Wyrok I C 555/11

--- STRONA 1 --- 'L- I ł Sygn. akt: I C 555/11 \\"` @ł~ara\\t\\ :Ę ut, ""'. f-=~.='~,:›f,lå¦;%,'*-e WYROK 5 ą W IMIENIU RZECZYPOSPOL ITEJ P y oLs+<|E.1 Dnia 20. kwietnia 201 ' Sąd Okręgow 2 r. y w Bydgosz I w skł " czy I Wydział Cywilny adzle następującym: . Przewodniczący: SSO Grażyna Bednarek . I Protokolant: stażysta Anna Tucuhalska y po rozpoznaniu -w dniu 06 kwietnia 2012 r. _w Bydgoszczy _ y ' sprawyzpowodztwa ' -przeciwko u Ľ Ĺ . ooch Ĺ ronę dobr osobistycn Š , 1 . oddała' powództwo' --. 2. zasądza c_d _powoda na rzecz pozwanego..-kwotę -197zł (sto Siedemdzíesiąt -Ľ ' _ siedem złotych) tytułem zwrotu kosztow procesu. __ - . - " --- STRONA 2 --- I if sygn. akt: I C 555/ll Uzasadnienie Powód, L-1\/-wniósł o nakazanie pozwanemu T_ S- zaniechania rozpowszechniania nieprawdziwych danych dotyczących działalności społecznej oraz zawodowej powoda. Ponadto powód wniósł o zamieszczenie w B-” oraz „Informatorze 13-3- 1\/l__Ű`“ następującej treści: „Na podstawie wyroku 'Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia .... ._ sygn. Akt I C .../20]] przepraszarn pana rngr L-Me byłego z-cę prezesa ds. ekspioaiacji i byłego przewodniczącego rady nadzorczej M: rozpowszechnianie nieprawdziwych i obraźliwych "treści, naruszających jego dobre irnię i godność ” ' W uzasadnieniu powód wskazał, iz pozwany przekazał nieprawdziwe informacje radzie nadzorczej w piśmie z dnia 25.11.2010 r., co według twierdzeń powoda miało wpływ na późniejsze odwołanie go z funkcji. ` _ Ponadto powód wskazał na pismo z 09.11.2009 r., w ktorym _pozwany przedstawił kłamliwe według powoda zarzuty pod jego adresem dotyczące braku zestawień kosztów eksploatacji. r Powód zaznacza równiez pismo z 02.09.2009 r., w którym to pozwany rzekomo uwolnił od opłat jednego z członków spółdzielni, co miało naruszyó autorytet powoda. _ Powód przywołuje nadto walne zgromadzenie spółdzielni, w którym pozwany miał przekazywać nieprawdziwe informacje o powodzie i jego działalności zawodowej. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości, o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania stron. W uzasadnieniu pozwany podniósł, iz współpraca powodem nie należała do najłatwiejszych, ale przez długi okres była poprawna. Pozwany nie uwaza, iz miałby naruszyó dobra osobiste powoda, gdyz przedstawiał argumenty merytoryczne. Pozwany podnosi, ze jego wypowiedzi nie mają charakteru dyslcryminacyjnego bądź szykanującego powoda i 'pochodzą od osoby kompetentnej ~ Pismem procesowym z dnia 12 stycznia 2012 roku powód wniósł o włączenie załączonych do pisma, dokumentów, do materiału dowodowego. _ _ " _ _ Ł 1 --- STRONA 3 --- Po pierwszej rozprawie, na której zeznawali powódi pozwany, strony wymieniły pisma, w których podtrzyrnywały swoje stanowiska oraz ustosunkowały się wzajemnie do zeznań na rozprawie. Powód wniósł w dniu 06.04.2012 pismo, w którym ograniczył swoje żądanie do nakazania zaniechania rozpowszechniania treści nieprawdziwych na temat działalności zawodowej i społecznej powoda oraz o złozenie w początkowej części Walnego x Zgrornadzenia w 2012 r i najblizszego posiedzenia plenarnego Rady Nadzorczej oświadczenia o treści: - ,, Wykonując decyzję Sądu z dnia ..... .. 