Wyrok I C 552/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2018r. Sąd Okręgowy w Opolu

--- STRONA 1 --- 1 Sygn. akt I C 552/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2018r. Sąd Okręgowy w Opolu – I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Bogusław Kamiński Protokolant: sekretarz sądowy Marta Barwińska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018r. w Opolu na rozprawie sprawy z powództwa S.B., K.B. przeciwko M.C., Skarbowi Państwa - Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Powiecie (…) o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza solidarnie od powodów S.B. i K.B. na rzecz Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 960 zł (dziewięćset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zasądza solidarnie od powodów S.B. i K.B. na rzecz pozwanego M.C. kwotę 7.946,87zł (siedem tysięcy dziewięćset czterdzieści sześć złotych 87/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na oryginale właściwy podpis za zgodność: --- STRONA 2 --- 2 Sygn. akt I C 552/15 Transkrypcja uzasadnienia wyroku z dnia 14 czerwca 2018 r. poczatektekstu [Przewodniczący 02:03:31.358] Powodowie K.B., S.B. pozwali Skarb Państwa Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz M.C. w pozwie właśnie skierowanym, skierowanym przeciwko wyżej wymienionym pozwanym. Domagali się ochrony dób osobistych i zapłaty w taki sposób, że zgłosili żądanie by Sąd nakazał pozwanemu M.C., żeby w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku złożył na piśmie i skierował do zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej Zakładu Usług Komunalnych i Mieszkaniowych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. oraz do wszystkich członków Wspólnoty Mieszkaniowej numer (…) przy ulicy D. w P. to jest powodów W. i W. B. [ns 02:04:36.838] i A.G., E. i M. P. oświadczenia o następującej treści. W związku z tym, że w treści decyzji (…) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie (…) z dnia 15 lipca 215 roku stwierdziłem, że Państwo B. samowolnie prowadzili w budynku mieszkalnym przy ulicy D. (…) roboty budowalne, które doprowadziły do nieodpowiedniego stanu technicznego tego budynku, który może spowodować zagrożenie dla życia i dla zdrowia użytkowników budynku oświadczam, że stwierdzenie to jest nieprawdziwe. I w związku z tym przepraszam Państwa K. i S.B. za zaistniałą sytuację z zaznaczeniem, że powyższe oświadczenie powinno być napisane czcionką Arial o rozmiarze, co najmniej 10 punktów. Nadto domagali się by Sąd zasądził od pozwanych, czyli Skarbu Państwa Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie (…) na ich rzecz kwotę 5.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. W uzasadnieniu pozwu podnieśli, że pozwany M.C. 15 lipca 2015 roku wydał decyzję (…), w której nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości numer (…) przy ulicy D. w P. określone działania, między innymi zlecenie przeprowadzenia kontroli stanu technicznego tych budynków, --- STRONA 3 --- 3 sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego tego budynku. A w uzasadnieniu między innymi powiedział, że, że źle zarządzaniem budynkiem, braku odpowiedniej wiedzy technicznej, nierzetelne opinie kominiarskie, wadliwe opracowania projektowe przyjmowane przez zarządcę budynku do realizacji, nie informowanie tutejszego organu Nadzoru Budowlanego o samowolnie prowadzonych w budynku robotach budowalnych przez poszczególnych właścicieli i tu (Państwa P., B.) legło u podstaw doprowadzenia stanu technicznego budynku do stanu, który należy uznać za nieodpowiednie. I powodowie uznali, że, że te, tę decyzję, tą, tą decyzją, a właściwie fragmentem uzasadnienie zacytowaną wyżej, dobra osobiste w postaci dobrego imienia, prywatności mieszkania, zostało naruszone i z tego tytułu domagali się właśnie usunięcia skutków naruszenia poprzez złożenie określonej treści oświadczenie, a poza tym właśnie tytułem zadośćuczynienia w związku z naruszeniem dóbr osobistych domagali się kwoty 5.000 złotych. Pozwany M.C. w odpowiedzi na pozew wyniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zdaniem pozwanego, powodowie zmierzają do uzyskania w procesie cywilnym rozstrzygnięcia w sprawie, która zgodnie z przepisami prawa