoczywa zawsze na twierdzacym, a nie na przeczacym okreslonym zdarzeniom. W niniejszej sprawie to na powodzie spoozywat oiezar przeprowadzenia dowodow na potwierdzenie okoiioznosoi, w jakioh doznat krzywdy. To on bowiem wskazywat, iz na skutek lioznyoh zanieohan strony pozwanej doszto do wyrzadzenia mu krzywdy. Zatem to powod musiat jednoznaoznie wykazaé, ze to na skutek okreslonego zaohowania pozwanego doznai szkody niemajatkowej. W ooenie Sadu powod nie wykazat, iz zdarzenie stanowiaoe ozyn niedozwolony okrestony w art. 417 § 1 k.o. spowodowato krzywde w sposob przez niego wskazany. Argumentacja strony powodowej opierala sie przede wszystkim na ogolnym wskazaniu faktu przeludnienia w celi wieziennej, podozas jego pobytu w pozwanej jednostce penitencjarnej. Podkresiio w tym miejsou nalezy, ze twierdzenia powoda sa uzasadnione w zakresie ozasowego przeludnienia ceii, w ktorej on przebywai, z tym ze nie wykazai on wystapienia po jego stronie krzywdy z tym zwiazanej. Podsumowujao stwierdzio naiezy, iz ze zgromadzonego materiatu dowodowego wynika, i2 powod osadzony byt w celach wieloosobowyoh z przekroozeniem norm powierzohni celi, jednakze okolicznoso ta nie miata wpiywu na stan jego zdrowia, gdyz nie wystapiiy zadne doiegliwosci zdrowotne z tym zwiazane.
--- STRONA 14 ---
Majac: powyzsze na wzgledzie Sad uznat, iz powod nie wykazata zadnej przestanki uzasadniajaoej jego zadanie w zakresie wystapienia przeludnienia w celi wieziennej z przekroczeniem normy powierzohni okresionej w art. 110 k.k.w. i doznania z tej przyozyny uszozerbku na zdrowiu. Z kolei oceniajac merytorycznie postapowanie medyczne w stosunku do powoda podczas jego pobytu W Zaktadzie Karnym wskazaé nalezy, ze w niniejszej sprawie bezsporne jest, ze u powoda rozpoznano raka esicy i zakwaiifikowano go do ohemioterapii i w zwiazku z tym sohorzeniem w okresie od 25 lipca 2001 r. do dnia 17 sierpnia 2001 r. powod przebywat w Szpitalu Miejskim Sad dokonat oceny stanu faktycznego na podstawie caiosci przedstawionego przez strony materiatu dowodowego. Materiat w postaoi dokumentaoji medyoznej Sad ooenit jako w peini wiarygodny. Sad czyniac ustalenia w tym zakresie opart sis. przede wszystkim na opinii Uniwersytetu ktora uznai za wpetni przekonywujaoa. Po pierwsze, opinia powyzsza zostata sporzqdzona przez kompetentnych lekarzy, dysponujaoyoh odpowiednia wiedza specjalistyozna i doswiadozeniem zawodowym. Po drugie, biegli sporzadzajac opinie oparli sie na catoksztatoie zebranego w sprawie materiatu dowodowego, dokonujao jego szczegoiowej anaiizy w kontekscie tezy dowodowej wynikajacej z postanowienia Saduo przeprowadzeniu dowodu z opinii biegiego i poddajac go nastepnie weryfikacji w oparoiu o wskazane w opinii metody badawoze. Po trzecie, opinia biegtych jest jasna, a wnioski w niej zawarte zostaiy logioznie i wyozerpujaoo uzasadnione. Biorac pod uwage powyzsze okolioznosoi, Sad uznat opinie biegtych za w peini przekonywujaca, a zarzuty zgioszone przez strone powodowa za bezzasadne w catosci, bowiem w ooenie Sadu dokumentaoja medyozna, ktora dysponowaii biegli przy sporzadzeniu przedmiotowej opinii byia wystarozajacym materiatem dowodowym w petni umozliwiajacym ocene stanu zdrowia powoda oraz ocene podjetego postepowania medycznego. Zdaniem Sadu stwierdzenie biegtych, ze warunki, w ktoryoh przebywat powod w okresie od wrzesnia 2007 r. do 22 grudnia 2008 r. nie miaiy zadnego wptywu na wystapienie u niego przewlekiego zapalenia pecherzyka zotciowego, ktore jest schorzeniem samoistnym byto wystarczajaca podstawa dla pozytywnych ustalen stanu faktycznego. Ponadto biegli w ztozonej opinii stwierdzili, ze warunki pobytu Waldemara Sobczaka nie miaiy tez wptywu na ewentualne nasiienie uposiedzenia wydolnosoi oddechowej. Paienie papierosow jest gtownym czynnikiem powodujaoym u Waldemara Sobozaka stopniowe narastanie uposiedzenia wydoinosci oddechowej.
