Postanowienie I c 547/12 3 2 zl

--- STRONA 1 --- Sygn akt I c 547/12 3 2 zl @4390; W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 Iistopada 2013 r. Sad Okregowy w Koszalinie I Wydziai Cyvvilny w sk%adzie nastepujqcymz Przewodniczacy: SSO Piotr Walenciak Protokolant: sekr. sqd. Jacek Zega po rozpoznaniu w dniu 25 Iistopada 2013 r. w Koszalinie na rozprawie sprawy z powédztwa W.R. i E.R. przec|wko Towarzystwu Ubezpieczefi (...) S.A. w W. 0 zadoééuczynienie zasqdza od pozwanego Towarzystwa Ubezpieczerfi (...) S.A w W. na rzecz powédki W.R. kwote 20.000, 2+ (dwadzieécia tysiecy z%otych) wraz z odsetkami w wysokoéci ustawowej za okres od dnia 30 Iistopada 2013 r. do dnia zap+aty; w poz0sta%ej czeéci powédztwo W.R. oddala; zasqdza od pozwanego Towarzystwa Ubezpieczefi (...) S.A w W. na rzecz powoda E.R. kwote 20.000, z’: (dwadzieécia tysiecy z%otych) wraz z odsetkami W wysokoéci ustawowej za okres od dnia 30 Iistopada 2013 r. do dnia zap+aty; w pozosta+ej czeéci powédztwo E.R. oddala; nie obciqza powodéw kosztami zastepstwa procesowego strony pozwanej; nakazuje pobraé na rzecz Skarbu Palfistwa — Sqdu Okregowego w Koszalinie tytu%em zwrotu wydatkéw sqdowych:  od powodéw W.R. i E.R. po 270,27 2% (dwieécie siedemdziesiqt z+otych 27/100)  od pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeh (...) S.A w W. 180,18 2% (sto osiemdziesiqt z%otych ‘I8/100) nakazuje pobraé od pozwanego Towarzystwa Ubezpieczerfi (...) S.A w W. na rzecz Skarbu Parfistwa — Sqdu Okregowego w Koszalinie kwote 1.400, z% (tysiqc czterysta ziotych) tytulrem op+aty sqdowej od uwzglednionych roszczefi pozwu, od uiszczenia ktérych powodowie byli zwolnieni. Sygn akt: I C 547/12 1 --- STRONA 2 --- UZASADNIENIE Powodowie W.R. i E.R. 2%o2y|i pozew przeciwko (...) Towarzystwu Ubezpieczeri Spo%ce Akcyjnej 2 siedziba w W. 0 zap%ata, w tym kwoty 40.000 2% na rzecz kazdego z nich wraz 2 ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 20.000 2% od dnia 20 kwietnia 2012r. do dnia zap%aty oraz od kwoty 20.000 2% od dnia nastapujacego po 30tym dniu od dnia doraczenia pozwanej pozvvu 2 tytu%u naruszenia dobr osobistyoh w zwiazku ze émiercia corki B.O. oraz kwoty 40.000 2% na rzecz kazdego 2 nich wraz 2 ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 20.000 2% od dnia 3 kwietnia 2012r. do dnia zap%aty oraz od kwoty 20.000 2% od dnia nastapujaoego po 30tym dniu od dnia doraczenia pozwanej pozwu 2 tytu%u naruszenia dobr osobistyoh w zwiazku ze émiercia syna A.R., a tak2e zasadzenie na ich rzecz kosztow postapowania, w tym kosztow zastapstwa procesowego w wysokoéci 7.200 2%. W uzasadnieniu podaii, 2e 25 lipoa 2001r. mia% miejsce wypadek komunikacyjny, w ktorym zginali oorka i syn powodow. W dniu 19 marca 2012r. powodowie wezwali pozwanego do zap%aty kwot 2 tytu%u zadoééuozynienia, jednakze ten odmowi% zap%aty. Powodowie wskazali, 2e wskutek émieroi B.O. iA.R. dosz%o do naruszenia ich dobr osobistyoh w postaci prawa do niezakioconego zycia rodzinnego, obejmujacego szeroko rozumiane wiazi pomiadzy c2%onkami rodziny, w tym prawo do 2ycia w pe%nej rodzinie, prawo do uzyskiwania pomocy i oparcia w rodzinie. Dodali, 2e rodzina powodow by%a zgrana i bardzo emocjonalnie zwiazana. Smieré dwojki dzieci by%a dla powodow ogromna tragedia i niepowetowana strata, 2 jaka nie pogodza sia do koifica Zyoia. Zawsze mogli oni liczyé na pomoc i wsparcie B.O. iA.R. ich émieré znaczaco wp%yna%a na sytuacja rodziny powodow, ktora nie by%a w stanie normalnie funkcjonowaé, oodziennie towarzyszyiy jej bol i cierpienie. O nasileniu cierpieifi zwiazanyoh ze émiercia dzieci mo2e éwiadozyé ohooby okolicznoéé, 2e powodowie przez diugi czas leczyli sia farmakoiogicznie i korzystali 2e wsparcia lekarza rodzinnego. Od dnia wypadku powodowie znaoznie podupadli na zdrowiu. Termin naliozenia odsetek od kwoty zadoéouczynienia powodowie uzasadnili tym, 2e dnia 19 kwietnia 2012r. i 2 kwietnia 2012r. pozwana wydaia korfioowe deoyzje odmowne w stosunku do 2g%oszonyoh roszczerfi (k. 27). W odpowiedzi na pozew, pozwany (...) Towarzystwo Ubezpieczeifi Spoika Akcyjna 2 siedziba w W., wniés% o oddalenie powodztwa oraz zasadzenie solidarnie od powodow kosztow prooesu. W pien/vszej kolejnoéoi poda%, 2e obeonie legitymacja bierna w prooesie przysiuguje Towarzystwu Ubezpieczerfi (...) Spo%oe Akcyjnej w W., albowiem 28 grudnia 2012r. nastapi%o formalne przeniesienie oa%ego majatku spo%ki (...) Towarzystwa Ubezpieozerfi Spo%ki Akcyjnej z siedziba w W. na rzecz Towarzystwa Ubezpieczerfi (...) Spo%ki Akcyjnej w W.. Odnoszac sia zadania powodow, poda%, 2e brak jest podstaw prawnych do Zadania zap%aty zadoééuczynienia za émieré osob najblizszyoh co do zdarzerfi majacyoh miejsce przed data 3 sierpnia 2008r., gdy2 dopiero w tym w%aénie dniu ws2ed% w Zyoie przepis art. 446 §4 k.o. Rowniez niezasadnym jest domaganie sia zap%aty od pozwanego na podstawie art. 448 k.o. w 2w. z art. 24 §1 k.o., albowiem podstawa odpowiedzialnoéoi ubezpieozyoiela stanowi art. 34 ustawy 0 ubezpieczeniach obowiazkowych, ktory w sposob jednoznaozny konkretyzuje, naruszenie jakioh dobr osobistyoh podlega kompensacie w ramach obowiazkowego 2 --- STRONA 3 --- ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdow mechanioznych, a mianowicie sa nimi zdrowie i Zyoie. W szczegolnoéci przepis ten nie dotyozy przen/vania ogolnej wiazi rodzinnej pomiadzy tragioznie zmar%ym a jego rodzicami. Pozwany podnios% takze zarzut przedawnienia roszczenia powodow, powo%ujao sia na art. 819 §3 k.o. oraz art. 442‘ §1 k.o., czyli na trzyletni termin przedawnienia. Z daleko posuniotej ostroznoéci prooesowej pozwany zakwestionowai rownie2 wysokoéé zadanego zadoééuczynienia. W tym zakresie stwierdzili, 2e powodowie nie wykazali, aby tragiozna émieré ich syna i corki doprowadzi%a do jakiohkolwiek psychopatologioznych nastapstw w sferze ich psychiki bad2 innych niekorzystnych konsekwenoji zdrowotnych, utrudniajaoych powodom prawid%owe funkojonowanie w realiaoh 2yoia oodziennego, w tym przyk%adowo w zakresie mo2Iiwoéoi kontynuowania pracy lub rzetelnego wykonwvania innych biezacych obowiazkow domowych. Za%ao2ona dokumentacja medyczne dotyozy wy%aoznie prooesu leozenia ich schorzeifi wewnatrz — ustrojowyoh, ktore wiaza sio 2 podesz%ym wiekiem powodow, a nie bezpoérednimi nastapstwami przebytej przez nich, po zgodnie dzieci, traumy. Pozwany 2akwestionowa% rownie2 terminy naliczania odsetek ustawowych oraz wysokoéé zadanyoh kosztow zastapstwa procesowego (k. 132140). Sad usta|i%, co nastepuje: W dniu 25 lipoa 2001r. na skrzyzowaniu drog G. — B. i K. — B., gm. K., woj. (...), prowadzaoy samoohod osobowy marki O. o nr. rej. (...), narus2y% przepisy i zasady bezpieczefistwa obowiazujaoe W ruchu drogowym w ten sposob, 2e wykonujac manewr skratu w lewo, nie zaohowai nale2ytej ostroznoéci i niew%aéoiwie observvowa% sytuaoja panujaca na jezdni, w wyniku ozego 2ajecha% droga doprowadzajac w ten sposob do zderzenia 2 jadacym prawid%owe z naprzeciwka pojazdem marki O. o nr. rej. (...), ktorego kierowca