Wyrok I C 548/10 1. zmienia zaskariony wyrok w pkt I w ten spos

--- STRONA 1 --- 19,...._.4_,;_ w \ _|_..__=. _ Fr _ <». ¢/..... ,. V. ._ 2 'h_ ~ .<"  k \ Q“f ax"_'“'=¢».i;.':...)5.‘1..;:;|. G)" ~@a,=.=.1"' Sygn.ak:tHCa1151/11 ‘R ~31 1, » , , 1, ~:==1» 313?; 3"? WYROK W IMIENTU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ » Dnia 31 stycznia 2012 roku Sa_d Okrggowy w Szczecinie I1 Wydzial Cywilny Odwdawczy W skladziez Przewodniczgcyz SSO Iwona Siuta ‘ Sqdziowie: SSO ]1onaMostoWska SSO Wieslawa Buczek  Markowska (spr.) Protokolant: apl. sqdowy Magdalena Neuman  Wala po rozpoznaniu na rozprawie W dniu 31 stycznia 2012 roku W Szczecinie sprawy z powédztwa 1 1 przeciwko . 1.  i nw ; ' I dzaplatg  na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sqdu Rejonowego w Stargardzie Szczecifiskim z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I C 548/10 1. zmienia zaskariony wyrok w pkt I w ten sposéb, ie zasqdza od pozwanego T" ' '  H " ‘ '"' _ w "‘ "'' z na rzecz powoda ' ____ _ kwotg 2300,00 zl (dwa tysiqce zlotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 7 wrzeénia 2010 roku do dnia zaplaty i oddala powddziwo w pozostalym zakresie; _ 2. odclala apelacjg W pozostalym zakresie; I 3. odstgpuje od abciqiania powoda kosztami p0Si§]§l0W€il;li€l _ _i.., .,_.._ '_ ..' .‘ " <5 I. == > ;; "‘.:;'apela¢yiIwgv + .. ~ ' .j' 14¢;nwaismle**»’§??*T¥<"“"‘“'§ _' _»'_.. ‘.!._‘_,_ . ‘ I E. :2: Q3 L} 1?, L. --- STRONA 2 --- r H Ca 1151/11 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r. Sad Rejonowy w Stargardzie Szczecifiskim oddaiif powodztwo 1 przeciwko —  w .. ._._\ 0 zaplatq kwoty 50.00D,00 zi. Sqd Rejonowy odstqpif od obciqiania pozwanego kosztami postgpowaniav. ‘ Sad Rejonowy oparf swoje rozstrzygniqcie na nastqpujacym stanle faktycznym I rozwaianiach: < Powéd > by! osadzony w I _ w _ _ okresie od 29 iipca 2004 If. do 12 wrzeénia 2005 r. i od 04 maja 2006 r. do 28 Iistopada 2006 r. najpierw jako tymczasowo aresztowany, a nastqpnie w ramach wykonywania kary pozbawienia wolnoéci. W tym czasie w w czqstokroé wystqpowalo ,,przeludnienie”, co powodowam, ii powierzchnia mieszkalna przypadajaca na jednego osadzonego byia mniejsza nii 3 m. Kaida 2 cel mieszkalnych nieizolacyjnych w " ' ' 1 , w | w okresie pobytu w tej placéwce ‘ ' ' wyposaiona byla w kqcik sanitarrw z miskq ustgpowq oddzielony od reszty pomieszczenia écianami murowanymi od podtogi do sufitu, z za myka nymi drzwiami. Cele co do zasady sq siedmioosobowe, lecz przebywalo w nich do dziewiqciu oséb. Jeéli okazywaio sig, ii w w: I  ' jest zbyt duio osob, a w pobliskich zakiadach karnych sq wolne miejscaorganizowano transporh; i przewoiono osadzonych w celu likwidacji przepeinienia w celach. Czqsto tei dla roziadowania ,,przeiudnienia" pazenoszono osadzonych miqdzy celami. 0 fakcie osadzenia w warunkach zapewniajqcym mniej nit 3m na jednq osobg kaidorazowo informowano sqdziego penitencjarnego. \ zpo incydencie 2 uiyciem przemocy ze strony innych wspéiosadzonych, za. ktory zostali uni umieszczeni w celi izolacyjnej zosta’: pnenlesiony do innej celi, a nastgpnie trafii do celi, w ktérej wczeéniej byiy osadzone osoby, ktore go zaatakowaly. Tych oséb jui tak nie byio, lecz byli ich koledzy. o w dniu 13 listopada 2006 r. zapisywat siq w przeznaczonym do tego zeszycie na rozmowg do Dvrektom wr .1, ale na takq wizytq nie zostai poproszony. ‘ nie méwii wspéiosadzonym, ii zg’rasza pracownikom wt » 1, aby inni osadzenia sir; nad nim znqoali. Na fakt ziego traktowania przez innych osadzonychialfi sis; on swoim znajomym, ktérzy go odwiedzali oraz wspéfosadzonym w innych zakfadach karnych. Méwii im, ii zgfasza wychowawcom ten fakt, lecz uni na to nie reagujq. ‘  --- STRONA 3 --- pzzebywajqc w w U .. dokonywai sa mouszkodzenia. Motywowai je tym, ii czuje sis; zagroiony ze strony in nych osadzonych, a administracja zaldadu karnego na to nie reaguje. Fakt poczucia zagroienla zgiaszafi w dniu 19 czerwca 2009 r. podczas rozmowy wstgpnej przy kolejnym przyjqciu do Zakfadu Karnego w Stargardzie Szczecifiskim. Pracownikom Zaldadu karnego w Stargardzie_Szczecir1skim jawii siq osadzo ny ja kc osoba dobrze funkcjonujqcq i zawsze majqca swoje zdanie. W dniach 09 grudnia 2004 r., 19 gruclnia 2005 r. I 28 listopada 2006 r. zostaiy przeprowadzona w. , | w _, , kontrole sanitame przez pracownikéw Powiatowej stacji SanitranoEpidemioiogicznej w Stargardzie Szczecifiskim podczas ktorych nie stwierdzono nieprawidiowoéci. I Przed Sqdem Rejonowym w Stargardzie Szczecifiskim pod sygnaturq I C 604/09 toczyia slq sprawa z powodztwa . . przeciwko . 