Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 553/1' 1 VVYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 Iutego 2012 1". Sqd Oknggowy we Wroclawiu Wydziai‘ I Cywilny w sldadziez Przewodniczegcy: SSR Def. Monika Kuiniar Protokolant: Adriana Fedyk po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. we Wroclawiu sprawy z powédztwa B. B. przeciwko Skarbowi Paristwa (...) we W. 0 zapiatlg _ I. oddala powédztwo; I I . zasqdza od powoda na rzecz Skarbu Pafistwa (...) kwotq 3.600 21 tytulem zwrotn kosztéw zastqpstwa procesowego.
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt I C 553/11 ' UZASADNIENIE Powéd B. B. (1) domagat sie zasqdzenia do Skarbu Pafistwa Dyrektora (...) we W. kwoty 100.000 zl tytulem zadoééuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych w zwiqzku z utratg zdrowia wywolanq braldem opieki medycznej i odpowieclniej diety. W uzasadnieniu podniosl, 2e zioiyl pozew w zwiqzku z naruszeniem przez strone pozwanq przepisow art. 102 pk‘: 1 kkw, art. 109 §1 kkw i art. 4 §1 kkw. Podal, 2e od paédziernika 2002 roku przebywa W (...), w zwiqzku ze skazaniem go na kare 30 lat pozbawienia wolnosci. Od poczqtku zglaszal dolegliwosci zdrowotne zwigzane z (...), lecz mimo przeprowadzonych badafi Iekarze nie mogli zdiagnozowaé choroby. W lipcu 2007 roku zostal poddany kilkakrotnie (...], zaé. w 2008 roku lekarze stwierdzili u niego (. ..) i zalecili diets; wysokoblonnikowq. Mimo starafi, do dnia dzisiejszego diety tej nie otrzymal, a jednym udogodnieniem byla mofiliwoéé czasowego posiadania maszynki elektrycznej. Dyrekcja jednostki penitencjarnej tlumaczyla powodowi, Ze aby zapewnié diets; wysokoblonnikowq potrzebna jest maszyna do liczenia btonnika, co zdaniem powoda jest fikcjq, bo do liczenia codziennej dawki blonnika Wystarczy kalkulator, ponadto nie ma swykwalifikowanych osob, by take diets; uloiyé. Powod dodal tei, ie takfie intexwencja jego matki pozostaia bez echa. W zwiqzku ze stanowiskiem Dyrekcji (...) powod pods}, ie zmuszony by} do podjecia decyzji 0 wyborze diety wegetariafiskiej, ktéra takie nie spetnia wymogéw iywieniowych, lecz wybér ten by} jedynym stusznym W danej chwili. Powod podal, fie wystqpi} takie 0 sporzqdzenie kserokopii jego ksiqieczld zdrowia, czego realizacja trwala 1,5 roku. Pieltggniarlci tlumaczyly, fie nie majq czasu na kserowanie ksiqieczki zdrowia i dopiero skarga do centralnego Zarzqdu Sluiby Wieziennej spowodowaia realizacje jego prosby. Skarb Paristwa (...)we W., w odpowiedzi na pozew wniésl 0 oddalenie powédztwa i zasgdzenie od powoda na rzecz Skarbu Pafistwa — (...) kosztéw zastepstwa procesowego. W uzasadnieniu podniés}, fie powod nie przedstawil jakichkolwiek dowodow na zaistnienie zdarzefi. opisanych jako nie zapewnienie mu wlasciwej opieki medycznej, czy tei braku spe}nienia jego potrzeb Zywieniowych poza wlasnymi twierdzeniami. Aktualny pobyt w warunkach izolaeji wieziennej skazany rozpoczgl od dnia 10 paédziernika 2002 roku w (...)w S.. W (...)we W. powod przebywai w nastepujgcych okresach: 13 lipca 2007 do 19 sierpnia 2008, 27 czerwca 2008 12 lutego 2009, 20 kwietnia 2009 do chwili obecnej. Od poczqtku pobytu Wj6d1"10S’Eké1Ch penitencjarnych wystepowaty u niego dolegliwosci: (...). Z wywiadu przeprowadzonego z osadzonym dolegliwosci te wystepowaly u niego przed osadzeniem w (...). Tym samym miedzy wystgpieniem (...] a osadzeniem w placowce wskazanej w pozwie ~ brak jest adekwatnego zwiqzku przyczynowego. Dodano tefi, ie twierdzenie pozwu o braku wlasciwej opieki medycznej nalefiy ocenié jako w caloéci chybione. Postepowanie z powodern bylo prawidiowe. Na podstawie konsultacji i badafi jednoznacznie stwierdzono u pacjenta (. ..). Skazanemu wyjaéniono nature schorzenia oraz sposoby postepowania w celu lagodzenia objawow. Dyrektor jednostki wyrazil zgode na otrzymywanie paczek zirywnosciowych z wartosciowymi w tej jednostce chorobowej produktami. Wykonano niezbedne badania i konsultacje, zalecono optymalnzt diete. Nadmieniono, Ze konsultacja u specjalisty jest niezbedna tylko w przypadku wqtpliwoéci diagnostycznych lub komplikacji. (...) jest chorobq, ktorq moina leczyé tylko objawowo, poniewai nie jest znana jej przyczyna. Ma ona charakter lagodny. W leczeniu bardzo waina jest edukacja chorego, ktérq przeprowadzil lekarz w ambulatorium. Wafine dla pacjenta jest zrozumienie istoty choroby, wiedza na temat jej