A.R. ponios% émieré na miejscu zdarzenia, pasazerka B.O. 2mar%a po przewiezieniu jej do szpitala. Sprawca wypadku 2osta% skazany za pope%nienie przestapstwa z art. 177 §1 i 2 k.k. wyrokiem Sadu Rejonowego w Kluczborku 2 23 styoznia 2002r. (sygn. akt ll K 548/01). dowod: kserokopia wyroku Sadu Rejonowego W K/uczborku 2 23 stycznia 2002r. k. 1213 Pojazd sprawoy zdarzenia na dzieifi 25 lipca 2001 r. posiadai ochrona ubezpieczeniowa w (...) Towarzystwo Ubezpieozerfi Spo%ka Akcyjna 2 siedziba w W. W dniu 28 grudnia 2012r. nastapiio formaine przeniesienie oa%ego majatku spoiki (...) Towarzystwa Ubezpieozeh Spo%ki Akcyjnej z siedziba w W. na rzecz Towarzystwa Ubezpieozeifi (...) Spo%ki Akcyjnej w W. bezsporne B.O. i A.R. byli dzieémi powodow. Oboje mieszkali na (...) ze swoimi rodzinami. B.O. mieszka%a 2 rodzina w N. A.R. ze swoja rodzina mies2ka% w T. D2ie|i%a ich odlegioéo oko%o 20 km. B. by%a najstarsza ich corka. By%a dzieckiem planowanym. Zanim wyprowadziia sia na (...) pracowa%a w K., jako kontroler. Poznaia tu swojego maza, 3 --- STRONA 4 --- ktory by% 2o%nier2em zawodowym 2e (...). Pobrali sie, gdy mia%a oko%o 21 lat. Zamieszkali W R., urod2i%o im sie dWoje dzieci — dWie corki. Powodowie pomagali im, opiekowali sie Wnukami. Oko%o 1983 roku przeprowadziii sie na (...). B.O. pr2yje2d2a%a do rodzioow. By% ozas, 2e samolotem pr2y|atyWa%a 2 mezem, razdWa razy W roku. Pr2yje2d2a|i roWnie2 ca%a rodzina na Wigilie Iub na Wielkanoo, albo W Iipcu na Wakacje. B.O. s2anoWa%a rod2icoW, by%a spokojna, s%u2aoa pomoca. PoWodoWie i corka dzWoni|i do siebie czesto. A. by% upragnionym synem poWodc'>W. Pos2ed% do s2ko%y 2aWodoWej na stolarza. Dosta% propozycje pracy W M. Pojechai do pracy W Kopalni (...). Mia% oko%o 21 lat. Tam po2na% swoja 2one, ktora mieszkaia W N. Urod2i%y im sie dWoje dzieci — syn i corka. Powod ozesto je2d2i% do dzieci na (...). Jak nas2%a go ochota to Wsiada% W pociag i jeoha%. Najpiervv 2aje2d2a% do corki B., bo ona 2aWs2e W domu by%a. Rodzenstwo zawsze k%c'>ci%o sie u kogo bedzie tata. Powodka mniej je2d2i%a do dzieci, ni2 jej ma2. Ma chore staWy i podozas podro2y nogi jej puch%y. Mimo to utr2ymyWa%a sta%y 2 dzieémi kontakt telefoniczny. Syn A. by% iubiany, ka2demu pomaga%. By% bardziej energiozny ni2 B. Przed Wypadkiem, dzieci poWodoW przyjeohali na pogrzeb 7 — letniej Wnuozki poWodoW. Zanim Wyjeohali, ca%a rodzina pojeohali na jagody do R. Powodka W%o2y%a jagody W s%oiki, ktore B. iA. Wzieli ze soba. W drodze powrotnej do domu, zgineli W Wypadku samochodowym. dowod: kserokopie aktow urodzenia i zgonow k. 1416; zeznania swiadka E/2'b/ety Wyn/vas k. 172174; przes/uchanie stron: powoda k. 174177 i powodki k. 177179 Powodka W.R., urod2i%a sie (...) roku, ma 75 lat. Jest me2atka, mieszka W K., ma troje dzieci, dWoje 2gine%o W Wypadku W 2001 roku. Ma Wyks2ta%cenie podstawowe, obecnie jest na emeryturze. WychoWyWa%a sie W rodzinie biologioznej, ma dwooh braci, 2 rodzicami 2aWs2e mia%a dobre relaoje. Za maz Wys2%a, gdy mia%a 18 lat, urod2i%a siedmioro dzieci, dWoje dzieci zmario Wkrotce po porodzie. Przed zawaroiem ma%2enstWa pracoWa%a przez oko%o 2 lata — jako sprzataczka. W ma%2enstWie dobrze sie uk%ada%o, W bie2acym roku obchod2i%a 57 rocznice ma%2enstWa. Utrzymuje bliskie relaoje 2 doros%ymi dzieémi i ich rodzinami. ma piecioro Wnuozat. W K. mieszka syn K. (lat 49) i oorka E. (lat 44). Najstarsza oorka L. (54 lata) mieszka W N. Nigdy nie mia%a konfliktow 2 prawem. Nie nadu2yWa%a alkoholu. Choruje na zwyrodnienie staWoW, nadoisnienie tetnioze, W 2011 roku pr2eby%a epizod udaru mozgu  przez 7 dni by%a leczona W oddziale neurologioznym. O Wypadku doWied2ia%a sie telefonicznie od corki E. Po telefonie 2as%ab%a. W okresie pogrzebu i po pogrzebie pr2yjmoWa%a 2io%oWe leki uspokajajace. By%a bardzo 2a%amana, ale musia%a opiekowaé sie, pomagaé corce E. i Wnuozce K., ktore by%y poszkodowane W tym samym Wypadku. GotoWa%a im, pra%a, robi%a zakupy, razem 2 mezem Wo2i%a oorke do lekarza. Du2o p%aka%a, ale musia%a sobie radzié, ponieWa2 by%a potrzebna. Nadal na Wspomnienie smierci dzieci p%ao2e. Pomaga jej, gdy sie Wygada Iub Wyp%ao2e. Powod E.R., urod2i% sie (...) roku, ma 78 lat. Mieszka W K., 2 Zona. Ma Wyks2ta%oenie 2aWodoWe  gornik. Od 1992 roku utrzymuje sie 2 emerytury. WyohoWyWa% sie W rodzinie rolnikow, WychoWyWany przez matke i ojozyma, mia% trzech przyrodnioh braci. W rodzinie nie by%o chorob psyohicznyoh, braoia nadu2yWa|i alkoholu. W szkole nie mia% trudnosci, nie spraWia% problemow WyohoWaWc2yoh. Nie 4 --- STRONA 5 --- odbyWa% s%u2by Wojskowej  2osta% zwoiniony 2 poWodoW ortopedycznych. Jako gornik pracoWa% przez 2 lata, nastepnie przez okoio 40 lat pracoWa% jako malarz budowlany. Gdy mia% 21 lat o2eni% sie. Mia% 2 tego 2Wia2ku siedmioro dzieci. DWoje dzieci 2mar%o po porodzie i dwoje 2gine%o W Wypadku W 2001 roku (corka mia%a 42 iata, syn 39 lat). Nigdy nie mia% konfliktow 2 prawem. Nie nadu2yWa% alkoholu. Nie ieo2y% sie psyohiatrycznie. Od 8 lat choruje na oukrzyce, leozy sie te2 na nadcisnienie tetnicze. W ma%2enstWie nie mia% nigdy Wiekszych problemow. ZaWs2e mia% 2 Zona i dzieémi bardzo dobre relaoje. Jest bardzo 2Wia2any roWnie2 2 Wnukami. O Wypadku W Wyniku, ktorej 2gina% syn i oorka, doWied2ia% sie 2 ro2moWy telefonicznej jaka s%ys2a%, tj. 2ona ro2maWia%a 2 oorka E. By% Wstrzasniety, niespokojny. Przez oko%o 23 tygodnie pr2yjmoWa% 2io%oWe leki uspokajajaoe. Czasem odo2uWa% ohWi|oWy zamet W g%oWie. Nie 2g%as2a% sie 2 tego poWodu do lekarza. Przez dWa tygodnie po pogrzebie dzieci, powod pr2ebyWa% na (...), albowiem synowa — 2ona A., chcia%a pope%nic'; samobojstwo. Zostat 2 nia, aby ja Wspieraé. Powodka po tygodniu Wroci%a do Koszalina, gdy2 musia%a pomagaé oorce E. i Wnuczce K., ktore rc'>Wnie2 2osta%y poszkodowane W tym Wypadku i po Wyjéciu 2e szpitala Wymaga%y pomocy. Po powrooie do K., powod razem 2 Zona opiekoWa% sie nimi, We Wszystkim stara% sie im pomagaé, Wo2i% je do lekarza. Czasem ro2maWia 2 2ona o tragedii jaka spotka%a ich rodzine, jednak unika tych ro2moW ponieWa2 2|e sie po nich czuje, jak by Wszystko od2yWa i przypomina sie. Zdarza mu sie, 2e W nocy Wspomni dzieci i ro2p%ac2e sie. dowod: karta informacyjna leozenia szpita/nego powodki k. 2627, 2830; dokumentacja medyczna dotyczaca powoda k. 3137, dokumentacja medyczne poWodo'W k. 6374; zeznania éwiadka E.W. k. 172174; p/2es/uchan/e stron: powoda k. 174177 /' powodki k. 177179; badanie sadowo = psychiatryczne /' psycho/ogiczne 2 7 sierpnia 2013r. k. 187194 Obydwoje poWodoW iaczyiy 2 oorka B.O. i synem A.R. silne, pozytywne Wiezi uczuciowe. Obecne W nich by%o Wzajemne miedzypokoleniowe 2aanga2oWanie i zainteresowanie sprawami drugiej strony. Rodzice Wiedzieli, co dzieje sie W 2yciu ich dorosiyoh dzieci oraz Wnukc'>W. Relacje nacechowane by%y troska, oparte na miiosci i przywiazaniu. Wiezi uks2ta%toWane by%y praWid%oWo, adekwatnie do fazy ro2Woju rodziny. B.O. i A.R. mieli ju2 Wiasne rodziny, ekonomicznie i soojainie byii odseparowani od rodziny macierzystej. Nadal jednak W sposob naturalny 