1 w l 1 no zapiatq na jego necz kwoty 10.000 zf wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wvtoczenia powédztwa tytutem zadoééuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych poprzez umieszczenia go w konta kcie 2 okreélonq gru pq oséb  osadzonymi ugrypsujqcymi” i zwiqza nym z tym poczuciem zagroienia. W ocenie Sad I instancji powédztwo oparte na przepisach art. 23 k.c. i art. 24 k.o. oraz art. 448 k.0., okazaio sing bezzasad ne. ' Dla uzyskania ochrony prawnej w zakresie débr osobistych spefnione powinny zostaé ’rqcznie trzy przesianki: dobro osobiste musi istnieé, byé naruszone, a dziadanie takie musi byé bezprawne. Podkreélié przy tyrn naleiy, ie ocena, czy nastqpiio naruszenie dobra osobisfego, nie moie byé ciokonywana W oparciu o subiektywne odczucie osoby iqdajqcej ochrcmy prawnej, ale wytqcznie przy za stosowaniu kryteriow obiektywnych (zob. wyrok SN: dnia 26 paidzfernika 2001, V CKN 195/01, LEX 53107 oraz wyrok Sqdu Apelacyjnego w Biafymstoku z dniu 26 czerwca 1997r., {ACO 168/9?) OSA 1998/6/26). Zgodnie zasi z pogiqdem wyraionym w tezie wyroku Sqdu Najwyiszego z dnia 11 marca 1997 r. (Ill CK_N 33/97 OSN 1997/67/93 ,,0cena, czy nastqpifo naruszenfe dobm osobisrego, jakim jest stun uczué, godnoérf osobisto 1' nietykainofid cielesna (art. 24 k.c.), nfe moie byrf dokonywana wedfug miory indywidualnej wraifiwoéci zainteresowunego (ocena subiekzywna)". Powod wnidsé jedynie 0 zasqdzenie na swojq rzecz kwoty 50.000 24 tytutem zadoééuczynienia za doznanq, na skutek naruszenia jego débr osobistych, |<rzywcl<=,. Zatem dla uwzglqdnienia roszczefl powoda koniecznym byio wykazanie, ii doszio do naruszenia przez pozwanego jego débr osobistych  godnoéci, na skutek nie zapewnienia mu przez administracjq Zakiadu Karnego takich warunkow ed bywania kary, w kténgch zachowa ne byfoby jego ,,poczucie god noéci jako czfowieka i ni_e oba'wia’rby --- STRONA 4 --- sis; o swoje bezpieczefistwo”. lstotne jest, £2 celem uzyskania ochrony prawnej powinno to nastqpié przy braku dowodu zaoferowanego przez pozwanego wzruszajqcego domniemanie bezprawnosici dziafa nia pozwanego. Najistotniejszym zatem jest wykazanie, ii miaio miejsce naruszenie konkretnego dobra osobistego lub kilku takich débr, co w ocenie Sqdu w sprawie niniejszej nie miafo miejscaw zaknesie na jaki powoiuje sig powdd, Poza sporem pozostaje, ie powéd E byt osadzony w _ | w _, 1 w ustalonym wyiej okresie. Spor dotyczy natomiast tego. czy w okresie odbywania przez powoda kary pozbawienia wolnoéci w; . ...  , __ 1 zapewniono mu odpowiednie warunki odbywania kary pozbawienla wolnoéci. Strona pozwana nie potrafifa siq ustosunkowaé do zarzutu powoda, 2e‘ powéd w czasie pobytu w I _ ;' przebywai w ,,przeludnion'/ch” ceiach. Biorqc pod uwagq, is pozwany na to okoiicznoéé nie przedstawif iadnego dowodu, a takie uwzglgdniajqc powszechnie znany fakt — istnienia stahego od kiiku lat i znacznego przeludnienia zaldadéw karnych — oznaé trzeba, 2e takie powod odbywaf kare pozbawlenia wolnoéci w przeludnionych ceiach. . Co zaé do zarzutu niezapewnienia powodowi odpowiednich warunkéw sanftarnych i Maéciwego z uwagi na jego warunki osobiste miejsca osadzenia w ocenie Sqdu strona pozwana wykazaia, ii nie doszio w tym zalcresie do nieprawidiowoéci. Jak bowiem wynika 2 zeznafi éwiadkow: nie tylko pracownikow Zakfadu Karnego ale réwniei osob, ktore byfy w nim osadzone, kaida cela miafa tyle miejsc do spania itu osadzonych, odpowiedniq iloéfi stoiow i mebii do siedzenia._ Nie potwierdzif sio rowniei zarzut niewiaéciwego stanu sanitariatéw, gdyi