§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
o':hrony dobr osobistyc11, Szgd powinien W pierwszej koiejnoéci ustalié, czy doszfo do naniszenia dobra osobistego, a dopiero W p1'zypadku po2y13'14'11ej odpowiedzi ustalié, czy

Wyrok I C 55/11

o':hrony dobr osobistyc11, Szgd powinien W pierwszej koiejnoéci ustalié, czy doszfo do naniszenia dobra osobistego, a dopiero W p1'zypadku po2y13'14'11ej odpowiedzi ustalié, czy dzia1a11ie pozwanogo b3'10 bezprawne.

Teza / krótkie omówienie

o':hrony dobr osobistyc11, Szgd powinien W pierwszej koiejnoéci ustalié, czy doszfo do naniszenia dobra osobistego, a dopiero W p1'zypadku po2y13'14'11ej odpowiedzi ustalié, czy dzia1a11ie pozwanogo b3'10 bezprawne.

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 55/11 “¥‘;§~’f~‘ '5 " 0=2‘ w . 6‘ \ ' ' WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' A Dnia 26 kwietnia 2012 r Sqd Okrqagowy w Bydgoszczy I Wydziai Cywilny w sk%adzie nastegpujapym: ' . Przewodniczqcy: SSO Hanna Rucifiska  Protokolantz st. sekr. sa_dowy Beata Skrzypiec po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012 r. w Bydgoszczy sprawy 2 powédztwa S“ przecfwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez: _Zak%ad Karny W Koronowie , Areszt Sledczy W Toruniu , Areszt Sledczy W lnowrodawiu 0 zap+atQ 1! oddafa powédzm/0, Zfw czgéci ograniczonegovpowédztwa umarza postgpowanie, 3,’ zasa_dza od Skarbu Palfistwa Sqdu Okrggowego W Bydgoszczy na rzecz adwokata »5:Aprowadzapego Kancelarieg Adwokackq w i<\.'VOt€_5 4.428 zf ( cziery tysiape cztewsta dwadzieéoia osiem 2%) tytmem kosztc'>W nie opmconej pomooy prawns; ucézielonej povvodowi z urzagciu. 3! Zasqciza od powoda na rzeoz Skarbu Parfistwa — Prokuraforii Generalnej Skarbu Pafzsiwa kwote, 3.606 21? ( trzy tysiape szeéései 2%) tyt1.1+ern kosztéw zastgpstwa Drocesowego. A ‘ ' " gygn. akt: I C 55111 Ÿ';s'ff-“- 'Í " .›-.'=: v' -¬ -`;J` \ ' ' WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' . Dnia 26 kwietnia 2012 r Sąd Okręgowy w Bydgoszczy I Wydział Cywilny W składzie następującym: ` . Przewodniczący: SSO Hanna Rucińska - Protokoiant: st. sekr. sądowy Beata Skrzypiec po rozpoznaniu W dniu *I6 kwietnia 2012 r. w Bydgoszczy sprawy 2 powództwa S” przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez: _Zakład Karny w Koronowie , Areszt Siedczy w Toruniu , Areszt Śledczy w Inowrocławiu o zapłatę' 1! oddała powództwo, Żfw części ograniczonegopowództwa umarza postępowanie, 3! zasądza od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego W Bydgoszczy na rzecz adwokata ß:A- prowadzącego Kancelarie Adwokacką w ñkvvotę 4,428 zi ( cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem zł) tytzriern I<osztÓw nie opłacone] pomocy prawne; udzielonej powodowi z L.=rzędu. 3! Zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuražorii Generainei Si<arbu Panstwa kwote 3.E5OCf zi ( trzy tysiące sześćset zł) tytuiern kosztow zastępstwa iüiocesowego. A ` ' ' --- STRONA 2 --- _....\..,,_.. <..mn _.¢.'.\':»\a< =..\= ...___»._l!i‘lama 1% i .1 I i! 1. r,‘ . I 5.» ,5. 3?} ._‘._.;,_1¢= x _ '*''+.  \ . _. § '. I . 1 s 3 .. J. t3; .,_'.1>r,= ._: ‘5‘sl ;< .=r.  ' Sygn. akt I C SS;’11 UZASADNIENIE Powéd S’ aw pozwie wniési 0 zasqdzcnie od Skarbu Pafistwa 1121 jcgo rzecz dwustu tysiqscy z%0tych tytuiem zadoééuczynienia za naruszenie débr osobistych W zwiqzku z warunkami osadzenia W Zaldadzie Karnym W Goleniowie, Areszcie Sledczym W Toruniu, Zakiadzie Karnym W Grudziqdzu nr 2, Areszcie §1edczym WarszawaMokotéw, Areszcie §ledczym W Inowroclawiu, Zakladzie Karnym W Hawie, Zakladzie Karnym w Nowogafdzie, Areszcie Sledczym W Bydgoszczy oraz Zakladzie Karnym w Potuiicach. W uzasadnieniu pozvw powéd podnosii, £2 celc, w ktérych byk pr2.etrzym_yWany nie spe%nia%y wymogu zapewnienia 3 1113 na osobq, urzgdzenia sanitarne nie byiy oddzielone 0d reszty pcmieszczenia. A . W oclpowiedii na pozew pozwany Skarb Pafistwa reprezentowany przez: Zakfad Karnyw Goieniowic, Areszt Sledczy W Toruniu, Zakiad Karny W Grudzie;dzL1 nr 2, Areszt Sledczy Warszav»FaMokontéw, Areszt Qledczy W Inowrociawiu, Zakhad Karny W Hawie, Zakiad Karny W Nowogardzie, Areszt §ledczy w Bydgoszczy oraz Zaldad Karny W P0tulicach Wniési 0 oddalenie powédztwa oraz zasqdzenie kosztéw p0stq:p0wania Wediug norm przepisanych na rzecz Skarbu ParistwaProkuratorii Generalnej. . Pozwany pocT.niés% nua Wst¢pie, Zé nie ma jednostki penitencjarnej ,,Szczecifiskf’, ktéra to nazwa p0jaWi3Ea sic; W zeflatczniku do pozwu, mimo £2 powéd Wczeéniej posiugiwalr si'q: nazwa, Nowogard