2012 r. syg. Akt 1 C 555/11 oswiadczarn, że w pisrnach z dnia 02.09.2009, L.dz.DN/431/09.i piśrnie z dnia 09.11.2009 L.uz.DN/539/09 adresowanych aa 1.1.11/fí oraz W pisała z aaa 25.11.2010 r., bez 1_i_czby dziennika, adresowanyrn do -Kornisji Czasowej Rady Nadzorczej B- użyłern sforrnułowari niezgodnych z prawdą, godzącycb w dobre - irnię ówczesnego z-cy prezesa ds. eksploatacji pana 1ÍíM_. Oświadczarn również, że w trakcie obrad wszystkich częsci Walnego Zgromadzenia 2001 r., odpowiadając na zarzuty 11:14: wobec rnojej osoby i działari zarządu, w piętnastu przypadkach odnoiowanycb w proiokołack WZ i załączonych do niniejszego oświadczenia, użyłern sforrnułowan niezgodnych z prawdą, naruszają dobre irnię byłego z~cy prezesa ds. eksploatacji pana L- Wobec powyższego wyrazarn ubolewanie i pokrzywdzonego ~ pana 1,5114: przepraszani. ” _ -. r Sąd ustalił, co następuje: Powód pełnił w spółdzielni funkcję wiceprezesa a pozwany był i jest obecnym prezesem Zarządu W pismach kierowanych przez Zarząd w/w spółdzielni do Rady Nadzorczej (pismo z dnia 25.11.2010r) i do samego powoda (pismo z dnia 09.11.2009r.oraz pismo z dnia 02.09 2009r.) były zawarte zastrzeżenia kierowane pod adresem pozwanego, które miały charakter merytoryczny, związany z' wykonywaniem obowiązków i działalnością powoda jako Zastępcy Prezesa. _ __ 'Pisma w/w były podpisane przez organ spółdzielni, tj. zarząd - reprezentowany przez pozwanego Prezesa spółdzielni oraz drugiego członka zarządu A_D-. 2 --- STRONA 4 --- 1 Zawierały ocenę pracy i stanowisko zarządu reprezentowanego przez pozwanego Prezesa spółdzielni oraz drugiego członka zarządu A-_ D, wobec działalności powoda jako Zastępcy Prezesa. ` _ Na Walnym Zgromadzeniu BSS- pozwany Prezes Zarządu wypowiadał się na temat działalności swojego Zastępcy, tjpowoda i wypowiedzi te stanowiły ocenę pracy powoda pełniącego funkcję Zastępcy Prezesa. _ x Wypowiedzi te miały ton formalny i informacyjny. Nie zawierały treści i sformułowaii obraźliwych, ponizaj ących i naruszających dobra osobiste powoda. _ dowód: dokumenty - pisma Zarządu Spółdzielni- k.5-9 yerte; protokół Walnego Zgromadzenia oraz pisma, protokoły i uchwały -k. 45-131 oraz k. 28¬44 ' Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przedstawione przez strony dokumenty, z których przeprowadzono dowód, a takze na podstawie zeznań stron. Rada Nadzorcza E-podjęła uchwałę w dniu 23.03.2011 r. -o odwołaniu powoda na skutek braku woli zgodnej współpracy z Zarządem i Radą Nadzorczą. Poza tym podkreślano w uchwale, ze_ powód narazał na utratę dobrego imienia B- _ Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów zebrane w sprawie, albowiem zostały sporządzone we właściwej formie, przewidzianej dla tego typu dokumentów. Były przejrzyste i jasne. Ich autentycznośó nie budziła' wątpliwości Sądu. Jako prawdziwe Sąd uznał równiez zeznania stron, w których pedały one fakty dotyczące sprawy. Zeznania stron nie budziły wątpliwości Sądu. Sąd zwazył, co następuje: _ Powód domagał się zasądzenia na jego rzecz nakazania pozwancmu Ti SW zaniechania rozpowszechniania _nieprawdziwych . danych- -dotyczących działalności społecznej oraz zawodowej powoda. Ponadto powód wniósł o zamieszczenie w , B -i 'oraz „lnformatorze E S-Z Mi” następującej treści: ' '11 ,,Na"podsrawie wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia .... __ sygn. Akt 1_ C .../2011 przepraszarn pana rngr L-AH, byłego z-ce prezesa-ds. __ ekspioaracji i byłego przewodniczącego- rady nadzorczej lg ._` 3 --- STRONA 5 --- ji . ji ›.