Postanowienie I C 55/13

--- STRONA 1 --- Sygn akt I C 55/13 ,7’ //§;\\ 1/ {Q WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2014 roku Sad Okrogowy w Koszalinie I Wydzia+ Cyvvilny w sk%adzie nastepujqoym: przewodniczqcy sodzia SO Aleksander Nowiriski protokolant st. sekr. sad. Anna Jaziowieoka po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2014 roku w Koszalinie na rozprawie sprawy z powodztwa A.B., powodka przec|wko Towarzystwu Ubezpieczefi (...) S.A. W W., pozwany 0 zadoééuczynienie | z powodztwa A.K., powodka przec|wko Towarzystwu Ubezpieczeh (...) S.A. W W., pozwany o zadoééuozynienie zasqdza od pozwanego na rzecz powodki A.B. 30.000, (trzydzieéoi tysiocy) ztotych z ustawowymi odsetkami od sumy 25.000, z+otyoh od dnia 30 czervvca 2011 r., natomiast od sumy 5.000, z+otych od 31 stycznia 2014 r.  do dnia zap%aty; zasqdza od pozwanego na rzecz powodki A.K. 30.000, (trzydzieéci tysiooy) ziotych z ustawowymi odsetkami od sumy 25.000, z%otych od dnia 30 czen/voa 2011 r., natomiast od sumy 5.000, ziotych od 31 stycznia 2014 r.  do dnia zap%aty; oddala powodztwa w pozosta+ej czoéci; zaszqdza od powodki A.B. na rzecz pozwanego z tytu1u kosztow procesu 1.168, (tysiqc sto szeéodziesiqt osiem) z%otych; zasqdza od powodki A.K. na rzecz pozwanego z tytu%u kosztow procesu 830, (osiemset trzydzieéoi) z+otyoh; nakazuje pobraé od pozwanego na rzecz Skarbu Parfistwa — Sad Okrogowy w Koszalinie z tytu+u 0p%aty sqdowej od pozwu w zakresie uwzglodnionego powodztwa w stosunku do A.B. 1.500,~ (tysiac pioéset) z’rotych; nakazuje pobraé od pozwanego na rzecz Skarbu Parfistwa  Sad Okrogowy w Koszalinie z tytuku op’raty sqdowej od pozwu w zakresie uwzglodnionego powodztwa w stosunku do A.K. 1.000, (tysiqo) z%otyoh; nakazuje pobraé na rzecz Skarbu Parfistwa — Sad Okreggowy w Koszalinie, z tytu+u op+aty sqdowej od pozwu w zakresie oddalonego powodztwa, z 1 --- STRONA 2 --- zasadzonego roszczenia, od powodki A.B. 1.000, (tysiac) ztotyoh i od powodki A.K. 1.000, (tysiac) ztotych; 9. nakazuje pobraé na rzecz Skarbu Pahstwa — Sad Okragowy W Koszalinie z tytutu zWrotu Wydatkow dotyozacych poWodztWa A.B., od tejze powodki z zasadzonego roszozenia 234, (dwieéoie trzydzieéci cztery) ztotyoh a od pozwanego 156, (sto pieédziesiat szeéé) ztotyoh. I C 55/13 Uzasadnienie Powodka A.B. Wystapita z pozwem przeciwko ToWarzystWu Ubezpieczefi (...) S.A. W W. domagajao sie zasadzenia od pozwanego 80.000 zI z odsetkami ustawowymi od 30 czervvca 2011r. do dnia zaptaty, z tytutu zadoééuczynienia za naruszenie dobr osobistych W zwiazku ze émieroia jej ojca L.S. W nastepstwie Wypadku komunikacyjnego. W uzasadnieniu Wskazata, ze Wi$Z Iaczaca ja z ojcem byta niezwykle silna, a jego émieré byta Wielka tragedia. Podkreélata, ze ojciec daWaI jej poczuoie bezpieczerfistwa, zawsze mogta na niego Iiczyé. Wskazata, ze W dacie émierci ojca miata 31 lat i pomimo, ze miata juz Wtasna rodzino nadaI potrzebowata ojca W soWim zyciu. TWierdziIa, ze do chWiIi obecnej, mimo upIyWu czasu, nie moze pogodzié sia z tragedia jaka dotknoIa jej rodzina na skutek nagtej émierci ojca. Jako podstawo prawna roszozenia Wskazano przepisy z art. 448 k.c. W zW. z art. 24 k.c. Powodka domagata sic3 nadto zasadzenia od strony pozwanej na swoja rzecz kosztow postapowania sadowego, W tym kosztow zastopstwa procesowego W Wysokoéci 7.200 zI Wraz z optata skarbowa od petnomoonictwa. Zadanie zasadzenia kosztow zastopstwa prooesowego W podwojnej stawce powodka uzasadniata skomplikowanym charakterem sprawy, koniecznym zwiokszonym naktadem pracy petnomocnika, co W jej ocenie Wykracza poza ramy uprawniajace do ubiegania sio Wytacznie o stawka minimalna. Z kolei powodka A.K. Wystapita z pozwem przeciwko pozwanemu ToWarzystWu Ubezpieczefi (...) S.A. W W. domagajac sia zasadzenia 