éwiadkowie spojnie wskazali, it misy ustqpowe znajdowahy sis; w wydzielonych peinyrni écianami pomieszczeniach, zamykanymi drzwiami. Naieiy w tyro miejscy zauwaiyfi, ii nawet sam powod nie wskazywai, ii w spornym okresie zglaszai do administracji nieprawidlowoéci w _zakresie umeblowania iwarunkéw sanitarnych w cell. Jak wynika z jego przesmchania wszelkie jego apele do wychowawcéw dotyczyiy omieszczenia w kontakcie z okreélonq grupq oséb  osadzonymi ,,grypsujqcymi” i zwiqzanym z tym poczuciem zagroienia, co stanowiio przedmiot osqdu w innej sprawie wytoczonej 2 powodztwa jaka toczyda sig przed Sqdem Rejonowym w Stargardzie Szczecifiskim pod sygnaturq I C 604/09. Zatem w ocenie Sqdu brak je‘st podstaw do przyjqcia, ii poza niezapewnieniem osadzonym przestrzeni po 3m na kaidq osobe u pozwanego nie doszfo do zaistnienia pozostaiych faktow, na ktore powofuje sir; powod, tym bardziej ii jak wynika z przedfoionych kopii sprawozdafi 2 _inspekcji sanitarnych bedqcych dokumentami urzedowymi, niewiaéciwych warunkéw sanitarnych tak w zakresie moiliwoéci utrzymania higieny osobistej jak i dostqpu do Slwierzego powietrza oraz éwiada 1 \ \ 1 4 1 --- STRONA 5 --- nie stwierdzono. Zatem dyskomfort jaki odczuwai powod naleiy oceniaé jako jego subiektywny odbior svtuacji, w ktorej siq znafazi, nie zaé rzeczywiste pozbowienie go moiliwoéci zachowania higieny czy intymnoéci zaspokojenia potrzeb fizjologicznvch. Co zafi do faktu zgiaszania poczucia zagroienia w dniu 19 czerwca 2009 r. podczas rozmowy wstegpnej przy kolejnym przyjqciu do ,,, w Y1 Sqd zauwaia, ii okolicznoéé ta wynikajqca z dokumentacji nie ma o tyle decydujqcego znaczenia, gdyi w ramy postopowania okreélono na okres od 26 czenuca 2004 r. do 26 Iistopada 2006 r. Z Iicznych uregulowafi zarowno natury wewm;trznej iak i miqdzynarodowej wynika ohowiqzek wladzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w zakladach karnych godziwych i humanitarnych warunkow odbywania kary oozbawienia wolnoéci, nienaruszajqcych godnofici Iudzkiej. tqczy sig z tym wynikajqcy 2 art. 8 ust. I Konwencji nakaz poszanowania iycia prywatnego obywateii i ich prawa do intymnoéci, co w odniesieniu do osob osadzonych w zakiadach karnych oznacza obowiqzék zapewnienia takich warunkéw bytowych i sanitamych, w ktorych godnoéé ludzka i prawo do intymnoéci nie doznajq istotnego uszczerbku. Koniecznoéé respektowania powyiszych praw osob osadzonych znajduje odzwierciedlenie w judykaturze Europejskiego Trybunaiu Praw Cziowieka, ktory wieiokrotnie podkrefilai, ii odbywanie kaw pozbawienia wolnoéci w przeiudnionej celi, w niewiaéciwych warunkach sanitamych, 2 niewiaéciwq iloéciq ioiek itp. mote zostaé uznane za poniiajqce traktowania w rozumieniu art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowych Woinoéci.  Ztego wzgigdu rowniei na gruncie prawa poiskiego uzasadniony jest wniosek, fie odbywanie kary pozbawienia woinoéci w przeludnionych ceiach vmoie stanowié przejaw poniiajagcego traktowania, prowadzqcego do naruszenia godnoéci osob pozbawionych wolnoéci. Takie postgpowanie organow wiadzy pubiicznej moie uzasadniafi iqdanie zasqdzenia zadoééuczynienia na podstawie anz. 24 w zw. z art. 448 l<c., jako naruszajqce dobra osobiste skazanego, to jest godnoééi prawo do intymnoéci. Do wniosku takiego prowadzi takie fakt, ie odbywanie kary pozbawienia woinoéci w przeiudnionych celach narusza wymogi przewidziane w art. 110 § 2 k.k.w., kton; stanowi, is powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadajaca na skazanego, wynosi nie mniej nii 3 m Cele wyposaia siq w odpowiedni sprzqt kwaterunkowy zapewniajqcy skazanemu osobne rniejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopiyw powietrza i odpowiedniq do pony. roku temperaturg, wediug norm okresllonych dia pomieszczerfi mieszkainych, a takie oéwietienie odpowiednie do czytania iwykonywania pracy. Sqd wziqi pod uwagg, 2e ustawodawca przewidziaiw art. 248 k.k.w., ie w szczegolnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakiadu karnego lub aresztu --- STRONA 6 --- sileclczego mote umieécifi