budowlanego, zastrzeżona jest dla kompetencji organów administracji publicznej, w związku z tym podlega rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym. Bowiem poprzez to żądanie powodowie w istocie chcą doprowadzić do sytuacji, w której Sąd Powszechny w sposób sprzeczny z artykułem 1 kpc w wyroku wydanym w procesie cywilnym, a ochrony dóbr osobistych przesądził, że roboty budowlane wykonane w ich mieszkaniu polegające na przebudowie nie noszą cech samowoli budowlanej i że roboty te nie mają żadnego wpływu na stan techniczny ich budynku mieszkalnego oraz, że na życie i bezpieczeństwo mieszkańców tego budynku. Nadto zdaniem pozwanego roszczenie jest bezzasadne, dlatego, że podane przez pozwanego w decyzji z dnia 15 lipca 2015 roku, decyzji numer (…) informacje o samowolnym wykonywaniu przez powodów robót budowlanych w ich lokalu mieszkalnym oraz o doprowadzeniu przez nich, do nieustalonego stanu technicznego zamieszkałego przez nich budynku są prawdziwe i zgodne z rzeczywistym stanem. Pozwany Skarb Państwa Powiatowi Inspektorat Nadzoru Budowlanego również wniósł o oddalenie powództwa. Podniósł, jako jeden z zarzutów brak legitymacji biernej po jego stronie, gdyż zdaniem właśnie tego --- STRONA 4 --- 4 pozwanego, legitymacja bierna przysługuje Powiatowi, a nie Skarbowi Państwa. Nadto podnieśli, że działaniom właśnie tego pozwanego w imieniu, którego się wypowiadał ten pozwany, nie można przypisać cech bezprawności. To jest twierdzeniom strony powodowej, działanie pozwanego Skarbu Państwa było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, nie jest bezprawne zachowanie działalność funkcjonariusza publicznego, który gdy działał w ramach swoich kompetencji służbowych i przewidzianych przez prawo w trybie postępowania. Tenże pozwany twierdzi, że podejmował działania w ramach porządku prawnego i w granicach zastrzeżonych w kompetencji na określonej podstawie prawnej oraz w celu urzędowym, że strona powodowa nie wykazała, by w swoich działaniach pozwany wykroczył poza materiał potrzebny do wydania rozstrzygnięcia. W związku z żądaniem pozwu Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe i ustalił następujący stan faktyczny. Powodowie K. B. i S. B. zamieszkują w P. przy ulicy D. (…). No 11 czerwca 2012 roku zawarli umowę najmu z, z Gminą P. o wynajem mieszkania położonego właśnie w P. przy ulicy D. (…), dowód: umowa najmu z dnia 11 czerwca 2012 roku, karta 155,156. Umowa z 29 marca 2013 roku, powodowie kupili od Gminy P. właśnie to mieszkanie, które wcześniej wynajmowali, dowód: umowa z dnia 29 marca 2013 roku karta 162 do 165. W 2012 roku powodowie rozpoczęli określone roboty w tym mieszkaniu, między innymi doszło do zburzenia, co najmniej jednej ściany i wybudowaniu, co najmniej jednej nowej ściany. W wyniku tych czynności z dotychczasowych dwóch pokoi stworzony został jeden dodatkowy pokój, bo dotychczas mieszkanie składało się z dwóch pokoi. W miejsce zburzonej ściany i postawieniu nowej ściany, został zainstalowany podciąg stalowy, co najmniej jeden w tym mieszkaniu, który został zabudowany. Nadto wbudowano w związku z remontem, co najmniej jedno nadproże, wymienione zostały również posadzki poprzez zlikwidowanie starej posadzki, zrobienie nowej posadzki, obniżono sufit. W miejsce jednej ściany postawionej wykuto otwór i wstawiono drzwi, wymienione zostały również okna, bez zmiany wielkości otworów, poprzez wymianę starych okien na nowe okna. Dokonano również wymiany tynków poprzez usunięcie starego tynku i położenie nowego tynku. Dowód: zeznania powódki K.B., zeznania pozwanego S.B. złożone na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 roku oraz zeznania powoda S.B. złożone --- STRONA 5 --- 5 na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 roku. Zeznania świadków G.T., protokół rozprawy z dnia 19 marca 2018 roku, B.M. złożone na rozprawie w dniu 19 marca 2018 roku, K.G. złożone na rozprawie z dnia 26 kwietnia 2018 roku, A.C. i M.D. złożone na rozprawie w dniu 31 marca 2016 roku. 15 lipca 2015 roku pozwany M.C., jako Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N., wydał decyzję (…) o następującej treści. Nakazuję Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości numer (…) przy ulicy D. w P. reprezentowanej przez