objawow oraz efektow leczenia. Naleiy szczegétowo przeanalizowaé wszystkie czynniki, ktorych wyeliminowanie moie przyniesé poprawe stanu chorego. Stalym elementem Ieczenia, szczegolnie u chorych z objawami (...) jest psychoterapia. Pomaga ona wyiaénié wplyw warunkow fiyeia na przebieg tej ehoroby, a takie uniknqé, lub jeéli nie eliminowaé sytuacje stresogenne, to je ograniczaé. Osobnym zagadnieniem jest wlaéciwy dobér diety, pozwalajqcy zminimalizowaé objawy choroby. Dotychczas nie stwierdzono zwiqzku przyczynowego pomiedzy stosowanq dietq, a wystqpieniem {...). Jest to postepowanie wspomagajqce, uzaleinione od objawéw choroby. Prawidlowe odiywienie jest pomocniczym elementem skutecznego leczenia (...). Spoiywanie produktow zawierajqcych bionnik (warzywa, owoce, kasza), zapéwnia [...); Dalej podniesiono, fie u ludzi cierpiqcych na (...) przejadanie sie sprzyja powstawaniu biegunki. Objawy takie zmniejszajq sie przy ograniczeniu ilosci pokarmu lub dzieleniu go na kilka mniejszych posilkow. Wiedza 0 tym, jak postepowaé ma kluczowe znaczenie w eliminowaniu czynnikow nasilajqcych bqdé prowokujqcych objawy. Z tego powodu pacjentowi wielokrotnie wyraiano zgode na otrzymywanie paczek zawierajscych przyjazne dla zdrowia produkty. Powéd by} wielokrotnie konsultowany rowniei przez
--- STRONA 3 ---
(...). Na tak wnikliwq opieke i diagnostyke nie moglby liczyé bez koniecznosci siegania po piatne wizyty u specjalistow — w warunkach wolnosciowych. Dodatkowo, majsc na wzgledzie, rte obja'wy podobne do (...), mogq wystepowaé w wielu chorobach organicznych, z ktorych najgroéniejszy jest (...). W trosce o stan zdrowia powoda przeprowadzono badania diagnostyczne w celu wylduczenia tej i innych, powaénych chorob. Od dnia 16 maja 2009 roku dla powoda jest przygotowywane wyiywienie odpowiadajqce wartosci dziennej wedlug przyslugujqcej mu normy wegetariafiskiej, ktore w opinii iekarza, zapewnis odpowiedniq ilosé blonnika. Zaprowiantowanie indywidualne zostalo ustalone na podstawie pozytywnie rozpatrzonego wniosku osadzonego 2; dnia 4 maja 2009 roku. Jak wynika z wyjaéniefi lekarza medycyny, stan B. B. (1)aktualnie nie wymaga wprowadzenia diety indywidualnej wysokoblonnikowej. Osadzony jest zaprowiantowany wedlug normy wegetariafiskiej, ktora zapewnia odpowiednis ilosé blonnika. W zwiqzku z tym, nie istniejq iadne zaniedbania i nieprawidlowosci w postepowaniu siuiby zdrowia pozwanego. Proéby 0 paczki z produktami spozkywczyrni i suplementami diety byly zaiatwiane pozytywnie. Lekarz ambulatorium okresiil iioéé bionnika niezbednego w diecie codziennej. Dodano tei, ie kwota dochodzonego przez powoda zadoséuczynienia jest raigco wygorowana. ' Okresiaj so wysokoéé zadoééuczynienia trzeba mieé na uwadze zarowno moiliwosci zarobkowe powoda w warunkach pozbawienia wolnosci, jak i mozliwoéci zaspokajania przez niego potrzeb osobistych. Kwota dochodzona przez powoda wskazywaiaby natomiast nie tyle na cheé uzyskania rekompensaty za hipotetyeznq krzywde,1eez na dqienie do wzbogacenia sie. Nad wyraz wygorowane odszkodowanie ma jedynie takie uzasadnienie w ocenie powoda, fie zapewnia rozpoznanie niniejszej sprawy przez Ssd Okregowy — zatem nie jest w Zadnej mierze skorelowane ze stopniem jakiejkolwiek, choéby hipotetycznej krzywdy po stronie powoda. B. B. (1) obciqia zgodnie z art. 6 k.c. obowizgzek dowodzenia twierdzefi pozwu, ktore pozostajq golosiowne. Sqd ustalif nastopujqcy stan faktyczny: B. B. (1) ma obecnie 39 lat i odbywa kare 25 lat pozbawienia. woinosci za przestepstwo zabéjstwa sklasyfikowane w art. 148 § 2 pkt 1 kk, a takie karq pozbawienia wolnosci za przestepstwa przeciwko mieniu, przeciwko Wiarygodnosci dokumentow w wymiarze 5 lat i 10 rniesiecy pozbawienia wolnosci. Koniec kary pozbawienia wolnosci, ktore; B. B. (1) odbywa od 12 paédziernika 2002 roku przypada na dziefi 15 lipca 2033 roku. _ (Dowod: . — okolicznosci bezsporne, ~ akta osobopoznawcze cz. A. i B., zaswiadczenie z dnia 08.06.2011 roku k. 54, ~ przesluchanie powoda B. B. — k. 77 — '78). W trakoie odbywania kary pozbawienia wolnosci B. B. [1)przebjm'ai w roinych jednostkach penitencj arnych. W (...) we W. przebywai w okresie do 13 lipca 2007 roku do 19 sierpnia 2008 roku, w okresie od 27 czerwca 2008 roku do 12 lutego 2009 roku, oraz w okresie od 20 kwietnia 2009 roku do chwili obecnej. (D0w0d: zaéwiadczenie z dnia_08.06.2011 roku — k. 54, okolicznosci