- 'we `-za rozpowszechnianie "nieprawdziwych i obraźliwych "treści, Mieszkania j h 'ego dobre irnię i godność” ` na nakazanie zaniechania _ " naruszającyc j ` ` woje roszczenie I ` ` ` społecznej rocesu' zinienił s ` ł lności zawodowej 1 r W toku p ` ` h na temat dzia a ` 2012 r i T rozpowszechniania treści nieprawdziwyc _j powoda oraz o złozenie w początkowej części Walnego Zgromadzenia w _ l najbliższego posiedzenia plenarnego Rady Nadzorczej oświadczenia o treści: " _ ,, Wykonując decyzję Sądu z dnia ..... ._ 2012 r. syg. f1kt1 C 555/11 oświadczarn, ze w pisntach z dnia 02.09.2009, L.dz.DN/431/09t` piśrnie z dnia 09.11.2009 1 anych do L-lig oraz w piśrnie z dnia I ` 'i Czasowej Rady Ĺ.dz.DN/539/09 adresow 25.11.2010 r., bez liczby dziennika, adresowanytn do Korntsj ` rtnułowari niezgodnych z prawdą, _`godz_ących w dobre Ü lern sfo -Na Nadzorczej B uzy' 'wczesnego z-cy prezesa ds. eksploatacji pana L z stkich części Walnego Zgrornadzenia _ irnię o Oświadczarn rownież, ze w trakcie obrad ws y _ * d wiadając na zarzuty Lęillgwobec rnojej osoby i działari L ' rotoko-lach WZ i załączonych do 2001 r., o po 1 zarządu, w piętnastu przypadkach odnotowanych w p ' ' ` 1 sforrnułowari niezgodnych z prawdą, naruszają Wobec niniejszego oświadczenia, uzy ern a ds. eksploatacji pana MM- dobre intię byłego z-cy prezes powyższego wyrażam _ubolewanie i pokrzywdzonego - pana przepraszarn. ” _ Przesłankami odpowiedzialności wynikającej z art. 24 '§ 1 kc są: istnienie dobra osobistego, jego naruszenie lub zagrozenie naruszenia oraz bezprawnośo działania sprawcy. Przesłanki te muszą występować jednocześnie, zaś brak którejkolwiek z nich powoduje brak odpowiedzialności sprawcy z tym, ze nieistnieiiie konkretnego dobra osobistego czyni bezprzedmiotowym wyjaśnienie kolejnych przesłanek, zaś brak naruszenia lub zagrożenia dobra osobistego czyni zbędnym wyj aśnianie przesłanki bezprawności. I Kodeks cywilny nie zawiera definicji dóbr osobistych-ograniczając się jedynie do wyliczenia przykładowych dóbr tego rodzaju pozostających pod ochroną prawa cywilnego niezaleznie od ochrony przewidzianej w innych przepisach (art. 23 kc). Jednakże zarówno w doktrynie -j ak i 'w orzecznictwie dominuje koncepcja obiektywne dóbr osobistych, zgodnie z' którą są to wszelkie przynalezne człowiekowi wartości niemajątkowe związane z jego psychicznąi fizyczną integralnością oraz przejawami jego integralności, uznane powszechnie w społeczeństwie ( niin. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13. 04.2011 roku, V1 1-flCa 110110, LEX nr 852390). Wychodząc od tak skonstruowanej i powszechnie ` ` " kazać nalezy, iz decydujące znacz_cnie"* dla istnienia dobra akceptowanej definicji, ws 4 --- STRONA 6 --- osobistego i oceny, czy doszło do. jego naruszenia, maja oceny społeczne oraz analiza z punktu widzenia rozsądnego człowieka. Wobec tego ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego nie może być dokonywana z punktu widzenia subiektywnego, czyli według miary indywidualnej wrażliwości zainteresowanego (wyrok Sądu Najwyższego z dnio 11.03.1997 roku, 111 CKN 33/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 95'). Zatem stanowczo podkreślić należy, iż o fakcie naruszenia decyduje wyłącznie obiektywna ocena konkretnych okoliczności (wyrok Sądu