80.000 zt z odsetkami ustaWoWymi od dnia 30 ozerwca 2011r. do dnia zaptaty z tytutu zadoééuczynienia na podstawie tych samych zdarzerfi faktycznych i prawnych. Zadanie W zakresie kosztow procesu byIo rowniez takie samo. Postanowieniem z 4 maroa 2013r., na podstawie art. 219 k.p.c., nastapito potaczenie obydwu spraw do Wspolnego rozpoznania I rozstrzygniooia. PozWany domagat sia oddalenia poWodztWa zarzuoajac, ze roszczenie powodek nie jest oparte na Wtaéciwej podstawie prawnej. Wskazat, ze przepis art. 446 § 4 k.p.c. stanowiacy o mozliwoéci przyznania najblizszym cztonkom rodziny zmartego odpowiedniej sumy z tytutu zadoééuczynienia za doznana krzywdo obowiazuje od 3 sierpnia 2008r. i zgodnie z art. 3 k.c. nie ma mooy Wstecznej. Tym samym W ocenie pozwanego Wobec okolicznoéci, ze tragiozna émieré ojca powodek nastapita 9 maja 2007r., niezasadnym jest domaganie sio zaptaty zadoééuczynienia za eWentuaInie doznana przez powodki Wskutek tejze émieroi krzywde. Pozwany zarzuoit nietrafnoéé poWoIyWanIa sir3 na normt3 prawna Wynikajaoa z art. 448 k.c. W _2_ --- STRONA 3 --- ZW. z art. 24 § 1 k.c., przywotujac przyktady z judykatury. Z ostroznosci procesowej, odnoszac sie do Wysokosci zadanego przez powodki zadoséuczynienia pozwany zarzuoit, ze jest ona zdecydowanie zaWyzona i prowadzaca Wytacznie do bezpodstawnego Wzbogaoenia strony poWod0Wej. Pozwany ubezpieczyciel nie znajdowat rowniez podstaw dla ktorych strona poWodoWa domaga sie zaptaty odsetek ustaWoWyoh od kWoty doohodzonego zadoséuczynienia poczynajao od 30 ozervvca 2011r. W tym zakresie pozwany podniost, ze W przypadku sadowego ustaIenia Wysokosci naleznego zadoséuczynienia data Wymagalnosci powinna byc': ustalana, Iiczac od dnia nastepujacego po Wydaniu stosownego orzeozenia. W zakresie zadanego przez powodki zWrotu kosztow postepowania pozwany Wskazat, ze nie zastuguje na aprobate zadanie zasadzenia tych kosztow W podwojnej staWce. Na te okolicznosé pozwany zarzuoit, ze Wysokosé stawek okreslonyoh W rozporzadzeniu Ministra Sprawiedliwosci stanowi swego rodzaju ryczatt, odpowiadajacy zawitosoi sprawy i naktadowi pracy kazdego profesjonalnego petnomoonika. Sad ustalit co nastepuje: W dniu 9 maja 2007r. kierujacy samochodem osobowym marki O. o nr. rej. (...) J.P., umyslnie naruszyt zasady bezpieczelfistwa W ruohu drogowym W ten sposob, ze jadac z kierunku miejscowosci K. W kierunku miejscowosci B. przekroczyt dopuszczalna predkosé, nie dostosowujac jej do istniejacyoh Warunkow pogodowych, przez co na Iuku drogi zjeohat na IeWe pobocze, a nastepnie uderzyt W przydrozne drzeWo. (okolicznosci bezsporne) W Wyniku uderzenia pasazer L.S., na skutek doznanyoh obrazefi, zmart. W dniu Wypadku miat on niespetna 56 Iat. Jechat Wraz ze swoim pracodawca I Wspotpraoownikami do pracy W K. (dowod: dokumenty W aktach szkody (...) W tym odpis skrocony aktu zgonu L.S., kan‘a statystyczna do kan‘y zgonu) Sprawca zdarzenia zostat Wyrokiem Sadu Rejonowego W Koszalinie z 3 maroa 2008r. W sprawie II K 713/07 uznany za Winnego popetnienia czynu z art. 177 § 2 k.k. i zostata Wymierzona stosowna kara. (dowodi Wyrok Sadu Rejonowego W Kosza/in/e W sprawie ll K 713/09 z 03.03.2008r. k. 2223) Kierowca pojazdu W daoie zdarzenia, objety byt obowiazkowym ubezpieczeniem odpowiedzialnosci oyWiInej posiadaczy pojazdow mechanicznych na podstawie umoWy zawartej z (...) ToWarzystWo Ubezpieozeri S.A. W W. Z dniem 28 grudnia 2012r. doszto do przejecia tego ToWarzystWa przez ToWarzystWo Ubezpieozelfi (...) S.AW W. (oko/icznosci bezsporne) _ 3  --- STRONA 4 --- W dniu 24 maja 2011r. powodki A.K. i A.B. Wraz z siostra K.S. Wystapity do pozwanego ubezpieozyciela 0 przyznanie na ich rzecz po 25.000 zI z tytuIu zadoséuozynienia pienieznego za doznana krzywde W zwiazku ze smieroia ich ojca. Pismo