Szczeciliski. Wskazal, Ze to na pozwanym" spoczywa obowiqzek udowodnienia naruszenia jego débr osobistych. Pozwany p0dnic'>s% ponadto zarzut przeciawnienia roszczefi powoda ze wzglegdu na uplyw 3letniego terminu od daty uzyskania Wiedzy 0 szkodzie i osobie zobowizgzancj dojej naprawy. Ponadto pozwany podniés% réwniez zarzut naruszenia art. 5 kodeksu cywilnego, W ten sposéb, Ze przyznanie p0W0doWi ktéry jest recydywisfiq penitencjarnyn1 i tyna samym nie przyczynial sig do powickszenia dorobku sp0%ecze1istwa ja.kiel<’olwiek zadoééuczyruicnie nar1.1s2a~}o‘ny zasa:13* WspcTfl2§;cia spokcczncgo, W szczegélnoécvi poczucie sprawiedliu/os'ci. W dalsz)‘ch, niedatowanych pismach procesowych poxvéd Wskazai" koiejne nieprawidiowoéci zaistniahe podczas pobytéw W za1<}adach ka1'113'ch i arcsztach éledczych, takie jak: niezamurowany _ka;ciki sanitarne; brak Wentylacji, brak oéwietlenia skutkujapy siabszym Wzrokiem powoda, brak bibliofeki i I<<;izgZek, s'Wiet1icy, éwiezej prasy, spaceréw i éwiczefi ruchowych, bra1k érodkéw sanitafnych do sprzqtania cel, brudne materace, kocc, I _.-.-.-.\.-.„-_».. awm _.‹.-.n„\¿‹ -=..¬.= ...¬_-_-›---.-15-'lasu 1. I .¦ I ii I ij . i 5.» 5. .at ._`._.¿¦_„¿= x _ "'~.'+.- '- . . _. ł `. Í . I r Ê .-. ,_ ä5; .'„'_'.¬›-r,-=.- ._:- -`!\‹›i- i‹ .=r.- - ` Sygn. akt I C 5S;'11 UZASADNIENIE Powód S_ aw pozwie wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz dwustu tysiecy złotych tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w związku z warunkami osadzenía W Zakładzie Karnym W Goleniowie, Areszcie Śledczym W Toruniu, Zakładzie Karnym w Grudziądzu nr 2, Areszcie Ŝledczym Warszawa-Mokotów, Areszcie Śledczyin W Inowrocławiu, Zakładzie Karnym W Iławie, Zakładzie Karnym W Nowogardzie, Areszcie Śledczyrn W Bydgoszczy oraz Zakładzie Karnyin W Potulicach. W uzasadnieniu pozwu powód podnosił, iż cele, W których był prz.etrzy1nywany nie spełniały wymogu zapewnienia 3 1n3 na osobę, urządzenia sanitarne nie były oddzielone od reszty pomieszczenia. A _ W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez: Zakład Karnyw Goleniowie, Areszt Śledczy W Toruniu, Zakład Karny w Grudziądzu nr 2, Areszt Śledczy Warszawa-Mokotów, Areszt Śledczy w Inowrocławiu, Zakład Karny W Iławie, Zakład Karny w Nowogardzie, Areszt Śledczy W Bydgoszczy oraz Zakład Karny w Potulicach- wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych na rzecz Skarbu Panstwa-Prokuratorii Generalnej. . Pozwany podniósł na wstępie, że nie ma jednostki penitencjarnej „Szczeciński”, która to nazwa pojawiła się w załączniku do pozwu, mimo iż powód wcześniej posługiwał sie nazwa, Nowogard Szczeciński. Wskazał, że to na pozwanym' spoczywa obowiązek udowodnienia naruszenia jego dóbr osobistych. Pozwany podniósł ponadto zarzut przedawnienia roszczeń powoda ze względu na upływ 3-letniego terminu od daty uzyskania wiedzy o szkodzie i osobie zobowiazanej dojej naprawy. Ponadto pozwany podniósł równiez zarzut naruszenia art. 5 kodeksu cywilnego, w ten sposób, że przyznanie powodowi- który jest recydywistą penitencjarnynt i tym samym nie przyczyniał się do powiększenia dorobku społeczeństwa- _jakiekolwiek zadośćuczynienie narusza~ioby zasady v«‹'społzycža społecznego, W szczególności poczucie sprawiedliwości. W dalszych, niedatowanych pismach procesowych powód wskazał kołejne nieprawidłowości zaistnia-łe podczas pobytów W zakładach karnych i aresztach śledczych, takie jak: niezamurowany _kac-iki sanitarne, brak wentylacji, brak oświetlenia skutkujacy słabszym wzrokiem powoda, brak biblioteki í ksiazek, świetlicy, świeżej prasy, spacerów i ćwiczeń ruchowych, brak środków sanitarnych do sprzątania cel, brudne materace, koce, I --- STRONA 3 --- 1 f. ll. poduszki i podszewki, brak ciephej Wody, znoszona i brudna odziez skarbowa, Wszy odzieiowo, plLlS1<V\"Y W kozku, brak odpowiednicj opieki rnedycznej. Powod rowniei przyczyn swojej choroby Wieficowej i hlszczycy upatrywzd W pobytach W aresztach s'ledczych i zakladach karnych. Wskazed na stres Zwiqzany 2 przebywaniem W jednej celi z narkomanami. Nastopnie, W piémie procesowym 2. dnia 14 sierpnia 20IIr. , powod ograniczyi powodztwo do Zqdania kwoty stu dwudziestu tysiocy ziotych tytuiem zadoééuczynienia za doznane krzywdy, na ktore skladal siq szereg W"y'mienionych vqwzej naruszefi jego dobr osobistych W czasie odb}/wania kary pozbawienia wolnoéci W: Areszcie §1<zdczym W Inowrociawiu, Areszcie Sledczym W Toruniui Zaldadzie Karnym WK.OI'OI'1OWiC, W okresie od 1.01.200r. do 04.012009 r. oraz od 16.08.2010 r. do dnia 26.01.2011r., tj. dnia