2Wia2ani byli 2 powodami. Mimo dzielaoej ich odlegiosci %ac2y%a ich bliskosé emoojonalna, Wynikajaoa m.in. 2 W%asciWie zaspakajanyoh potrzeb psyohicznych ich poszczegolnyoh o2%onkoW (akceptaoji, przynaleznosoi, zrozumienia, pomocy i oparcia W trudnyoh sytuacjaoh). Wie2 uozuciowa Wzmacniana by%a doéé czestym kontaktem telefonioznym oraz bezposrednim, 2W%as2c2a ojoa  pana E.R., ktory regularnie odWied2a% sWoje doros%e dzieci i Wnuki W ich miejscu zamieszkania. Powodowie pr2es2|i, 2 roznym natezeniem i koiejnosoia, przez Wszystkie fazy 2a%oby. Po okresie pr2e2yWania bardzo trudnyoh emooji (2a|u, smutku, 2%osci) W korioowym etapie tego prooesu przystosowaii sie do noWej sytuaoji, zaozeli pe%nié na noWo satysfakcjonujace role spo%eo2ne (np. dziadka, babci, matki, ojoa dla pozostaiyoh dorosiych dzieci), podjeli Wynikajaoe 2 nich zadania (np. przekazywania sWoich doéwiadozen nastepnym pokoleniom, dzielenia sie soba, owooami swojej pracy). U obojga poWodoW nadal temat émierci corki B. i syna A. porusza trudne 5 --- STRONA 6 --- Wspomnienia, 2Wia2ane 2 nimi emooje. Jednak ich si%a i natezenie sa adekwatne do sytuacji  rodzaju straty, up%yWu czasu. PoWodoWie sa osobami osobowosciowo praWid%oWo uks2ta%toWanymi. Potrafia tWor2yc': bliskie, satysfakojonujace 2Wia2ki emocjonaine 2 innymi lud2mi. Szozegolnymi Wartosoiami dla nich, na ktorych opieraja sWoje 2ycie i codzienne funkojonowanie sa rodzina, jako ca%osé oraz poszczegolni jej o2%onkoWie. S%u2a sobie miedzypokoleniowa oodzienna pomoca. Sa reainym Wsparciem W sytuaojaoh trudnyoh. Dzieki tym zasobom (praWid%oWo uks2ta%toWanej osobowosoi, umiejetnosci tWor2enia bliskioh Wiezi, priorytetu rodziny oraz pomocy poszczegolnym jej c2%onkom W oodziennym funkojonowaniu, Wzajemnyoh silnyoh Wiezi) powodowie byli W stanie pr2e2yé praWid%oWo proces 2a%oby po przedwozesnie 2mar%ych dzieciach. Naturalne si%y Wynikajaoe 2 cech osobowosoiowych zarowno pani W., jak i pana E.R. oraz 2 du2ego potencja%u przystosowawczego ich rodziny, jako caiosci spraWi%y, i2 W sposob naturalny, bez ud2ia%u Wsparcia 2e strony osob trzecich spoza rodziny (psyohologa, psychiatry, psychoterapeuty) poradzili sobie 2 traumatycznymi Wydarzeniami, jakimi by%y straty dWc'>jki doros%yoh dzieci. Zmarii zajmowali Wa2ne miejsce W 2yoiu poWodoW, gdy2 rodzice byli 2 nimi silnie 2Wia2ani emoojonalnie i odpowiednio 2aanga2oWani W zycie rodzin dorosiych dzieci. Dia E. i W.R. rodzina jako ca%osé, poszczegoine dzieci oraz Wnuki sa priorytetowymi Wartosciami W ich 2yoiu. Na tej bazie opiera sie ich oodzienne funkojonowanie. Dzieki potencja%om Wynikajacym 2 cech osobowosciowych poWodoW oraz zasobow piynacych 2 rodziny, ktora stWor2yli, powodowie byli W stanie pr2e2yc'; (i pr2e2yii) praWid%oWo prooes 2a%oby po przedwczesnie 2mar%ych dzieoiaoh. Wypadek i smieré B.O. i A.R. WyWar%y negatywny Wp%yW na stan psyohiozny poWodoW W. i E.R. W sferze psychioznej odozuwali i nadal odczuwaé beda oni skutki Wypadku i przedwczesnej smierci dzieci. Nie Wystepuja u nich jednak obecnie, ani nie Wystepowaiy uprzednio, nastepstwa tragicznej smierci B.O. iA.R. o charakterze psychopatologioznym, ktore realnie Wp%yWa%yby bad2 Wp%yWaja na codzienne funkojonowanie tyoh2e poWodoW, W tym Wia2a%y sie 2 koniecznoscia podjeoia przez ktorekolwiek poWod<'>W specjalistycznej terapii, 2W%as2o2a psychiatrycznego leozenia farmakologioznego. dowod: badanie sadowo  psychiatryczne i psycho/ogiczne 2 7 sierpnia 2013r. k. 187194 Pozwany nie Wyp%aoi% na rzecz poWodoW 2adnej kwoty tytu%em zadoséuczynienia 2 tytu%u smierci syna i corki W Wypadku komunikacyjnym, jaki mia% miejsce 25 lipca 2001r. bezsporne Sad zwa2y%, co nastepuje: W toku postepowania sadowego przeprowadzono 2aWnioskoWane przez strony doWody, a majace znaczenie dla rozstrzygnieoia W sprawie. Pozwany nie kWestionoWa% Wiarygodnosci pr2ed%o2onych do akt dokumentow. DokonaWs2y ich oceny sad u2na% je Wszystkie 2a Wiarygodne i na ich podstawie dokonai ustalen stanu faktycznego sprawy. Powodowie 2g%osi|i roszczenie o zadoséuczynienie, podajac jako podstawe prawna Zadania art. 24 §1 2d. 1 k.o. W 2W. 2 art. 448 k.o. 6 --- STRONA 7 --- Sad 2Wa2y%, 2e zgodnie 2 poWo%anymi Wy2ej przepisami, ten, czyje dobro osobiste zostaje 2agro2one oudzym d2ia%aniem, mo2e Zadaé zaniechania tego dziatania, ohyba 2e nie jest ono be2praWne (art. 24 §1 2d. 1 k.o.), a tak2e W razie naruszenia dobra osobistego sad mo2e przyznao temu, czyje dobro osobiste 2osta%o naruszone, odpowiednia sume tytu%em zadoséuczynienia pienieznego 2a doznana kr2yWde Iub na jego zadanie zasadzié odpowiednia sume pieniezna na Wskazany przez niego cel spo%ec2ny, nie2aie2nie od innych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia (art. 448 k.o.). Dobra osobiste c2%oWieka, jak W szczegolnosci zdrowie, Wolnosé, czesé, swoboda sumienia, na2Wisko Iub pseudonim, Wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnoéé mieszkania, tworczosé naukowa, artystyczna, Wynalazoza i raojonalizatorska, pozostaja pod ochrona prawa cywilnego nie2a|e2nie od oohrony przewidzianej W innych przepisach (art. 23 k.o.). Obowiazujace prawo nie uzasadnia konstruowania kategorii "ogolnego, jednego dobra osobistego“ i Wynikajacych 2 niego praW podmiotowyoh W zakresie Wymienionych i niewymienionyoh W art. 23 k.o. dobr osobistyoh. Zaliczenie okreslonego dobra, ktore nie 2osta%o Wymienione W art. 23, do klasy dobr osobistyoh, mo2e opieraé sie na Wykazaniu, 2e W konkretnym Wypadku Wchodza W gre oechy %ac2ace okreslone dobro osobiste 2 ogolnym pojeciem dobra osobistego. Dobra osobiste moga przejawiaé sie W roznych sferach praWnych, nie ograniczaja sie tylko do dobr osobistyoh o charakterze soisle cyWi|nopraWnym. Dobra osobiste chronione sa nie tylko jako peWne kategorie prawne, ochronie podlegaja tak2e Wszystkie 2Wia2ane 2 okreslonymi dobrami uprawnienia. Sad stoi na stanowisku, 2e trzeba sie zgodzié 2 pogladem, i2 smieré osoby najb|i2s2ej powoduje naruszenie dobra osobistego osoby 2Wia2anej emoojonalnie 2e zmar%ym. Nie kazda Wie2 rodzinna niejako automatycznie naie2y zaiiozyé do katalogu dobr osobistyoh, iecz jedynie taka, ktérej zervvanie powoduje bc'>|, cierpienie i rodzi poczuoie kr2yWdy. Osoba doohodzaoa roszczenia na podstawie art. 448 k.o. powinna zatem Wykazaé istnienie tego rodzaju Wiezi, stanowiacej jej dobro osobiste podlegajace ochronie (por. uzasadnienie do UohWa%y Sadu NajWy2s2ego 2 dnia 13 lipoa 2011 r., Ill CZP 32/11, OSNC 2012/1/10, vvvvW.sn.p|, Biu|.SN 2011/7/9). Z tego te2 Wzgledu, sad nie zgadza sie 2 argumentacja strony po2Wanej, ktora Wska2yWa%a W odpoWied2i na po2eW, 2e brak jest podstaw prawnych do Zadania przez poWodoW zapiaty zadoséuczynienia 2a smieré osoby najblizszej. Co praWda zdarzenie WyWo%ujaoe u nich szkode mia%o miejsce 25 lipoa 2001r. r., natomiast przepis art. 446 § 4 k.o. pozwalajaoy na przyznanie zadoséuczynienia W 2Wia2ku 2e smiercia najblizszego c2%onka rodziny Ws2ed% W 2ycie 3 sierpnia 2008 r., tak 2 okolicznosci tej nie mo2na WyWnioskoWa<':, 2e poWy2s2y przepis jest jedyna podstawa do