Wptyneto do pozwanego W dniu 30 maja 2011r. Ubezpieozyciel dopiero W dniu 11 stycznia 2012r. skieroWaI do roszczacych pismo, W ktorym odmc'>WiI Wyptaty zadoséuozynienia. (dowod: Wezwanie do zap/aty k. 2628, dokumenty W aktach szkody (...) W tym Wezwanie do zap/aty z 24.05.23011r. Wraz z potwierdzeniem Wp/ywu, pismo pozwanego z 11.01.2012r.) L.S. byI ojcem powodek. W dacie smierci ich ojca A.B. miata 31 lat a A.K. 32 Iata. Trzy Iata po jego smierci, na chorobe noWotWoroWa, zmarta matka powodek Powodki Wyohowaty sie W rodzinie petnej, funkcjonujacej spotecznie praWidIoWo. Maja mtodsza siostre K. A.K. ma Wyksztatcenie zaWodoWe, jest kraWcoWa. Bezposrednio po ukofiozeniu szkoty podjeta prace. Zajmowata sie gtownie pracami krawieckimi. W 2011r. podjeta prace W firmie (...), gdzie pracuje do dzisiaj. Jej maz praooWaI jako tapicer. Obecnie proWadzi dziatalnosé gospodarcza — ma firme zajmujaca sie pielegnacja terenow zielonych. A.B. ma Wyksztatcenie zaWodoWe, jest kucharka. Po skorficzeniu szkoty zaWarIa zwiazek matzerfiski, urodzita czworke dzieci. Prace podjeta W 2011r. i przez okoto rok pracoWaIa jako pomoc kuohenna. Obecnie nie pracuje zaWodoWo, zajmuje sie dzieémi. Jej maz jest zatrudniony jako pracownik fizyczny W gospodarstwie rolnym. L.S. byt Wazna osoba W rodzinie. Troszczyt sie o potrzeby bytowe zony i oorek, stanoWiI dla nioh autorytet. WIozyI Wiele starafi W Wychowanie dzieci, udzieIaI im rad, Wspierat W oodziennym funkojonowaniu. Wdacie smierci ojca A.B. iA.K. bytyjuz samodzielne, miaty Wtasne rodziny. AB. Wzieta slub W 1995r. Ma czWoro dzieci, obecnie W Wieku 17, 15 i 5 Iat (blizniaozki). W dacie smieroi ojca mieszkata W G., okoto 60 km od miejsca zamieszkania ojca. Po slubie do domu rodzinnego przyjezdzata W Weekendy, Wspolnie spedzano swieta. Powodka mogta Iiczyé na pomoc ojca. Na okoto dWa tygodnie przed smieroia, ojciec pomagat jej W przygotowaniu przyjecia komunijnego syna. Po smierci ojca A.B. nie jezdzita juz tak czesto do domu rodzinnego. Po narodzinach corek, W maju 2008r., matka pomagata jej W opiece nad dzieémi. Obecnie A.B. mieszka z rodzina W C. Nadal odczuwa brak ojca, szozegolnie W okresie swiat. A.K. jest najstarsza z siostr. Przez kilka Iat mieszkata z mezem i dzieémi u rodzicow. W grudniu 2007r. otrzymata mieszkanie z zasobow (...) Towarzystvva BudoWnictWa Spotecznego. W dacie smierci ojca pracowata. Od ojca Wiele sie uczyta. Byt dla niej autorytetem. Korzystata z pomocy ojca, mogta Iiczyé na Wsparcie finansowe. Po smieroi ojca A.K. skorzystata z mozliwosci pojscia na urlop Wychowawczy. Kierowata sie przy tym niemoznosoia poradzenia sobie z negatywnymi emocjami po smierci ojca. Nadal odczuwa brak ojca W nastepstwie smierci ojca Wystapity u A.B. zaburzenia emoojonalne W postaoi zaburzefi adaptacyjnych ostrych tj. trvvajaoych dtuzej niz 6 miesiecy z mieszanym nastrojem Iekowym i depresyjnym i z towarzyszaoymi krotkotn/vale niezroznicowanymi zaburzeniami pod postacia somatyczna. Do chWiII obecnej u 4 --- STRONA 5 --- powodki Wystepuja zaburzenia snu. Ze uwagi na podwyzszony poziom Ieku, trudnosci W regulacji emoojonalnej, zalecana jest Wobec niej terapia psychologiczna. Smieré ojca WyWoIaIa u A.K. zaburzenia emocjonalne pod postacia uogolnionych zaburzert Iekowych, ktorym towarzysza okresowo niezroznicowane zaburzenia pod postacia somatyczna. Okresowo u powodki Wystepuje rowniez bezsennosé. (dowod: p/zes/uchanie powodek — protokof elektroniczny rozprawy z 31.01.2014r., opinie sadowo — psycho/ogiczne bieg/ego LS‘. z O6.12.2013r. k. 101 105 I z 03.12.2013r. k. 106110 Wraz z pisemna odpowiedzia bieg/ego na zarzuty strony pozwanej k. 133) Sad zwazyt co nastepuje: Powodztwa zastugiwaty na czesciowe uwzglednienie. Majao na uwadze tresé Wyroku Wydanego W postepowaniu karnym