Teza / krótkie omówienie
zadośćuczynienie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
_ -- . . ._ m _- . _. _. ' . ł, 'ga fßą ¬- _ .- . -I __ ` ... ą '11 _ __ rolna sygn. a1<11Aca 215/11 r_¬\"_;/;ir 13': '\ › ..I. 'if J - 'r~‹'211e-= WYROK W IMIE Sąd Apelacyjny W Gdańsku E NIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' Dnia 15 grudnia 2011 r. Wydziałl C w`1 y 1 ny to W składzie: Przewodniczący: SSA Arina Pel S d ` ` ' r<owska (spr.) e z1ow1e. SA Maryla Domel-Jasińska SA 1\/lonikaK b P -. o a rotokolant. sekretarz sadowy Izabela po rozpoznaniu W dniu 9 grudnia 2011 1' w Gd Dziedzic . ańsku na rozprawie Z I - - K przeciwko A o zadośćuczynienie p skutek apelacji pozwan ` 61 od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszcz Y z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. akt I C 550/09 1121 I. zmienia zaskarzony wyrok w punkcie 1 ustawowe odsetki od kwoty 20.000 zł zasadzone d ` (pierwszym) w ten sposób, ze (dwadzieścia tysiecy złotych) jo pozwanej na rzecz o ' p wodki zasądza od dnia 12 marca 2010 r. do dnia zapłaty i oddala zadanie za d sa zenia odsetek w pozost ł II. oddala l ` ape acje W pozostałym zal ` <res1e; IH zasadza od pozwanej na rzecz a ej cześci; powódki kwote 1.800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowan ' Na oryginale właściwe podpisy 1a apelacyjnego.
--- STRONA 2 ---
Syigngo akt I ACa 1215/11 UZASADNIENIE . 1 1 Po sprecyzowaniu żądania powódka *íiiiwniosła o zasądzenie od pozwanej *}Wiii*ikiwoty 150.000zł wraz ztustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, tytułem zadośćuczynienia za skutki występku z dnia 14 czerwca 2005 r. Ponadto wniosła o ustalenie, ze pozwana odpowiada za ewentualne przyszłe następstwa zdarzenia oraz o zasądzenie od pozwanej kosztów procesu Według norm przepisanych. ,W uzasadnieniu .powódka*Ípoidała, :iż w dniu 14 czerwca 2005 r. pozwana jako nieuprawniony .lekarz iweteorynariiŸfprzeprowadziiła S w sposób błędny badanie mięsa dzika i wydała ocenę,=ze mięso 'to“1jest"Ÿzdatne *do spożycia.~'Powódka spożyła wskazane mięso i zaraziła się włośniem:?f„(włoiśnicaQ.) Powyższa .okoliczność została potwierdzona wyrokiem Sądu)iRejionowego'wsii"zdnia 20 dmarca"2006 r. Na skutek zarazenia powódka przebywała 18 dni W szpitaluzakiaźnym w"B.' ¿ . W odpowiedzi na pozew "pozwana Wiiwniosła o oddalenie powództwa oraz to zasądzenie od powódkiirnartjej :rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa proceso"wego,~według norm 1prze)pisanych. p - ę Ą W uzasadnieniu pozwanarřpsrzyznałai,Šżei Ÿnafwyraźną prośbę J K dokonała badania próbki mięsa dzika, które zostałoprzez niego przywiezione. Stwierdziła, ze pobrana próbka nie ma włośni, jednocześnie zastrzegając, że niezaleznie od tego winien zbadać to mięso wyznaczony lekarz weterynarii, gdyz ona nie przeprowadzała takich badań od wielu lat. Wyrokiem z dnia 3 czerwca 12011 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 20.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10 października2009 r. do dnia zapłaty (pkt 1), oddalił powództwo w pozostałej części (pkt 2), zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3.096 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt 3), nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwaskwotę 1.058,40 zł tytułem części opłaty od pozwu i kosztu biegłych (pkt 4) zaś pozostałymi kosztami sądowymi, od których powódka była zwolniona obciążył Skarb Państwa (pkt 5). n I Sąd Okręgowy ustalił, ze w dniu 14 czerwca 2005 r. W pozwana W jako lekarz weterynarii nieuprawniony do badania mięsa, przeprowadziła badanie dostarczonej przez J próbki mięsa dzika i nie kierując zgodnie z przepisami ustawy, o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego do organu 1 ti.:
--- STRONA 3 ---
właściwego doprzeprowadzenia takich badań, sama wydała ocenę, iż mięso dzika jest zdatne do spożycia, wwyniku czego nieumyślnie spowodowała naruszenie czymiości narządów ciała W postaci zarażenia włośniem krętym m. in. powódki *Pozwa poinformowałafliiiiiże nie ma stosownych uprawnień, jednakże nausilną jego prośbę zgodziła się przeprowadzić powyższe badanie. ` W dniu 16 lipca 2005r. powódka z wysokąrgsorącizkątrafiła do Wojewódzkiego Szpitala Obserwacyjno-Zakażnego" Około trzy tygodnie wcześniej spożyła zakażone mięso dzika. Po przeprowadzonych .badaniach"stwieirdzono u niej włośnicę, W związku z czym wdrożono odpowiednie leczenie farmakologiczne. Odczuwała wówczas bóle mięśni, które ustały po około 10 'dniach' ;PowódkaÍopuściła szpital w dniu 2 sierpnia 2005 r. Choroba ustąpiła. Poossopusizoczeniu szpitala powódka skarżyła się na niewielkiesbóle mięśni po wysiłku.~Obecnie?1odczuwa* ona nieznaczne,~=powoli ustępujące osłabienieosiły mięśniowej, która nie wymaga"1eczer1“ia.j . p S Powyższy stan "faktycznyŸ.iSądi*iOkręgowy*Ÿustalił iw oparciu o .przedstawione przez strony dokumenty, zeznaniaświadków oraz stron postępowania, a także na podstawie opinii biegłej sądowej z dziedziny chioróbzakiaźnych lek. med. Wnioski opinii były jasne i logiczne. Treść iopiiniiiĹopartafzostałas na badaniu powódki i szerokim materiale dowo)dowym,“¿'przyistczyiriigsopiinięi"Ĺfsporządzono" zgodnie z zasadami fachowej wiedzy iSdoiświadcizenia.*Wskazane *wyżej względyprzemawiały, zdaniem Sądu pierwszej instancji, za wiarygodnością opinii, z której wynikało,że powódka przebyła lekką postać włośnicy bez niekorzystnych następstw tej choroby. Sąd Okręgowy zważył, żeniewątpliwie pozwana nie powinnaiwykonywać badania próbki mięsa dzika przywiezionej do jej gabinetu przez wydawać na tej podstawie oceny, że mięso 1 to jest .zdatne do spożycia.-»Zasten czyn została skazana wyrokiem Sądu Rejonowego f wi to zŸdnia'20 marcsaf 2006 'r.'w sprawie o sygn. akt V K 41/06. Na podstawie art. 11 ikpc Sąd cywilny jest związany powyższym skazującym wyrokiem wydanym przez sąd karny. Dalej Sąd pierwszej instancji stwierdził, że powódkaprzebyła lekką postać włośnicy. Niewątpliwie doznała ona uszczerbku na zdrowiu, jednakże nie był to uszczerbek trwały. Ból mięśni, który wystąpił w szpitalu, był W subiektywnym odczuciu powódki silny, lecz stosunkowo krótkotrwały, bowiem ustąpił po około 10 dniach. Włośnica nie jest chorobą przewlekła, nie ma możliwości wznowy czy też ponownego rozsiewu larw. Powódka opuściła szpital po 18 dniach hospitalizacji w ogólnym stanie dobrym, bez leczenia farmakologicznego. Mając powyższe na uwadze, doznane przez powódkę cierpienia 2
--- STRONA 4 ---