uwzglednienia takiego roszczenia. OWs2em, zgodnie 2 utrwalonym orzecznictwem sadowym, ktore sad popiera, najbli2s2ym o2%onkom rodziny zmartego nie pr2ys%uguje roszczenie pienie2ne 2a doznana krzywde na podstawie art. 446 § 4 k.o., gdy smieré nastapi%a na skutek deliktu przed dniem 3 sierpnia 2008 r. (por. Wyrok Sadu NajWy2s2ego 2 25 maja 2011 roku, ll CSK 537/10, LEX nr 846563). Nie zmienia to jednak faktu, 2e roszczenie o zadoséuczynienie najbIi2s2ym o2%onkom rodziny, ktore W Wyniku czynu niedozwolonego, 2aistnia%ego przed dniem 3 sierpnia 2008 roku, utraoi%y bliska osobe, mo2e pr2ys%ugiWaé i pr2ys%uguje, na podstawie 448 k.o. W 2Wia2ku 2 art. 24 k.o. PoWy2s2e Wyra2nie potWierd2i% Sad NajWy2s2y W poWo%anej Wy2ej uchWa|e 2 dnia 13 lipoa 2011 r. W uzasadnieniu tej uchWa%y ozytamyt ,,W dniu 3 sierpnia 2008 r. 7 --- STRONA 8 --- przepis art. 446 k.o. 2osta% zmieniony przez dodanie § 4, zgodnie 2 ktorym sad mo2e przyznaé najblizszym c2%onkom rodziny 2mar%ego, ktérego smieré nastapiia Wskutek uszkodzenia oia%a Iub WyWo%ania rozstroju 2droWia, odpowiednia sume tytu%em zadoséuczynienia pienieznego 2a doznana krzywde. Poprzednio obowiazujacy stan praWny nie daWaI tak Wyra2nej podstawy do przyznania c2%onkom rodziny zmartego zadoséuozynienia. Przyjmowano zarowno W doktrynie, jak i W or2ec2nictWie, 2e brak W kodeksie cywilnym odpowiednika art. 166 k.2., ktory stanoWi% podstawe roszczenia o zadoséuczynienie, o2nac2a% Wykluczenie mo2IiWosci uwzglednienia tego rodzaju zadania. Nie oznaoza to jednak, 2e W or2ec2nictWie Sadu NajWy2s2ego nie dostrzegano potrzeby naprawienia kr2yWdy Wyrzadzonej oztonkom rodziny 2mar%ego. W Wielu orzeozeniach Iagodzono restrykcyjna Iinie or2eo2nictWa przez stosowanie art. 446 § 3 k.o. do naprawienia tak2e szkody niematerialnej (por. m.in. Wyroki Sadu NajWy2s2ego 2 dnia 5 stycznia 1968 r., I PR 424/67, nie pubI., 2 dnia 27 Iistopada 1974 r., II CR 658/74, nie pubI., 2 dnia 30 Iistopada 1977 r., IV CR 458/77, nie pubI., 2 dnia 15 pa2d2iernika 2002 r., II CKN 985/00, "I2ba CyvviIna" 2003, nr 6, s. 37, 2 dnia 25 Iutego 2004 r., II CK 17/03, nie publ. Iub 2 dnia 22 lipoa 2004 r., II CK 479/03, nie pubI.). Wskazywano tak2e, 2e art. 446 § 3 k.o. stanowi podstawe Zadania zadoséuczynienia 2a naruszenie dobra osobistego, jakim jest reiacja 2e zmartym najbIi2s2ym czionkiem rodziny (por. Wyrok Sadu NajWy2s2ego 2 dnia 6 Iutego 2008 r., II CSK 459/07, nie pubI.). Po Wejsoiu W 2yoie 2 dniem 23 sierpnia 1996 r. przepisu art. 448 k.o. uznano W Wyroku 2 dnia 14 styoznia 2010 r., IV CSK 307/09 (nie pubI.), 2e ten Wiasnie przepis, a nie art. 446 § 3 k.o. stanowi podstawe oohrony odrebnego dobra osobistego, jaka jest bliska relacja pomiedzy zmar%ym a osoba mu najbIi2s2a. Dodanie § 4 do art. 446 k.o. WyWo%a%o Watpliwosci odnosnie do relacji tego przepisu i art. 448 k.o. Sad NajWy2s2y Wyjasni% je W uchWaIe 2 dnia 27 pa2d2iernika 2010 r., III CZP 76/10 (OSNCZD 2011, nr B, po2. 42), W ktorej u2na%, 2e najbIi2s2emu c2%onkoWi rodziny zmariego przysiuguje na podstawie art. 448 W 2Wia2ku 2 art. 24 § 1 k.o. zadoséuczynienie 2a doznanej kr2yWde, gdy smieré nastapi%a na skutek deliktu, ktory mia% miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Sad NajWy2s2y Wska2a%, 2e art. 446 § 4 k.o. ma zastosowanie Wy%ao2nie do sytuacji, W ktorej czyn niedozwolony pope%niony 2osta% po dniu 3 sierpnia 2008 r. Przepis ten nie uohyIi% art. 448, jego dodanie by%o natomiast Wyrazem Woli ustawodawcy zarowno potwierdzenia dopuszozalnosci dochodzenia zadoséuczynienia na gruncie obowiazujacyoh przed jego Wejéciem W 2ycie pr2episoW, jak i ograniczenie kregu osob uprawnionych do zadoééuozynienia do najbIi2s2yoh c2IonkoW rodziny. Stanowisko to 2osta%o potwierdzone W Wyrokach Sadu NajWy2s2ego 2 dnia 10 Iistopada 2010 r., II CSK 248/10 (OSNCZD 2011, nr B, poz. 44) oraz 2 dnia 11 maja 2011 r., I CSK 521/10 (nie pubI.). (...) Sad NajWy2s2y 2aja% Wiec stanowisko, ktore W pe%ni akoeptuje sad W przedmiotowej sprawie, 2e osoba dochodzaca zadoséuczynienia 2a spoWodoWanie smierci osoby najbIi2s2ej, nie jest poszkodowane jedynie posrednio. Nie mo2e byé kWestionoWane, 2e ten sam czyn niedozwolony mo2e Wyrzadzaé krzywde roznym osobom, 2rod%em kr2yWdy jest zatem czyn niedozwolony, ktorego nastepstwem jest smieré. Krzywda Wyrzadzona 2mar%emu jest utrata Zycia, dla osob mu bliskioh zas jest to naruszenie dobra osobistego poprzez zerwanie Wiezi emocjonalnej, szczegolnie bliskiej W relacjach rodzinnyoh. Rowniez Wiec osoba dochodzaca oohrony na podstawie art. 448 k.o. mo2e byé poszkodowana bezposrednio i dochodzié naprawienia Wiasnej krzywdy, doznanej poprzez naruszenie jej W%asnego dobra osobistego. _g --- STRONA 9 --- Nowelizacja art. 446 k.o. polegajaoa na dodaniu § 4 nie pozbawia, jak trafnie u2na% Sad NajWy2s2y W uchwale 2 dnia 22 pa2d2iernika 2010 r., najbIi2s2ych o2%onkoW rodziny 2mar%ego mo2IiWosci dochodzenia zadoséuczynienia na podstawie art. 448 k.o. tak2e W Wypadku, gdy czyn niedozwolony pope%niony zostat przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Skutkiem noWeIi2acji jest m02IiWosé dochodzenia przez nich tego roszczenia obecnie zarowno na podstawie art. 446 § 4, jak i art. 448 k.o., 2 tym 2e na podstawie art. 446 jest to prostsze 2e Wzgledu na uIatWienia doWodoWe. Przed nowelizaoja jedyna podstawe roszczenia o zadoséuczynienie stanoWi% art. 448 k.o., zarowno dla najbIi2s2ych c2IonkoW rodziny 2mar%ego, jak i dla innych podmiotow. Sad zdaje sobie sprawe 2 tego, 2e povw2sza argumentacja nie jest akceptowana przez inne sady, ktore W tej kwestii maja odmienne zdanie. W ocenie sadu jednak, nie mo2e byo tak, aby brak szczegolnego przepisu prawa materialnego W okreslonym zakresie, W sytuacji istnienia reguiacji ogolnej — po2baWiaI poszkodowanyoh usprawiedliwionego roszczenia. W tym temaoie sad uWa2a, 2e istnienie przepisow szczegolnych dotyozaoych oohrony dobr osobistyoh poszkodowanego, W postaci 2ycia i 2droWia, zawartyoh W art. 444, 445 i 446 k.o., W brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej W dniu 3 sierpnia 2008 roku, W 2aden sposob nie mo2e byé traktowane, jako Wyczerpujace mo2IiWosci dochodzenia okreslonyoh roszczen 2Wia2anyoh 2e skutkami czynu niedozwolonego. Przepisy te reguIoWaIy bowiem gtownie roszczenia materiaine, W tym art. 444 i 445 dotyczy ros2c2er'1 przystugujacych poszkodowanemu (W tym Zadanie zadoséuozynienia), a art. 446 dotyc2y% ros2o2er'1, ktore pr2ys%uguja okresionym osobom na skutek smierci poszkodowanego. Wskazana regulacja jest Wyozerpujaca co do roszozen tam Wskazanyoh, jednakze nie Wy%ac2a poszukiwania oohrony innych praW, nie Wymienionych W poWy2s2ych artykutach, W tym oohrony dobr osobistyoh, ktorych naruszenie  poprzez czyn niedozwolony — spoWodoWaIo, i2 bezposrednio poszkodowanymi sa jeszoze inne osoby. ZauWa2yo bowiem naIe2y, 2e art. 448 k.o., dotyczaoy roszczenia o zadoséuczynienie, roWnie2 znajduje sie W ro2d2iaIe poswieconym odpowiedzialnosoi 2 tytutu czynu niedozwolonego, stad Wytaczanie jego zastosowania przy naruszeniu dobra osobistego W