Wyrok I C 54/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 marca 2013r Sąd Okręgowy w Siedlcach I Wy

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 54/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 marca 2013r Sąd Okręgowy w Siedlcach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Kirsch Protokolant: st. sek. sąd. Joanna Makać po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013r w Siedlcach na rozprawie sprawy z powództwa K. W. przeciwko (...) Zrzeszeniu (...) w S. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę kwoty 5.000 zł I. Nakazuje pozwanemu (...) Zrzeszeniu (...) w S. przeprosić powoda K. W. poprzez jednorazowe złożenie i przesłanie powodowi K. W., w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, pisemnego oświadczenia o następującej treści: „ (...) Zrzeszenie (...) w S. oświadcza, że zawarte w uzasadnieniu uchwały podjętej w dniu 23 listopada 2011r przez Prezydium Zarządu (...) Zrzeszenia (...) w S. w przedmiocie wykluczenia K. W. z grupy Radio- (...), informacje o rzekomym nagminnym łamaniu przez K. R. Grupy Radio- (...) i działaniu przez Niego na szkodę Grupy Radio- (...) i (...) Zrzeszenia (...) w S. – były nieprawdziwe i w sposób świadomy naruszyły dobre imię K. W.. W związku z powyższym (...) Zrzeszenie (...) w S. przeprasza K. W. za nieprawdziwe informacje zawarte w opisanej powyżej uchwale”, a ponadto poprzez zobowiązanie pozwanego do wywieszenie powyższego pisemnego oświadczenia na tablicy ogłoszeń w siedzibie pozwanego (...) Zrzeszenia (...) w S. przy ulicy (...) w S., na okres jednego miesiąca poczynając od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku, II. zasądza od pozwanego (...) Zrzeszenia (...) w S. na rzecz Domu Dziecka w S. „Dom pod K.” przy ulicy (...) w S. kwotę 1.000 (jeden tysiąc) złotych, III. w pozostałej części powództwo oddala, IV. zasądza od pozwanego (...) Zrzeszenia (...) w S. na rzecz powoda K. W. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 54/12 UZASADNIENIE W dniu 16 stycznia 2012r wpłynął do Sądu Okręgowego w Siedlcach pozew K. W. o ochronę dóbr osobistych. Powód wniósł o zobowiązanie pozwanego (...) Zrzeszenia (...) w S. do przeproszenia na pierwszym od daty wydania wyroku --- STRONA 2 --- Zebraniu Delegatów oraz na tablicy ogłoszeń w formie pisemnej powoda K. W. za podanie nieprawdziwych informacji, iż powodem wykluczenia w grupy Radio- (...) było: „nagminne łamanie regulaminu Grupy Radio- (...), działanie na szkodę grupy oraz (...) Zrzeszenia (...) w S.”. Ponadto powód wniósł o zobowiązanie pozwanego do wpłaty na rzecz (...)w S. kwoty 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia. W uzasadnieniu pozwu podniesiono, że w dniu 23 listopada 2011r (omyłkowo wskazano datę 23 listopada 2010r) Prezydium Zarządu (...) Zrzeszenia (...) w S. podjęło uchwałę o wykluczeniu powoda K. W. z członkostwa w zrzeszeniu stwierdzając, że powodem tego jest: „nagminne łamanie regulaminu, co skutkuje działaniem na szkodę Grupy …”. Na skutek odwołania powoda z dnia 28 listopada 2011r, pismem z dnia 20 grudnia 2011r Zarząd (...) Zrzeszenia (...) w S. nie uwzględnił wniosku K. W. o uchylenie decyzji Prezydium. Powód stwierdził, że podawanie nieprawdziwych okoliczności miało