osadzonych, na czas okresilony, w warurikach, w ktorych powierzchnia w celi na jednq osobg wynosi mniej nii 3 m. O takim umiészczeniu naleiy bezzwiocznie powiadomié 5QdZiEgO penitencjarnego. _ Z przepisu tego wynika, ie moie dojéé do ograniczenia wielkoéci powierzchni celi na jednego skazanego poniiej 3 m jednakie moie to nastqpié w szczegélnie uzasadnionych wypad kach, okreélonych i przy zachowaniu tn/bu postqpowania wskazanego w tym przepisie oraz w przewidzianych w nim przepisach wykonawczych, jednakie jedynie na czas okreélony. Jak trafnie zauwaiyi Sad Najwyiszy w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 iutego 2007 roku (V CSK 43 1/06, LEX 255593) — przewidziany w art. 248 k.k.w. czas ograniczenia wielkoéci powierzchni celi przypadajqcej na jednego skazanego musi byé siciéle okreélom/i nie nacimiernie dfugi, chodzi bowiem 0 Wyjqtek od zasady, przewidziany jedynie w szczegoinych sytuacjach, co uzasadnfa wykiadniq zwqiajqcq tego przepisu. Sqd I instancji za prawdziwe uznai twierdzenia powoda, it osadzono go w ceiach, w ktorych powierzchnia ha jednego skazanego byia mniejsza nii 3 m ktérq przowiduje w art. 110 § 2 k.k.w. Jednoczeénie strona pozwana nie wykazafa, aby zostaiy speinione przesianki okreélone art. 248 k.k.w. uzasadniajqce czasowe ograniczenia wielkoéci powierzchni celi na jednego skazanego poniiej wskazanej wyiej powierzchni. Z tego wzgiqdu. nie moina uznaé, fie w stosunku do powoda byiy przestrzegane normy ocibywania kary pozbawienia wolnoéci okreélajqce wielkoéé powierzchni celi przypadajqcej na jednego skazanego. Oznacza to, is doszio do naruszenia prawa powoda do odhywania kary pozbawienia wolnoéci w humanitarnych warunkach, 3 tym samym do bezprawnego naruszenia jego dobr osobistych. Rozwaiyéjednak naieiy, czy okolicznoéé ta uzasadnia przyznanie powodowi zadoééuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Jak wskazano wyiej przepis ten jest niewqtpliwie zwiqzany 2 treéciq art. 24 kc., w ktérym zawarto podstawowq konstrukcjq cywilnoprawnej ochrony débr osobistych. Nie budzi tei wqtpliwoéci, 2e przesiankq odpowiedzialnosici przewidzianej w art. 24 I k.c. jest bezprawnoéé dziaiania sprawcy. Brak w art. 448 k.c. wyrainej wzmianki o winie jako koniecznej przesiance roszczenia pieniqinego mdgiby wiqc uzasadniaé stanowisko, prezentowane w iiteraturze, '2e bezprawnoéé naruszenia dobra osobistego jest koniecznq i wystarczajacq przesiankq tego roszczenia. Ten poglad nie znalazijed nak szerszej aprobaty w piémiennictwie. Wit;kszoéé autorow, wskazujqc na Iokate; art. 448 k.c., wéréd przepisow regulujqcych odpowiedzialnoéé z tytuiu czynéw niedozwolonych, ktére zasadq winny statuujq jako podstawowq przesiankq odpowiedziainoéci deliktowej (odpowiedzialnoéfi na zasadzie ryzyka albo tei na zasadach wspoiiycia spofecznego wystopuje tylko w wypadkach wyrainie wsigazanych w ustawie), opowiedziaia sis; za tym, ie art. 448 k.c. znajduje zastosowanie tylko w wypadku zawinionego naruszenla débur osobistych. Zwoiennicy --- STRONA 7 --- tego zapatrywania podnosza, 2e gdyby ustawodawca chciat, aby prz_estankq roszczefi przewidzianych w art. 448 kc. byla wytqcznie bezprawnoéé naruszenia dobra osohistego, to umieéciiby ten przepis w czosci ogéinej prawa cywiinego (w obrqbie art. 24 k.c.). Tymczasem w art. 2'4 k.c. jest odesfanie do ,,zasad przewidzianych w Itodeksie”. Powyiszy poglad podziela takie Sad orzekajqcv w niniejszej sprawie — z tym zastrzeieniem, 2e o tym, jaka zasada odpowiedzialnoéci warunkuje moiliwoéfi dochodzenia roszczenia przewidzianego w art. 448 k.c., decydowaé powinien przepis szczegoiny regulujacy w da nym przypad ku odpowiedzialnosé odszkodowawczq. Powodztwo dotyczqce Sadu Rejonowego oparte jest zatem o treéé art. 417 § 1 k.c. Zgodnie z dyspozycja powyiszego przepisu za szkodq wyrzadzonq przez niezgodne 2 prawem dziatanie Iub zaniechanie przy wykonywaniu wfadzy publicznej ponosi odpowiedzialnoéé Skarh Paristwa lub jednostka samorzadu terytorialnego lub inna osoha prawna wykonujqca to wiadzq z mocy prawa. Powodowi nie zapewniono odpowiednich warunkow