zarząd Wspólnoty, zlecenie przeprowadzenia przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane kontroli stanu technicznego, o której mowa w artykule 62 ustęp pierwszy, pierwszy, litera c prawa budowlanego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych) uwzględniającego prawidłowość podłączeń urządzeń do przewodów, a także szczelność tych przewodów. Oraz sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego przewodów kominowych, uwzględniające również wkucie w komin belki stalowej w lokalu numer (…), która będzie zawierała inwentaryzację wszystkich łączeń do przewodu oraz wykaz potrzebnej ilości przewodów kominowych (wentylacyjnych, spalinowych, dymowych) warunkujących doprowadzenie budynku do zgodności z przepisami (z uwzględnieniem napływu powietrza). Decyzja ta szczegółowo została uzasadniona, między innymi w tym uzasadnieniu pozwany M.C. stwierdził, że złe zarządzanie budynkiem, brak odpowiedniej wiedzy technicznej, nierzetelne opinie kominiarskie, wadliwe opracowanie projektowe przyjmowane przez zarządcę budynku do realizacji, nie informowanie tutejszego organu Nadzoru Budowlanego, samowolnie prowadzonych w budynku robotach budowlanych przez poszczególnych współwłaścicieli na przykład Państwa P. oraz B., legło u podstaw doprowadzenia stanu technicznego budynku do stanu, który należy uznać za nieodpowiedni. Bieżące remonty oraz poprawianie standardu poszczególnych mieszkań jest zjawiskiem obiektywnie poprawnym i naturalnym, lecz działania te muszą być kontrolowane przez zarządcę budynku, który jest podmiotem profesjonalnym, który winien czuwać, aby prowadzone w budynku roboty nie pogorszyły stanu bezpieczeństwa. Dowód: kserokopia decyzji z dnia 15 lipca 2015 roku, decyzji (…) karta 95,96,97. Odpis tej decyzji został doręczony Wspólnocie Mieszkaniowej w P., Zakładowi Usług Komunalnych w P., no oraz, oraz powodom, to jest okoliczność bezsporna. Sąd nadto --- STRONA 6 --- 6 ustalił, że zburzona w mieszkaniu powodów ścianka, była ścianką konstrukcyjną, co powoduje, że jeżeli w skład robót typu budowlanego, które, robót, które są prowadzone w mieszkaniu, że elementem tych robót jest właśnie likwidacja ścianki konstrukcyjnej, to na to inwestor, czyli tutaj powodowie muszą mieć pozwolenie na budowę, w rozumieniu artykułu 28 ustawy z dnia 7 lipca 94 roku prawo budowlane. Nadto Sąd ustalił, że w miejsce wyburzonej ścianki, gdzie została postawiona nowa ścianka, na jej szczycie między końcem tej ściany, a sufitem zamontowany został podciąg stalowy, który został wbudowany i zabudowany, obecnie nie widoczny. Podobnie jak w przypadku tej ścianki zdaniem Sądu, jeżeli w ramach wykonywanych prac remontowych w mieszkaniu inwestor zamierza właśnie zburzyć ściankę konstrukcyjną, postawić nową ściankę, to powinien wykończyć ten stan podciągiem stalowym. Jeżeli go zabudowuje, to musi na to mieć pozwolenie na budowę w rozumieniu artykułu 28 Ustawy Prawo budowlane. Zamontowano również co najmniej dwa nadproża, które zostały zabudowane. Zarówno podciąg stalowy, jak i nadproża są to elementy konstrukcyjne, podobnie jak i ściana, ta która została wyburzona, to są elementy konstrukcyjne i w związku z tym, podobnie jak i w podciągach jeżeli zostały zabudowane, to inwestor gdy planuje właśnie w trakcie tych prac wykonana taką czynność, to powinien to przewidzieć i na wykonanie tego typu prac uzyskać pozwolenie budowlane w rozumieniu, jak cytowano to wyżej. Postawiono również nową ścianę, w wyniku której powstał otwór, w który wstawione zostały drzwi, w ocenie Sądu na tego typu czynność nie musiało być żadnej zgody organu budowlanego. Obniżono również sufit, położono nowe posadzki, dokonano wymiany okien, które nie wiązało się, co nie, nie wiązało się jednakże z ingerencją w obiekt budowlany w postaci zmiany wielkości otworów, co też nie wymagało zgody odpowiedniego organu. Zlikwidowano stare tynki, założono nowe tynki. Tych ustaleń Sąd dokonał na podstawie opinii biegłego P.S., opinia, karta 413, karta 502 oraz na podstawie dowodów z zeznań pozwanego M.C., protokół rozprawy z dnia 14 czerwca 2018 roku oraz protokół rozprawy z dnia 9 czerwca 2016 roku. Wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 23 września 2014 roku S.B. i K.B., biegli... Prostuję, tym wyrokiem postępowanie wobec S.B. i K.B. zostało umorzone, a zostali oni oskarżeni o to, że w okresie od lipca 2012 roku do 2 października 2013 roku w P., województwo --- STRONA 7 --- 7 (…) przy ulicy D. (…) działali wspólnie i w porozumieniu jako inwestorzy bez wymaganego zezwolenia na budowę wykonywali prace budowlane polegające na wymianie podsufitki [? 