bezsporne, akta osobowopoznawcze cz. A. i B.). W trakoie osadzenia B. B. (1) ukoficzyi Licem Ogolnoksztaiczice dla Dorosiych oraz ziowi egzamin dojrzaiosci. W trakcie osadzenia wielokrotnie ubiega! sie 0 zatrudnienie, jednakie z powodu braku miejsc pracy nie zostai zatrudniony. Zachowywa} sie raczej poprawnie, _ by} kilkadziesiqt razy nagradzany, ale zdarzaio sie takie, ie by} karany dyscyplinarnie, miedzy innymi pozbawieniem go prawa do paczki iywnosciowej. ‘ (DOw6d: éwiadectwo ukoficzenia uzupeiniajqcego Liceum Ogolnoksztalcqcego dla Dorosiych k. 50, — éwiadectwo dojrzaiosci — k. 51, ‘ zaswiadczenie 2 dnia 08.06.2011 roku — k. 53, proéba z dnia 24.09.2010 roku — k. 60, A przesluchanie powoda B. B. — k. 77 78). \ U B. B. (1)jui w okresie dziecifistwa rozpoznano (...), W zwizgzku z ktérym to schorzeniem orzeczeniem z dnia 14 WI‘Z8§I1i.3 2010 roku Powiatowy Zespé} ds. Orzekania 0 Niepelnosprawnosci we W. zaiiczyl go do (...), ktorq datuje sie od dzieciflstwa. (...)usta10no do lipca 2010 roku. W momencie rozpoznania u B. B. (1}(...), zalecono mu stosowanie diety (...). (Dowod: orzeczenie (...) z dnia 14.09.2010 roku — k. 52, karts informacyjna z dnia 11.09.1992 roku — k. 56, przesiuchanie za strone pozwanq H. D. (1) — k. 107 109). 2
--- STRONA 4 ---
W trakcie odbywania kary pozbawienia wolnosci u B. B. (flzdiagnozowano (...) w Ambulatorium ZOZ (...) we W.. W zwiqzku 2 postawions diagnozs, poinformowano powoda 0 produktach, ktore by}yby wskazane do spoirywania, aby dieta byia bogata w b}0nnik.'Poinf0rmowano go, Ze iywnosé tq B. B. (1)m0g}by otrzyrnywaé z wolnosci. ' W trakeie osadzenia, w zwiqzku z dolegliwosciami (...) u powoda przeprowadzono szereg badafi specjalistycznych, jak (...), powod by} takie konsultowany (...). Z uwagi na zdiagnozowanq wczesniej (...), leczenie pod kegtem wskazanej choroby jest kontynuowane i modyfikowane po konsultacjach (...). (Dowod: przesiuchanie powoda B. B. — k. 77 — 78, historia choroby k. 57, wynik badania z dnia 21.01.2008 roku — k. 58, pismo z dnia 31.08.2009 roku, przes}uchanie za strone pozwanq H. D. (1) k. 107 109). W zwiqzku ze stwierdzonym schorzeniem, B. B. (1)wystepowa} z prosbq 0 zgode na dodatkowq paczke Zywnosciowq, w tym takie z witaminami. Lekarze prowadzqcy powoda wyraiali na to zgode. B. B. (1)wysta,pi} takie z wnioskiem o maszynke elektrycznat, ktora to prosba takie zosta}a poparta przez lekarzy prowadzqcych zatrudnionych w Ambulatorium ZOZ (...)we W.. B. B. (1) wystqpi} takie, w trakcie wizyty lekarskiej w dniu 19 marca 2008 roku, z wnioskieni o otrzymywanie diety wys0k0b}0I1nik0wej, ktéra to proéba zostala poparta przez lekarza prowadzscego. Sam lekarz nie przepisywa} powodowi indywidualnego leczenia w postaci stosowania indywiduslnej diety wysokob}onnikowej . (Dow0d: przesiuchanie powoda B. B. ~ k. 77 — 78, historia choroby k. 57). B. B. (1) przepisano stosowanie diety lekkostrawnej, ktorq ordynuje sie pacjentom z doiegliwosciami ze strony ukiadu (...). W sytuacji, kiedy dieta nie przynosi efektow i obserwuje sie nasilenie dolegliwosci z tego tytuiu, lekarz zaleca dietq. indywidualnq. U powoda B. B. (1) nie wdroiono indywidualnego leczenia. W warunkach (...) nie stosuje sis diety wysokoblonnikowej, nie zostala bowiem okreslona ilosé b}onnika w produktach spoiywczych, ani nie ma okreslonej normy dobowej dla pacjentow w zakresie ilosci blonnika z uwagi na to, ie kaidy pacjent wykazuje indywidualne zapotrzebowanie na bionnik. (D0w00'.' pismo z dnia 31 sierpnia 2009 roku ~ k. 59). B. B. (1)kr6tko przyjmowa} produkty iywieniowe zalecanew ramach diety lekkostrawnej i z wiasnej inicjatywy, od 16 maja 2009 roku przeszed} na diete wegetariafiskq. Lekarz zatrudniony w Ambulatorium ZOZ (...) we W. nie widzia} przeciwwskazafi zdrowotnych do wprowadzenia u powoda diety wegetariafiskiej, ktora nie jest diet:1 leczniczq, jest diets bezmiesnq. (Dowod: przes}uchanie powoda B. B. — k. 77 — 78, . przesluchanie za strone pozwanq H. D. (1) k. 107 — 109), W ramach diety wegetariaflskiej B. B. (1)na sniadanie otrzymuje jaja, warzywa (pomidory), owoce (jablka), powidla, serki homogenizowane, pasty twarogowe, pasty jajeczne oraz serki owocowe. Na obiad najczesciej otrzymuje zupe pomidorowq, ziemniaczanag, szparagowg, grochowq, szczawiowq, krupnik, goigbki, kostke sojowq z sosem wegierskim, pieczefi sojows, gulasz po wegiersku, kotlety sojowe i kluski