odbywania kary pozbawienia wolnosci, naruszajac w szczegolnoéci normy reguiujace wieikosé powierzchni mieszkainej przypadajacej na jednego skaza nego okreslone w art. 110 § 2 k.l<.w. Jak wskazano zaé wyiej  normy te ustanowiono zostaiy celem realizacji przysiugujacej kaidej osobie pozbawionej woinoéci prawa do traktowania w sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzone} godnoéci cziowieka. Funkcjonariusze Pafistwa Polskiego nie przestrzegajqc powyiszych norm w sposéb bezprawny dopuécity siq naruszenia godnosci osobistej powoda chronionej zarowno przez. art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i art. 10 ust. 1 Migdzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Pubiicznych z dnia 19 grudnia 1966 roku oraz art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowych Woinosci z dnia 4 grudnia 1950 roku. Konkiudujac przyjqé naleiy, fie doszio do naruszenia dob osobistych powoda przy wykonywaniu czynnosici z zakresu sprawowania wtadzy publicznej, co rodzi odpowiedzialnoéé odszkodowawcza Skarbu Pafistwa. Z tego wzglgdu Sad Rejonowy ustalii, ii co do zasady powodowi mote przysiugiwaf: roszczenie o zadoééuczynienie pienigine na podstawie przywotanego wyiej art. 448 k.c. W ocenie Sadu w niniejszej sprawie jakkoiwiek doszio do naruszenia dobr osobistych powoda, to iednak charakter naruszonego dobra istopierfi naruszenia nie uzasaclniaja przyznania mu zadoééuczynienia pieniginogo. Poclkreslié trzeba, 2e powod bqdqc skazany na karq pozbawienia wolnoéci powinien [iczyé sig 2 dolegliwoéciami i ograniczeniami, ktore zwiazane sq z wykonywaniem kary pozbawienia (tok wyrok Sqdu Nojwyiszego z dnia 2 paidzierniko 2007 roku, H CSK 269/07, Monitor Prowniczy 2 2007 r., nr 21}. Jest inamienne, ie..sam powod dopiero po kilku latach od zakoficzenia pobytu w Za ktadzie Karnym w Stargardzie Szczecirfiskim uznai, to jego godnofié osobista doznata uszczerbku na skutek niezapewnieniamu odpowiedniej powierzchni mioszkalaej w celi. --- STRONA 8 --- Wczeéniej ~— w szczegolnoéci podczas osadzenia w  _ = w . w I  powdd nie wnosif w tej mierze iadnych skarg, a przynajmniej powdd tego nie wykazai. Okolicznofici te wskazuja ria to, ie naruszenie dobr osobistych powoda miato charakter minimalrw i nie byio zbytnio przez niego odczowane. _ Z tych wzgIedow Sad I instancji uznai, 2e nie jest celowe przyznawanie powodowi jakiejkolwiek sumy pienieinej tytuiem zadoééuczynienia za naruszenie jego dobr osobistych. Od powyiszego wyroku apelacje zioiyi powod zarzucajac mu: 1. obraze prawa materialnego w postaci art. 448 kc poprzez nieuzasadnione przyjecie, ii charakter naruszonych débr osobistytzh powoda, jak i stopieri tych naruszefi, nie uzasadniaja, zasqdzenia na jego rzecz zadoséuczynienia pienieinego, 2. obraze przepisu postqpowania w postaci art. 233 § 1 kpc poprzez dowolne przyjecie, ii jedynym irodiem naruszenia dolor osobistych powoda podczas pobytu w pozwanym Zaktadzie Karnym byio tzw atitmeludnienie" cel, a w konsekwencji — ii w zakresie warunkéw panujacych w celach, w ktdrvc_h osadzano powoda oraz obowiazku zapewnienia mu»bezp_ieczer'mwa, w pozwanym Zakiadzie Karnym nie doszio do iadnych uchybiefi. j Majac na uwadze powyésze przyczyny odwoiawcze wniosi o zmiane zaskarionego wyroku poprzez zasadzenie od pozwanego I w. ' " " na rzecz powoda kwotv 50.000 zt tytutem zadoééuczynienia za krzywde doznana w czasie odbywania tymczasowego aresztowania, a nastepnie kary pozbawienia wolnoéci ewentualnie uchylenie zaskarionego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sqdowi I instancji oraz o zasadzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztow postepowania za II instancje, w tym kosztdw zastepstwa adwokackiego, wedtug norm przepisanych, W uzasadnieniu apelacji skaréacy wskazat ii Sad I instancji dokonai dowolnej oceny dowodéw, co w okoiicznoécia ch sprawy znalazio przefoienie rowniei na rozstrzygniecie w zakresie, w ktérym iadanie pozwu uznano za uzasadnione. Sad Rejonowy, na gruncie zebranego matoriatu dowodowogo, nie wvwiodt w sposob oczywisty i logiczny wynikajacych 2 tych dowodow wniosltdw. Zdaniem skariacego pomimo ustalenia przeludnienia stanowisku Sadu I instancji 0 braku wpiywu tej okoiicznosci na powoda nie jest zasadne. Nie jest moiliwe bowiem, by uchylone okno w 21metrowej celi, obsadzonej dziewiecioma dorosiymi osobami, ktore z gorqcej kapieli korzystaja raz w tygodniu, oraz kratka wentylacyjna w toaiecie stanowiiy wystarczajaca dia zapewnienia éwieiego powietrza wentyiacje. Warunki panujace w ,,prze|udnionej" ceii daiece wykraczaja poza normaine dolegliwoéci wynikajace 2 odbywania kary pozbawienia wolnoéci.  --- STRONA 9 --- Zdaniem skariqcego zasadne jest podnoszone przez I poczucie zagroienia, ktore, w zwiazku ze zdarzeniem polegajacym na uiyciu wobec niego przemocy przez wspohvieiniow, towarzyszwo mu do kofica pobytu w pozwanym Zakiadzie Karnym. Osadzeni, ktdrzy popadli w konfliict z czionkami podkulturv wieziennej, a to w przedmiotowej sprawle, w stosunku do I ‘ ' ' ' . , naraieni sq na przemoc ze strony Innych wspotwieinlow. Tym samym wia rygodne so twierdzenia powoda, vii bi/I szykanowany przez wspdiwieiniow. Nie sposob zgodzifi sie ze stanowiskiern, ii w takioh okolicznoéciach poczucie zagroienia u powoda miaio charakter jedynie subiektywny. : sygnalizowai poczucie zagroienia, zapisaf sie w tym celu rowniei na spotkanie z dyrektorem zakiadu karnego, ktore jednak sig nie odbyfo. Powéd ialii sie odwiedzajacym go osobom oraz znajo mym przebywajacym w irmych zakiadach karnych na fa kt ziego traktowania go przez innych osadzonych. Okolicznosé, ii kwestii tej nie poruszal wérod wspoiosadzonych jest zrozumiaia. Skarienie sie w tej sytuacji wspoiwiefiniom spotegowaioby nIewIa§ciwe zachowania wspdfosadzo nych wzgiedem powoda. Skariacy podaje, 2e w orzecznictwie podkresla sie, ii istotne sq Inne niepoiadane nastepstwa uprzeiudnienia ceI, chociaiby w postaci braku moiliwosci uzyskania poiadanej resocjalizacji stanowi irodio konfiiktow pomiedzy pogbawionymi wolnoici pozbawia ich Intymnoéci mote rowniei negatywnie oddzialywafi na stan zdrowia. Ocena stopnia dolegliwoéci zwiazanej z przeludnieniem uwzglednieé musi ewentualna I<umuIacje takie Innych ozynnikow wpdywajacych na warunki pozbawienia wolnoéci, jak tei I to, fie osoba osadzona musi liozyé sfe z ograniczeniami i dolegiiwosciami wykonywania tego rodzaju kary, ktore jednak nie mogq byé wieksze nii to wynika 2 koniecznej izolacji utoionej wediug zasad przewidzianych przepisami jpor. wyrok SA w Kotowfcach z 22.05.2009 .I'., sygn. mo: 284/09). Wobec powyiszego, 20'miesieczny pobyt ‘ a w I _ w ' ‘ " I, poza ,,naturalnymi" i poiadanymi dolegliwoéciami zwiazanymi z wykomjwaniem kary pozbawienia wolnoéci Ia wczeéniej tymczasowego aresztowania) stanowif nie tyllco naruszenie godnosci osobistej powoda, ale rowniei naruszenie jednego z najwainiejszych i podiegajacych szczegolnej ochronie dobr osobistych, jakim jest zdrowie (w tym przypadku zarowno psychiczne, jak i fizyczne ~— samookaleczeniaj. D wplywie opisanych rprzez powoda sytuacji na jego stan emocjonalny w sposdb oczywisty swiadcza dokonywane przez niego samookaleczenia. Powod zreszta wskazywai, ii byty one skutkiem poczucia zagroienia I braku odpowiedniej reakcji ze strony administracji zakiadu karnego. Ponadto, rowniei fakt, ii w dhiu 19 czerwca 2009 r., jut podczas rozmowy wstepnej pray kolejnym przyjeciu do e w ' ' ' 1, powdd --- STRONA 10 --- zgtaszai fakt poczucla zagroienia, nie pozostawia watpiiwoéci co do tego, it naruszenie jego dobr osobistych nie miaio charakteru mInImaInego,jak wskazano w uzasadnieniu zaskarionego wyroku. Skariacy wskazal takie, ie moiliwoéé zasadzenia zadoééuczynienia za naruszenie ddbr osobistych zostaia wprowadzona do tego przepisu nowelizacja dokona na przez art. I ust. 20 ustawy z dnia 23 sierpnia 1996 I‘. o zmianie ustawy Kodeks cywilny. Intencja projektodawcéw nie byio jednakie wprowadzenie arbitralnosci w tym zakresie, a ustanowienie przepisu, zgodnie z ktorym w razie speiniehia przesianek, od ktorych zaleiy przyznanie zadoééuozynienia pienieinego, ‘sad zasqdzaiby je na rzecz pokrzywdzonego. Przyjeta