02:28:51.739] , wymianę posadzki, rozbiorze ściany oraz wykonaniu nowej ściany. Jest to przestępstwo określone w artykule 90 Ustawy Prawo budowlane. Dowód, odpis wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 23 września 2014 roku w sprawie (…), karta 562. Wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 marca 2015 roku w sprawie (…), ten wyrok Sądu Rejonowego w N. został zmieniony w ten sposób, że, że powodowie zostali uniewinnieni od zarzutu popełnienia przestępstwa z artykułu 90 Ustawy Prawo budowlane. Dowód odpis wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 marca 2015 roku, karta 558, 558 do 561. To jest tyle co do ustaleń faktycznych, teraz na podstawie tak dokonanych ustaleń faktycznych Sąd zważył, co następuje. Powództwo nie zostało uwzględnione, zdaniem Sądu nie zasługiwało na uwzględnienie. Pewne rzeczy w sprawie są bezsporne, bo mianowicie bezsporne jest to, że powodowie są właścicielami mieszkania położonego w P. przy ulicy D. (…). Bezsporne jest to również, że przeprowadzili określony, określone roboty budowlane, bezsporne jest również to, że pozwany M.C. wydał decyzję 15 lipca 2015 roku, decyzję (…). Właśnie ponieważ sami powodowie wywiedli z tej decyzji, cytowanej wyżej, czyli decyzji z dnia 15 lipca 2015 roku, numer (…), bowiem twierdzili, że pozwany M.C. w tej decyzji zarzucił im samowolę budowlaną, z czym się nie zgadzają, w związku z tym uznali, że poprzez właśnie takie działanie pozwanego M.C. ich dobra zostały naruszone. Co na to mówi prawo? Artykuł 23 Kodeksu cywilnego, który dotyczy dóbr osobistych mówi, że dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, to jest swoboda sumienia, nazwisko, pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidziane w imię przepisu, artykuł 24, paragraf 1 Kodeksu cywilnego, stanowi, co następuje. Ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działanie może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, żeby osoba, która dopuściła się naruszenia dopełniła czynności potrzebnej do usunięcia jego skutków, w szczególności --- STRONA 8 --- 8 ażeby złożyła oświadczenia odpowiedniej treści do odpowiedniej formy. Właśnie z tej, z tego rozwiązania ustawowego powodowie chcieli skorzystać, bowiem uznali, że właśnie poprzez decyzję pozwanego M.C., w której to decyzji pozwany zarzucił im samowolę budowlaną, właśnie ich dobra zostały naruszone i domagali się żeby on po prostu złożył oświadczenie, w którym przyzna się, że jak podali powodowie, że to są stwierdzenia nieprawdziwe. W związku z tym domagali się, by ich przeprosił i dodatkowo domagali się od pozwanego Skarbu Państwa, tytułem zadośćuczynienia z powodu naruszenia ich dóbr osobistych, zadośćuczynienie w kwocie 5 tysięcy złotych. Konstrukcja ochrony dóbr osobistych polega na tym, że oczywiście jeżeli poprzez działanie określonej osoby dobro osobiste zostaje naruszone, to ta osoba ma prawo, no ma określone roszczenia. Właśnie między innymi roszczenia związane z, ze złożeniem na przykład określonej treści oświadczenia i ma prawo do zadośćuczynienia. Działa domniemanie, że bezprawności zachowania się osoby, co do której wysuwane jest roszczenie z ochrony dóbr osobistych, domniemanie polegające na tym, że to działanie jest bezprawne. I tutaj w tej sprawie też należało, należy to podkreślić, że na początku domniemywa się, że pozwani zachowali się bezprawnie. I w związku z tym ciężar dowodu przechodzi na stronę pozwaną i ona w postępowaniu o ochronę dóbr osobistych może się wybronić, mówiąc potocznie, jeżeli wykaże, że działanie które tutaj w tym wypadku powodowie zarzucali stronom pozwanym, że działanie nie jest bezprawne. To znaczy, że działali zgodnie z prawem. Bo co to jest działanie bezprawne? Zachowanie się jest bezprawne, gdy popada w kolizję z istniejącym porządkiem prawnym w szerokim znaczeniu tego słowa. Przez pojęcie porządku prawnego należy rozumieć zarówno