--- STRONA 15 ---
Tak przyjety wniosek zgodny jest z linia orzeoznioza w tym zakresie. W szozegoinosoi w wyroku Sad Apeiacyjny stwierdzii, ze speoyfioznoso spraw o zadoséuozynienie strat i krzywd powstaiych u pacjentow piacowek zdrowia w zwiazku z zaordynowanym im sposobem leczenia wyraza sie m.in.=w tym, Ze nie jest moziiwe pozyskanie wiedzy o pewnosci zwiazku przyozynowego pomiedzy pogorszonym stanem zdrowia tego pacjenta, a dziaianiem (zanieohaniem) pracownikow tej placowki. Niedoskonatoso poziomu nauki iwiedzy medyoznej w tych sprawach nakazuje odwoiywaé sie do prawdopodobienstwa takiego zwiazku. Prawdopodobienstwo takiego zwiazku zostaio przez biegtych poparte przytoozeniem okolioznosci, na ktoryoh oparli konkiuzje swej opinii. Sad opart sie takze na dowodaoh z dokumentaoji medyoznej. Z powyzszej opinii wynika, ze w okresie od wrzesnia 2007 r. do 22 grudnia 2008 r. powod wielokrotnie zgtaszai sie do lekarzy i byt poddawany regularnej kontroii onkoiogicznej poiegajaoej na konsultaojaoh speojaiistyoznych oraz wykonywaniu badan dodatkowych. Stwierdzone u powoda nieprawidtowosci w okolicy peoherzyka zotoiowego skutkowaiy podjeoiem stosownego leczenia. Stan zdrowia powoda poza ujawnieniem sie u niego samoistnego sohorzenia — przewiektego zapalenia pecherzyka zoiciowego oraz ewentualna progresja niewydolnosoi oddechowej zwiazana z paleniem papierosow nie ulegt pogorszeniu, a podjete postepowanie Iekarskie byto prawidiowe z wyjatkiem braku przeprowadzenia u powoda badafi spirometryoznych oeiem oceny wydolnosoi ukiadu oddeohowego. Jednakze brak ten nie miatby wpiywu na postepowanie iecznioze, co najwyzej mogioby stanowio kolejny argument za rzuceniem palenia. W konsekwencji Sad kierujac sie trescia opinii sporzadzonej przez biegiyoh orzekt, ze postepowanie medyczne zastosowane w stosunku do powoda podozas jego pobytu w pozwanym zaktadzie karnym przeprowadzone byto w sposob prawidiowy i zgodnie z zasadami sztuki lekarskiej. Nie uszio uwadze Sadu, iz dyskomfort psychiczny i fizyoznym jest prawidtowa reakoja organizmu na uwiezienie. nie wskazai na objawy, ktére wykraozataby poza zwykte reakcje cztowieka, ktory znaiazt sie w zaktadzie karnym i nie ma warunkow do reaiizowania swoich zyoiowyoh potrzeb. ' Zdaniem Sadu powod nie wykazat ani uszkodzenia oiaia ani rozstroju zdrowia zwiazanych soisla z pobytem w“ pozwanym zaktadzie karnym "warunkujacyoh skuteoznoso zadania zadoséuczynienia i nie wykazai rowniez pogorszenia swojego
--- STRONA 16 ---
stanu zdrowia w zwiazku z powyzsza okoiioznosoia. Podnoszona przez powoda okoiioznoso niewtasoiwego postepowania medyoznego w zwiazku z jego problemami zdrowotnymi, w wyniku ozego doszto do wyrzadzenia powodowi powaznej szkody niematerialnej nie znalazta uznania Sadu. Analiza materiatu dowodowego w postaoi zebranyoh dokumentow wskazuje, ze podnoszone przez powoda twierdzenia sa nieprawdziwe. V ._ Przy ooenie zasadnosci zgtoszonego roszczenia zaptaty zadosouozynienia w swietle ustaionego stanu faktycznego i rzeozywistego nawet w sytuaoji wystepowania u pozwanego okolicznosci przekraczania dopuszczalnej normy powierzohni przypadajacej na jednego osadzonego Sad miat na uwadze zastugujacy w petni na aprobate pogiad wyrazony w wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 2 pazdziernika 2007 r., w sprawie 0 sygnaturze akt ii CSK 269/07, w ktorym wskazano, ze zapewnienie przez Panstwo godziwych warunkow odbywania kary pozbawienia wolnosoi jest jednym z podstawowych wymagan demokratyoznego paifistwa prawnego, jednakze osadzenie skazanego w celi w warunkach, w ktoryoh powierzohnia