postaci 2erWania Wiezi rodzinnej na skutek pope%nienia deliktu, nie mo2e mieé miejsca, tylko dlatego, 2e ustawodawca zdeoydowat sie Wprowadzié regulacje szczegolna, dotyczaoa roszczenia o zadoséuczynienie W przypadku émierci poszkodowanego. Sad stoi na stanowisku, 2e Wobeo Wprowadzenia W dniu 3 sierpnia 2008 roku przepisu art. 446 §4 k.o., nadal jest mo2IiWe — W oparoiu o art. 448 k.o. W 2W. 2 art. 24 k.o. doohodzenie zadoséuczynienia W sytuacji naruszenia dobra osobistego c2IonkoW rodziny poszkodowanego, 2 tym, 2e mo2e ono mieé miejsce, gdy nie dos2Io do zgonu poszkodowanego, ale mimo to dobro osobiste osob najbIi2s2ych zostaio naruszone. Taka sytuacja mo2e mieé miejsce, gdy poszkodowany W Wyniku czynu niedozwolonego jest W spiaozce, Iub do2na% tak giebokich ura2c'>W, 2e Wymaga statej opieki osob trzecich, a jego stan 2droWia i brak mo2IiWosci pomocy, WyWo%uje u najbIi2s2ych cierpienia i boi, a jednoczesnie skutkuje zen/vaniem Wiezi rodzinnej przejawiajaoej sie W braku mo2IiWosoi spedzania 2 poszkodowanym czasu, tak jak do tej pory. W aktualnym orzeozniotwie Sadu NajWy2s2ego zostata przyjeta konoepcja, i2 Wie2 emoojonalna taczaoa osoby bliskie jest dobrem osobistym, a Wiec doznany na skutek smierci osoby bliskiej uszczerbek mo2e polegaé nie tylko na ostabieniu jej aktywnosci 2yoioWej i motywacji do pr2e2Wyoie2ania trudnosci, Iecz jest tak2e nastepstwem naruszenia tej relacji miedzy osoba 2mar%a a jej najbIi2s2ymi (por. Wyroki Sadu NajWy2s2ego 2 dnia 2 grudnia 2009 r., I CSK 149/09, 2 dnia 14 stycznia 9 --- STRONA 10 --- 2010 r., IV CSK 307/09, 2 dnia 10 Iistopada 2010 r., II CSK 248/10, niepublikowanei uchWaIe Sadu NajWy2s2ego 2 dnia 22 pa2d2iernika 2010 r., III CZP 76/10, BSN 2010, nr 10 s. 11.) Skoro Wiec 2 tresci art. 23 k.o. Wynika, 2e istnieje WieIe dobr osobistyoh korzystajacych 2 oohrony i praw osobistyoh chroniacych te dobra, a prawu polskiemu nie jest znany Wyozerpujaoy katalog dobr osobistyoh, tak 2 tego Wzgledu, Wraz 2e zmianami stosunkow spo%ec2nyoh, moga poWstaWac': i zanikaé peWne dobra osobiste. Obecnie W swietle dorobku Iiteratury i judykatury nie budzi ju2 Watpliwosoi poglad, 2e podlegaja ochronie nie Wymienione W art. 23 k.o. dobra osobiste jak: pamieé po zmartyoh, intymnosé, prywatnosé 2yoia, ozy p%eé. Jesli 2auWa2yé, 2e dobrami osobistymi sa pewne Wartosoi niematerialne Iaczace sie scisle 2 jednostka Iudzka a niekiedy 2 osoba prawna, to trzeba przyjaé, 2e powstaja i Wygasaja 2 podmiotem podlegajacym ochronie i nie moga przechodzié na inne osoby. Przyjmowana jako dobro osobiste ochrona czci osoby zmartej nie polega na przejsciu prawa do czci przysiugujacego zmartemu, Iecz jest Wiasnym prawem najbIi2s2ych o2%onkoW rodziny zmariego. Podobnie Wie2 miedzy rodzicami a dzieckiem jest Wartoscia niematerialna "WIasna" rod2icoW, a skoro ona W utrvvalonym ju2 or2ec2niotWie uznana 2osta%a jako ich dobro osobiste podlegajaoe ochronie prawa cywilnego, to jednym ze srodkow tej oohrony jest norma Wynikajaoa 2 art. 448 k.o. (por. Wyrok Sadu NajWy2s2ego 2 25 maja 2011 roku, II CSK 537/10, LEX nr 846563) Stad, akceptujac stanowisko poWy2ej zacytowanych orzeczen sadowych, sad W niniejszej spraWie przyjat, 2e roszczenie o zadoséuczynienie 2g%os2one przez W.R. i E.R. ma swoja podstawe prawna W art. 448 k.o. W 2W. 2 art. 24 k.o. W tej kWestii sad nie zgadza sie tak2e 2 argumentacja strony po2Wanej Wypowiedziana na tle art. 34 ust. 1 ustawy 2 22.05.2003 o ubezpieozeniaoh oboWia2koWyoh, Ubezpieozeniowym Funduszu Gwaranoyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczyoieli Komunikaoyjnych (D2. U. nr 124, poz. 1152). Jak Wynika 2 tresci tego przepisu, 2 ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdow mechanioznyoh przysiuguje odszkodowanie, je2eIi posiadaoz Iub kierujaoy pojazdem mechanicznym sa obowiazani do odszkodowania 2a Wyrzadzona W zwiazku 2 ruchem tego pojazdu szkode, ktorej nastepstwem jest smieré, uszkodzenie oiaia, 2droWia bad2 te2 utrata, zniszozenie Iub uszkodzenie mienia. Odpowiedzialnosé ubezpieozyoieia siega tak daleko (2 ograniozeniami dotyczacymi zaptaty jako rodzaju swiadozenia i sumy gwaranoyjnej) jak odpowiedzialnosé cyWiIna ubezpieczonego. (...) Ustalenie zakresu jego zobowiazania Wymaga ustalenia Wpiervv zakresu swiadczen, do ktorych 2oboWia2any jest ubezpieczajacy Iub inna osoba Wyrzadzajaca szkode objeta ubezpieczeniem odpowiedzialnosci oyWiInej (por. postanowienie Sadu NajWy2s2ego (sktad 7 sedziow) 2 24 Iutego 2006 roku, III CZP 91/05, LEX nr 180669). Skoro poWoIany Wy2ej art. 34 ust. 1 ustawy, moWi o odszkodowaniu W ogolnym tego sIoWa znaczeniu, nie zakreslajao granic 2 nim 2Wia2anych, i jednoozesnie naWia2uje do odpowiedziainosoi posiadaoza Iub kierujacego pojazdem, to istnienie po stronie ubezpieozonego sprawcy pojazdu, odpowiedzialnosci Wynikajacej 2 art. 448 W 2W. 2 art. 24 k.o., musi skutkowaé przyjeciem, 2e W ramach powotanego odszkodowania, Wohodzi roWnie2 zadoséuozynienie, ktore pr2ec:ie2 rc'>Wnie2 stanowi odszkodowanie tyle, 2e 2 tytu%u szkod niematerialnych. Co Wiecej, przepis ten, WbreW temu co tWierd2i pozwany, nie Wymienia dobr osobistyoh, ktoryoh oohrony, W przypadku ich naruszenia, domagaé sie mo2e osoba poszkodowana. Tresé tego przepisu mowi bowiem o odszkodowaniu 2a szkode, ktorej nastepstwem jest smieré, uszkodzenie oia%a, 2droWia bad2 te2 utrata, zniszczenie Iub uszkodzenie mienia. Zatem szkoda to 1()_ --- STRONA 11 --- mo2e byé roWnie2 naruszenie jakiegokolwiek dobra osobistego bedacego Wynikiem Wskazanych tam zdarzen. Odnosnie przesianek odpowiedzialnosci pozwanego na podstawie omawianych przepisow, stwierdzié naIe2y, 2e W ich zakres Wohodzi nie tylko bezprawne, ale i zawinione dziatanie sprawoy naruszenia dobra osobistego (por. Wyrok Sadu NajWy2s2ego 2 dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004, nr 4, poz. 53). W sprawie speinienie tej pr2es%anki nie mogio budzié Watpliwosci, skoro sprawoa Wypadku drogowego, ktorym smieré poniosty dzieci poWodoW, zostat skazany prawomocnym Wyrokiem karnym. W kontekscie poWy2s2ego naIe2aIo odniesé sie roWnie2 do zgioszonego przez poWodoW zarzutu przedawnienia roszczenia. Wediug pozwanego termin ten jest tr2yIetni i Wynika 2 tresci art. 819 §3 k.o. oraz art. 442‘ §1 k.o. Analizujac regulacje prawna poWoIana przez strone pozwana oraz podstawe prawna zgioszonego przez poWod<'>W roszczenia sad uznat, 2e zarzut ten jest niezasadny. Zgodnie 2 art. 819 §3 k.o., ktorego brzmienie jest to2same 2 brzmieniem obowiazujaoym W dniu 25 lipoa 2001r., W Wypadku ubezpieozenia odpowiedzialnosci oyWiInej roszczenie poszkodowanego do ubezpieozyoieia o odszkodowanie Iub zadoséuczynienie przedawnia sie 2 upIyWem terminu przewidzianego dla tego roszczenia W przepisach o odpowiedzialnoéci 2a szkode Wyrzadzona czynem niedozwolonym Iub Wynik%a 2 niewykonania bad2 nienaIe2ytego Wykonania zobowiazania. Jak Wynika 2 poWy2s2ego, maja tutaj zastosowanie uregulowania zawarte W art. 442 ‘ k.o. Jak Wynika 2 tresci tego przepisu, roszczenie o naprawienie szkody Wyrzadzonej ozynem