nakazy i zakazy wynikające z obowiązujących przepisów prawa, jak i wytworzone i przyjęte w społeczeństwie zasady współżycia społecznego. Gdy postępowanie narusza powyższe nakazy lub zakazy albo zasady współżycia społecznego jest bezprawne i spełnia przesłankę obiektywnej wadliwości zachowania się. Co to oznacza? To oznacza, że jeżeli w tym postępowaniu nie udało by się wykazać, że pozwani działali zgodnie z nakazami lub zakazami, to oczywiście byliby zobowiązani do spełnienia roszczenia powodów, nie wiadomo, czy w takim kształcie, być może w innym, ale musieliby no zadośćuczynić żądaniu powodów. Pozwani bronili się przede wszystkim tym, że właśnie zgodnie z tym jaki ciężar ich --- STRONA 9 --- 9 obciąża w postępowaniu o ochronę dóbr osobistych, bronili się tym że właśnie ich działanie nie było bezprawne, czyli działali zgodnie z prawem. Czy udało się pozwanym właśnie wykazać, że ich działanie nie było bezprawne, czyli że było zgodne z prawem. Musimy tutaj sięgnąć do Ustawy Prawo budowlane, które reguluje szereg kwestii, z którymi Sąd zetknął się w tym postępowaniu. Jeżeli ktoś przystępuje do robót budowlanych, to zasadą jest, że musi mieć na te roboty budowlane pozwolenie na budowę. Artykuł 28 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku stanowi: "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę." Ale jednocześnie cytowana wyżej Ustawa mówi, że niektóre no w cudzysłowie roboty budowlane, nie wymagają pozwolenia. Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę w ramach istniejących działki siedliskowych, to jest artykuł 29 ustęp pierwszy i następne Ustawy Prawo budowlane. Sąd tutaj nie będzie w całości cytował, bo to jest artykuł zawierający prawie dwie strony, ale tam są wymienione te roboty budowlane, które mogą być czynione bez wcześniejszego pozwolenia na budowę. Ale również Prawo budowlane mówi, że pewne roboty typu budowlanego mogą być wykonywane bez uzyskiwania decyzji o pozwoleniu na budowę, a jedynie poprzez zgłoszenie określonych prac właściwemu organowi. I artykuł 30 właśnie wymienia te, te czynności, które można podjąć i wykonywać, jednocześnie uprzednio właśnie zgłaszając to odpowiedniemu organowi. Rolą Sądu w tym postępowaniu było udzielenie odpowiedzi czy te roboty, które były wykonane przez powodów wymagały pozwolenia na budowę, względnie czy trzeba było o nich zgłosić właściwemu organowi. Bo nie ma pojęcia, bo pozwany M.C. w tej decyzji z dnia 15 lipca 2015 roku użył pojęcia samowola budowlana, że powodowie dopuścili się samowoli budowlanej. Nie ma ustawowej definicji samowoli budowlanej, to jest tak zwane potoczne mówienie, że ktoś dopuścił się samowoli budowlanej, samowola budowlana, samowolą budowlaną jest wykonywanie określonych robót budowlanych bez pozwolenia na budowę, albo bez zgłoszenia tego, tych robót odpowiedniemu, właściwemu organowi. Tych robót, które wynikają z artykułu 30 Prawa Budowlanego. Materiał dowodowy nie był jednoznaczny, ponieważ powodowie no twierdzili, że na te roboty nie musieli mieć pozwolenia, względnie nie musieli tego zgłaszać --- STRONA 10 --- 10 odpowiedniemu organowi. W związku z tym Sąd musiał dokonać tej oceny, ponieważ jest to zdaniem Sądu, żeby odpowiedzieć na zadane pytanie, czy powodowie dopuścili się samowoli budowlanej, czy nie, to Sąd musiał zasięgnąć opinii biegłego, bowiem zdaniem Sądu jest to wiedza specjalistyczna, co do której Sąd nie ma należytej wiedzy, by samodzielnie móc dokonać oceny tych prac, które, które wykonali powodowie. I w związku z tym zwrócił się do biegłego do spraw budowlanych, z określonymi pytaniami. No biegły odpowiedział na zadane pytania, odpowiedzi stronom są znane i w związku z tym Sąd już znając opinię biegłego musiał odpowiedzieć, czy zgadza się z, z opinią biegłego, czy nie. Sąd dał wiarę opinii biegłego, nie było jak gdyby powodów, dla których Sąd nie, nie miałby dać wiary opinii biegłego. Jest to specjalista z zakresu budownictwa, wieloletni, wiele lat pracuje w swoim zawodzie, jest wieloletnim biegłym sądowym. Sąd nie dopatrzył się w tej opinii, żeby ona była nierzetelna, nie przekonywująca, żeby ona była stronnicza, co zresztą wynika z całego kontekstu opinii, a opinia jest kilkudziesięciostronicowa, biegły powołuje się na, na orzecznictwo, na