slqskie, zas na kolacje nalesniki z serem, salatke, pomidory, fasole w sosie pornidorowym, leczo warzywne, saiatke jarzynowq i jablko, sa}atke z fasoli i krokiety. (Dowod: jad}ospis — k. 62), . Jadlospis w (...)we W. jest urozmaicony. Jedzenie wydawane w jednostce penitencjarnej jest poddawane probom smakowym przez lekarza, ktéry takie opiniuje jadlospis przedstawiony mu przez administracje (...). (Dow6d: A ‘ przesiuchanie za strone pozwanz; H. D. (1) k. 107 »~ 109), B. B. (1)rzadko zgiasza sie do Ambtflatorinm ZOZ (...) we W., ma jednak regularnie wykonywane badania pod kzgtem epilepsji. W ostatnim czasie nie zglasza} Zadnych problemow ze strony przewodu pokarmowego. A (D0w0d: przesiuchanie za strone pozwanq H. D. (1).— k. 107 — 109).‘ W (...)we W. funkcjonuje Ambulatorium i szpita} Z oddzialem wewnetrznym. W ambulatoriach pracuj21 lekarze, ktorzy przyjrnujg pacjentow wg grafiku ustalonego przez Dyrektora (...). Przyjecia pacjentow 3
--- STRONA 5 ---
odbywaja sie raz na dwa tygodnie, Obecnie jednak z uwagi na braki personalne jeden raz na trzy tygodnie. Ambulatorium jest czynne codziennie od 7 do 15.00, W razie zas nagiych wypadkow, pacjentow kieruje sie do szpitala na oddzia} Wewnetrzny i chirurgiczny. (Dowod: przeshichanie za strone pozwana H. D. (1) — k. 107 — 109 Sqd zwaéyf co nastgpuje: V Powodztwo nie zas}ugiwa}o na uwzglednienie. Przedstawiony wyiej stan faktyczny sprawy, ktory stanowil podstawe rozstrzygniecia, zosta} ustalony w toku postepowania dowodowego na podstawie dowodow z dokumentow to jest akt osobopoznawczych powoda B. B. (1) cz. A. i B, dowodow z dokumentow w postaci historii choroby powoda czy tei karty informacyjnej, a takie na podstawie przesiuchania samego powoda B. B. (1) i przes}uchaniu za strone pozwana H. D. (1). Z uwagi na brak podstaw do kwestionowania Wiarygodnoéci wskazanych wyiej irode} dowodowych, Sad da} irn w pelni wiare i uzna} ich moc dowodowa. Wytaczajac powodztwo B. B. (1) domaga} sie zasadzenia 0d Skarbu Pafistwa (...) we W. kwoty 100.000 z} tytu}em zadoséuczynienia za naruszenie jego débr osobistych w zwiazku z utrata zdrowia wywo}ana brakiem opieki medycznej i odpowiedniej diety, co zmusi}o powoda do wyboru diety wegetariafiskiej, ktora nie spe}nia}a wymogow Zywieniowych. Jak wynika z twierdzefi B. B. (1)zawartych w pozwie, podstawe faktyczna jego roszczefi stanowia zdarzenia majace miejsce w okresie odbywania przez niego kary pozbawienia Wolnosci w (...)We W., a ktore Wiaie z faktem niewlasciwego leczenia (...), ktore mia}o polegaé na niezapeinieniu mu Wlasciwej diety Wysokobionnikowej oraz. na niezape}nieniu powodowi maszynki eiektrycznej, aby mog} przygotowywac’: sobie posiiki bogate w blonnik. Dalej powod Wskazywa}, ie W zwiazku z nie zapewnieniem mu nalefiytej diety zmuszony zosta} do podjeoia decyzji 0 Wyborze diety wegetariafiskiej. W zwiazku z tym wskaza}, is pozwany Skarb Panstwa — (...) we W. naruszy} normy prawa przewidziane w art. 102 pkt 1 i 109 § 1 kkw, czym naruszy} jego dobra osobiste. Podstawq prawna Zadania 2;g}oszonego przez powoda stanowii zatem przepis art. 23 W zw. z art. 24 W zw. z art. 448 k.c., a takie art. 445 kc. w zw. z art. 444 § 1 kc. Zgodnie z trescia art. 23 k.c. dobra osobiste cz}owieka, jak W szczegolnosoi zdrowie, Wolnoéé, ezesé, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonin1, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnoéé mieszkania, tworczosé nankowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaja pod ochrona prawa eywiinego niezaleinie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagroéone cudzyrn dzialaniem, moie ézadaé zaniechania tego dzialania, chyba fie nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia mofie on takie Zadaé, aieby osoba, ktora dopusciia sie naruszenia, dopeiniia czynnosci potrzebnych do usuniecia jego skutkow, W szczegolnosei aieby z}oZy}a oswiadczenie odpowiedniej tresci i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych W kodeksie n1o2e on rowniei faadaé zadoséuczynienia pienieinego lub zapiaty odpowiedniej surny pienieinej na wskazany cel spoleczny (art. 24 § 1 k.c.). Przepis art. 448 k.c. stanowi, ii W razie naruszenia dobra osobistego sad moie przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostalo naruszone, odpowiednia sums; tytulem zadoséuezynienia pienieinego za doznana krzywde lub na jego Zadanie zasadzié odpowiednia sume pienieina na wskazany przez niego eel spoleczny, niezaleinie od innycb srodkow potrzebnych do usunieeia skutkéw naruszenia. Ponadto, jak wynika z tresci art. 24 § 2 k.