naturyfizycznej i psychicznej o nieznacznym natężeniu i niewielkich rozmiarach oraz aktualny stan jej zdrowia, Sąd Okręgowy na podstawie art. 445 § 1 kc zasądził od pozwanej na rzecz powódki .kwotę 20.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10 pażdziernika 2009 r. do dnia zapłaty (punkt l wyroku). W pozostałej części Sąd pierwszej :instancji oddalił powództwo (punkt 2 wyroku). O kosztach orzeczono”naspiodstawie art. 100 kpc. Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w spirawachsiscywilnychsiiSąd ten nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa- Sądu`Okręgowegosw Bydgoszczy kwotę 1058,40 zł tytułem części opłaty od pozwu i kosztówsbiiegiłych. ę . Powyższy wyrok, W zakresie) *Ÿpunktu iŸŸ1,.3, ii .S5 apelacjąszaskarżyła pozwana, zarzucając munaruszenieiart.'.227Wi art.i)i2i32 kpc řpolegającesna pominięciu wyj aśnienia istotnych dlasprawyiokolicziniościÍfiiąfnieprizeprsowadzeniu prawidłowego postępowania dowodowego z wszechistrionnymi sroztważaniem zebranego materiału dowodowego- zeznań świadków i wyjaśnień pozwar1ej,iĹszgodnie z art. 233 '§ 1 kpc; naruszenie art. 11 kpc przez niewyj aśnienie s wszystkich ęzokolicznościşzwiązanych z wyrokiem W sprawie karnej swiiążącymiosiąd cywilny; ssniariuszeinie“wymogów art. 8328 í§ 2 kpc oraz naruszenie art. 445 W oparciu o takssiformułowane)'zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie uwzględniającym powództwo oraz rozstrzygającym o kosztach procesu i jego zmianę przez oddalenie powództwa a także zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów postępowania według norm . przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i .przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpatrzenia się rozstrzygnięcia ot kosztachinstancji odwoławczej. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zastosował w sprawie art. 11 kpc, albowiem Sąd ten przyjął ustalenia sentencji wyroku karnego, nie dokonując oceny przypisanego pozwanej czynu, związku przyczynowego występku przypisanego oskarżonej z powstaniem szkody oraz stopnia winy W rozumieniu prawa cywilnego. Sąd ten nie wyjaśnił czy przyjął, że pozwana zgłosiła brak swoich uprawnień do przebadania mięsa i nakazałaßí pełne jego badanie, czy też Sąd okoliczności tej nie uwzględnił, pozbawiając wiarygodności zeznania pozwanej i świadków. 3 ł'-'
--- STRONA 5 ---
Ÿi A „Dalej pozwana naprowadzała, że kwestią do rozstrzygnięcia było, jaki charakter miało badanie przeprowadzone przez pozwaną. .Sąd pierwszej instancji nie ustalił, czy stwierdzenie, że dostarczony wycinek wolny był od włośni było prawdziwe, choć z opinii biegłych jasno wynika, że możliwabyła sytuacjaisw której w badanym mięsie włośni nie wykryto,..podczas'gdy reszta „tuszy mogła" je zawierać, dlatego też prawo nakazuje badać więcej ipróbek. zSądŸ¬Okręgowy niezasadnie odmówił wiarygodności wyj aśnieniom pozwanej, ktióraispowossływałaisięina zasady etykiswojego zawodu oraz nie rozważył celu i sensu badania,Fj akiespozwtaina wykonała. ę 5 Skarżąca zarzucała również, gżeissniewykryiciie*włośniw"powierzchownym badaniu w oczywisty sposób nakazywałioiisopiprziepirowadzenieifbaidanialpełnego i dlatego też jego P1'2eP1"0WfidZenie A zaleciła<'ÍŸJii"ŠÊís.S si).isiii.NieirozważnieŸ 'lej " kwestii, związanej Lz przywołanąiprzez 7"pozwanąÊfairgumentacj ą, ęczyniło Ÿ jej iwysstępeki.pozbawionym sensu 8 i karygodnym" przez narusizenie".pioidistawiowychsizasadzoczywistąumyślnością, czego nie przyjął sąd karny, a kwestia) ta íwyrnagała sssziczegiólnesgo zbadania. Pozwana zarzuciła, że Sąd Okręgowy nie -sdostrizegłi,¿:że*~zo)stała iiona skazana za występek nieumyślny, zaś rozstrzygnięciefsądukarnego icsofdo *winy nie wyłączajej sbadianiaprzez sąd cywilny. - A Dalüj5iskarżiiącaifziarzuciiłiaiå'ifżes"S.uzasiiaidiniseiniei3Ÿziaskarżosnegoi Wyroku w żadnej smierze nie wskazuje, dlasijakichi-powodów Izadośćuczynienie zostało przyznane w orzeczonej wysokości. W sprawie nie* było również podstaw do zasądzenia odsetek od dnia 10 pażdziernika 2009 r., gdyż " rozstrzygnięcie oparte?