na gruncie polskiego prawa cywilnego zasada ochrony ddbr osobistych sprawia, ie wiekszosé doktryny — mlmo, ii potwierdza fakultatywnoéo zasadzenia  zwrot jezykowy ,;sad moie przyznaé” interpretuje w sposob bliski znacieniowo zwrotowi ,,sed zasadza” (por. wyrok TK z 07.02.2005 r., sygn. 8K 49/03). Sad Okregowy zwaiyi, co nastepuje: Apeiacja okazaia sie czeéciowo zasadna doprowadzajac do zmiany zaska rionego orzeczenia. Naleiy na wstepie zaznaczyfi, ie ustaienia i rozwaiania Sadu I instancji so  zdaniem Sadu Okregowego  w przewaiajacej mierze prawidiowe. Mianowicie Sad meriti stusznie uznai, it co do zasady doszio do naruszenia ddbr osobistych Roberta Lebiedziewicza w czasie jego osadzenia w ,‘ w r . ' wiatach 2004  2005 r. i fie ten fakt umoiliwit powodowi dochodaenie roszczed odszkodowawczych od Skarbu Parfistwa. Przyczyny takiego naruszenia Sad I instancji dopatrzyt sie w fakcie odbywania kary pozhawienia wolnosci w przeludnionej celi, w ktorej powod byi osadzony. W sposob prawidiowy Sad I instancji oddzielii tei sama moiliwoéé dochodzenta roszczenia od subiektywnych odczué powoda co do warunkow jego osadzenia. Kierujac sie tym rozumowaniem Sad meriti uznai, ie warunki te nie byly na tyie trudne by wyptacaé skazanernu jakiekoiwiek odszkodowanie, gdyi roszczenie takie zgiosit po upiywie wielu Iat od osadzenia, a ponadto winien b\/I sie Iiczyé z dolegliwoéciami, jakie niesie kara pozbawienia wolnoéci. Stwierdzié naleiy, fie roszczenie powoda opieraio sie na dwoch gfownych podstawach faktycznych, na ktore powoiai sie zarowno w ztoionym epozwie jak iw apeiacji, a mianowicie — kwestii przebywania w przeludnionej celi i niezachowania przez zaktad kamy warunkow sanitarnyoh oraz poczucia zagroienia ze strony innych osadzonyoh w celi czionkéw podkultury wieziennej, 1 ktorych strony pozwa ny doznat przemocy. Zdaniem Sadu Okregowego, Sad I instancji w sposob peiny I prawidIowy odniosi sie do zagadnienia uciailiwoéci przebywania powoda w przeludnionej celi wskazujac, ie na gruncie prawa --- STRONA 11 --- polskiego uzasadniony jest wniosek, ii odbywanie kary pozbawienia wolno§ci W przeludnionych celach mote stanowié przejaw poniiajacego traktowania, prowadzqcego do naruszenia godnosci osob pozbawionych wolnoscl. Takie postepowanie organow wtadzy publicznej moie uzasadniaé iqdanie zasadzenia zadoééuczynienia na podstawie art. 24 w zw. Z art. 448 kc., jako naruszajace dobra osobiste skazanego, to jest godnoséi prawo do intymnoéci. Do wniosku taklego prowadzi takie fakt, 2e odbywanie kary pozbawienla wolnoéci w przeiudnionych celach narusza wymogi przewidziane w art. 110 § 2 k.|<.w., ktory stariowi, ie powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadajaca na skazanego, wynosi nie mniej nit 3 m. Nie jest sporne w sprawie, it pozwany nie sprostat temu wymogowi i ustalenia Sadu Rejonowego w tyrn zakresie sq prawidiowe. Sad I instancji jednak  czyniac rozwaiania w zakresie przemocy fizycznej, jakiej powod doznawaf ze strony wspolosadzonych w zwiazku z osaclzeniem w przepelnionej celi  poprzestai na stwierdzeniu, I2 kwestia ta zajat sie wczesniej Sad Rejonowy w zwiazku z postepowaniem o odszkodowanie uwytoczonym przez powoda w sprawie I C 604/09 przed Sadem Rejonowym w Sta rgardzie Szczeciriskim. W ocenie Sadu Okregowego, takie sta nowisko Sadu I instancji nie znajduje oparcia w stanie faktycznyrn sprawy I C 604/09, gdyi  jak wynika 2 akt tej sprawy  przedmiotem rozwaiafi Sadu w tym postepowaniu hyio osadzenie w pozwanvm 1 ' ' u ,  w innym okresie, tj. w 2009 roku i zwiqzane z tvm roszczenie powoda 0 naruszenia dobr osobistych.Analiza akt tej sprawy wskazuje, ie w swoich rozwaianiach Sad Rejonowy jedynie na marginesie odniosi sie do okolicznoéci zwiazanych z uprzednim osadzeniem powoda w I w.’ _ .