<:., jeieli wskutek naruszenia dobra osobistego zostaia wyrzadzona szkoda majatkowa, poszkodowany moie iadaé jej naprawienia na zasadach ogolnych, czyli na podstawie przepisow o czynach niedozwolonych (art. 415 i n. 1<.c.). Stosowane srodki ochrony débr osobistych zaleia zatem od tego, czy istnieje jedynie zagroienie naruszenia dobr osobistych, czy tei naruszenie to jui nastapilo. Jeieli dobro osobiste jest zagroione cudzym dzialaniem moina Zqdaé zaniechania tego dzialania (art. 24 § 1 k.c.). W razie naruszenia dobra osobistego rnoina iadaé usuniecia jego skutkow (art. 24 § 1 k.c.), naprawienia szkody majatkowej, jaka naruszeniem zostala wyrzadzona (art. 24 § 2 k.c.), a W wypadkach wskazanych W ustawie takie uiszczenia ~ tytu}em zadoééuczynienia pienieinego za doznana krzywde — odpowiedniej sumy pieniefinej na rzecz poszkodowanego lub na wskazany przez niego eel spoleczny (art. 24 § 1 i art. 448 k.0.). ' Do przesianek ochrony dobr osobistych za pomoca srodkow niemajatkowych, a wiec nie zwiazanych z bezposrednimi swiadczeniami majatkowymi na rzecz pokrzywdzonego lub osob trzecich, ktore przysiuguja pokrzywdzonemu W przypadku zagroienia lub naruszenia ich dobr osobistych, naleia: zagroienie lub naruszenie dobr osobistych; bezprawny charakter dzia}ania wywoluj acy to zagroienie lub naruszenie. Tylko wystapienie wymienionych przes}anek }acznie rodzi odpowiedziainosé za zagroienie lub naruszenie dobr osobistych. W rnyél reguly dowodowej z art. 6 k.c. dochodzenie odpowiedzialnosci za zagroienie lub naruszenie débr osobistych wymaga, aby pokrzywdzony Wykaza} W procesie okolicznosci, Z ktorych “ywodzi skutki prawne dla siebie korzystne. W konsekwencji Wiec naleéy 4
--- STRONA 6 ---
przyjaé, ii na polzrzywdzonyrn spoczywa cieiar udowodnisnia faktu zagroienia lub naruszenia jego dobr osobistych. Nie jest on natorniast zobowiqzany do wykazania bezprawnosci dzia}ania powodujacego zagroienie lub naruszenie jego dobr osobistych. Z tresci art. 24 § 1 k.c. Wynika bowiem domniemanie, Lie dziaianie powodujace zagroienie lub naruszenie dobra osobistego pokrzywdzonego jest bezprawne. Oznacza to, is jeieli pokrzywdzony udowodni, is d0sz}o do zagroienia lub naruszenia jego dobr osobistych, sprawca moie uwolnié sie od odpowiedzialnosci wykazujac, ii jego dzia}anie powodujace zagroienie lub naruszenie tych dobr pokrzywdzonego nie bylo bezprawne. Wprowadzajac konstrukcjq domniernania bezprawnoéci ustawodawca ,,przerzuci}” bowiem na sprawco cieéar dowodu braku bezprawnosci dzialania powodujacego zagroienie lub naruszenie dobra osobistego pokrzywdzonego. W zakresie ochrony dobr osobistych za pomoca srodkow majatkowych przepis art. 448 k.c. przyznaje pokrzywdzonemu dwa roszczenia. Mianowicie, prawo iqdania zasadzenia na swoja rzecz odpowiedniej sumy pieniefinej za krzywde doznana naruszeniem jego dobr osobistych lub prawo iadania zasadzenia na wskazany przez niego cel spoleczny odpowiedniej sumy pienieznej. Do warunkow ochrony dobr osobistych za pomoca srodkow majatkowych naleia naruszenie dobra osobistego pokrzywdzonego spowodowane bezprawnym dzia}aniem sprawcy wyczerpujqcym przes}anki odpowiedzialnosci deliktowej zawarte W przepisach kodeksu cywilnego. Tylko wystapienie wszystkich tych przes}anek iaeznie rodzi obowiazek zaplaty zadoséuczynienia pienieinego za naruszenie dobr osobistych. Przepis art. 417 § 1 k.c. stanowi, ii za szkods; wyrzadzona przez niezgodne z prawem dziaianie lub zaniechanie przy Wykonywaniu wladzy publicznej ponosi odpowiedzialnoéé Skarb Pa1’1stWa lub jednostka samorzadu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonujaca te Wiadze z mocy prawa. Do przesianek odpowiedzialnosci na podstawie poW0}anego przepisu naleiaz. wyrzadzenie szkody, przez niezgodne z prawem, ~ kaézde dzia}anie1ub zaniechanie osoby Wykonujacej Wiadze publiczna, ~ przy wykonywaniu W}adzy publicznej (bez Wzgledu na sposéb i forms dziaiania, ale tylko takie, ktore ze sWej istoty, a Wiec ze Wzgledu na eharakteri rodzaj funkcji przynaieinej Wladzy publicznej, wynikaja z kompetencji okreslonych W samej Konstytucji oraz innych przepisach prawa). Za szkode wyrzadzona przy Wykonywaniu Wiadzy publicznej odpowiada ta osoba prawna, z ktora zwiazana