-jest na „ustaleniach dla stanu istniejącego W dniu orzekania. s ¬ 5 ~ ~ ş S . 1 Powódka wniosła od foddalenie) apelacji. Sąd Apelacyjny* zwa”żył,i*co inastępujez Apelacja pozwanej jest zasadna .jedyniiekwii zakresie kwestionującym rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancjifodnośnie szasądzonychiodsetek. W pozostałym zakresie apelacja jest bezzasadna. Granice swobodnej oceny dowodów w myśl art. 233 *§ '1 kpc wyznaczają „zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nakaz opierania się na dowodach przeprowadzonych prawidłowo, z zachowaniem wymagań dotyczących źródeł dowodzenia oraz bezstronności, nakaz wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego 4
--- STRONA 6 ---
oraz Íkonieczność wskazania, na podstawie których dowodów dokonano ustaleń, a którym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy. Skuteczne postawienie zarzutu błędnej oceny dowodów wymaga zatem wykazania, za pomocą wyłącznie jurydycznych argumentów, że W procesie analizy materiału dowodowego doszło do naruszenia przez sąd tak określonych granic. Pozwana kwestionując*dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę dowodów ograniczyła się natomiast jedynieWdoŸ"stWierdzenia,s .że"Sąd tenjednostronnie i pobieżnie ocenił materiał dowodowy i W konsekwencjibezzasadnie pominął 'dowody z zeznań świadków oraz wyj aśnień pozwanej, które W jej 'ęocenie"potwierdzały brakfzwiązku przyczynowego między jej zachowaniem a szkoda¿sssi.pÍx›vyrządzoną ?"poWódce.Ÿ=Apelująca nie wskazała jednak, zeznaniom których konkretnie “świadkówiiiiisiz jakiego względu'Sąd Okręgowy bezzasadnie odmówił wiary. Nie Wyjaśniłiaiisiitakżiefpozwanařna"czyrnipolegał błąd W ocenie dowodu z przesłuchaniaskarżącej W sschiarakterzeiiistrony. .WkonsekWencji stanowisko apelacji W tym zakresie nie poddaje się Weryifikascjiisisw *drodze kontroli instancyjnej. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy"przeanalizował dowody, stosując dyrektywy z art. 233 § 1 kpc i ocenił ich Wiarygodność wedługwłasnegoprzekonania opartego o wszechstronną analizę zebranego” materiału, zasady logicznego rozumowania ii doświadczenia życiowego? Wnioski Wyprowadzonei sz analizy dowodów Ínie8"Íbudzą,.zastrzeżeń i wobec braku;argumentów uzasadniających odmienną ocenę W tymi zakresie nie wymagają dalszych iírozważań. Reasumując należy uznać, że skarżąca nie wykazała, aby Sąd Okręgowy błędnie ~ ocenił zgromadzony W sprawiemateriał dowodowy. . f s W dalszej kolejności wskazać należy, że W sprawie prawidłowo zastosowany został przepis art. 11 kpc, W myśl którego ustalenia wydanego ,W .postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia »przestępstwa wiążą sąd W postępowaniu cywilnym. Dążenie do przeciwdziałaniarozbieżnościom miedzy wyrokami kamymi a orzeczeniami cywilnymi, którego wyrazem jest powyższy przepis, przemawia przeciwko dopuszczeniu możliwości obalania W .postępowaniu cywilnym ustaleń prawomocnego wyroku karnego co do popełnienia przestępstwa przez osobę skazaną. Do obalenia tych ustaleń może dojść tylko przez Wzruszenie prawomocnego wyroku karnego za pomocą nadzwyczajnych środków zaskarżenia (V. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2009 r., 11 CSK 484/08, OSNC-ZD 2009/4/104). Orzeczenie Sądu karnego wiąże sąd W postępowaniu cywilnym, dlatego nie jest on uprawniony do przyjmowania dla potrzeb 5