__ F ' ' ' | w okresie od 2004 do 2006 r. To nie zwalniaio zatem Sadu meriti rozpoznajacego niniejsza sprawe od poczynienia wiasnych ustalefi W tej kwestii oraz do odniesienia sie do tych okolicznoéci, jako stanowiao/ch podstawe faktyczna dochodzonego przez powoda roszczenia. Jak wynika z treéci akt przedmiotowej sprawy oraz wprost z uzasadnienia, Sad I instancji uznaf, ie w 2004  2006 r. dochodzito wzgledem osadzonego do aktow przemocy ze strony wspoiosadzonych, czego nie przerwato przeniesienie powoda do innej celi. gdzie osadzeni byii koledzy jego wczeéniejszych przesladowcow. Bliiej jednak Sad Rejonowy nie zajat sie skutkami, jakie takie dziaiania innych osob osadzonych w przeiudnionej celi, mogiy mieé na I a ta kwestia pozostawaia w bezpoérednirn zwiazku przyczynowym ze stwierdzonyrn przeludnieniem, a co za tym idzie z naruszeniem w efekcie dobrosobistych osadzonego. Siusznie wiec podnidsi skariqcy w apeiacji, it Sad I instancji dokonai w Wm zakresie biednych ustaleri faktyczni/ch, w szczegolnoéci uznat, ie kwestia ta byia przedmiotem badania innego Sadu w odrebnvm postepowaniu, 2 czym nie sposob sie zgodzié. . --- STRONA 12 --- W zwiazku z powyiszym uznaé naieiaio, ie doszio do naruszenia dobr osobistych powoda takie na sI<uteI<_ umieszczenia go w celi z osobami naleiacymi do podkuItury przestepczej tzn. ,,grypsujacych”, z ktdrymi osadzony byi skonfliktowany. Co prawda Za kiad Ka my podjai srodki, ktore miaiy przeciwdziaiafi stosowaniu przemocy wobec skazanego, jednak na tie reaiiow ninlejszej sprawy, zwtaszcza zgtaszania przez powoda poczucia zagroienia wtadzom Zakiadu, _a ta kie odwiedzajacym go rodzinie i plzyjaclolom nie sposéb uznaé, ii srodki te byIy w peini skuteczne, eliminujace permanentne poczucie zagroienia osadzonego. W oparciu o powyisze okoiicznosci, naleiaio uznaé, ie skazanemu przysiugiwaio skuteczne roszczenie wzgiqdem ‘ a — w 0 zadoséuczynienie za naruszenie jego dobr osobistych. ' Wysokosrf doznanej szkody nie byia jednak, zdaniem Sadu Okregowego na tyle znaczna, ie uzasadnIaIa zasadzenie dochodzcmego roszczenia powoda w caiosci. W szczegolnosci Sad odwolawczy wziai pod uwage, podobnie jak Sad Rejonowy fakt, ii ze zgioszeniem roszczenia, wiaiacego sie pizeciei z poczuciem krzvwdy I niesprawiedliwosci powéd zwlekai ponad 4 Iata, co znacznie zniweiowaio zasadnoéé jego twierdzefi o rozmlane doznanej kizywdy. Ponadto Sad odwoiawczy uwzgiednii takie fakt, fie wtadze Zakiadu Karnego po doznaniu przez powoda przemocy ze stro ny wspoiosadzoiwch, usi’rowaIy podjaé dziaiania zapobiegajace stosowaniu wober: osadzonego dalszej przemocy, choé nie p!’Z'~,I’I'1IOSI\/ one oczekiwanego przez _ . rezultatu. Wreszcie naleiy wskazaé, ize rozmiar doznanej przez powoda krzvwdy nie mogi byé tak znaczny  jak to twierdzi I ' ‘ ' w swoich pismach  skoro po skazaniu go za kolejne przestepstwo wrecz domagaf sie ponownego sadzenia w _ w I | argumentujac, ie jest to jui dobrze mu znano érodowisko. Na tym tle nie moina uznaé, by kwota 50000.00 zi byte kwota uzasadniajaca zadoétuczynienie za doznane przez osadzonego naruszenie jego dolor osobistych. W ocenie Sadu odwolawczego wystarczajaca z tego tytuiu bedzie kwota 2000,00 zi jako w petni rekompensujaca doznana przez osadzonego szkode, wynikajaca z faktu przebywa nia w przeludnionej celi, w ktorej b\/I osadzony oraz poczutia zagroienia spowodowanego przebywaniem w jednej celi Z grypsujacymi wspéiosadzonymi. Tak argumentujqc, Sad Okregowy w oparciu 0 treéé przepisu z art. 386 § 1 I<.|d.t. zmienii zaskariony wyrok w czesci dotyczacej zasadnosci roszczenia powoda zadoséuczynienia do kwotv 2.000,00 zi, oddalajac apelacje w pozostaiym zakresiejako bezzasadna (art. 385 kc). A _ Sad odwotawczy odstapit od obwiazania powoda icosztami postepowania apelacyjnego w zakresie w jakim byt on strona przegrywajaca apelacje co do kwoty 48000.00 zI biorqc pod uwage --- STRONA 13 ---  \ A odszkodowawczy charakter roszczenia I fakt, ii powod jest obecnie osadzony w Zakiadzie Karnym I nie osiaga dochodow (art. 102 kpc). . _=1.'rw._ __..|\if . ___, _ I“ | '  . I ,= _r_. ':< Tpt!‘ '=1"! " ' ‘F ’3 .4*.'~ » ' ' ' =1? F . ._ '_{u,!‘\,,\...»~'  .  . . " I. E\'e?3.r'§zr5<1~= "¥‘~’"“‘ . J‘  I ._I=_ 1 ‘ fit .‘. . .  I.. J , .. .;;." 11;.",. . ». " , 1 ‘ "», . J uh rt V»........» 5. \ ‘J, ‘s>,~‘7 ."I" '11 \: Jr” ..,.:n _, gm aw‘ ry '“lhl'§l>Q|;'fJ ‘