jest jednostka organizaeyjna lub osoba fizyczna Wykonujaca uprawnienia Wiadzy publicznej. Jest to Skarb Pafistwa, jednostka samorzadu terytorialnego aibo inna osoba prawna Wykonujaca W}adze pubiiezna na podstawie prawa. Tyiko wystapienie Wszystkich wymienionych wyiej przeslanek iacznie rodzi po stronie sprawcy odpowiedzialnosé odszkodowawcza. Brak, ktorej kolwiek z nich powoduje wystapienie sytuacji, W ktorej jest szkoda, ale brak jest zobowiqzanego do jej naprawienia. Cieiar udowodnienia tych okolicznosci spoczywa na poszkodowanym (art. 6 k.c.). Udowodnienie zas pozostaiych okolieznosci faktyoznych, z ktolymi powod Wiaie dochodzone roszczenie, naleiy jui do powoda, albowiem 11a sprawoy ciaéy jedynie obowiazek wykazania, is jego dzialanie byio zgodne 2. prawem — tak W Wyrokn z 28 lutego 2007 r. uzna} Sadu Najwyiszy (V CSK 431/06 LEX nr 255593, vide tefi Konientarz do KC S. Dmowski, S. Rudnicki Wwa 1998r Wyd. Pr. str. 69 teza 6). Jak wynika z powyiszych twierdzefi — osoba domagajaca sic; ochrony naruszonych dobr osobistyoh ma obowiazek udowodnié, 2e przeciwnik procesowy dopusci} siQ, dzialafi naruszajacych dobra osobiste. B. B. (1)Wskaz"ywa}, fie strona pozwana nie respektowala jego praw zagwarantowanych W art. 102 pkt 1 kodeksu karnego uykonawczego, albowiem nie zapewniono mu koniecznej ze Wzgledu na istniejaca doiegliwoéé ~— (...) diety, mimo zaordynowania jej przez Iekarza przyjmujacego W Ambulatorium Zak}adu ZOZ (...) We W., czym naruszono takie obowiazek Wynikaj acy z art. 109 kkw. Zgodnie z trescia art. 102 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 1997, nr 90, poz. 557) skazany ma prawo W szczegolnosci do odpowiedniego ze Wzgledu na zachowanie zdrowia Wyiywienia, odzieiy, warunkow bytowych, pomieszozefi oraz swiadczefl zdrowotnych i odpowiednich warunkow higieny. Z kolei zgodnie z treécia art. 1o9§1 kkw skazany otrzymuje trzy razy dziennie posilki, 0 odpowiedniej wartoéci odiywczej, W tym co najmniej jeden posiiek goracy, z uwzglednieniem zatrudnienia i wieku skazanego, a W miare moiliwoéci takie wymogow religijnych i kulturowych oraz napoj do zaspokajania pragnienia. Skazany, ktorego stan zdrowia tego Wymaga, otrzymuje wyiywienie Wedlug Wskazafi lekarza. \ Jak ustalono W toku postepowania dowodowego, B. B. (1) od 2008 roku zg}asza} dolegliwosci ze strony (...). Po przeprowadzeniu stosownych badafi (...) zdiagnozowano u niego (...), W zwiazku z czym poinformowano B. B. (1) o sposobach Zywienia polegajacych na stosowaniu diety najbogatszej W bionnik. Wskazano mu, by z Wolnosci zapewni} sobie produkty bogate W blonnik (k. 57). Ustalono takie, is sam lekarz prowadzacy powoda nie zaordynowa} mu stosowania diety W'ysok0b}onnikoWej, albowiem W trakcie Wizyty W dniu 19 maroa 2008 roku powod wystapi} z wiasnej inicjatywy z prosba otrzymania diety Wysokobiotmikowej, ktora to prosba z0sta}a poparta przez lekarza. 5
--- STRONA 7 ---
Wobec powyfisfiego Wskafiaf: nalefiy, ifi powod nie wykaza}, by stosowanie diety wysokobionnikowej byio niefibednym Warunkiem zachowania praWid}owego stanu fidrowia ijego niepogarszania sie. Przesadfia o tym chociafiby fakt, ifi bezposrednio po fidiagnozowaniu powoda przez iekarfia Ambulatorium ZOZ (...)We W. dieta taka nie fiostala zaordynowana jako bezwfiglednie konieczna, a jedynie jako Wspomagajaca. Lekarz bowiern poinformowal powoda, by ten zapewni} sobie W miare rnofiliwosci 2 Wolnosci produkty fiywnosciowe bogate w blonnik. Sama inicjatywa otrzymywania przez powoda W trakcie osadzenia diety Wysokoblonnikowej wyszla ze strony B. B. (1), ktora zosta}a jedynie poparta przez lekarza. Gdyby bowiem lekarz widzial bezwzgledna koniecznosé stosowania diety Wysokobionnikowej, przepisalby powodowi wlaénie taka diete W ramach leczenia indywidualnego. Poprzestanie jedynie na poinformowaniu powoda 0 sposobach fiywienia ufinaé nalefiy za wystarcfiajace majac na uwadze stan jego zdrowia i rokowania na przysz}oé<’:. Zdaniem sadu nadto powod nie udowodni}, by stosowanie innej diety anifieli diety wysokobionnikowej spowodowalo rozstroj zdrowia po jego stronie czy chociafiby pogorszenie sie dolegliwosci ze strony ukladu pokarmowego. Powoci nie wnosi} bowiem o przeprowadzenie dowodu z opinii biegiego, ktéry wykaza}by, fie brak diety wysokobbnnikowej spowodowalo u niego pogorszenie sie stanu jego zdrowia czy tefi rozstréj zdrowia. Samo twierdzenie powoda, fie