uznajacego Wine sprawcy Wypadku komunikacyjnego oraz objecie przez pozwanego ochrona ubezpieczeniowa W zakresie odpowiedzialnosci oywilnej tegoz sprawcy, odpowiedzialnosé ToWarzystWa Ubezpieozeh co do zasady nie mogta budzié Watpliwosci. Nie zasIugiWaI na uwzglednienie zarzut zgtoszony przez strone pozwana, iz zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniaoh obowiazkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwaranoyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnyoh (Dz. U. z 2003 roku, Nr 124, poz. 1152 ze zm.) zaktad ubezpieczeh nie ponosi odpowiedzialnosoi za naruszenie przez kierujacego pojazdem dobr osobistych osob najblizszych dla poszkodowanego Wypadkiem. Odszkodowanie ubezpieozeniowe ustala sie i Wyptaoa W granicach odpowiedzialnosci cywilnej posiadacza Iub kierujaoego pojazdem. Jego Wysokosé (0 ile nie przekracza kwoty sumy gwarancyjnej) Winna odpowiadaé Wysokosci odszkodowania naleznego od ubezpieczonego na podstawie ogolnych zasad odpowiedzialnosci, zgodnie z zasada petnego odszkodowania. Oznacza to, iz do odpowiedzialnosci oyWiInej posiadacza pojazdu mechanicznego (a zatem i podmiotu ubezpieczajaoego) stosuje sie ogolne zasady odszkodowawcze z kodeksu oywilnego Wyrazone W art. 444  449 W zwiazku z art. 361  363. Odnoszac sie do postawy prawnej roszczenia podzielié nalezy natomiast stanowisko Wyrazone W odpowiedzi na pozew, ze brak jest na gruncie rozpatrywanej sprawy przestanek do zastosowania art. 446 § 4 k.c. jako podstawy zasadzenia zadoséuczynienia. Powotany przepis Wszedt bowiem W zycie dopiero W dniu 3 sierpnia 2008 roku (dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 maja 2008 r., Dz.U.08.116.731). W braku przepisow przejsciowych W ustawie nowelizujaoej zastosowaé nalezato reguty intertemporalne Wyrazone W ustawie — Przepisy Wprowadzajaoe kodeks cywilny, W szczegolnosoi W art. XXVI tej ustaWy, Wg ktorego do stosunkow prawnych powstatych Wozesniej stosuje sie prawo dotyohczasowe. Sposrod przepiséw obowiazujacych W dacie smierci L.S. powszechnie przyjmowano jako podstawe prawna zadoséuczynienia, ktorego zrodtem jest smierci osoby bliskiej, normy art. 24 k.c. W ZW. z art. 448 k.c. — W zwiazku z naruszeniem dobra osobistego, rozumianego jako Wiez rodzinna, art. 445 § 1 k.c. — W zwiazku z Wystapieniem u poszkodowanego cztonka rodziny zmartego uszczerbku na zdrowiu oraz art. 446 § 3 k.c. — na podstawie pogladu, ze pogorszenie sytuacji zyciowej obejmuje niekorzystne zmiany bezposrednio W sytuacji materialnej najblizszych 5 --- STRONA 6 --- cztonkow rodziny zmartego, jak tez zmiany W sferze dobr niematerialnych, ktore rzutuja na ich sytuacje materialna. W ocenie Sadu, z uWagi na ustalenia poozynione przez biegtego z zakresu psychologii, ze W zwiazku ze smiercia ojca nie doszto u powodek do Wystapienia choroby psychioznej, czy tez innych zaburzerfi, ktore nalezato kWaIIfIkoWaé jako uszczerbek na zdroWIu, brak jest podstaw do zasadzenia zadoséuczynienia na podstawie art. 445 § 1 k.c. Tym niemniej podzIeIIc': nalezy poglad Wyrazony W pozwie, ze okolicznoéci sprawy uzasadniaja zastosowanie, W odniesieniu do zgtoszonego zadania zasadzenia zadoséuczynienia, art. 24 k.c. W ZW. z art. 448 k.c. W tym zakresie Sad podziela poglad prawny Wyrazony przez Sad Apelacyjny W Gdarfisku W Wyroku z dnia 14 grudnia 2007 roku (sygn. akt I ACa 1137/07, LEX nr 466366), ze spoWodoWanie smierci osoby bliskiej przez osobe trzeoia stanowi naruszenie dobra osobistego najblizszyoh oztonkow rodziny zmartego. Teze powyzsza potwierdza rowniez Wyrok tego sadu z dnia 23 Wrzesnia 2005 roku, a takze Wyrok Sadu Apelacyjnego W Szczecinie z 15 pazdziernika 2009 roku, Wydany W spraWIe I ACa 517/09 (niepubI.), W ktorego uzasadnieniu zostato Wskazane, ze mozliwosé zastosowania art. 24 k.c. W ZW. z