--- STRONA 7 ---
.postępowainia cywilnego irmej kwalifikacji czynu niż tą, o jakiej orzekł sąd W wyroku karnym (V. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2010 r., I CSK 520/09, LEX nr 737244). Określona W art. ll kpc moc wiążąca wyroku karnego oznacza, że W sprawie cywilnej niedopuszczalne jest dokonywanie jakichkolwiek własnych ustaleń co do tych okoliczności, którymi, zgodnie z omawianym przepisem, sąd jest związany W postępowaniu cywilnym. Okoliczności te nie mogąbyć przedmiotempostępowania dowodowego ani oceny sądu, a więc nie ma do nich zastosowania zasada swobodnej oceny dowodów (art. 233 kpc), a sąd W sprawie cywilnej dokonuje tylko zsubsumcji pod odpowiedni przepis prawa materialnego cywilnego wiążących ustaleń wynikających z wyroku karnego oraz ewentualnych własnych ustaleńf dotyczących) wjpozostałych okoliczności istotnych W rozpoznawanej sprawie(V.=Ŝwyrok Sądu sNajwyższego :z dnia 16 grudnia 1961 r., II CR 1229/60, OSNC 1962, .nr3,fpoz. 118).'W konsekwencji wyłączona jest mozliwość obrony pozwanego sprzecznej z fustaleniami *wyroku karnego, a także podniesienia przez nią zarzutu pozbawienia możliwości iobronyw tym zakresie (V. wyrokSN z dnia 23 kwietnia 1968 r., ll PR 399/67, NP 1968, 11rll,S. 1704). p Przenosząc powyższe "na *grunt fniniiiej szej ~spraWy, zważyć trzeba, że zarzutşš apelacji dotyczące)naruszenia" art. ,ll .kpcbyły całkowicie“chybione.“ W szczególności bezpodstawny jest zarzutniedokonania przez Sąd pierwszej instancji oceny przypisanego pozwanej czynu. Sąd cywilny, z mocy art. ll kpc, jest związany m.in. opisem czynu, za który pozwana została skazana. Na podzielenie nie zasługuje również zarzut nieuwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji motywacji, jaką .kierowała się pozwana, wyrażając zgodę na przebadanie mięsa dostarczonego jej przez';T-"ss ' mimo oczywistego .braku uprawnień pozwanej W tym zakresie. Pozwana, co bezsporne, zostałaskazana prawomocnym wyrokiem karnym za to, że w dniu 14 czerwca 2005 r. jako lekarz weterynarii nieuprawniony do badania mięsa, przeprowadziła badanie dostarczonej przez SJ) próbki mięsa dzika i nie kierując się, zgodnie z przepisami ustawy o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego do organu właściwego do przeprowadzania takich badań, sama wydała ocenę, iż mięso dzika jest zdatne do spożycia, W wyniku czego nieumyślnie spowodowała naruszenie czynności narządów ciała W postaci zarażenia włośniem krętym kilku osób, W tym powódki. Wobec treści art. ll kpc, motywacja jaką pozwana się kierowała, pozostawała bez znaczenia dla przypisania jej powyższego czynu. W ten sam sposób- jako bezprzedmiotowe- ocenić 6
--- STRONA 8 ---
należy *zarzuty apelacji nieuwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji, okoliczności że pozwana, po przebadaniu mięsa, zleciła sjiiłprzeprowadzenie pełnego badania, a także motywów (celu i sensu) jakimi się kierowała przeprowadzając badanie. Okoliczności te są bez znaczenia dla przyjęciafodpowiedzialności pozwanej wobec powódki za szkodę jaką doznała. ę 3 Na uwzględnienie .nieszasiługiwałi .również zarzutniedokonania przez sąd cywilny W niniejszym postępowaniu*sarrrodzielnyichiustaleń coisiedoeiwiny pozwanej. Nie ma bowiem racji skarżąca podnosząc, że 11w'}śWiietle*judykatury Sądu Najwyższego, sąd cywilny jest uprawniony każdorazowo _rbadaći";;'winęQprzyipisanąse*osobie prawomocnym wyrokiem skazującym. Sąd Najwyższy,ie.r'W fiorzeczieniachiiisna które powołuje się apelacj a, przesądził że ustalenia dokonane W tymiszakreisiefprzez sąd cywilny mogąiść dalej niż to wynika z wyroku karnego i W konsekwencji*Ĺfdoprowiadziić"řdo .ustaleń mniej korzystnych. dla pozwanego. Natomiast nie mogą .