Apečooyjrzego w Łodzi z dnia 28.08.1996 rokn, I ACF 341/96, OSA 1997, nr 7-8, poz. 43). ` W. oparciu o powyższe uwagi natury ogólnej st-wierdzió należy, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci godności, czci i dobrego imienia. Zdaniem Sądu działania pozwanego nie miały charakteru naruszenia dóbr osobistych powoda. Pozwanemu nie można przyznać złośliwości ani uporczywości, które miałyby na celu naruszenie dóbr osobistych. Iak wynika z treści dowodów, wszelkie zastrzeżenia kierowane pod adresem pozwanego miały charakter merytoryczny i tworzone były w odpowiednim, formalnym tonie. Krytyka zgodna z prawem nie może być uznana za bezprawne naruszenie dóbr osobistych osoby krytykowanej (I 'CRN 250/950 oraz IV CKN 252/00). A stwierdzenia taki jak ,,do tej pory materiały do Zarządu materiały te nie wpłynęły”, czy też „członkowie Zarządu wielokrotnie zwracali się (...) o przygotowanie materiałów (...) Do tej pory materiały tenie wpłynęły” _(k.'7) w żaden sposób nie naruszają dóbr osobistych powoda. Sa jedynie stwierdzeniem pewnych faktów, w których nie sa zawarte nawet cząstki ocenne. _ f Poza tym twierdzenie powoda, iż utracił' on zatrudnienie w wyniku opinii wydawanych przez pozwanego mija się z prawda. Rada Nadzorcza B-podjęła uchwałę w dniu 23.03.2011 r. o odwołaniu powoda na skutek braku woli zgodnej współpracy z Zarządem i Radą Nadzorczą. Poza tym podkreślano w uchwale, ze powód narażał na utratę dobre go imienia B-1 „W art. 24 k.c. zawarte jest domniemanie bezprawności działania podmiotu naruszajacego cudze dobro osobiste, zatem na tej osobie ciazy obowiązek wykazania, że istnieja, okoliczności wyłaczające bezprawnośó. Nie stanowi takiej okoliczności (.. .) działanie w granicach dopuszczalnej krytyki osoby publicznej.”( I CSK. 211/07) Dokładnie z taka sytuacja, miał sad do czynienia w przedmiotowej sprawie. Pozwany stwierdził, że gdyby nie powód, to pewnie by jeszcze więcej zrobiono. Jest to fakt bezsporny, że takie stwierdzenie padło. Jednak pozwany wytłumaczył, co miał na myśli -wypowiadając te słowa (k.22). Nie ma tu więc przesłanek naruszenia dóbr osobistych. 5 --- STRONA 7 --- ma uprawnienia do dokonywania tego Poza tym nalezy podkreślić, że pracodawca _ rodzaju ocen, w tym także ocen negatywnych. Pamiętać jednakże należy, że tego rodzaju negatywne oceny wyrażone w opiniach o pracowriiku powinny być usprawiedliwione ściśle określonymi okolicznościami oraz powinny odnosić się do prawdziwych zdarzeń - mieć oparcie w rzeczywistości. Temu przekonaniu dał wyraz Sąd Apelacyjny w_ Warszawie w _wyroku z 10 pażdziernika 2002 r., Ill-APa 2l/02, OSA 2003/3/12. rnając na uwadze owe orzeczenie, per analogiarn należy stwierdzić, że działanie pozwanego nie miało charakteru naruszenia art. 24 KC. Powód powoływał się na twierdzenie pozwanego, że „stanął na przeszkodzie przejęcia zarządu spółdzielni w ręce samego powoda” (k.4) Pozwany wyjaśnił w piśmie procesowym swoje intencje i mimo że twierdzenia brzmi co najwyżej kontrowersyjnie, jednak nie można tu przypisać przesłanek z art. 24 KC. _ Zaznaczyć należy, iż działanie niezgodne z obowiązującymi zasadami, wynikającymi z przepisów prawa, czy utrwalonych reguł zachowania - niezależnie od oceny moralnej tego zjawiska - nie jest w powszechnym odczuciu rozumiane jako działanie naruszające. godność osobistą człowieka. Podobnie rzecz ma