szerokie orzecznictwo Sądów Powszechnych, Sądów Administracyjnych, bo jak wynika z opinii biegłego szereg kwestii, które, które dotyczą między innymi tej sprawy jest niejednoznaczny w orzecznictwie, w praktyce, również pozasądowej, w związku z tym wyraził swoje, swój pogląd na określone kwestie i w pewnych kwestiach ostateczną decyzję pozostawił Sądowi. Sąd opierając się na tej opinii, tak jak już Sąd raz podkreślił dał wiarę tym opiniom. A co to oznacza? Zresztą tutaj też pozwany w swoich zeznaniach, na co zresztą powołuje się biegły, że, że zawsze tego typu roboty należy, należy określać całościowo, kompleksowo w takim sensie właśnie jak to przedstawił pozwany, żeby nie szatkować, że na określone czynności to potrzebne jest pozwolenie budowlane, na określone nie, Sąd, to jest pogląd wydaje się słuszny, biegły zresztą tak jednoznacznie nie powiedział, że na wszystkie prace pozwani musieli mieć pozwolenie budowlane, ale w związku z zarzutem powodów wystarczyło chociażby to, że na określone prace wykonywane przez nich, tych określonych prac nie mogli wykonywać bez, jak to mówi prawo budowlane, bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd to akceptuje i to było podstawą dokonania ustaleń, jednocześnie podjęcia decyzji rozstrzygającej żądanie powodów i w ocenie Sądu, --- STRONA 11 --- 11 ponieważ ścianka, która została zburzona i wybudowana nowa, w związku z tym tu jeszcze jedną rzecz trzeba ważną podkreślić, w związku z tym, że powodowie uniemożliwili biegłemu dokonanie takiej stuprocentowej, pewnej odpowiedzi, bo zdaniem biegłego by, by móc mieć całkowitą pewność co do tego czy, czy, czy właśnie była to ściana konstrukcyjna, czy zostały tam zamontowane podciągi, nadproża, to biegły by musiał dokonać odkrywek. Powodowie na to się nie zgodzili. Co to oznacza? To oznacza zdaniem Sądu to, że pozwani nie mogą ponosić ujemnych konsekwencji niedziałania powodów, bo przecież to powodowie wystąpili z roszczeniem do Sądu, oni przyszli z określonym żądaniem, pozwani nie przyszli do Sądu, skoro zdaniem Sądu powodowie zarzucają coś pozwanym, a pozwani zgodnie z artykułem 24 Kodeksu cywilnego by obronić się muszą wykazać przed Sądem, że ich działanie nie było bezprawne, aby to wykazać, to jak twierdzi biegły, musiałby dokonać odkrywek, a nie mógł tego dokonać, bo powodowie mu na to nie zezwolili, to zdaniem Sądu pozwani nie mogą być bezbronni i Sąd nie może w związku z tym ich obciążyć za to, że, że oni nie byli w stanie do końca udowodnić przed Sądem, że ich działanie, w szczególności M.C. nie było bezprawne, to znaczy, że to co zarzucił powodom, że to jest tak zwana samowola budowlana, co oznacza, że na pewne prace, które wykonali, potrzebne było zezwolenie. I w związku z tym Sąd właśnie biorąc to pod uwagę uznał, że, że na zburzenie ścianki i postawienie nowej ścianki potrzebne było pozwolenie, jeżeli byłaby to ściana konstrukcyjna. No co do podciągów i co do nadproży to tutaj, to tutaj Sąd już nie ma wątpliwości, bo za biegłym Sąd przyjął, że jeżeli podciągi w trakcie realizacji inwestycji zostały zabudowane, to znaczy, że jeżeli inwestor tak planował przeprowadzenie swoich robót żeby zamontować podciągi i je zabudować, no to musiał mieć na to zezwolenie, pozwolenie budowlane, nawet jeżeli, no tak Sąd rozumuje, nawet jeżeli w trakcie pracy okazałoby się, że tak trzeba zrobić, no to chyba zdaniem Sądu trzeba wstrzymać się z robotami, wystąpić o pozwolenie, uzyskać to pozwolenie i dalej kontynuować roboty, chyba że te podciągi jak twierdzi biegły byłyby niezabudowane, to wtedy bez pozwolenia, ale tutaj Sąd ustalił, że te podciągi są niewidoczne, czyli są zabudowane, nadproża też są zabudowane i w związku z tym zdaniem Sądu, za, za oczywiście za biegłym, tak, tak przeprowadzenie właśnie robót budowalnych było, wiązało się z wcześniejszym uzyskaniem --- STRONA 12 --- 12 pozwolenia budowlanego. Wprawdzie biegły również twierdzi, że wymiana tynków wymagała pozwolenia, no pozwany zaprezentował odmienny pogląd, no bo jak zresztą Sąd już wcześniej mówił w zakresie pewnych rzeczy jest duża rozbieżność w orzecznictwie, wiele rzeczy nie jest jednoznacznych, to dlatego Sąd, ponieważ ta rzecz nie była jednoznaczna i wątpliwa, w związku z tym Sąd tutaj jednoznacznie