łagodzić"Ĺodpowiedzialności sprawcy. Formułując powyższy zarzut skarżąca W istocie epsodważa*Ÿogólee ,możliwość przypisania jej winy W popełnieniu przestępstwa, za które 1zostałaŸfpraiwornoecnie= skazana, co w oczywisty sposób stanowi naruszenie art. llfkpc. ¿ 1 yy j p 9 ~ Ã Nassiniariiginiesiiessiriównieżwskazać należy, Że całkowicieiichýbiionei jest powoływanie się przez sipiozwanąeena Íorzecznictwo W zakresie odpowiedzialności karnej lekarza W razie tzw. zawinionego błędu W sztuce lekarskiej. Pozwanej bowiem nie przypisano W wyroku karnym takiegoprzestępstwa, natomiast skazano ją :za .czyn określony W art. 157 § 3 kk, tj.)-tzw.) przestępstwo powszechne, które możebyć popełnione przez każdego. V p. . jako bezzasadne,ŸiW:świetlic „powyższej argumentacji,należało również ocenić stanowisko apelacji, że Sąd "pierwszej instancji nie zbadał związku przyczynowego między zachowaniem pozwanej a szkodą Występuj ącą u powódki.Prawomocny skazujący pozwaną wyrok sądu karnego, którym sąd W niniejszym postępowaniu jest związany, wprost Wskazuje, że swoim zachowaniem pozwana nieumyślnie spowodowała naruszenie czynności narządów ciała W postaci zarażenia włośniem krętym m.in. Związek przyczynowy między zachowaniem pozwanej a szkodą wyrządzoną powódce wynikał z wiążącychtustaleń poczynionych przez sąd karny. p . Chybiony był również zarzut niewłaściwego zastosowania przez Sąd Okręgowy art. 445 kc odnośnie wysokości zasądzonego roszczenia. Zadośćuczynienie ma przede 7 fi./Ê 'I
--- STRONA 9 ---
Wiszystkimiisscharakter kompensacyjny i tym samym jego wysokość musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Wysokość ta jednak nie może być nadmierna W stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa, a więc powinna być utrzymana W rozsądnych granicach (V. SN W wyroku z 26 lutego 1962 r., 4 CR 902/61, LexP0l0m`ca nr 316013, OSNCP 1963/5/107; W wyroku z 24 czerwca 1965 r., I PR 203/65, LexP0lom`ca nr 322944, OSPiKA"1966, poz. 92; por. też wyrok z 22 marca 1978 r., IV CR 79/78, LexPOZ0m`ca nr 321721). p W piśmiennictwie prawnicizyrnfzassadnie podnosi się, że wysokość zadośćuczynienia odpowiadająca doznanej krzywdzie ejipoiwinna . być odczuwalną dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę8semocjonalną,Íjnaruszoną przez :doznane cierpienia psychiczne. Godzi się również zauważyć,fżeŸpirzyizneaniiei iposzkodowanemu zadośćuczynienia zależy od uznania sądu; ;Określenie fwysokioiści 'izadoiiśćuczynieniasezasdoznaną krzywdę stanowi istotne uprawnienie sądu merytorycznieiiiiiiiroizsitrzygiającego sprawę W pierwszej instancji, który przeprowadzając postępowanie dowodowe, może dokonać wszechstronnej oceny okoliczności sprawy. Korygowanieprzez sąd 'apelacyjny wysokości zasądzonego już A 4 zadośćuczynienia .uzasadnionefjesti Ÿ1tylko Ÿ Íwówczas, ,gdy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności" 1sprawy,~~mających* nařjegio wysokość, jest ono niewspółmiernie nieodpowiednie, jakoirażącosłwygórowanelub *rażąco niskie (V. wyrok Sądu Najwyższego z 9 lipca 1970 r., III PRN 39/70,sLexP0Z0m`ca nr 319824, OSNCP 1971, nr 3, poz. 53). Skarżąca musiałaby zatem wykazać, s że Sąd meriti, przy miarkowaniu zadośćuczynienia, W rażący sposób uchybił powyższym