ziozenia pozwu W sprawie. Zarzucii réwniez jednostkorn ponitencjarnym szykanowanie go, min. pOp1'ZBZ umieszczenie W celi z osobq niepalqcq, podczas gdy powod jest palaczem. Powod Wskazad na niehigieniczne Warunki, pluskwy (AS W Inowroclawiu) i wszy (A0 W Toruniu), koniecznoéf: przebywania wéréd narkomanow oraz fakt zbywania i sz}'kanoWa11ia go przez WychoWaWcoW', gdy zghsza1 nieprawidlowoéci. Powod, aby zwrocié na siebie uwagq podczas pobytu W ZK W Koronowie poflcnzgi ciado obce. Uéciélil, i2 opiera sWoje roszczenia na art. 448 kodeksu cywilnego W zw. z art. 24_kodeksu cywilnego. Pozwany ponownie Wnios% 0 oddalenie powodztwa, zaprzcczajqc jego twierdzeniom W oparciu 0 'dokumentacje; uzyskanac z jednostek penitencjarnych. _ Powod na rozprawie Wnios% o zasqdzcnie kwotyl 120 000 2% tytukm zadoééuczynienia za WW. naruszenia débr osobistych, a W pozootahzj czoéci cofnq% pozew i zrzeld si; roszczefi. Sqd ustalil i zwaiyl, co nastgpuje: ' Powod przebywal W ponizszych jednostkach penitencjzlrnych W nast<;p1.1je;cych okresach: » < ‘ — od 1 do 13 stycznia 20091‘. ~ AresztS1edczyW Toruniu, ~ od 13 stycznia do 16 kwietnia 2009 r.  Areszt §Eedczy W Inowrociawiu, _  od 16 kwietnia do 4 lipca 2009 r.  Aroszt §ledczy W Toruniu, = — od 16 sierpnia 2010 r. do 28 paidziernika 2010 r.  Areszt giedczy WTorun1u, 2 Í Í. II. poduszki i podszewki, brak ciepłej wody, znoszona i brudna odzież skarbowa, wszy odzieżowe, pluskwy w łóżku, brak odpowiedniej opieki medycznej. Powód również przyczyn swojej choroby wieńcowej i łuszczycy upatrywał W pobytach w aresztach śledczych i zakładach karnych. Wskazał na stres związany z przebywaniem w jednej celi z narkomanami. Następnie, w piśmie procesowym z dnia 14 sierpnia 20llr. , powód ograniczył powództwo do żądania kwoty stu dwudziestu tysięcy złotych tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy, na które składał się szereg wyrnienionych wyżej naruszeń jego dóbr osobistych W czasie odbywania kary pozbawienia wolności wz Areszcie Śledczym w Inowrocławiu, Areszcie Śledczym w Toruniu i Zakładzie Karnym w Koronowie, w okresie od 1.0l.200r. do 04.0'i.2009 r. oraz od 16.08.2010 r. do dnia 26.01.2011r., tj. dnia złożenia pozwu w sprawie. Z-arzucił równiez jednostkom penitencjarnym szykanowanie go, m.in. poprzez umieszczenie w celi z osobą niepalacą, podczas gdy powód jest palaczem. Powód wskazał na niehigieniczne warunki, piuskwy (AŚ W Inowrocławiu) i wszy (AŚ w Toruniu), konieczność przebywania wśród narkomanów oraz fakt zbywania i szykanowania go przez wychowawców, gdy zgłasza-ł nieprawidłowości. Powód, aby zwrócić na siebie uwage podczas pobytu w ZK w Koronowie połknął ciało obce. Uściślił, iż opiera swoje roszczenia na art. 448 kodeksu cywilnego w zw. z art. 24_kodeksu cywilnego. Pozwany ponownie wniósł o oddalenie powództwa, zaprzeczajac jego twierdzeniom w oparciu o "dokumentację uzyskana z jednostek penitencjarnych. _ Powód na rozprawie wniósł o zasądzenie kwoty' 120 000 zł tytułem zadośćuczynienia za ww. naruszenia dóbr osobistych, a w pozostałej części cofnął pozew i zrzekł sie roszczeń. Sąd ustalił i zważył, co następuje: ` Powód przebywał W poniższych jednostkach penitencjarnych w następujących okresach: › « , - od I do 13 stycznia 2009 r. ~ Areszt Śledczy' w Toruniu, ~ od 13 stycznia do 16 kwietnia 2009 r. - Areszt Śledczy w Inowrocławiu, _ - od 16 kwietnia do 4 lipca 2009 r. - Areszt Śledczy w Toruniu, t - od 16 sierpnia 2010 r. do 28 października 2010 r. - Areszt Śledczy w Toruniu, 2 --- STRONA 4 --- — od 28 paidziernika 2010 r. do dnia wytoczenia powddztwa (Z czasowym pobytem W innej jednostce od 3 do 7 kwietnia 2011 r.)  Zaldad Karny W Koronowie. ' Dowédz informacja o pobyiachi orzeczeniach (14.37). W A8 W InoWroc»1aWi11 skutecznie przcciwdziahxno Wystqpowaniu insektow i gryzoni przez przeprowadzanie systematycznych dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji przez specjaiistyoznq firmo. Cele posiadaly zgodnq z przcpisami prawa budowhanego 1 sprawnq Wentylacjo, powod posiad:11 swobodny dostqp do W¢21a sanitarnego (W Pawilonie A Q W celi, W Pawflonie B — W¢ze1 ogolnodostegpny). " Dowod: notatka s1u2boWa ppor. A‘Vviz 6 Wrzeénia 2011 r. (14.84); protokoly 2 okresowej kontroli przewodow kominowych: dymowych, spalinowych oraz grawitacyjnych przewodow Wentylacyjnych (k. 8590), protokoly z zabiegow przeprowadzonych W A8 W 1noWr0c1aWiu przez P.W. "K: Dezynsekcja Deratyzacja (1<. 