się, nie zajmuje stanowiska w tym zakresie, bo to nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bo, bo wystarczy zdaniem Sądu, wystarczyło zdaniem Sądu ustalenie, że w związku ze zburzeniem i postawieniem ścianki, w związku z zabudowaniem podciągów i nadproży można przypisać pozwanym, powodom, że skoro nie uzyskali pozwolenia, czyli dopuścili się w powszechnym rozumieniu tak zwanej samowoli budowlanej, czyli działali nie mając do tego odpowiednich decyzji, w związku z tym zdaniem Sądu ostateczne postępowanie dowodowe wykazało, że Sąd nie może przypisać pozwanemu M.C., że jego działanie było bezprawne, bo, no bo wykazał przed Sądem, że, że to co powiedział w tej decyzji z 2015 roku, no jest prawdą, zresztą pozwany w tej decyzji nie mówił szczególnie o poszczególnych pracach, mówił, ogólnie mówił, tylko że przy pracach prowadzonych w budynku przez poszczególnych właścicieli doszło do samowoli budowlanej. Także tutaj do, do oddalenia powództwa wystarczyło właśnie to, to, czego Sąd, co Sąd ustalił i jak to Sąd ocenił w zakresie tylko tych ścianek, w zakresie podciągów i nadproży. W związku z tym, że ostatecznie postępowanie dowodowe nie wykazało, by pozwany M.C. działał bezprawnie, no to powództwo musiało zostać oddalone. Konsekwencją oddalenia powództwa w zakresie ochrony dóbr osobistych jest również konsekwen..., konsekwencją jest oddalenie powództwa w zakresie żądania zadośćuczynienia. Sąd uznał, że, bo pozwani na pewnym etapie postępowania składali wniosek o zawieszenie postępowania do czasu no prawomocnego zakończenia tych różnych spraw w procedurze administracyjnej, ale zdaniem Sądu nie ma, nie było potrzeby czekania, no w cudzysłowie mówiąc, na prawomocność decyzji (…), dlatego że ta decyzja została wydana, ta decyzja, o tej decyzji powodowie się dowiedzieli, o tej decyzji również wiedzą członkowie wspólnoty mieszkaniowej, w której, której członkami są również powodowie, także nawet przy, przy ostatecznym wyeliminowaniu tej decyzji z obiegu prawnego, na przykład jej uchyleniu czy zmianie, wyeliminowanie tych zapisów nie miałoby to --- STRONA 13 --- 13 znaczenia, bo, bo te, te, tym działaniem pozwanego, to działanie dotknęło już powodów, może w tym sensie, mimo że ta decyzja jest nieprawomocna. Sąd nie zajmował się szeroko wszystkimi robotami, instalacjami elektroenergetycznymi, gazowymi, bo w sumie w istocie tak Sąd odebrał, powodowie swoje roszczenie ograniczyli tylko do, w jednym z pism procesowych ograniczyli tylko do tego, że zarzucono im samowolę, samowolę budowlaną, a samowola budowlana no zdaniem Sądu dotyczyła tylko tych kwestii ściśle budowlanych. Sąd musi również odnieść się tutaj do wyroku karnego, no bo tutaj powodowie mogą jak gdyby nie zrozumieć, no jeden Sąd ich uniewinnia, drugi Sąd nie przyznaje im racji, no ale to niestety tak prawo jest skonstruowane, tutaj Sąd musi się odnieść do artykułu 11 Kodeksu cyw..., Kodeksu postępowania cywilnego, który mówi, że Sąd związany jest tylko wyrokiem karnym prawomocnym skazującym, artykuł 11 ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Nie było tutaj wyroku karnego skazującego, wyrok uniewinniający Sąd nie jest związany argumentami, których użył sąd karny mówiąc, że do tego typu robót nie było potrzeby uzyskiwania pozwoleń, no i to jest zgodne z, no z tym jak, jaka jest konstrukcja przepisów prawa cywilnego i przepisów prawa karnego i nie ma oczywiście potrzeby, tutaj jeszcze odnośnie wiarygodności dowodów. No tutaj Sąd nie dał wiary zeznaniom powodów w tym zakresie, że, że to nie była ścianka działowa, że nie było tam podciągu, że nadproża były, ale to nie miało związku z tymi zarzutami, no Sąd oczywiście no rozumie, że powodowie mogą pewne rzeczy zatajać, albo ich w ogóle nie mówić, albo mówić inaczej, no bo mają interes w tym, bo są świadomi tego, że no przyznanie się do pewnych rzeczy no może pociągnąć nie tylko odpowiedzialność cywilną, ale również odpowiedzialność karną, a ponieważ Sąd jeżeli ma różne dowody do oceny, jedne mówią tak, drugie mówią tak, no to musi jednym dowodom dać wiarę, innym dowodom nie dać wiary. I tutaj dał wiarę tym dowodom, na podstawie których to dowodów dokonał ustalenia stanu faktycznego, a tym dowodom, których nie powołał nie dał wiary z tych powodów. Gdy chodzi o, tutaj strona powodo,..., pozwana zarzucała, że Sąd uniemożliwił stronie pozwanej uzupełnienie opinii przez biegłego, ale to no taka jest konstrukcja przepisów prawnych [? 