regułom, przez co zasądzone zadośćuczynienie jest niewspółmiernie zawyżone."jW ocenie Sądu Apelacyjnego skarżąca uchybienia takiego nie zdołała wykazać. jedynie uzupełniająco esszatieirnodnośnie do wysokości zasądzonego zadośćuczynienia wskazać należy, że powódkana' skutek zarażenia włośniem była hospitalizowana przez 18 dni. Biorąc pod uwagę przebieg choroby u innych zarażonych osób, był to dość znaczny okres. Powódka miała wysoką gorączkę, silne bóle, problemy ze wzrokiem, podawana jej była kroplówka. Przy wysokości zasądzonego zadośćuczynienia uwzględnić należało również sam charakter choroby, tj. że była to ogólnoustrojowa choroba pasożytnicza, co naraża poszkodowanego na znaczny stres. Powódka odczuwa znaczny dyskomfort psychiczny wyrażający się świadomością posiadania W mięśniach obumarłej populacji larw włośni oraz wprawdzie niewielkie, ale nadal trwające osłabienie mięśni kończyn górnych i dolnych. 8
--- STRONA 10 ---
tymstanie rzeczy, zasądzenie na rzecz powódki zadośćuczynienia w wysokości 20.000 zł stanowiło zdaniem Sądu Apelacyjnego kwotę adekwatną do krzywdy powódki. Trafnie natomiast, co do zasady, zarzucała skarżąca, że Sąd Okręgowy wadliwie określił datę, od której w niniejszej sprawie należało zasądzić odsetki, z tą jednak uwagą, iż stanowisko pozwanej, że odsetki od przyznanego zadośćuczynienia należało zasądzić począwszy od daty wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji,nie zasługuje na podzielenie. Godzi się bowiem w tym miejscu przypomnieć, że w myśl art. 455 kc, termin spełnienia świadczenia wyznaczaprzede wszystkim treść zobowiązania. Termin ten może też wynikać z właściwości zoibowiązania. fleżeliniesmożna go oznaczyć według pierwszego lub drugiego kryterium, to wówczaos"'ffzoibcowiązanieo ;ma charakter bezterminowy. O przekształceniu 'takiego ssszobowiązianiasswi cizobowiązanie'terminowe ;decyduje wierzyciel przez wezwanie dłużnika do jego wykonania.. Ń p ' Kwestia wymagalności szadośćuczynieniaiŸbiyłaifiw orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednoznacznie i niejednolicieinterpretowana. I tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20.03.1998 r., II CKN 650/97 wyraził stanowisko,¿według którego dopiero od wty wydania wyrokuzotbowiążany pdo-zapłaty zadośćuczynienia Ŝpozostaje w opóźnieniu w zapłacie należnej kwoty,"od tej daty należą sie suprawniiosnemius odsetki ustawowe. * Niemniej ostatecznie w orzecznictwie Sądu .Najwyższego przeważa zapatrywanie, wyrażone m.in. w wyroku z dnia 18 września 1970 r. II PR 257/70 ( OSNC l9'7l/6/103), a także w wyroku z dnia 18 lutego 2010 r., II CSK 434/09, że z charakteru świadczenia w postaci zadośćuczynienia, którego wysokość zależna jest od oceny rozmiaru doznanej krzywdy, ze swej istoty trudnoiwymiemej i zależnej od szeregu okoliczności związanych z następstwami uszkodzenia ,ciała lub rozstroju zdroiwia,¬wynika, że obowiązek jego niezwłocznego spełnienia powstaje po wezwaniu dłużnika i że od tego momentu należą sie odsetki za opóźnienie. p Choć zatem Sąd Apelacyjny w całości podziela pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy, że zadośćuczynienie nie jest automatyczną konsekwencją wyrządzenia szkody na osobie i w kompetencji sądu pozostaje uznanie, czy osobie, której szkoda została wyrządzoną, w kontekście całokształtu okoliczności faktycznych danego przypadku, należy się zadośćuczynienie i w jakiej wysokości, to jednak zasadą jest, że zarówno odszkodowanie, jak i zadośćuczynienie za krzywdę stają się wymagalne po wezwaniu zobowiązanego przez 9