9191); zeznania éwiadka A: wj(1<.140), zeznania éwiadka .1 Ji<1<140)) W A8 W 1noWroc1aWiu docl1odzi1o do przypadkow p1'ze111dnienia eel (mniej 1112 3 ml na osobo), je_d11a1<Ze administracja toj jednostki dzia1a1a_ W tym zakresie W zgodzie 2 obom=1a[z.11j dcymi przepisami 1 procedurami, nie dopuszczajagc sie; zaniedbad. Dowod: zarzegdzenia Dyrektora A8 W 1noWroc1aWiu Nr W09 N1 6/"08, 1\Tr 3.109, N1 1109 (k. 98  101), pisma 's1<ieroWane do Sgdziego Penitencjarnego 3 2 stycznia, 2 lutego, 2 marca i 1 kwietnia 2009 1. (1.102, 102a, 10211 1, zeznania éWiad1<a.T—1'P.(k.139). , V W AS W Toruniu powod p1zebywal dwa tygodnie (od 15 Wrzeénia 2010 r. do 28 .     .  A. 2     ~. 2 W1'zesn1a 2010 r.) W cell o poW1erzc11n1 na osobo pon1ze1 .3 m , Ja:c111a1< me mme) 1112. 2 111 1121 osadzonego. Od deoyzji o u1nieszcze11iu go W ce1i;o takiej poW.1c1'zc11:1i pov»iod nie OC1WO1E.‘11 311;.  Dowod: dscyzja Nr 510.110 Dyrektora A8 W Toruniu z dnia 15 Wrzeénia 2010 r. (k. 103) . 5 1 - od 28 października 2010 r. do dnia wytoczenia powództwa (z czasowym pobytem W innej jednostce od 3 do 7 kwietnia 2011 r.) - Zakład Karny w Koronowie. ' Dowód: informacja o pobytachi orzeczeniach (k.37). W AŚ W Inowrocławiu skutecznie przcciwdziałano występowaniu iiisektów i gryzoni przez przeprowadzanie systematycznych dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji przez specjałistyczna firmę. Cele posiadały zgodną z przepisami prawa budowłanego i sprawną wentylację, powód posiadał swobodny dostęp do węzła sanitarnego (w Pawilonie A Q w celi, w Pawilonie B - węzeł ogólnodostępny). ` Dowód: notatka służbowa ppor. A_Vvñz 6 września 2011 r. (14.84); protokoły z- okresowej kontroli przewodów kominowych: dyrnowycłi, spalinowych oraz grawitacyjnych przewodów wentylacyjnych (k. 85-90), protokoły z zabiegów' przeprowadzonych w AŚ w Inowrocławiu przez P.W. „Kg” Dezynsekcja Deratyzacja (1<, 91-97); zaznania śvnaaka A: Wí(i<.i4o), zeznania świadka il Jí<1<.140)i W AŚ w Inowrocławiu dochodziło do przypadków przełudnienia ceł (mniej niż 3 mi na osobe), jednakże administracja tej jednostki _działała w tym zakresie w zgodzie z obowiązuj acymi przepisami i procedurami, nie dopuszczając się zanied-ban. Dowód: zarządzenia Dyrektora AŚ W Inowrocławiu Nr W09 Nr ói"08, Nr 3.509, Nr U09 (k. 98 - 101), pisniaskierowane do Sędziego Penitencjarnego z 2 stycznia, 2 lutego, 2 marca i 1 ka-'iaiiiia 2009 i. (i<. 1 oz, ioza, 102i› 3, zeznania świadka i11lPĹ›(i<.iss›i. , › W AŚ w Toruniu powód przebywał dwa tygodnie (od 15 września 2010 r. do 28 , . - - . -. - ¬ 2 - - - - ›. 2 wrzesnia 2010 r.) w celi o powierzchni na osobe ponizej J m , jednak nie mniej niz 2 ni na osadzonego. Od decyzji o uinieszczeiiiu go w celi; o takiej powierzcłini powód nie odwołał sie. - Dowód: decyzja Nr 510.00 Dyrektora AŚ W Toruniu z dnia 15 września 2010 r. (k. 103) _ Ê 3 --- STRONA 5 --- Poza tym okresem administracja AS W Toruniu rownii:2 przestrzega1a stosowanych procedur W zakresie zaludnienia cel. ' Dowéd: pisma. do Sodziego Penitencjarnego (k. 104109). Wentylacj a W tej jednostce by1a natomiast sprawnai systematycznie kontrolowana. Dowéd: protoko1 sprawozdawczoopiniodawczy z 27 paidziernika 2009 r. 1 opinia z 2 czerwca 2011 r. (k. 110) W trakcie pobytu W ZK W Koronowis powod nie p1'zebyWa1 W celach, W ktorych owierzchnia na osobc b dab ' mniosza niz 3 m2 . Cele osiada1 ' odrebnione murowane P . 3' F J A 13 1 WY 1 1<a,ciki sanitarne z drzwiami pe1nymi oraz zalnontowanq kratkq Went;'1'acyjna, Dowfid: notatka 51uZboWa ppor. Kierownika Dzialu Ewidencji Z 8 Wrzeénia 2011 1. (1<.112114); zeznania éwiadkow P. 0:1 W11 (1.140141).  Powod podczas pobytu W jednostkach penitencjarnych W latach 20092011 prezeniowal naganne zachowanie — nie p0W:'oci1 z Wyjs'cia na p1‘zep11stkz;*. dokonyWa1 samouszkodze1‘1. ' ' Dowéd: zez11a11ia éwiadkowv W—]“1 K\1»— (R. 149" 141), zoznania poWoda(1<. 176177). W ocenie Sqdu roszczenie powoda nie jest zasadne 1 nic 2as111guje na 1.1Wzg1¢d11ie11ie. W zakresie zg1asza11yc11 przez powoda lniedogodnoéci i 11iepraW1d1oW'o§ci W War11nl<ach pobyt11 i traktowania go przez f11nkcjonar111szy W Areszcie Sledcz}1111 W Toruniu, Areszcie S1.edczym W 1I1OW1'OC1E1W111; Zaldadzie Karnym W Koronowifl Sgd da1 Wiarq: dolcumentom przedstawionym przez pozwanego oraz zeznaniom éwiadkow: wpm1@1up\%~»umm Pn 4 Poza tym okresem administracja AS W Toruniu równiez przestrzegała stosowanych procedur w zakresie zaludnienia cel. ` Dowód: pisma do Sedziego Penitencjarnego (k. 104-109). 