się z takirni dobrami jak cześć i dobre imię. Powód powołuje się na pisma kierowane indywidualnie do niego, wzwiązku z czym nie mogły one " mieć wpływu np. na jego odwołanie z funkcji. Należy jednak przy _tym ponownie podkreślić, że w owych wypowiedziach i pismach nie znalazł sąd przesłanek naruszenia dób osobistych powoda. Poza tym żądanie powoda, aby ewentualne sprostowanie-zamieścić w gazecie lokalnej, co słusznie zauważył w swoim piśmie pozwany (k.l54) jest nieadekwatne do zakresu adresatów, do jakich ono doszło. __ . W niniejszej sprawie reakcja opinii społecznej sprzeciwia się uznaniu zachowań __ ' obiste powoda. Prowadzenie działań ocemych powoda o ` ezes ma prawo pozwanego za naruszające dobra os przez pozwanego ma charakter krytyki, dozwolonej krytyki. Pozwany, jako pr do Mytyki y ~¬ ce prezesa, jeżeli jest to krytyka dozwolona. Krytyka polega na zakomunikowaniu przez jej nadawcę odbiorcy krytyki oceny jego działania lub zaniechania opartej na zestawieniu i konfrontacji (analizie) jakiegoś stanu rzeczywistego z przyjętymi założeniami (uchwała SN z l7.l2.l965 r., VI KO" 14/59). Może odnosić się do osób, ich działania, postępowania, zachowań, a takze określonych stanów rzeczy. Może być oparta na I własnych spostrzeżeniach i ustaleniach faktów, jak; też na spostrzeżeniach i ustaleniach poczynionych przez osoby trzecie, na które powołuje się krytykujący, uznając jednocześnie " ' dziwość. I - _ _ j ` zostało naruszone lub też ich wiarygodnosc r praw I ewnia osobie, której dobro osobiste ` ' 'owicie o zaniechanie " Artykuł 24 § l kc zap ` harakterze niemajątkowym, a mran tylko zagrożone, dwa roszczenia o c 6 --- STRONA 8 --- I działania oraz Io dopełnienie czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia zasługującego na ochronę dobra osobistego. O tym, czy w konkretnym wypadku można mówić o naruszeniu (tudzież zagrożeniu naruszenia) dobra osobistego, nie mogą decydować subiektywne odczucia osoby uważaj ącej się za pokrzywdzoną, lecz decydujące znaczenie ma to, jaką reakcję naruszenie to wywołało (lub przy zagrożeniu mogłoby wywołać) w społeczeństwie (S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz do Kodekrr cywilnego. Księga pierwsza. Część ogdina, wydanie 10, Warszawa 2011, s. 115.) Powód uwaza, że został ośmieszony w piśmie z dnia 02.09.2009 do jednej z członków spółdzielni. Twierdzenie takienie ma żadnego uzasadnienia w kontekście tego pisma (k.8). Najprostszym poparciem tego twierdzenia jest fakt, ze w piśmie nie padło ani razu nazwisko, czy chociaz stanowisko powoda. Pismo nie ma charakteru złośliwego, czy też ośmieszającego. ' .Sąd Najwyższy uznał, iz zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli wjtrybie art. 24 § l k.c. powinno konkretyzować dobro osobiste, które zostało naruszone. W przypadku naruszenia dobra osobistego pracownika, o którym wiedzieli lub mogli wiedzieć jedynie inni pracownicy, obowiązek opublikowania przeprosin w prasie jest nieproporcjonalny. (Il PK 76/07 ). W swoim pozwie, powód nie stwierdził, jakie jego dobro zostało -naruszone. Przedstawił jedynie pewne twierdzen_ia, które wg powoda, były dla niego obraźliwe. Nie można jednak uznać, ze twierdzenia pozwanego mogły w jakiś sposób naruszyć dobra z art. 24 KC. _ Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art._ 24 § l kc oddalił powództwo (punkt 1 wyroku) 7