okreslone produkty szkodza jego zdrowiu i odczuwa (...) po zjedzeniu okreslonych produktow jest niewystarcfiajace W éwietle kwestionowania faktu naruszenia dobr osobistych powoda i powstanie po jego stronie pogorszenia sie stanu zdrowia przez strone pozwana. Podniesé bowiem trfieba, fie W sprawie fiwiazanej z naruszeniem funkcji organizmu, W zwiazku z dfiiaianiem czy tefi fianiechaniem (iak W niniejszym przypadku) strony pozwanej, konieefinyrn jest posiadanie Wiadomosci speejalnych z zakresu medycyny, ktorych poW6d nie posiada, a W zwiafiku z tyrn fi racji nieudowodnienia Wskafianej wyfiej okolicznoéci podnieéé nalefiy,fie nieotrzymywanie przez B. B. (1)diety wysokobionnikowej nie wpiywa na pogorszenie sit; jego stanu zdrowia, jefieli 0 takowym W ogole mofina mowié. Jak Wynika z tresci przesluchania za strone pozwana H. D. (1)(k. 109), W ostatnim okresie B. B. (1)bardzo rzadko zg}asza} sie do ambulatorium, fias W cfiasie kiedy prfieprowadfiane sa u niego badania kontrolne pod katem (...), nie zgiasfia} on fiadnych dolegliwosci fie strony uidadu pokarrnowego. W fiwiazku z tym podniesé trzeba, fie powod instrumentalnie traktuje prfiyslugujace mu uprawnienia do dochodzenia zadoséuczynienia i odnosi sis do nich nie W kategorii dochodfienia rosficzen W ramach przyslugujacych mu uprawniefi, ale jako sposob pozyskania pieniedzy. Sam powod nie prfiedstawi} ponadto fiadnej dokumentacji medycznej swiadczacej o pogorsfieniu jego stanu fidrowia. Analifiujac zas tresé kierowanych do sadu pism procesowych Wynika, ifi powod narusfienia jego dobr osobistych upatruje W samym niefiapewnieniu mu diety Wysokobionnikowej. Z samych fias subiektywnyeh odcfiué powoda nie mofina Wysnuwaé Wniosku po pierwsfie o niewiaéciwym czy befiprawnym dfiialaniu administracji (...), a po drugie o naruszeniu jego débr osobistyeh, ktorych nota bene powod nie okreslil wprost. Wskafiujac, fie najpewniej chodziio powodowi o ochrone fidroW_ia podniesé nalefiy, fie brak jest podstaw do przyjc;cia,'fie niefiastosowanie u B. B. (1)diety Wysokob}onnikoWej miaio jakikolwiek negatywny Wp}yW na rozwoj (...). Fakt fias nieotrzymywania prfiefi powoda diety wysokoblonnikowej, mimo fig}oszenia jego prosby, ktora fiostaia poparta prfiez lekarfia nie stanowi naniszenia jakichkolwiek norm, a W szczegolnosci art. 1o9§1 1 kkW, ktory W zdaniu drugim Wskazuje, fie skazany, ktorego stan fidrowia tego Wymaga, otrzymuje Wyfiywienie Wedlug Wskazan lekarza. Mofiliwoéé stosowania 0 p0W0da diety Wysokoblonnikowej zac}1odzi}aby jedynie W sytuacji przepisania B. B. (flindywidualnego lecfienia, ktorego koniecznosci stosowania — 0 czym jufi byia mowa powyfiej — powod nie Wykaza}. Z kolei fakt zaniechania prfiez lekarza Wprowadzenia leczenia indywiduainego nakazuje domniemywaé, fie nie zachodziia taka potrzeba, zaé zachowanie administracji (...) bylo zgodne z obowiafiujacymi normami. Zgodnie z trescia § 2 ust. 1 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 2 Wrfiesnia 2003 r. W sprawie okreslenia Wartosci dziennej normy wyfiywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadfionym W (...)i (...) (Dz.U z 2003, nr 167, poz. 1633) osadzony otrzymuje wyzywienie odpowiadajace danej wartosci dziennej wedlug przysiugujacej mu normy wyfiywienia lub rodzaju diety. O rodzajach diety wskazuje ust. 2 rozporzadzenia, ktory wyrofinia diets lekkostrawna — (...) oraz cukrzycowa (...). Wedle zas tresci § 3 ust. 1 rozporzadzenia o przyznaniu osadzonemu jednej z diet, o ktorych mowa W § 2 ust. 2 pkt 2, decyduje iekarz, ktory okresla rowniefi okres czasu, na jaki zleca okreslona diete. Z kolei ustep 4 Wskafianego paragrafu stanowi, fie osadzonemu, ktorego stan zdrowia wymaga, zastosowania Wyfiywienia innego nifi okreslone W § 2 ust. 2, lekarz mofie zlecié wyfiywienie indywidualne, okreslajac W sficfiegolnosci: ~ 1) liczbe i godziny Wydawania posiikow W ciagu doby jesli to konieczne; 2) kalorycfinosé dobowa; 3) procentowa fiawartosé skladnikow odfiywczych; 4) fiabronione sposoby przyrfiadfiania produktow; 5) liste produktow zabronionych; 6) cfias, na jaki fileca okreslone wyfiywienie. 6
--- STRONA 8 ---