'Wentylacja w tej jednostce była natomiast sprawna í systematycznie kontrolowana. Dowód: protokół sprawozdawczo-opiniodawczy z 27 pażdziernika 2009 r. i opinia z 2 czerwca 2011 r. (k. 110) W trakcie pobytu w ZK w Koronowie powód nie przebywał w celach, W których owierzcłinia na osobe b fłab ' mniesza niz 3 mz . Cele osiadał ' odrebnione murowane P _ Ĺ' 3 J A P 1* WY . kaciki sanitarne z drzwiami pełnymi oraz zamontowana kratka wentylacyjna, Dowód: notatka służbowa ppor. Kierownika Działu Ewidencji Z 8 września 2011 i.. (1<.112-114); zeznania świadków P1 oLi 1<í\\_ (1<.14o-141). - Powód podczas pobytu W jednostkach penitencjarnych w latach 2009-2011 prezentował naganne zachowanie - nie powrócił z wyjścia na przepustke, dokonywał sainouszkodzeń. ' " Dowód: zeznania świadków W_l“i K-W- (1<‹ 140" 141), zeznania powoda (k. 176-177). W ocenie Sądu roszczenie powoda nie jest zasadne i nie zasługuje na iiwzglediiienie. W zakresie zgłaszanycii przez powoda .niedogodności i iiieprawidłowości w warunkach pobytu i traktowania go przez funkcjonariuszy w Areszcie Sledczyin w Toruniu, .areszcie Sledczym w Inowrocławiu; Zakładzie Karnym w Koronowie -Sad dał wiarę dokumentoni przedstawionym przez pozwanego oraz zeznaniom świadków: wuąiwinpifmnßą ia» 4 --- STRONA 6 --- _=<1»...._..=. G. 1 1 pracownikow iednostek pen11e11c1a11Wch. Zeznania éwiadkow i twierdzenia strony pozwanej by1y spojne z dokumcntacjeg, 2 ktdrej przeprowadzono dowod. Zeznania éwiadkow sq pe1ne, logiczne, Wzajemnie uzL1pe1niaja; 51¢ i korespondujq ze soba1. Sgd uznai za Wiarygodne dowody z dokumentéw zebrane W sprawie, albowiem zosta1y sporzddzone We W1as'ciWej formic, przewidzianéj dla tego typu dokumentow. By1y przejrzyste i jasne. Ich autentycznoéé nie budziia Wgtpiiwoéci Sqdu. Oceny materiahi dowodowego Sad dokona1 poprzcz jego Wszechstronna, analizq, kierujegc si<; zasadami logiki rozumowania oraz doéwiadczeniem Zyciowym. . Powod Wniosl 0 zassgdzenie od pozwanego Skarbu Panstwa kwoty 120 000, 00 21 tytu1em zadoééuczynienia za naruszenia dobr osobistych, do ktorych dochodzflo W czasie osadzenia W Areszcica 81edczyn'1 W InoWr0c1awiu, Areszcie 81edczym W Toruniu i Zaldadzie Karnynd W Koronowie. SW6 roszczenie Wywodzi z art. 24 i art. 448 kodeksu cywilnego. Ciozar W}'1(ElZ8.I11Z:I, 2e nasta,pi1o naruszenie dobra osobisfego dzialaniem pozwanego, zgodnie z treécia, art. 6 k.c., spoczywa na powodzie, natomiast Wykazanie braku bezprawnoéci, Wobec domniernania Wynikajatcego 2 treéci art. 24 1<.c. spoczywa na pozwanym. Zadaniem Sqdu bylo rozst1'2ygnic_pcie, czy Warunl<1, W jakich powod odbyWa1 kare; pozbaWienia Wolnosici narusza1y jego dobra osobiste. Powdd, reprezentowany przez profesjonalnego 'pe1non1ooni1<a, nie sprccyzoWa1, jakie konlcretnie dobro 1111:‘ dobra osobiste 205121131 naruszone, podczas gdy przyjmuje sig, Ze dochodzqc swoich roszczefi zwiqzanych 2 naruszeniem dobr osobistych powod powinien Wskazaé, jakie dobra n"ar11szono. Zasadniczo, poW6d Wymienia szereg niedogodnoéci. ktorych doznaWa1 W jednostkach penitencjar11ych oraz zarzuca ich pracownikorn szykany, zastraszanie i Ickcewazenie. Powod Wspomina rowniez o chorobach. ktore naby1 W czasie pob}Tu W pozwanych jednostkach — choroba Wie11coWa i 111szczyca. Mialyby byé one Wynikiem 11iehigieniczn}'ch Waru111<6W (111szczyoa) 1 odczuwanego stresu. Mozna zatem Wywieéé, ze domaga si<=; ochrony swojego prawa do ochrony zdrowia i prawa do godnego tra1<toWa11ia. Rozpoz11aje1c spraweg W przedmiocie o':hrony dobr osobistyc11, Szgd powinien W pierwszej koiejnoéci ustalié, czy doszfo do naniszenia dobra osobistego, a dopiero W p1'zypadku po2y13'14'11ej odpowiedzi ustalié, czy dzia1a11ie pozwanogo b3'10 bezprawne. W.niniejszej sprawie Sgd ustalii, i2 nie dosz10 do l1&1'LlSZ8111E:1 dobr osobistych powoda. Stawiane przez niegozarzuty opartlé sq W}/1qcznie 1121 jego zez11aniac11 i tWierdzen1ac11 przedstawionych W pismach procesowych. Sgd nie W}/klucza. Zejego odczucia by1yzgod11e_. 2 .--za-›...._-¬..i. G- J- J- pracowników jednostek periitencjarnycłi. Zeznania świadków i twierdzenia strony pozwanej były spójne z dokumentacją, z której przeprowadzono dowód. Zeznania świadków są pełne, logiczne, wzajemnie uzupełniają sie i korespondują ze sobą. Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów zebrane W sprawie, albowiem zostały sporządzone we właściwej formie, przewidzianej dla tego typu dokumentów. Były' przejrzyste i jasne. Ich autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu. Oceny materiału dowodowego Sad dokonał poprzez jego wszechstronna analizę, kierując się zasadami logiki rozumowania oraz doświadczeniem życiowym. . Powód wniósł o zasadzenie od pozwanego Skarbu Państwa kwoty 120 000, 00 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenia dóbr osobistych, do których dochodziło w czasie osadzenia w Areszcie Śledczyni W Inowrocławiu, Areszcie Śledczym w Toruniu i Zakładzie Karnym" W Koronowie. Swe roszczenie wywodzi z art. 24 i art. 448 kodeksu cywilnego. Ciężar wykazania, ze nastąpiło naruszenie dobra osobistego działaniem pozwanego, zgodnie z treścią art. 6 k.c., spoczywa na powodzie, natomiast wykazanie braku bezprawności, wobec dorriniemania wynikającego z treści art. 24 1<.c. spoczywa na pozwanym. Zadaniem Sądu było rozstrzygnięcie, czy warunki, w jakich powód odbywał karę pozbawienia wolności naruszały jego dobra osobiste. Powód, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie sprecyzował, jakie konkretnie dobro lub' dobra osobiste zostały naruszone, podczas gdy przyjmuje sie, że dochodząc swoich roszczeń związanych z naruszeniem dóbr osobistych powód powinien wskazać, jakie dobra naruszono. Zasadniczo, powód wymienia szereg niedogodności, których doznawał w jednostkach penitencjarnych- oraz zarzuca ich pracownikom szykany, zastraszanie i lekcewazenie. Powód wspomina również o chorobach, które nabył W czasie pobytu w pozwanych jednostkach - choroba wieńcowa i łuszczyca. Miałyby być one wynikiem iiiehigienicznych warunków (łuszczyca) i odczuwanego stresu. Można zatem wywieść, że domaga sie ochrony swojego prawa do ochrony zdrowia i prawa do godnego traktowania. Rozpoznając ,sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych, Sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej' odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Wniniejszej sprawie Sąd ustalił, iż nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Stawianc przez niegozarzuty oparte są wyłącznie na jego zeznaniacli i twierdzeniach przedstawionych w pismach procesowych. Sąd nie wyklucza, żejego odczucia były zgodne, z --- STRONA 7 --- 1 1'1?).w»¢ 1 Q tym co wywodzi W pozwie. Brany pod uwage; byl jeclnak rowniezi element obiektywny, tj. stan wynil<aja,cy z dokumentacji przecfiozonej przcz pozwane jednostki penitencjarne. Niev»'a(tp1iwie celern kary pozbawienia wolnoéci jest zadanie p1'Z€S’[E§pC}/' pewnej dolegliwoéci w postaci odizolowania go od otoczenia. W zwizqzliu z tym odbywmic: kary pozbawienia wo1nos'c1 musi lqczyé sia; z pewnymi niedogodnoéciami dla skazanego, w po1'c'1wnaniu do warunkow, ktore wystgpujq poza aresztem éledczym Iub zak%adem karnym. Polskie prawo karne nie przewiduje jednak kary pozbawienia wolnoéci pcflatczonej z poni2aja,cy1n czy nicludzkim traktowaniem. Stanowi 0 tym wprost kodeks karny wykonawczy 2 dnia 6 czerwca 1997 r. W art. 4 § 1: ,,Kary, irodki kczrne, zabezpieczajqce izapobiegawcze wykonuje $1‘; w sposéb hzamanirarny, zposzanowaniem god!/z0s'cz' lua’zk1'ej slrazanego. Zakazagke sis; srosowcmia rorrur 11:52 niefm'zk1'eg0 albo ponizajqcego !rakr01mr1ia 2' karania skczzanego W ocenie Sa,du, do takiego traktowania w niniejszej sprawie nie dosz%o, a zatem nie mialo miejsce naruszenie ciobra osobistego w postaci prawa do godnego traktowania. Przyk%adowo, nie sposob traktowaé jako szykan umieszczenia palacza. 2 osoba, niepalqcq, gdyz takie dziafianie postronie administracji odpowiedniego zaldadu W istocie'nie narusza Zadnych praw palacza. W ocenie Ssgdu zatem, pozbawione podstaw sg’1‘ownie2 zarzuty powoda oclnoénie sposobu traktowania go przez funkcjonariuszy. Powod nie udowodni1, Z6 Vv'j€1kikO1Wi€1< sposob doznawzfi szykan, ponizenia lub Iekcewazenia Nalezy przy tym za1.1wz.lzyé, i2 powocl jeét recydywisteg, wykraczajqcym w sposob powazny przeoiw przepisom regulujgcym odbywanie kary pozbawienia wolnoslci (ocldalenie sis; na przepustce, samouszkodzenia). Iozyk l<omunikacji 2 takq osobq musi byé zatem dostosowany do okolicznosici, a niejednokrotnie zapewne réwniez ostry i zdecydowany. Majqc na 11wadze powyzsze argument)/, Szgd nic stwi_erdzi% naruszenia‘ dobra osobistego powoda — prawa do godnego traktowania. Odnoénie zdrowia powoda, w stosownym zakresifi: podiega1 opiece lekafskiej, choé nalezy nadmienié, ze hospitalizacja by%a konieczna min. ze wzglgdu na samomzkodzenia. Nie mozc zatem powod czynié zarzutu innym, i2 nie dbajq o jego stan zdrowia, podczas gdy owo wyrzqdza sobie szkodq. Jcclnostki penitencje11"11e, w l<to1"ych (3 fil M... 521111 go 11512 szanuje i przebywa} wywizgzywaly 51¢ ze swoich 0bow'i21z1<ow w tym zakresie W sposob dostateczn}'. Jezeli chodzi o nab}'te choroby, to brak dowodc'1w potwierdzajgcych 211'i2;1zek=przyczynowo skutkowy pon1i;dzy dzia}anien1 lub zaniechanienl pozwanego a SC11OI‘Z6I1i8.I'I1i powoda. Owszcm, istnieje zwizgzek czasowy (przy przyj<—;ci11 wia1'ygodno:§ci zeznari powoda), ale nie przesqdza to o odpowied'zia1n0s'ci pozwanego. Z tych wzglgdow Sa,d 1.1zna%, is nie dosz10 do naruszenia dobra osobistego powoda — prawa do oohrony zdrowia. 