niedozwolonym ulega przedawnieniu 2 uptywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany doWied2iaI sie o szkodzie i 0 osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednak2e termin ten nie mo2e byo dIu2s2y ni2 dziesieé Iat od dnia, W ktoiym nastapito zdarzenie Wywotujaoe szkode (§1). Je2eIi szkoda Wynikia 2e zbrodni Iub Wystepku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu 2 upIyWem Iat dWud2iestu od dnia popeinienia przestepstwa bez Wzgledu na to, kiedy poszkodowany doWied2iaI sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia (§2) Przepis ten Wprowadza dwie regu%y, okreslajace termin przedawnienia roszczen deliktowych (0 naprawienie szkody Wynikiej 2 czynu niedozwolonego). Co do zasady — zgodnie 2 art. 442‘ § 1 zdanie piervvsze k.o. — termin przedawnienia roszczen 0 naprawienie szkody Wyniktej 2 czynu niedozwolonego Wynosi trzy Iata, przy czym przyjmuje sie, 2e jego bieg rozpoczyna sie 2 dniem, W ktorym poszkodowany doWied2iaI sie o szkodzie i 0 osobie obowiazanej do jej naprawienia (termin a tempore scientiae). Obie przestanki powinny byé spe%nione Iacznie. W konsekwencji, je2eIi poszkodowany doWie sie o osobie zobowiazanej do naprawienia szkody po2niej ni2 o samej szkodzie, to ta po2niejs2a data Wyznacza poozatek biegu przedawnienia (por. Wyrok SN 2 dnia 27 pa2d2iernika 2010 r., V CSK 107/10, LEX nr 677913; Wyrok SN 2 dnia 10 kwietnia 2002 r., IV CKN 949/00, Biul. SN 2002, nr 11, poz. 11; Z. Radwanski, A. Olejniozak, ZoboWia2ania..., s. 273). Jednoczesnie przepis art. 442‘ § 1 k.o. Wprowadza druga reguiei termin przedawnienia roszozen deliktowych nie mo2e byé dIu2szy ni2 10 Iat od dnia, W ktorym nastapi%o zdarzenie Wywotujace szkode (termin a tempore faoti  zob. Z. Radwanski, A. Olejniozak, ZoboWia2ania..., s. 273). Jak podkresla sie W judykaturze, pr2eWid2iany W art. 442‘ § 1 zdanie drugie k.o. dziesieoioletni termin przedawnienia biegnie  2 Woli ustawodawcy — nie od ohWiIi doWied2enia sie o szkodzie, Iecz od 11 --- STRONA 12 --- ohWiIi zdarzenia ja Wyrzadzajacego. Przepis ten 2aWiera scisie okreslenie poczatku biegu przedawnienia, nie zastrzegajac jakiegokolwiek Wyjatku czy odstepstwa od tej zasady. Artykui 442‘ § 1 zdanie drugie k.o. jest tak kategoryczny i jednoznaozny W sWym brzmieniu, i2 nie po2WaIa na odmienna Wyk%adnie (por. Wyrok SN 2 dnia 22 czerwca 1977 r., III PR 64/77, niepubI.). W sytuacji jednak, gdy szkoda Wynik%a 2e zbrodni Iub Wystepku (W rozumieniu przepisow kodeksu karnego), WoWc2as kodeks cywilny Wprowadza modyfikacje ogolnej reguiy dotyczacej terminu przedawnienia roszczen 2 c2ynoW niedozwolonych (art. 442‘ § 1 k.o.). Roszczenie o naprawienie szkody przedawnia sie Wc'>Wc2as W terminie dWud2iestu Iat, Iiozac od dnia popetnienia przestepstwa (termin a tempore faoti), be2 Wzgledu na to, kiedy poszkodowany doWied2ia% sie o szkodzie i 0 osobie 2oboWia2anej do jej naprawienia. Jednakze przyjecie dwudziestoletniego terminu pr2edaWnienia na podstawie art. 442‘ § 2 k.o. Wymaga ustalenia, 2e przestepstwo popeinione 2osta%o przez konkretna osobe Iub osoby (por. Wyrok SN 2 dnia 7 Iutego 2000 r., I CKN 209/98, niepubI.). Podkreslenia Wymaga przy tym okolicznosé, 2e przepis art. 442‘ k.o. stosuje sie nie tylko do roszczen powstatyoh po noWeIi2aoji kodeksu cywilnego, ale tak2e do Wczesniej poWsta%ych roszczen 2 tytu%u c2ync'>W niedo2WoIonych i nieprzedawnionych W dniu Wejscia W 2ycie ustaWy noWeIi2ujacej kodeks cyWiIny, a Wiec W dniu 10 sierpnia 2007 r. Natomiast komentowany przepis nie znajdzie zastosowania do roszozen deliktovvych, ktore na podstawie Wczesniej obowiazujacej regulacji prawnej ulegiy przed tym terminem przedawnieniu (por. art. 2 powoianej Wy2ej ustawy 2 16 Iutego 2007 r. o zmianie ustawy  Kodeks cyvvilny, D2. U. Nr 80, poz. 538). W odniesieniu do przedmiotowej spraWy Wskazaé zatem naIe2y, 2e termin przedawnienia Wynosi 20 Iat. Wypadek komunikacyjny, W Wyniku ktorego ponieéli smieré B.O. i A.R., miat miejsce 25 lipoa 2001r. NieWatpIiWie odpowiedzialnosé pozwanego Wynika 2 czynu niedozwolonego jakim jest przestepstwo komunikacje sprawcy Wypadku. W dniu zdarzenia oboWia2yWaI ait. 442 §2 k.o., Wediug ktorego, je2eIi szkoda Wynik%a 2e zbrodni Iub Wystepku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu 2 uptywem Iat dziesieoiu od dnia pope%nienia przestepstwa bez Wzgledu na to, kiedy poszkodowany doWied2ia% sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Wobeo tresci tego przepisu, roszczenie poWodoW o zadoséuczynienie pr2edaWni%oby sie po up%yWie 10 Iat od zdarzenia, a zatem 25 lipoa 2011r. Jednak2e 31 grudnia 2007r., a zatem zanim dosz%o do przedawnienia roszczen poWodoW, poWo%any przepis zostai uchylony, a W 2yoie Ws2edI art. 442‘ §2 k.o., ktory WproWad2i% 20Ietni termin przedawnienia. Zgodnie natomiast 2 art. 2 ustawy 2 16 Iutego 2007r. o zmianie ustawy  Kodeks cyWiIny, do roszczenia poWodoW naIe2y stosowaé ju2 nowy przepis — art. 442‘ §2 k.o. Odnoszac sie natomiast do Wysokosci Zadanego zadoséuczynienia, sad mia% na uWad2e krzywde i cierpienia doznane przez poWodc'>W W kontekscie relacji Iaczacych ich 2 dzieémi, a tak2e skutki, jakie Wystapity u nich na skutek tak traumatycznego pr2e2ycia. Samo pojeoie kr2yWdy nie zostato uregulowane przez ustawodawce. Krzywda moraina to pewnego rodzaju uszczerbek dotykajacy subiektywnej sfery osobowosci o2IoWieka, ktora jednak nie sa objete pr2e2yoia poszkodowanego bedace refleksem doznanej szkody majatkowej [Z. Radwanski, Zadoséuczynienie pienie2ne..., s. 168]. Kr2yWda polega na ujemnych przezyciach poszkodowanego zwiazanych 2 oierpieniem fizyoznym, psychicznym i/Iub moralnym [I. Dyka, Zasady przyznawania i ustalania Wysokosci zadoséuczynienia pienieznego W razie naruszenia dobra osobistego, Kwartalnik Prawa Prywatnego 2001, 2. 3, s. 612]. 12 --- STRONA 13 --- W Iiteraturze Wskazuje sie, 2e Wysokosci zadoséuozynienia 2a szkode niemajatkowa nie da sie tak skrupulatnie okreslié jak przy Wynagradzaniu szkody rnajatkowej. Niemniej jednak kWota zadoséuozynienia Winna byé tak oznaczona, by uW2gIedniaIa panujace stosunki spo%eo2noekonomiczne W oparciu 0 kryteria doswiadozenia i kolidujaoe 2e soba W danej sprawie interesy [Z. Radwariski, Zadoséuozynienie pienie2ne..., s. 145]. Przyznanie zadoséuozynienia pienieznego ma na oelu zrekompensowaé krzywde 2a naruszenie prawa do 2ycia W rodzinie i bol spoWodoWany utrata najbIi2s2ej osoby (por. Wyrok Sadu Apelaoyjnego W Lublinie 2 dnia 7 Iipca 2009 r., II AKa 44/09, LEX nr 523973). UstaWodaWoa nie okreslii kryteriow, Wediug ktorych naIe2y okreslaé Wysokosé zadoséuozynienia 2a krzywde spowodowana przez smieré najbIi2s2ego czionka rodziny. Jesliby przy orzekaniu o tym zadosouczynieniu braé pod uwage kryteria i zasady stosowane W sprawaoh rozpatrywanych na podstawie art. 445 § 1 k.o., ktory to przepis dotyczy zadoséuozynien dla samych poszkodowanych (tj. osob, ktore bezposrednio doznaiy uszkodzenia ciaia Iub rozstroju 2droWia), to stosowanie takiej prostej analogii by%oby zawodne (vide: Wyrok Sadu Apelaoyjnego W %_od2i 2 dnia 