--- STRONA 11 ---
poszkodowanego do spełnienia świadczenia odszkodowawczego (art. 455 § 1 kc). Od tej zatem chwili biegnie termin do odsetek za opóźnienie (art. 481 § 1 kc). Orzeczenie Sądu w zakresie zadośćuczynienia nie ma charakteru konstytutywnego, albowiem nie jest źródłem zobowiązania sprawcy szkody względem poszkodowanego do zapłaty zadośćuczynienia. Rzeczywistym źródłem tego zobowiązania jest czyn niedozwolony. W razie zatem wyrządzenia krzywdy czynem niedozwolonym, odsetki należą się poszkodowanemu już od chwili zgłoszeniaroszczenia to zapłatę. W tym stanie rzeczy stanowisko apelacji, że odsetki należałoízasądzić od daty wyrokowania, ostać się nie może. Niemniej, błędnie przyjął Sąd Okręgowy, .żeodsetki należały się powódce od dnia 10 paździemika 2009 r. .Przede wszystkim *stwierdzić itrzeba, f że iw tym zakresie Sąd Okręgowy, z naruszeniem art. 321Ĺ{kpc, 'orzekł ponad Ÿżądanie, albowiem po sprecyzowaniu żądania pozwu, powódka ídomagałacísięifzasądzienia"odsetek od .dniawniesienia pozwu (k. 72)- co nastąpiło w dniu 23 .paździe'rr1ikia~2009 r. Z drugiej *strony zważyć należy, że jw ,dniu wniesienia pozwu roszczenie powódki nie było 'wymagalne Zauważyć bowiem trzeba, że warunków wezwania 'do .zapłaty nie spełniało pismo .powódki z dnia 25 września 2009 r. zatytułowane .,,Próba*polubownegos .załatwieniafƒsiprawy” i(k.s10),\sk1erowane do pozwanej, ialbowiemisniies"określałoifono'żadnych warunków zawarcia Pirzedsądowcj ugody, nie określało wysokości żądania powódki ani terminu wymagalności świadczenia. A Sąd Apelacyjny ustalił- w oparciu o zebrany materiał dowodowy- że doręczenie odpisu pozwu pozwanej nastąpiło w dniu 4 marca 2010 r. (k. 47). Zatem od dnia 12 marca 2010 r. pozwana opóźniała się w spełnieniu świadczenia, przyjmując że w tenninie 7 dni, tj. niezwłocznie od doręczenia wezwania, powinna była spełnić zobowiązanie. Podkreślić przy tym trzeba, że wraz z" doręczeniem pozwu pozwana uzyskała wiedzę dotyczącą dochodzonego roszczenia,.pozwalającą na choćby orientacyjne ustalenie rozmiarów szkody niemaj ątkowej . W tym stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 38.6 § 1 kpc, zmienił zaskarżony wyrok w pkt. 1 na podstawie art. 455 kc w zw. z art. 481 § 1 kc w ten sposób, że ustawowe odsetki od kwoty 20.000 zł zasądzonej od pozwanej na rzecz powódki zasądził od dnia 12 marca 2010 r. i oddalił żądanie zasądzenia odsetek w pozostałej części. W pozostałym zakresie, apelacja pozwanej, jako bezzasadna, na podstawie art. 385 kpc, podlegała oddaleniu. 10
--- STRONA 12 ---
O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 100 kpc w zw. z art. 108 § 1 kpc w zw. z § 6 pkt 5 w zw. z § 12 ust. l pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu- Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.), uwzględniając, że powódka jedynie w nieznacznej części uległa żądaniu apelacji. Ł W 1_)§_, 21
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny W Gdańsku E NIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' Dnia 15 grudnia 2011 r. Wydziałl C w`1 y 1 ny to#I C 550/09 1121 I. zmienia zaskarzony wyrok w punkcie 1 ustawowe odsetki od kwoty 20.000 zł zasadzone#art. 11 ikpc#art. 445 § 1 kc#art. 100 kpc.#art. 113 ust. 1 ustawy#art. 11 kpc#art. 233 § 1 kpc#art. 233 kpc#art. 157 § 3 kk#art. 445 kc#art. 455 kc#art. 455 § 1 kc#art. 481 § 1 kc#art. 385 kpc#art. 100 kpc#art. 108 § 1 kpc