art. 448 k.c. Warunkowana jest okolioznosciami sprawy, W szczegolnosci nagta smiercia oztonka rodziny, ktorej efektem byt sIIny, traumatyzujacy uraz psychiczny osoby bliskiej. Orzeoznictwo Wskazanyoh Wyzej Sadow Apelaoyjnych znalazto takze odzwierciedlenie W judykataoh Sadu Najwyzszego powotanyoh przez strone poWodoWa, tj. uohWaIe z 22 pazdziernika 2010 roku (sygn. III CZP 76/10, LEX nr 604152) oraz Wyroku z 14 stycznia 2010 roku (sygn. IV CSK 307/2009, OSNC 2010/C poz. 91), a nadto W najnowszej uchwale SN z 13 Iipca 2011 roku (sygn. III CZP 32/11, LEX nr 960584). Strona pozwana kWestIonoWaIa WpraWdzIe powyzsze stanowisko, powotujao sie na Wyktadnie przepisow zawarta W orzeozeniaoh Sadu Apelaoyjnego W Poznaniu I Katowicaoh oraz poglady doktryny, jednak argumentaoji pozwanego nie sposob podzielié. Nie powielajac pogladow Wyrazonych W powotanym vvyzej orzecznictwie Sadu Najwyzszego Wskazaé nalezy, iz btedem bytoby przypisyvvanie nadmiernego znaczenia dacie Wprowadzenia do porzadku prawnego art. 446 § 4 k.c. Przede Wszystkim, ustawodawca nie zaWarI W ustaWie nowelizujacej przepisu o oharakterze przejsciowym, ktory rozstrzygatby te kwestie. Jakkolwiek dla ceIoW stosowania praWa W aspekoie Intertemporalnym zasadne Wydaje sie przyjeoie, Iz decydujaoa dla zastosowania danego przepisu Winna byo data samego zdarzenia, ktore rodzi odpowiedzialnosé odszkodowawoza, to nie sposob pominaé okolicznosci, ze krzyvvda spoWodoWana czynem niedozwolonym ma z samej swojej istoty charakter dynamiczny I jest roztozona W czasie. Daty Wejscia W zycie omawianego przepisu nie mozna przy tym utozsamiaé z dorozumiana Wola ustaWodaWoy, Iz W okresie Wczesniejszym mozliwosé przyznania zadoséuozynienia byta Wykluczona, Wszak rozpatrywane jako podstawa roszozenia przepisy z art. 24 k.c. oraz art. 448 k.c. obowiazuja W polskim porzadku prawnym od 1996 roku. Co Wiecej, katalog dobr osobistych ujety W art. 23 k.c., W sposob zamierzony nie zostat przez ustawodawoe zamkniety. Chybione Wydaje sie rowniez stanowisko, ze W przypadku, gdyby Wola ustawodawcy byto przyznanie uprawnienia do dochodzenia zadoséuczynienia osobom bliskim od sprawoy deliktu, ktory Wystapit przed 3 sierpnia 2008 roku, to Wprowadzone zostatyby W tym Wzgledzie okreslone przepisy przejsciowe, przewidujaoe moo obowiazujaca przepisu z data Wsteczna. NaWet bowiem W takim przypadku, konieozne bytoby przyjecie soisle okreslonej daty Wejscia W zycie takiego przepisu, co nie usunetoby problemu roznorodnej ooeny podobnyoh stanow faktyoznych W razie nieznacznych nawet roznic czasowyoh. W orzecznictwie Sadu 6 --- STRONA 7 --- Najwyzszego takze przed 3 sierpnia 2008 roku dostrzegano potrzebe naprawienia krzywdy Wyrzadzonej oztonkom rodziny zmartego. W Wielu orzeczeniach Iagodzono dotychczasowa restrykcyjna Iinie orzeoznictwa przez stosowanie art. 446 § 3 k.c. dla naprawienia takze szkody niematerialnej (por. m.in. Wyroki Sadu Najwyzszego z 5 stycznia 1968 r., I PR 424/67, z 27 Iistopada 1974 r., II CR 658/74, z 30 Iistopada 1977 r., IV CR 458/77, a W nowszym orzecznIctWIe: z 15 pazdziernika 2002 r., II CKN 985/00, z 25 Iutego 2004 r., II CK 17/03, z 22 Iipca 2004 r., II CK 479/03, Wszystkie nie pubI.). Wskazywano takze, Iz art. 446 § 3 k.c. stanowi podstawe do zadania zadoséuczynienia za naruszenie dobra osobistego jakim jest relacja ze zmartym najblizszym oztonkiem rodziny (por. Wyrok z dnia 6 Iutego 2008 r., II CSK 459/07, nie pubI.). Po Wejsciu W zycie z dniem 23 sierpnia 1996 r. art. 448 k.c. uznano W Wyroku z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CSK 307/09 (nie pubI.), ze ten Wtasnie przepis, a nie art. 446 § 3 k.c., stanowi podstawe ochrony odrebnego dobra osobistego, jaka jest bliska relacja pomiedzy zmartym a osoba mu najblizsza. Majac na uwadze powyzsze