14 kwietnia 2010 r., I ACa 178/10, LEX nr 715515). Wysokosé zadoséuczynienia powinna byé utrzymana W rozsadnyoh granioaoh, Iecz zarazem poWinno byé odo2uWaIne przez uprawnionych. Zadoséuczynienie ma Wiec zmniejszyé odczuwana subiektywnie przez uprawnionego krzywde, poozucie straty bliskiej mu osoby, utrate jej Wsparcia i opieki. Przy czym prawo do 2yoia W rodzinie Winno 2asIugiWac': na W2mo2ona ochrone. Utrata bliskiej osoby stanoWi znaozna dolegliwosé psychiczna dla cztonka rodziny zmar%eg0, a jej skutki rozoiagaja sie na ca%e 2yoie osob bliskioh (por. Wyrok Sadu Apelaoyjnego W Szozeoinie 2 23 Iistopada 2011 roku, sygn. akt: IACa 591/11, niepubI.). Sad 2Wa2yI, 2e 2e smieroia oorki I syna, Wia2a%y sie cierpienia poWodoW W Wymiarze psyohioznym i emocjonalnym. Zostali oni nagie pozbawieni ich obeonosoi oraz pomocy. Powodowie, co Wynika Wprost 2 materia%u doWodoWego zgromadzonego W sprawie, byli 2Wia2ani 2e Wszystkimi sWoimi dzieémi silna emocjonalna Wiezia. Co istotne, jak Wskazali biegli W sporzadzonej W sprawie opinii sadowo — psychiatrycznej i psychologicznej (k. 187194), W rodzinie poWodoW obecne by%o Wzajemne miedzypokoleniowe 2aanga2oWanie i zainteresowanie sprawami drugiej strony. Rodzice Wiedzieli, co dzieje sie W 2yoiu ich dorostyoh dzieci oraz Wnukow. Reiacje nacechowane by%y troska, oparte na mi%osci i przywiazaniu. Wiezi uks2ta%toWane by%y praWid%oWo, adekwatnie do fazy ro2Woju rodziny. B.O. i A.R., mimo i2 mieli ju2 W%asne rodziny, ekonomioznie i soojalnie byli odseparowani od rodziny maoierzystej, nadal W sposob naturalny 2Wia2ani byli 2 powodami. Mimo dzielaoej ich odIeg%osci %ac2yIa ich bliskosé emoojonalna, Wynikajaoa m.in. 2 W%asoiWie zaspakajanyoh potrzeb psychicznych ich poszczegolnych o2Ionkc'>W (akceptacji, pr2ynaIe2nosci, zrozumienia, pomocy I oparcia W trudnyoh sytuacjaoh). Wie2 uc2uoioWa Wzmacniana byta dost’: ozestym kontaktem telefonicznym oraz bezposrednim, 2W%as2o2a ojoa  pana E.R., ktory regularnie odWied2a% sWoje dorosie dzieci iWnuki W ich miejscu zamieszkania. Zmarli 2ajmoWaIi zatem Wa2ne miejsce W 2yoiu poWodoW, gdy2 rodzice byli 2 nimi silnie 2Wia2ani emoojonalnie i odpowiednio 2aanga2oWani W 2ycie rodzin dorostyoh dzieci. Dla E. I W.R. rodzina jako ca%osé, poszozegolne dzieci oraz Wnuki byty i nadal sa priorytetovvymi Wartosciami W ich 2yoiu. Na tej bazie opiera sie ich codzienne funkojonowanie. Sad 2WrociI roWnie2 szczegolna uwage na sposob postrzegania zmartych dzieci przez poWodoW oraz to, jak nadal Wypowiadaja sie o nich ijak ich Wspominaja. 13 --- STRONA 14 --- O B.O. opowiadali, 2e byta osoba ciepia, spokojna, a tak2e, 2e byta kochanym dzieckiem I oczkiem W g%oWie. Wskazyvvali, 2e by%a dobra 2ona dla swojego me2a, a rod2icc'>W s2anoWa%a i s%u2yIa im pomoca. Na temat, AR. moWiIi, 2e by% ich upragnionym synem, 2e byI Iubiany i ka2demu chciai pomoc. Wspominajac Wypadek, W ktoiych 2gine%y ich dzieci, poWodoWie nadal bolesnie pr2e2yWaja1 ten ozas. Powod ER. podozas badania sadoWo — psychiatiycznego i psychologicznego moWi% o 2%osci, rc'>Wnie2 przeciwko Bogu 2a to co sie staio, a tak2e o nieWyobra2aInym smutku, ktoiy pr2e2yWaI 2 2ona, ale g%oWnie sam, W samotnosci. Nie chciat, 2eby Iudzie skiadali mu kondolencje. Wychod2i% na Iawke. Samotnosé go uspokaja%a, natomiast 2ona podtr2ymyWaIa go na duohu. Razem ro2maWiaIi, byI ptacz, lament. Doda% te2, 2e 2 poczatku W nic nie Wier2y%. Co prawda W koncu mu pr2es2%o, mimo to jak teraz przypomina sobie, to W gIoWie ma szum. Wska2yWaI, 2e ma swoj pokoik, puszcza melodie 2 ich Wesela. Opowiadajac o pogrzebie Wska2yWa%, 2e najgorszy by% Widok dzieci W trumnie W kaplicy. RoWnie2 piervvsze pare miesiecy po pogrzebie byty najtrudniejsze. Powodka W.R. natomiast Wska2yWaIa, 2e po smierci dzieci 2a2yWaIa buteleczke tabletek uspakajajacych. Dodaia, 2e, W pr2eoiWienstWie do me2a, Wiecej ro2maWiaIa, bo musia%a sie Wygadac, Wyptakac. Musiata sie Wykrzyczeé W Kosciele. Wspomina tak2e, 2e najgorzej Iudzie ja dra2niIi, jak pytali, a ona naWet teraz nie mo2e Wspominac. Modli sie 2a nich. Serce ja boli. StWierd2i%a, 2e nie mo2e swoich urodzin obchodzic, bo Wtedy zgineli. Opowiadajac o aktualnej sytuacji Wska2a%a, 2e naWet po tyIu Iatach na Wigilii c2%onkoWie rodziny poptacza, ale te2 posmieja sie. Oby nie Wspominac. W opinii pisemnej biegie psychiatra i psycholog Wska2a%y, 2e poWodoWie przeszli, 2 ro2nym nate2eniem i kolejnoscia, przez Wszystkie fazy 2a%oby. Po okresie pr2e2yWania bardzo trudnych emocji (2aIu, smutku, ziosci) W koncowym etapie tego prooesu przystosowali sie do noWej sytuacji, zaczeli petnic na noWo satysfakcjonujace role spoieczne (np. dziadka, babci, matki, ojoa dla pozostatych dorosiych dzieci), podjeli Wynikajace 2 nich zadania (np. przekazywania sW0ich doswiadczeri nastepnym pokoleniom, dzielenia sie soba, oWocami sWojej pracy). U obojga poWodoW nadal temat smierci corki B. i syna A. porusza trudne Wspomnienia, zwiazane 2 nimi emocje. Jednak ich sita i natezenie sa adekwatne do sytuacji  rodzaju straty, uptywu czasu. Biegte stWierd2i%y réWnie2, 2e poWodoWie sa osobami osobowosciowo praWid%oWo uksztattowanymi. Potrafia tWor2yé bliskie, satysfakcjonujace 2Wia2ki emocjonalne 2 innymi Iud2mi. Dzieki tym zasobom byli W stanie pr2e2yc': praWidIoWo proces 2a%oby po przedwczesnie zmariych dzieciach. Naturalne si%y Wynikajace 2 cech osobowosciowych 2aroWno pani W., jak I pana ER. oraz 2 duzego potenoja%u przystosowawczego ich rodziny, jako caiosci spraWiIy, i2 W sposob naturalny, bez udziaiu Wsparcia 2e strony osob trzecich spoza rodziny (psychologa, psychiatry, psychoterapeuty) poradzili sobie 2 traumatycznymi Wydarzeniami, jakimi by%y straty dwojki dorosiych dzieci. Wypadek i smieré B.O. i AR. Wywarty jednak negatyvvny WpIyW na stan psychiczny powodow. W sferze psychicznej odc2uWaIi i nadal odczuwac beda oni skutki Wypadku i przedwczesnej smierci dzieci. Nie Wystepuja u nich jednak obecnie, ani nie WystepoWa%y uprzednio, nastepstwa tragicznej smierci B.O. i AR. o charakterze psychopatologicznym, ktore realnie Wp%yWaIyby bad2 WpIyWaja na codzienne funkojonowanie tych2e poWod<'>W, W tym Wia2a%y sie 2 koniecznoscia podjecia przez ktorekolwiek poWodoW specjalistycznej terapii, 2Wtas2c2a psychiatrycznego leozenia farmakologicznego. 