02:56:11.676], strona domagająca się przeprowadzenia określonego dowodu, --- STRONA 14 --- 14 przeprowadzenie którego to dowodu wiąże się wpłata zaliczki, no nie dokonała wpłaty zaliczki, nawet przeprowadzenie dowodu w postaci wysłuchania biegłego przed Sądem spowodowałoby, że biegły by złożył rachunek. Niestety z zaliczki wcześniej wpłaconych nie została już ani złotówka, strona niezadowolona z wielkości zaliczek miała prawo złożyć zażalenie na zarządzenie o ustaleniu wysokości zaliczki, nie skorzystała z tego uprawnienia, w związku z tym no trudno żeby teraz zarzucała Sądowi, że Sąd no działa niezgodnie z prawem, bo strona chce a Sąd jej nie pozwala. Strona pozwana mogła zażalić się na zarządzenie o ustaleniu wysokości zaliczki, jeżeli Sąd Apelacyjny uznałby, że zaliczka jest za duża to uchyliłby zarządzenie i wtedy Sąd zastanawiał się żeby ustalił mniejszą zaliczkę, no taka jest, w postępowaniu tak wygląda postepowanie cywilne, Sąd na to nie ma wpływu i tak zresztą Sąd częściowo wynagrodzenie biegłego wypłacił ze Skarbu Państwa, no bo właśnie, bo wydawało się Sądowi, że kwota 4.000 będzie wystarczająca, ale okazała się niewystarczająca. To tyle a propos zarzutu uniemożliwienia, no bronienia swojego interesu. Gdy chodzi o koszty postępowania, ponieważ strona powodowa jest stroną, którą przegrała proces, w związku z tym zgodnie z artykułem 98 Kodeksu postępowania cywilnego musi ponosić wszelkie koszty postępowania. Artykuł 98 Kodeksu postępowania cywilnego mówi, co następuje. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej ochrony. No ponieważ powództwo zostało oddalone to Sąd traktuje, że, że racje powodów nie zostały uwzględnione, więc przegrała proces, w związku z tym strony pozwane zgłosiły żądania zwrotu kosztów procesu, a do celowych kosztów procesu należą koszty pełnomocników, radców prawnych, którzy reprezentowali stronę pozwaną oraz wydatki związane ze sprawą, a więc wydatki związane z opiniami biegłych. Ostatecznie, ostatecznie wynagrodzenie biegłych to 6.623 złote 87 groszy. W związku z tym na tę kwotę 7.583 i 87..., 7.646,87 składa się kwota 6.000 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego dotyczącego roszczenia majątkowego, czyli 5.000 złotych, 360 złotych tytułem kosztów zastępstwa związanego z ochroną dóbr osobistych, 6.623,87 tytułem zwrotu wydatków za opinię biegłego, 63 złote tytułem opłaty od zażalenia, razem jest to sześć tysięcy..., 7.646,87, to są koszty strony pozwanej M.C. Koszty strony pozwanej Skarbu Państwa to są tylko --- STRONA 15 --- 15 koszty zastępstwa procesowego, to jest kwota 360 złotych od roszczenia związanego z ochroną dóbr osobistych i 600 złotych od roszczenia majątkowego. To, że powodowie zostali zwolnieni od kosztów sądowych częściowo, od opłat sądowych i wydatków, nie zwalnia ich od, od zwrotu kosztów sądowych stronie pozwanej. Artykuł 108 Ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku stanowi co następuje. Zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. A koszty procesu to są właśnie te koszty, o których mówi artykuł 98, na które to składają się koszty zastępstwa procesowego, koszty, koszty sądowe w postaci wydatków na opinię biegłych. Jeszcze jedno może odniesienie się do, do tego, co podnosił pełnomocnik. Pełnomocnik tak twierdził, że tak wbudowanie nadproży i podciągów jak zresztą zeznał sam pozwany, to, to jest właśnie dobrze, że tak zrobiono, no ale to nie ma związku z konstrukcją z roszczenia o ochronie dóbr osobistych nie, bo właśnie dobrze, że to zrobili, a że to zrobili to musieli wcześniej uzyskać, zdaniem Sądu tak to ocenił w tej sprawie pozwolenia na budowę [? 03:01:30.599], a skoro nie uzyskali to działali właśnie bezprawnie w rozumieniu tym, o którym Sąd mówił wyżej, czyli naruszyli nakaz prawa z prawa budowlanego, który mówi, że ktoś, kto chce wykonywać tego typu roboty właśnie musi mieć pozwolenie. I ten, ten nakaz, ten obowiązek został przez powodów złamany, nie do, nie spełnili tego obowiązku, stąd to nie ma żadnego związku z roszczeniem powodów. [koniec części 03:02:03.367]