na jedna osobe wynosita mniej niz 3 m2, przy spetnieniu przesianek okreslonyoh w uohylonym art. 248 § 1 k.k.w., a obecnie w art. 110 k.k.w. jest zgodne z prawem. ' Podkreslenia wymaga, ze zapewnienie przez Panstwo godziwych warunkow odbywania kary pozbawienia woinosoi jest jednym z pocistawowyoh wymagan demokratyoznego panstwa prawnego, znajdujaoym wyraz w normaoh prawa miedzynarodowego. Wynika to zarowno z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Poiske Miedzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznyoh z dnia 19 grudnia 1966 r., (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169) jak i z art. 3 Europejskiej Konwenoji Praw Cztowieka i Podstawowyoh Woinosci z dnia 4 grudnia 1950 r. stanowiacyoh, ze kazda osoba pozbawiona woinosci bedzie traktowana w sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosoi cziowieka. Na gruncie prawa polskiego zasady te wyrazaja art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji. Jednakze Europejski Trybunat Praw Cztowieka dokonujac wykiadni art. 3 powotanej Konwenoji stwierdzai, ze cierpienie i upokorzenie musza w kazdym razie przekraozaé nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolnosci, aby stanowity naruszenie tego przepisu (np. orzeczenie z dnia 29 kwietnia 2003 r., nr 38812/97 i z tej samej daty nr 50390/99). Te okoiioznosoi nie zostatyjednak wykazane. Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie"'Sad ustaiii w oparoiu o przediozone w toku postepowania dokumenty, ktore w zadnym zakresie dla dokonania ustaiefi nie budziiy watpiiwosci. A
--- STRONA 17 ---
Majao powyzsze okolioznosci na wzgiedzie powodztwo nalezato oddalio w catosoi, o ozym orzeozono w pkt I sentenoji. O kosztach procesu Sad orzekt na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i § 6 pkt 6 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 wrzesnia 2002 roku w sprawie optat za ozynnosoi radoow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztow pomocy prawnej udzieionej przez radce prawnego ustanowionego z urzedu (Dz.U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zmianami). Przepis art. 98 § 1 k.p.c. ustanawia zasade odpowiedzialnosoi za wynik procesu, zgodnie z ktora strona przegrywajaoa sprawe obowiazana jest zwrocié przeciwnikowi na jego zadanie koszty niezbedne do oeiowego dochodzenia praw i ceiowej obrony (koszty procesu). Biorac pod uwage, iz powod byt reprezentowany przez peinomocnika z urzedu, Sad przyznat od Skarbu Panstwa na rzecz tego petnomoonika kwote 3.600,00 zt wraz z podatkiem VAT, co znalazto odzwierciedienie w pkt Ii sentenoji. Wobeo przegrania sprawy przez powoda w oatosci na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. w § 6 pkt 6 Rozporzadzenia Ministra Sprawiedtiwosci z dnia 28 wrzesnia 2002 roku w sprawie opiat za czynnosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztow pomooy prawnej udzieionej przez radoe prawnego ustanowionego z urzedu zasadzit od powoda kwote 3600,00 tytutem kosztow zastepstwa procesowego, co znalazto odzwieroiedienie w pkt Ill.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Okregowy w Szczecinie#I C 561#art. 3 Europejskiej#art. 110 § 2 k.k.w.#art. 248 § 1 k.k.w.#art. 2 Konstytucji#art. 417 §1 k.c.#art. 445 §1 k.o.#art. 444§1 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 417 k.c.#art. 366 k.p.o.#art. 110 § 1 Kodeksu#art. 110 §2 k.k.w.#art. 1 pkt 3 ustawy#art. 110 § 2a k.k.w.#art. 64 § 1 lub#art. 65 Kodeksu#art. 6 k.o.#art. 232 k.p.o.#art. 417 § 1 k.o.#art. 110 k.k.w.#art. 10 ust. 1 ratyfikowane#art. 3 powotanej#art. 98 § 1 k.p.c.#art. 98 k.p.c.