Jak Wynika Z tresci Wskafianych Wyfiej prfiepisow Inofiliwoéé przepisania diety innej anifieii lekkostrawna i cukrzycowa fiachodzi jedynie W przypadkach, kiedy stan fidrowia skafianego tego Wymaga. W sytuaeji fias kiedy powéd nie udowodnil, fie jego stan fidrowia wymaga} zastosowania indywidualnej diety (wysokoblonnikowej) przyjaé nalefiy, fie postepowanie strony pofiwanej byio jak najbardfiiej praWid}oWe i nie nosiio cech bezprawnosci. Wskafiaé nadto nalefiy, ifi powodowi zlecono diete lekkostrawna, taka jaka zaleca sie pacjentom z doiegliwosciami fie strony (...) (prfiesiuchanie H. D. — k. 108), z ktorej powéd sarnodzielnie, podejmujac suwerenna decyfije firezygnowa}. Dopiero bowiem, gdyby stosowanie diety lekkostrawnej nie p1'zyn0si}0by poprawy i poWodoWa}o‘oy fiaostrzenie dolegliwosci, o czym jednoznacznie wskazywala przesluchiwana‘ fia strone pozwana H. D. (1) (k. 108), wowczas zleconoby stosowanie indywidualnej diety. B. B. (1) nie tylko nie Wskafia}, fie dieta Iekkostrawna powodowaia u niego pogorszenie samopocfiucia z uwagi na zwiekszenie dolegliwosci fie strony (...), ale nawet nie przedstawi} przyczyn przejécia na diete wegetariafiska, ktora nadmienié trzeba nie jest dieta lecznicza, ale po prostu dieta bezmiesna. Trudno jest nawet domniemywaé faktu pogorszenia sie stanu zdrowia powoda w wyniku stosowania diety lekkostrawnej, albowiem jak wskazywaia H. D. (1) powod bardzo krotko przyjmowal produkty z diety lekkostrawnej. Nadmienié nalefiy takfie, fie powod B. B. (1) nie wykaza} stosownymi srodkami dowodowymi, o ktorych byia mowa powyfiej, fie nieotrzymanie przez niego maszynki elektrycznej spowodowaio u niego fiwieksfienie dolegliwosci bolowych i dyskomfortu z fiakresu (...), a nawet nie Wykaza} jak sie ma fakt posiadania maszynki elektrycfinej na mofiliwoéé zwiekszania b}onnika w produktach. Ponadto powéd nie udowodnii, fie pofibawienia go paczki fiywnosciowej z powodu dokonania prfiekrocfienia dyscypiinarnego stanoWi}o befiprawne narusfienie jego dobra osobistego W postaci ochrony fidrowia, albowiem brak jest podstaw do przyj ecia, fie brak paczki fiywnoéciowej m0g}oby negatywnie Wpiynaé na fakt rozpoznania u niego (...). W fiwiafiku 2 tym trudno tefi podnosié, fie zastosowanie powyfisfiej kary dyseypiinarnej, fia prfiekroczenie do ktorego popelnienia powod sie przyznaje nie stanowi narusfienia art. 4 § 1 kkw, ktorego fakt naruszenia podnosi} powod w pozwie, a ktory stanowi, fie kary, srodki karne, fiabefipiecfiajace i zapobiegawcfie Wykonuje sie W sposob humanitarny, fi posfianowaniem godnoéci ludfikiej skafianego. Zakafiuje sic; stosowania tortur lub nieludfikiego albo ponifiajacego traktowania i karania skafianego. W swietle powyfiszych argumentow nie rnofina prfiyjaé, by fiastosowanie kary dyscyplinarnej W postaci pozbawienia prawa do pacfiki fiyW11oscioWej by}o fiachowaniern niehumanitarnym. Wobec powyfisfiego, uwfigledniajac, fie B. B. (1) nie Wykafia} faktu naruszenia jego dobr osobistych prfiefi strone pofiwana, albowiem nie udowodnii fie niefiastosowanie Wobec niego diety Wysokobionnikowej spoWodoWa}o jakikolwiek usficfierbek na jego zdrowiu, nadto fiwafiajao, fie W swietle powyfiszego, dziaiania strony pofiwanej byiy figodne z obowiazujacymi normami prawnyrni, a Wiec nie byiy befiprawne, brak by}o podstaw do uwzglednienia roszczenia powoda i powodfitwo W niniejsfiej sprawie nalefialo oddalié, jak W punkcie Iwyroku. Rofistrzygniecie o kosztach oparto na tresci art. 98 k.p.c. i fiasadfiono od powoda na rfiecz strony pofiwanej Skarbu Pafistwa (...) kwote 3600 z} tytuiem kosfitow fiastepstwa procesowego (§ 6 pkt 6 rofiporzadfienia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 Wrzesnia 2002r. W sprawie opiat fia czynnosoi adwokackie orafi ponosfienia prfiez Skarb Pafistwa kosztow nieopiaconej pomocy prawnej udfiielonej z urzedu Dz.U. nr 163, poz. 1348 z péfin. zm.). Zwolnienie od kosztow sadowych nie fiwalnia bowiem strony od obowiazkn zwrotu kosztow procesu przeciwnikowi (art. 108 ustawy fi dnia 28 lipca 20o5r. o kosfitaeh sadowych W sprawach cywilnych Dz.U. nr 167, poz. 1398 z pofin. firn.) — W zwiafiku z tym orfieczono jak W punkcie II wyroku. Majac 11a uwadfie powyfisze, orzeczono jak w sentencji Wyroku. 7
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Wrocław#I C 553/1#art. 102 pk#art. 109 §1 kkw#art. 4 §1 kkw.#art. 6 k.c.#art. 148 § 2 pkt 1 kk#art. 102 pkt#art. 448 k.c.#art. 445 kc.#art. 444 § 1 kc.#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 24 § 2 k.#art. 24 § 2 k.c.#art. 448 k.#art. 417 § 1 k.c.#art. 102 pkt 1 kodeksu#art. 109 kkw.#art. 102 pkt 1 ustawy#art. 4 § 1 kkw#art. 98 k.p.c.#art. 108 ustawy