wyłącznie na celu przedstawienie powoda w niekorzystnym świetle, co w konsekwencji spowodowało negatywny odbiór jego osoby przez środowisko. Działanie pozwanego naruszyło jego cześć i godność. Powód podkreślił, że nigdy nie był karany regulaminowo, nigdy nie było na niego skarg, co powoduje, że zarzut „nagminnego łamania regulaminu” jest obraźliwy. W dniu 3 kwietnia 2012r wpłynęła do akt sprawy odpowiedź pozwanego na pozew, w której wniesiono o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew, pozwane Zrzeszenie przyznało fakt podjęcia w dniu 23 listopada 2011r przez Prezydium Zarządu (...) w S. uchwały o wykluczeniu powoda z Grupy – zespołu Radio- (...) i w tym zakresie powołało się na pkt 11 tzw. kar regulaminowych. Stwierdzono, że uchwała miała oparcie w przepisach statutu Zrzeszenia oraz regulaminu i jej celem nie było naruszenie dóbr osobistych powoda lecz wyciągnięcie wobec niego konsekwencji prawnych. W odpowiedzi podniesiono, że powód jako członek Komisji Branżowej, wbrew ciążącym na nim obowiązkom, dwukrotnie nie wydał zleceń dotyczących umowy podpisanej przez Grupę Radio- (...) w S. z (...) S.A. w S.. W efekcie zaniedbań powoda doszło do rozwiązania umowy z Grupą Radio- (...), co było działaniem na szkodę Grupy. Zarzucono również powodowi, że jako członek Komisji Branżowej zgłosił wniosek o zwolnienie wiceprezesa z dyżurów nocnych i przyznanie mu wynagrodzenia finansowego, co nie było przewidziane w założeniach finansowych Grupy. Pozwany stwierdził ponadto, że powód był osobą konfliktową, kierował wobec kolegów nieprawdziwe zarzuty, czynił niesłuszne uwagi, doprowadzał do zdenerwowania dyspozytorki. Wywołało to niezadowolenie członków Grupy i utratę zaufania do powoda (k. 60-62). Na rozprawie w dniu 5 marca 2013r pełnomocnik powoda popierał powództwo, a dodatkowo skonkretyzował je wnosząc o zobowiązanie pozwanego do wywieszenia pisemnych przeprosin na tablicy ogłoszeń w siedzibie zarządu pozwanego zrzeszenia (00:40:05 – stanowisko pełnomocnika powoda zarejestrowane na rozprawie w dniu 5 marca 2013r). Pełnomocnik pozwanego zrzeszenia nie uznał powództwa i wniósł o jego oddalenie w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie ze złożonym do akt sprawy rachunkiem (00:40:46 – stanowisko pełnomocnika pozwanego zarejestrowane na rozprawie w dniu 5 marca 2013r). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: W piśmie z dnia 4 maja 2000r powód K. W. zwrócił się o przyjęcie go w poczet członków (...) Zrzeszenia (...) w S.. W dniu 6 lipca 2000r odbyło się posiedzenie Prezydium Zarządu (...) Zrzeszenia (...) w S., na którym podjęta została m.in. uchwała prezydium zarządu o przyjęciu K. W. w poczet członków pozwanego zrzeszenia. W ramach (...) Zrzeszenia (...) w S. prowadzi działalność Grupa (Zespół) Radio- (...). Zespół utworzony został w celu usprawnienia i podniesienia jakości świadczonych usług transportowych i zasady jego działalności określone są w „R. działalności i pracy Zespołu Radio- (...)”