rozwazania przyjaé nalezy, Iz Wprowadzenie do porzadku prawnego art. 446 § 4 k.c. nalezy rozumieé nie jako dorozumiane WykIuczenIe mozliwosci dochodzenia zadoséuozynienia za delikty zaistniate przed 3 sierpnia 2008 roku (k. 361 — 362), Iecz jako uwzglednienie postulatow, aby Wzmocnié prawa osob pokrzywdzonyoh czynem niedozwolonym oraz potwierdzié dopuszczalnosé dochodzenia zadoséuozynienia na gruncie obowiazujacych przed jego Wejsoiem W zycie przepisow, a nadto aby ograniczyé krag osob uprawnionych do zadoséuczynienia do najblizszych oztonkow rodzIny oraz kwestie te ureguIoWac': W sposob jednolity. Skutkiem noWeIIzacjI jest zatem mozliwosé dochodzenia przez osoby pokrzywdzone zadoséuczynienia za krzywde zarowno na podstawie art. 446 § 4 k.c., jak I art. 448 k.c., z tym, ze na podstawie pien/vszego z tych przepisow jest to prostsze z uWagI na utatwienia doWodoWe. Przesadziwszy kwestie dopuszczalnosoi zastosowania W przedmiotowej spraWIe art. 448 k.c. W zW. z art. 24 k.c., konieozne jest dokonanie ooeny zgtoszonego roszozenia na gruncie tejze podstawy prawnej. Nie kazda bowiem Wiez rodzinna automatycznie zaliozyé nalezy do katalogu dobr osobistych Iecz jedynie taka, ktorej zerwanie powoduje bc'>I, oierpienie, rodzi poczucie krzyWdy. Osoba dochodzaca roszczenia na podstawie art. 448 k.c. powinna zatem Wykazaé Istnienie tego rodzaju Wiezi, stanowiaoej jej dobro osobiste podlegajace ochronie. Po rozpoznaniu sprawy majac na uwadze przeprowadzone doWody Sad doszedt do przekonania, ze poWodztWo zastuguje na czesciowe uwzglednienie. Podstawe faktyozna powodztwa stanowia okolioznoéci prowadzaoe do naruszenia dobr osobistyoh powodek W Wyniku smierci ojca W Wypadku komunikaoyjnym, ktory miat miejsce W dniu 9 maja 2007r. NIeWatpIIWIe W nastepstwie smierci osoby bliskiej dochodzi do zerWanIa WIezI rodzinnej, Wantosoi oennej I Istotnej W zyciu kazdego czIoWIeka. Zervvanie to nastepuje W sposob nieprzewidziany, nagty, mozna poWIedzIec': niezastuzony. Takie zdarzenie prowadzi do zaburzefi W sferze emoojonalnej osob bIIskIch I do powstania krzywdy czyli szkody majacej charakter niemajatkowy. W ocenie Sadu postepowanie doWodoWe W sprawie Wykazato, ze powodki Iaczyta ze zmartym ojcem szczegolnie bliska Wiez. Ta szozegolna relacja towarzyszyta Im na kazdym etapie zyoia. Jak Wynika z przestuchania powodek ojciec byt osoba priorytetowa W ich zyoiu, stanoWII dla nich autorytet. NaWet jak usamodzielnity sie I zatozyty Wtasne rodziny, Wykorzystywaty doswiadczenia jakich ich nauczyt, korzystaty W dalszym oiagu z jego rad. Mogty roWnIez Iiczyé W kazdym 7 --- STRONA 8 --- czasie na pomoc ojca, na przyktad W opiece nad dzieémi, sprawaoh domowych. Korzystaty rowniez z jego Wsparcia finansowego. Smieré L.S. pozbawita ich tych Wszystkich przyWIIejoW. Tego rodzaju Wiez powodek z ojcem z cata pewnoscia zastuguje zatem na ochrone. Wziaé nalezy rowniez pod uwage, ze zmarty miat niespetna 56 Iat I nie chorowat. Nagty zgon W Wyniku Wypadku komunikacyjnego musiat stanowié zatem dla jego corek zdarzenie niespodziewane, a co za tym Idzie znacznie bardziej traumatyzujace, anizeli miatoby to miejsce W przypadku smierci spoWodoWanej ztym stanem zdroWIa Iub podesztym Wiekiem. Takze okolicznosoi Wypadku powoduja, ze smieré ojca mogta byé dIa powodek jeszoze mniej zrozumiata, a tym samym trudniejsza do zaakoeptowania. L.S. Wyohodzac do pracy miat zWyczaj stukania W okno domu oorki A. I pozdrawiania Wnuka. Okoto dWa tygodnie Wczesniej pomagat natomiast A.B. W przygotoWanIu przyjecia komunijnego jej syna. Zadna z powodek nie mIaIa szansy pozegnaé sie z ojcem. Szczesoie rodziny zostato W drastyczny sposob zburzone. Reasumujao te czesé rozwazah stwierdzié nalezy, ze nieoczekiwana smieré ojca spowodowata u powodek zaburzenia emocjonalne, ktore choc’: nie przybraty formy zaburzerfi psychicznyoh (tzW. traumy pourazowej) I stanowity normalna reakcje zatoby, to towarzysza one powodka W zmniejszonym Wymiarze do dnia dzisiejszego. Pamietaé nalezy, ze z uwagi na bardzo zazyte relaoje, pustka jaka odczuwaja po smierci ojca, bedzie Im towarzyszyé na state W zyciu oodziennym. Okolicznosci te uzasadniaja przyjecie, ze bezposredni sprawca Wypadku, a za niego gwaranoyjnie pozwany ponosi odpowiedzialnosé za naruszenie débr osobistych powodek W postaci praWa do WIezI rodzinnej ze zmartym ojcem. Przesadziwszy zasade rzeoza sadu byto odnieéé sie do Wysokoéci zadanego zadoséuczynienia. Omowione Wyzej okolioznosci, W tym zwtaszcza nagtosé zdarzenia oraz trwatosé nastepstw zdarzenia W zyoiu osobistym, W tym utrzymujace sie uczuoie pustki, nakazuja uznaé zgtoszone zadanie zasadzenia zadoséuczynienia za uzasadnione do Wysokosoi 25.000 zt (pkt 1 Wyroku). Wysokosé zadoséuczynienia za doznana krzywde zostata przez Sad okreslona W sposob szacunkowy W oparciu o Wiedze, zasady doswiadczenia zyoiowego oraz analize materiatu doWodoWego, majac nadto na uwadze to, ze jest to jednorazowe zadoséuczynienie, majace na celu catkowita kompensate krzywdy, przy uWzgIednIenIu przeoietnej stopy zycia spoteczelfistwa W kraju, W regionie. W pozostatym zakresie roszczenie podlegato oddaleniu (pkt 2 sentencji Wyroku). Nalezato Wziaé pod uwage to, ze W zwiazku z ooenianym zdarzeniem powodki nie zostaty catkowicie pozbawione Wiezi rodzinnych. Obie maja Wtasne rodziny — mezow I dzieci, ktorzy Wypetniaja ich rzeozywistosé. PraWidIoWo funkojonuja W roli zon I matek. Nie mozna przy tym zaktadaé, ze pozostali oztonkowie rodziny Wypetnia pustke po ojcu, to jednak z oata pewnoscia praWIdIoWe Wiezi, jakie Iaoza A.B. IA.K. z rodzina, pozwalaja ztagodzié skutki zdarzenia z 9 maja 2007 roku. Przezyoia poWc'>dek bedace nastepstwem smieroi ojca nie odbiegaty W sposob eWIdentny od podobnych przezyé Wystepujaoyoh u osob z najblizszej rodziny. Smieré, ktora stanowita podstawe roszczefi, nastapita kiedy powodki byty W znacznym stopniu skoncentrowana na Wtasnyoh sprawach. Smieré ojca nIeWatpIIWe stanowi dodatkowy problem W ich funkcjonowaniu, ale nie az taki aby Wskazywat, ze zatoba po jego smierci byta tak Wielka, bolesna I dokuczliwa, ze przystugujace z tego tytutu zadoséuczynienie nalezatoby okreslié na sume dochodzona W pozWIe. Po Wywazeniu zatem Wszystkich okolioznosci, dokonujac: ooeny W aspekcie porownawczym, majac na uwadze standard zycia naszego spoteczehstwa, jak 3 --- STRONA 9 --- rowniez obowiazek oiazaoy na stronie pozwanej W zaspokajaniu tego typu roszczefi, Sad doszedt do przekonania, ze suma po 30.000 zt bedzie stanowita nalezyte zadoséuczynienie tej krzywdy, ktora zostata zgtoszona W sprawie. Skutki zdarzenia, rozumiane jako rozmiar krzywdy, nie byty zatem na tyle dotkIIWe, aby uzasadniaé uwzglednienie zadania W zakresie zasadzenia zadoséuczynienia W oatosci. Odsetki od zasadzonyoh kWot przyznano W sposob zroznioowany terminem. Otoz od sumy 25.000 zt, a Wiec Wyrazonej W WezWanIu z maja 2011 roku, odsetki zasadzone zostaty od 30 czervvoa 2011 roku tj. od uptywu 30 dni od daty zgtoszenia szkody (art. 817 § 1 k.c.). W zakresie sumy 5.000 zt odsetki zasadzone natomiast zostaty od dnia Wyrokowania tj. od 31 stycznia 2014r. W orzeozniotwie Sadu Najwyzszego zdaje sie przewazaé poglad, ze W razie ustalenia Wysokosoi zadoséuczynienia Wedtug stanu rzeozy Istniejacego W ohWIII zamknieoia rozprawy uzasadnione jest przyznanie odsetek dopiero od ohWIII Wyrokowania (np. Wyroki Sadu Najwyzszego: z dnia 8 grudnia 1997 r., I CKN 361/97, nie pubI., z dnia 9 stycznia 1998 r., III CKN 301/97, nie pubI., z dnia 20 maroa 1998 r., II CKN 650/97, nie pubI., z dnia 4 Wrzesnia 1998 r., II CKN 875/97, nie pubI., ozy