14 --- STRONA 15 --- Wszystkie poWy2s2e okoiicznosoi spoWodoWa%y, 2e sad uW2gIednII W czesci 2g%os2one przez poWodoW roszczenie o zadoséuczynienie, uznajac, 2e adekwatna do doznanych cierpien W Wyniku utraty corki I syna, bedzie kWota po 10.000 2I 2a smierc ka2dego dziecka, czy po 20.000 2% dla ka2dego 2 poWodoW. Sad 2Wa2yI, 2e nIeWatpIIWIe nagta smierc dzieci WyWoIuje cierpienie, ktore trudne jest do opisania I zrozumienia dla kogos, kto takiej utraty nie do2na%. Tego rodzaju strate odc2uWa sie tak naprawde do konca 2yoIa, nawet jesli proces 2aIoby postepowai W sposob naturalny. Bezspornym zatem jest, 2e poWodoWIe nadal borykaja 2 trudem zaakceptowania utraty tak bliskioh osob. Co istotne, mimo posiadania Iicznej rodziny, W tym trojki dzieci I Wnukow, ktorzy czesto odwiedzaja poWodoW, ju2 na 2aWs2e beda oni mieli poozucie, 2e ich rodzina nie jest pe%na, I 2e braku obecnosci syna I corki ju2 nigdy nie da sie niczym zastapié. Z tego te2 Wzgledu sad uW2gIednIc': roszczenie W poWy2s2ym zakresie, przyjmujac, 2e zasadzona kWota Wydaje sie byé kwota odpowiadajaca zarowno doznanych przez nich cierpien natury psychicznej, jak I po2iomoWI Zycia spo%ec2enstWa polskiego I po2WoII Im na nabycie dobr materialnych Iub spedzenie Wolnego czasu  aby choc W czesci 2mInImaII2oWac'; Istniejace W nich uczucie kr2yWdy. Sad zasadzit poWy2s2a kwote Wraz 2 odsetkami od dnia nastepnego po dniu, W ktorym nastapiio Wydanie Wyroku, tj. od 30 Iistopada 2013r. do dnia zapiaty. Jak Wynika 2 tresci art. 481 §1 k.o., je2eII dIu2nIk opo2nIa sie 2e spetnieniem sWIadc2enIa pIenIe2nego, Wierzyciel mo2e Zadac odsetek 2a czas opo2nIenIa, chocIa2by nie poniost 2adnej szkody I chociazby opo2nIenIe byIo nastepstwem okolicznosci, 2a ktore dIu2nik odpowiedzialnoéci nie ponosi. Sad ustalajac termin p%atnosci odsetek kIeroWaI sie stanowiskiem Sadu Apeiacyjnego W Katowicach 2 18 kWIetnIa 2013r. (sygn. akt I ACa 874/12, LEX nr 1315663), ktore W peInI akceptuje, 2e co do zasady odsetki ustaWoWe naIe2ne sa od daty Wymagalnosci roszczenia. Niemniej jednak W sytuacji ustalenia Wysokosci zadoscuczynienia Wedtug stanu rzeczy Istniejaoego W chWIII zamkniecia rozprawy, WIasciWe jest przyznanie odsetek od chWiII Wyrokowania. Majac poWy2s2e na uwadze orzeczono jak W pkt. 1 I 3 Wyroku. Oddaleniu podlegaio roszczenie poWodoW W zakresie zadoséuczynienia, ponad kWote zasadzona przez sad. Argumenty przemawiajace 2a takim rozstrzygnieciem 2osta%y ju2 W Wiekszej czesci omowione Wy2ej. StWIerd2Ic dodatkoWo naIe2aIo, 2e brak Wystapienia u W.R. I E.R., na skutek smieroi syna I corki, negatywnych poWa2nIejs2yoh skutkow W sferze psychicznej, jak roWnIe2 brak takich skutkow W sferze fizycznej, musiai, skutkowac zmniejszeniem Zadanej przez nich kwoty. Oczywistym jest, 2e pr2e2yWanIe boiu, rozpaczy I diugotn/va%ej tesknoty jest zwiazane 2e smiercia osoby najbIi2s2ej, jednak2e jest to naturalna konsekwencja takiego stanu rzeczy. W sytuacji jednak, gdy jak Wynika 2 opinii biegtych, powodowie poradzili sobie 2 tragedia, ktora ich spotkata, o czym sWIadc2y okolicznosé, 2e nie nastapit u nich pogorszenie sie stanu 2droWIa Iub inne nastepstwa bezposrednio 2WIa2ane 2 tragicznym Wydarzeniem, zasadnym jest miarkowanie zasadzonego zadoséuczynienia. Wskazaé przy tym naIe2y, 2e zataczona do akt dokumentacja Iekarska dotyczy prooesu Ieczenia poWodoW zwiazanego 2 ich dolegliwosciami organicznymi nie majacymi nic Wspolnego 2 ich pr2e2ycIamI po smierci dzieci. PoWodoWIe sa osobami W podesztym Wieku, a fakt Wystepowania u nich peWnych schorzen jest uspraWiedIIWIony Wiekiem, na co zreszta Wskazuje materiat doWodoWy W spraWIe. Jak sami poWodoWIe Wska2yWaII, na skutek smierci dzieci nie uczeszczali do lekarza psychiatry c2y psychologa, a leki, jakie 2a2yWaII byIy Iekami 2Io%oWymI, na uspokojenie. 15 --- STRONA 16 --- Sad nie kwestionuje przy tym, 2e poWodoWIe do dnia dzisiejszego bolesnie odczuwaja brak dzieci, ale fakt ten nie Wp%yWa W Istotny, negatywny sposob na ich funkojonowanie oraz podejscie do 2ycIa. Biegie W opinii Wyra2nie Wska2a%y, 2e nie Wystepuja u nich obecnie, ani nie Wystepowaty uprzednio, nastepstwa tragicznej smierci B.O. I AR. o charakterze psychopatologicznym, ktore realnie Wptywatyby bad2 Wp%yWaja na codzienne ich funkojonowanie, W tym Wiazaty sie 2 koniecznoscia podjecia przez ktorekolwiek poWodoW specjalistycznej terapii, 2WIas2c2a psychiatrycznego Ieczenia farmakologicznego. Sad 2WrocI% roWnIe2 uwage na okolicznosc, 2e po Wypadku, jak Wynika 2 badania psychologicznego I psychiatn,/cznego, ER. mc'>WI% 0 poczatkowej fazie 2a%oby po stracie dzieci  o stanie pewnego odretwienia emocjonalnego, gdy on Ijego 2ona nie skupiali sie na sWoim bolu, tylko na pomocy Innym bliskim osobom (powod pomagat 2onIe syna A., ktéra chciata popeinié samobojstwo). Ukojenie powod 2naIa2I jednak We Wnukach (odnalezienie sensu, poradzenie sobie 2 rzeczywistoscia). Pr2ek%ada sie to na koncowy etap 2a%oby odnalezienia sensu, pogodzenia sie 2 rzeczywistoscia, reorganizacji 2ycIa. Podobny proces pr2es2Ia W.R., choc mIaIa nieco inne mechanizmy radzenia sobie 2e stresem. Ogromny 2aI, smutek, rozpacz po smierci dzieci ujaWnIaIa na 2eWnatr2, d2IeIIIa sie trudnymi emoojami 2 oorka E., innymi bliskimi, pr2e2yWaIa Wraz 2 nimi bol po smierci corki I syna. Ostatecznie ukojenie 2naIa2%a W relacjach 2 bliskimi  2 mezem, Wnukami, pozostaiymi dziecmi, 2 mezem zmartej B., a tak2e W codziennych czynnosciach domowych. Sad 2Wa2yI roWnIe2, 2e powodowie nie sa osobami samotnymi, maja Iiczna rodzine, W ktorej 2naIe2II ukojenie I Wsparcie po tak boiesnej stracie. Jak sami Wska2yWaII, podczas swiat, czy innych uroczystosci rodzinnych ich dom jest peten Iudzi Im bliskioh, dzieki czemu naWet nadal bolesne Wspomnienia, potrafia przepiataé 2 usmiechem I przyjemnoscia spedzania czasu 2 rodzina. W 2aIstnIa%ych okolicznosciach sad oddaIII poWod2tWo W pozostatym zakresie, podkreslajac, 2e brak poWa2nych negatyvvnych skutkow W sferze psychicznej I fizycznej poWodoW, musIa% mieé Wp%yvv na miarkowanie Zadanego przez nich zadoséuczynienia (pkt. 2 I 4 Wyroku). Na zasadzie art. 102 k.p.c., Wyrazajacego zasade stusznosci, sad odstapit od obcIa2enIa poWodoW kosztami zastepstwa procesowego strony po2Wanej. Zarowno boWIem ich trudna sytuacja majatkowa (por. postanowienie referendarza sadowego 2 10 stycznia 2013r. k. 117 oraz postanowienie sadu 2 1 Iutego 2013r. k. 124), jak I fakt uW2gIednIenIa roszczenia co do zasady, po2WaIa na zastosowanie Wobec nich Wskazanej poWy2ej Instytuoji. O kosztach naIe2nych od stron na rzecz Skarbu Panstwa, sad or2ekI na podstawie art. 108 §1 k.p.c. oraz art. 100 k.p.c. zgodnie 2 zasada stosunkowego rozdzielenia kosztow. Wobeo tego, 2e stanowiska ka2dej 2e stron nie zostaty W ca%oscI uwzglednione, obowiazek poniesienia kos2toW sadowych obciaza kazda 2e stron W taki stosunku, W jakim pr2egra%y proces, przy uwzglednieniu okolicznosci, 2e poWodoWIe na mooy postanowienia referendarza sadowego 2ostaII 2WoInIenI od kos2toW sadowych ponad kwote 300 2I. PoWodoWIe Wygrali proces W 25% (tacznie Zadali zasadzenia na ich rzecz kwoty po 80.000 2I a otrzymali po 20.000 2I). W zakres kos2tc'>W naIe2nych Skarbowi Panstwa Wohodzi miedzy innymi Wynagrodzenie dla biegtych 2a sporzadzona W sprawie opinie W Iacznej kWocIe 720,72 2I (k. 202). Biorao zatem pod uwage Wynik spraWy, sad nakazai pobrac 2 tego tytutu od ka2dego 2 poWodc'>W po 270,27 2% a od pozwanego 180,18 2I (pkt. 6 Wyroku). 16 --- STRONA 17 --- W pkt. 7 Wyroku sad naka2a% natomiast pobranie od strony pozwanej kWoty 1.400 2I tytuiem nieuiszczonej optaty od pozwu, W zakresie roszczenia uwzgiednionego (a tym samym W zakresie, W jakim po2Wana przegrata proces), co ma sW0je oparcie W tresci art. 113 ust. 2 ustawy 2 dnia 28 Iipca 2005 roku o kosztach sadowych W sprawach cyWIInych.  17