. Zgodnie z regulaminem – członkiem zespołu może zostać każdy kierowca z przynajmniej rocznym stażem członkowskim w (...) Zrzeszeniu (...) w S. i opłacający terminowo składki zrzeszenia. --- STRONA 3 --- W Grupie Radio- (...) obowiązuje również „regulamin pracy kierowców taksówek”, który określa m.in. obowiązki kierowców należących do grupy. Pracami Grupy Radio- (...) kieruje Komisja Branżowa Radio- (...) wybrana przez członków i zatwierdzona przez zarząd (...) Zrzeszenia (...). Powód K. W. został przyjęty w poczet członków Grupy Radio- (...) i przez okres kilku lat, do czerwca bądź lipca 2010r, był również członkiem Komisji Branżowej Grupy Radio- (...). Powód K. W. brał czynny udział w pracach Komisji Branżowej Grupy Radio- (...), był również zainteresowany sprawami (...) Zrzeszenia (...) w S., w tym finansami zrzeszenia. Zwracał się m.in. do prezesa (...) Zrzeszenia (...) w S. S. Z. o informacje, z jakiego powodu co jakiś czas zwiększane są składki członkowskie członków zrzeszenia. Dowiadywał się również, w jakiej wysokości zrzeszenie pozyskuje czynsze najmu z będących w posiadaniu zrzeszenia lokali. W 2010r Grupa Radio- (...) miała podpisaną umowę ze spółką (...) S.A. w S. na dowóz pracowników tej spółki do zakładu pracy. Na mocy umowy taksówkarze (członkowie) Grupy Radio- (...) dowozili pracowników (...) S.A. w S. do pracy. Kursy odbywały się zarówno w dzień, jak i w porze nocnej. Procedura wyglądała w ten sposób, że spółka (...) S.A. w S. podawała daty, godziny i adresy, pod które miały zostać wysłane taksówki, a wyznaczony pracownik Grupy Radio- (...) miał dopilnować, aby kierowcy taksówek wysłani zostali właściwego dnia, pod wskazany adres. W czerwcu 2010r obowiązek taki spoczywał na powodzie K. W., który był wówczas członkiem Komisji Branżowej. Dwukrotnie powód nie dopełnił swoich obowiązków i nie zlecił kursów zgodnie z zamówieniem (...) S.A. w S.. W wyniku tego zaniedbania (...) S.A. w S. rozwiązał umowę z Grupą Radio- (...) i realizowanie usług transportowych na rzecz tej spółki przejęła inna firma przewozowa. Mimo to, (...) Zrzeszenie (...) w S. nie wyciągnęło żadnych konsekwencji dyscyplinarnych wobec powoda K. W.. K. W. sam postanowił zrzec się członkostwa w Komisji Branżowej Grupy Radio- (...). Członkowie Grupy Radio- (...) kilkakrotnie w ciągu miesiąca pełnili na postojach taksówkowych dyżury nocne. W 2010 lub 2011r powód K. W. wystąpił do Zarządu (...) Zrzeszenia (...) w S. z inicjatywą o zwolnienie wiceprezesa zarządu zrzeszenia z konieczności pełnienia jednego dyżuru nocnego oraz przyznania mu dodatkowej gratyfikacji finansowej w związku z pełnioną funkcją. (...) powoda nie spotkała się z aprobatą członków Grupy Radio- (...). Statutowe organy (...) Zrzeszenia (...) w S. podjęły decyzję o zwolnieniu wiceprezesa zarządu zrzeszenia z pełnienia jednego nocnego dyżuru, ale nie przyznano mu dodatkowej gratyfikacji finansowej. W dniu 26 października 2007r odbyło się posiedzenie zarządu pozwanego zrzeszenia, podczas którego ustalono m.in., że dyspozytorki nie będą odnotowywały skarg klientów na poszczególnych kierowców taksówek, a jedynie będą informowały klienta o numerze telefonu do biura oraz godzinach urzędowania prezesa zarządu zrzeszenia. W 2010 i 2011r relacje pomiędzy powodem K. W. a dyspozytorkami Grupy Radio- (...), B. C., I. K. i E. T. nie układały się najlepiej. Powód wytykał dyspozytorkom błędy i uchybienia, upominał je również, aby nie sporządzały pisemnych notatek o skargach zgłaszanych na członków