z dnia 9 Wrzesnia 1999 r., II CKN 477/98, nie pubI.). Sad podziela powyzsze stanowisko, jak I argumentacje przytaczana dla jego uzasadnienia I dodaje, ze tak zakres szkody jak I krzyWdy zostaty poddane ostatecznej ocenie na dzIer'I Wyrokowania. Przechodzao do ooeny zgromadzonych W sprawie doWodoW, Wskazaé nalezy, ze przestuchanie powodek nalezato uznao za Wiarygodne W oatosci. Relacje A.B. I A.K. byty Wiarygodne, nie przedstawiaty one rozmiaru krzywdy W sposob nadmierny. Sad zaliczyt W poczet materiatu doWodoWego I uznaI za Wiarygodna W catosci opinie psychologa IS. (k. 143148). Opinia Wydana przez powotanego W sprawie biegtego psyohologa I.S., z racji odpowiedniego poziomu faohowosci I Iogioznosoi Wnioskow, stanoWIIa podstawe ustaleh Istotnych dla rozstrzygniecia sprawy. Wprawdzie strona pozwana kWestIonoWaIa Wymieniona opinie, jednakze Sad potraktowat zastrzezenia zgtoszone przez strone pozwana do tejze opinii jako dowolna polemike. Biegty dodatkowo ustosunkowujac sie do zarzutow pozwanego rzeczowo Wyjasnit, ze formutowanie kategorycznych WypoWIedzI W odniesieniu do zachowania, emocji a nawet zaburzeh, bazujac na Wywiadzie I badaniu W kIIka lat po Wydarzeniu bytoby nieprofesjonalne I nieodpowiedzialne. Sad uznat taka argumentaoje za stuszna, tym bardziej, ze poza uzwvaniem przez biegtego okreslenia ,,najpraWdopodobnIej" Wymienione opinie oeohuje rzetelnosé I zaWIera odpowiedz na postawione pytania dotyozace stanu psychicznego powodek po smierci ojca. Za Wiarygodne W oatosoi sad uznat takze dowody z dokumentow ztozone przez poWc'>dkI, a nadto dokumenty z akt szkody ztozonyoh przez strone pozwana. O kosztaoh procesu orzeozono na podstawie art. 100 k.p.c. Wyrazajacego zasade odpowiedzialnosci strony za Wynik spra\/vy. Na poniesione przez powodke A.B. koszty ztozyto sie 3.617, zt z tytutu kosztow zastepstwa prooesowego Wraz z optata skarbowa od petnomooniotwa. Na poniesione przez powodke A.K. koszty ztozyto sie 500, zt z tytutu uiszczonej W ozesci optaty od pozwu, 3 617, zI z tytutu kosztow zastepstwa procesowego Wraz z optata skarbowa od petnomoonictwa oraz 390, zt z tytutu jej udziatu W kosztach Wynagrodzenia biegtego, Iaoznie 4.507 zt. Pozwany poniost koszty procesu W sumie 3.617, zt. Powodki Wygraty przy tym sprawe W 38 %, natomiast pozwany W 62 %. Z ogolnych kosztow procesu powodka A.B. nie miata zatem obowiazku ponosié Wydatku 1.374 zt (3617, zt x 38%) z kolei pozwany 2.542 zt (3617 x 62%), natomIastA.K. Wydatku 1.712, zt (4.507, zt x 38 %) 9 --- STRONA 10 --- Uwzgledniajac zatem Wynik sprawy, po dokonaniu kompensacji Wzajemnych naleznosoi, powodka A.B. Winna zWrocIc': pozwanemu 1.168, zI (2.542, zt — 1374, zt), natomiast powodka A.K. Winna zwrocié 830 zt (2.542, zt  1.712, zt). Sad nie uwzglednit przy tym Wniosku petnomocnika powodki o przyznaniu kosztow zastepstwa procesowego W sumie Wyzszej anizeli minimalne koszty okrestone W przepisaoh. Zarowno stopieh skomplikowania sprawy jak I naktad pracy petnomocnika nie uzasadniat przyznania Wyzszej stawki, anizeli okreslona W rozporzadzeniu Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 Wrzesnia 2002 r. W sprawie optat za czynnosoi radcow prawnych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490) minimalna suma 3.600 zt. Zaangazowanie petnomocnika nie odbiegato od przecietnego zaangazowania W tego typu sprawach. Co do naleznosoi skarbowych, o ktorych orzeozono W pkt. 6, 7 I 8 Wyroku, Sad miat na uwadze z jednej strony obowiazek pozwanego okreslony zasadnoscia roszczenia I Wynikajaoa z tego powinnosé W zakresie zaspokojenia kosztow sadowyoh do Wysokosoi zasadzonego roszczenia, natomiast W odniesieniu do powodek Sad uznat, ze niezasadnosé zadania W zakresie 50.000, zI stanowi podstawe do czesciowego obciazenia ich kosztami procesu. 10