6 l .¬-„›.wm l E tym co wywodzi w pozwie. Brany pod uwagę był jednak również element -obiektywny, tj. stan wynikający z dokumentacji przedłożonej przez pozwane jednostki penitencjarne. Niewątpliwie celem kary pozbawienia wolności jest zadanie przestępcy' pewnej dolegliwości w postaci odizolowania go od otoczenia. W związku z tym odbywanie kary pozbawienia wolności musi łączyć sie z pewnymi níedogodnościami dla skazanego, w porównaniu do warunków, które występują poza aresztem śledczym lub zakładem karnym. Polskie prawo karne nie przewiduje jednak kary pozbawienia wolności połączonej z poniżającym czy nieludzkim traktowaniem. Stanowi o tym wprost kodeks karny wykonawczy z dnia 6 czerwca 1997 r. w art. 4 § 1: „ Kary, środki' karne, zabezpieczające ízapobiegawcze wykomrje się w sposób hzn'nanz`tarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Zakazane się stosowania tortur lub niefadzhego albo poniżającego tra!o*ov›'¿mía z` kazania slznznnego W ocenie Sądu, do takiego traktowania w niniejszej sprawie nie doszło, a zatem nie miało miejsce naruszenie dobra osobistego W postaci prawa do godnego traktowania. Przykładowo, nie sposób traktować jako szykan umieszczenia palacza z osobą niepalącą, gdyż takie działanie postronie administracji odpowiedniego zakładu w istocie" nie narusza żadnych praw palacza. W ocenie Sądu zatem, pozbawione podstaw sąvrównież zarzuty powoda odnośnie sposobu traktowania go przez funkcjonariuszy. Powód nie udowodni-l, ze w jakikolwiek sposób doznawał szykan, ponizenia lub lekceważenia Należy przy tym zauważyć, iż powód jest recydywistą, wykraczającym w sposób poważny przeciw przepisom regulującym odbywanie kary pozbawienia wolności (oddalenie sie na przepustce, samouszkodzenia). Język komunikacji z taką osobą musi być zatem dostosowany do okoliczności, a niejednokrotnie zapewne również ostry i zdecydowany. Mając na uwadze powyższe argumenty, Sąd nie stwierdził naruszenia' dobra osobistego powoda - prawa do godnego traktowania. Odnośnie zdrowia powoda, w stosownym zakresie podlegał opiece lekarskiej, choć nalezy natimienic, ze liospitalizacja była konieczna m.in. ze względu na sarnouszkodzenia. Nie może zatem powód czynić zarzutu innym, iż nie dbają o jego stan zdrowia. podczas gdy owo wyrządza sobie szkodę. .lednostki penitencjarne, w których G Fl' ..¬„„. sam go nie szanuje i przebywał wywiązywały się ze swoich obowiązków W tym zakresie W sposob dostateczny. Jeżeli chodzi o nabyte choroby, to brak dowodów potwierdzających związek.przyczynowo skutkowy pomiedzy działaniem lub zaniechaniem pozwanego a schorzeniarni powoda. Owszem, istnieje związek czasowy (przy przyjęciu wiarygodności zeznań powoda), ale nie przesądza to o odpowiedzialności pozwanego. Z tych względów Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia dobra osobistego powoda - prawa do ochrony zdrowia. 6 --- STRONA 8 --- Jak zatcm wskazano powyzej, dobra osobiste powoda, ktorych ochrony domaga1 sir; w tym postqpowaniu, w ogole nie zostaiy naruszone. Nie ma zatem koniecznoéci badania bezprawnoéci nar11szef1, ani tym ‘oardziej winy, ktorq trzeba by przypisaé pozwanemu, jeZeli ten 1nia1by zostaé zobowiagzany do zapiaty zadoééuczynienia. Wskazaé WYYIT1 miejscu naiezy, ii jak Wynika z tres'ci art. 448 k.c. Sqd orzekajagcy 0 zadoééucz}'nieniu moze, ale nie 1111151 owego zadoééuczynicnia zasqdzié. Zasqdzenie zadoééuczynienia ma charakter fakultatywny_ Ponadto Trybunak Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 lutego 2005r. SK 491’03 orzekl, i2 E111, 488 k.c. jest zgodny z art. 30, art. 32 11st. 1 iart. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny 2 art. T? ust. 1 Konstytucji, a ochrona godnoéci osoby iudzkiej nie W3/maga \~'y1qcznie kompensacji W forrnie zadoééuczynienia pieniqznego. Przy ocenianiu zasadnoéci roszczenia nalezy braé pod uwagr; rodzaj 1 stopiefi winy oraz zakres cierpiefi pokrzywdzonego. W ocenie Sqdu, fakt przebywanial powoda w przeludnionych celach W Ag W Toruniui AS W In0wr0c1awi1.1 nie w"ywo1a1 L1 niego 11jen1nych nastqpstw i oovvod nie wy1<aza1 aby z powodu osadzenia w powyiszych warunlcach dozna1 jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu, czy tez aby nastafpfly jakieé ujemnc nastopstwa W jego sferze psychicznej. Z uwagi na powyisze, uznajqc roszczenie powoda za nieuzasadnione, Szg.d W punkcie 1 wyro1<L1 1151 podstawie art. 24 k.c. w zw. 2 art. 448 k.c. a conrrcario 0dda1i1 powodztwo. _ W toku postqpowania pozwany p0dnios1zarzut przedawnienia roszczefi powo_da_. ktory jednak nie wymaga1 r0zpa‘11zenia, gdyz W stosownej czoéci powodztwo zosta%o cofniqta, a powod 1310011011211 jedynic roszczefi nieprzedawnionych. ' Ze wzglgdu ma’ ograniczenie Zzgdania powédztwa przez powoda w piérnic procesowym 2 dnia 14.08.20111'. powyzej kwoty 120.000 21 dotyczqcej zadoémczynienia pie11igZ11ego za doznanc prze; 11i<:go l<1'z3'wdy podczas pobytu w: Zoaldadzie Ka1'11y111 w Go1e11iowie. Zaldadzie Karnym w Gr11dz1a,d211 nr 2, Areszcie $1::c!<:z}/1n WarszzuvaT\/1oI<otov1’, Zaédadzie Kar11yn1 W I1aw1e, Zakiadzie Karnym "W N01\oogarclzie, Areszcie Sledczym 111' Bydgoszczy 01212: Zak1adzie Ka1'ny111 WPO1IL111CE:1C1'l postrgpowanie w tym zakresie na1eZa1o umorzyé — jak w punkcie 2 wy1'o1<u. _|  O kosztach nieop1aconej pomocy prawnej uclzielonej powodowi 2 urzodu orzeczono po myéli par. 19 i 6 pkt 6 1"ozporzqdzenié Ministra Sprawiedliwoéci z 28 wrzes§11ia 20021‘. W '1" Jak zatem wskazano powyżej, dobra osobiste powoda, których ochrony domagał się w tym postępowaniu, w ogóle nie zostały naruszone. Nie ma zatem konieczności badania bezprawności naruszeń, ani tym bardziej winy, którą trzeba by przypisać pozwanemu, jeżeli ten miałby zostać zobowiązany do zapłaty zadośćuczynienia. Wskazac w tym miejscu należy, iż jak wynika z treści art. 448 k.c. Sąd orzekający o zadośćuczynieniu może, ale nie musi owego zadośćuczynienia zasądzić. Zasądzenie zadośćuczynienia ma charakter fakultatywny-_ Ponadto Trybunał Konstytucyjny W wyroku z dnia 7 lutego 2005r. SK 49›'03 orzekł, iż art, 488 k.c. jest zgodny z art. 30, art. 32 ust. I iart. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. T? ust. 1 Konstytucji, a ochrona godności osoby ludzkiej nie wymaga wyłącznie kompensacji w formie zadośćuczynienia pieniężnego. Przy ocenianiu zasadności roszczenia należy brać pod uwagę rodzaj i stopień winy oraz zakres cierpień pokrzywdzonego. W ocenie Sądu, fakt przebywania" powoda W przeludnionych celach w AŚ w Toruniui AŚ w Inowrocławiu- nie wywołał u niego ujemnych następstw i powód nie wykazał aby z powodu osadzenia w powyższych warunkach doznał jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu, czy też aby nastąpiły jakieś ujemne następstwa w jego sferze psychicznej. Z uwagi na powyższe, uznając roszczenie powoda za nieuzasadnione, Sąd- w punkcie l wyroku- na podstawie art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. rr conrmrío oddalił powództwo. _ W toku postepowania pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda, który jednak nie wymagał rozpatrzenia, gdyż W stosownej cześci powództwo zostało cofniete, a powód dochodził jedynie roszczeń nieprzedawnionych. ' Ze względu na ograniczenie żądania powództwa przez powoda w piśmie procesowym z dnia 14.08.2011r.- powyżej kwoty 120.000 zł dotyczącej zadośćuczynienia pieniężnego za doznanc przez niego krzywdy podczas pobytu w: Zakładzie Karnym w Goleniowie. Zakładzie Karnym w Grudziądzu nr 2, Areszcie Śledczym Warszawa-Mokotów, Zakładzie Karnym w Iławie, Zakładzie Karnym w Nowogardzie, Areszcie Śledczym w Bydgoszczy oraz Zakładzie Karnym w Potulicach -postępowanie W tym zakresie należało umorzyć -jak w punkcie 2 wyroku. _I - O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu orzeczono po myśli par. 19 i 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 20021: w T --- STRONA 9 --- sprawie 0131211 za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia .p1zez Skarb Pafistx1'a kosztow nieopEaconej pomocyprawne_j11dzie10nej z urzc_:d11.’Dz. U. N1" 163. poz. E318. ze: zn1.1’. O kosztach zastqpstxm procesowego pozwanego orzeczono po 1113‘£11 98 1 na1st1;pn<: kpc, zgodnie z vq/11ikiem procesu, zasa,dzaja1c je od powoda ma rzecz Pro1<11r21torii Generalnej S1<arb11 Pafistwa. e1 ~ 8 sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia .przez Skarb Panstwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu .-' Dz. U.N1' 163. poz. E343. ze znał. O kosztach zastępstwa procesowego pozwanego orzeczono po myśli 98 i następne kpc, zgodnie z wynikiem procesu, zasądzając je od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. sz ~ 8

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Bydgoszczy#I C 55/11#art. 5 kodeksu#art. 448 kodeksu#art. 6 k.c.#art. 448 k.c.#art. 24 k.c.#art. 32 ust.