Komisji Branżowej Grupy Radio- (...). Z kolei dyspozytorki zarzucały powodowi, że odzywa się do nich w niekulturalny sposób i zdarza się, że nie potwierdza dyspozytorkom zleconych mu kursów. Członkowie Grupy Radio- (...), a głównie taksówkarze pracujący na postoju taksówek przy dworcu PKP w S., również nie pozostawali z powodem K. W. w dobrych relacjach. Byli to m.in. D. J., M. G., M. W., W. J., S. K., D. S., Z. P. i J. P. (1). Zarzucali oni powodowi, że wprowadza złą atmosferę wśród członków Grupy Radio- (...), i że sprzyja kierowcom taksówek pracującym na postoju przy ulicy (...) w S.. W dniu 9 listopada 2011r piętnastu kierowców pracujących na postoju przy dworcu PKP w S. podpisało wniosek do Prezydium (...) Zrzeszenia (...) w S. o usunięcie powoda K. W. z członków Grupy Radio- (...) w związku z działaniem na szkodę grupy i zrzeszenia. Pod wnioskiem podpisali się kierowcy taksówek wymienieni powyżej. W dniu 23 listopada 2011r odbyło się posiedzenie Prezydium Zarządu (...) Zrzeszenia (...) w S., w którym wziął udział prezes zarządu S. Z. i członek prezydium Z. R.. Prezydium zapoznało się z wnioskiem członków Grypy Radio- (...) (kierowców z postoju przy dworcu PKP w S.) z dnia 9 listopada 2011r i jednomyślnie podjęło uchwałę o wykluczeniu powoda K. W. z Grupy Radio- (...) z dniem 23 listopada 2011r. W piśmie z dnia 23 listopada 2011r (...) Zrzeszenie --- STRONA 4 --- (...) w S. poinformowało powoda o uchwale Prezydium Zarządu. Poinformowano również powoda, że w uzasadnieniu podjętej uchwały wskazano na: „nagminne łamanie przez powoda K. W. regulaminu Grupy Radio- (...), co skutkuje działaniem na szkodę grupy oraz (...) Zrzeszenia (...) w S.”. Pismem z dnia 28 listopada 2011r powód wniósł odwołanie od uchwały prezydium do zarządu (...) Zrzeszenia (...) w S.. W piśmie z dnia 20 grudnia 2011r zarząd pozwanego zrzeszenia poinformował powoda, że jego odwołanie od uchwały prezydium z dnia 23 listopada 2011r zostało rozpatrzone negatywnie. Do czasu wykluczenia powoda z Grupy Radio- (...) uchwałą prezydium zarządu z dnia 23 listopada 2011r, K. W. nigdy nie został ukarany żadną karą dyscyplinarną przewidzianą w R. (...) i Pracy (...). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów: pisma pozwanego zrzeszenia z dnia 23 listopada 2011r i 20 grudnia 2011r (k. 4 i 5), odwołania od uchwały prezydium zarządu z dnia 28 listopada 2011r (k. 6), regulaminu działalności Grupy Radio- (...) (k. 10-19), statutu pozwanego zrzeszenia (k. 20-36), wniosku kierowców Grupy Radio- (...) z dnia 9 listopada 2011r (k. 68-69), podania z dnia 4 maja 2000r (k. 76), uchwały o przyjęciu K. W. w poczet członków zrzeszenia z dnia 6 lipca 2000r (k. 80), protokołu z posiedzenia zarządu zrzeszenia z dnia 20 grudnia 2011r (k. 83-84), listy obecności z posiedzenia prezydium zarządu z dnia 23 listopada 2011r (k. 87), protokołu z posiedzenia prezydium zarządu z dnia 23 listopada 2011r zawierającego uchwałę o wykluczeniu powoda z Grupy Radio- (...) (k. 88), częściowych zeznań świadków B. C. (k. 92v-93v), I. K. (k. 93v-94v), D. J. (k. 94v-95v), M. G. (k. 95v-96), M. W. (k. 96-96v), W. J. (00:08:02-00:20:50 zarejestrowane w dniu 10 września 2012r), S. K. (00:22:31-00:26:01 zarejestrowane w dniu 10 września 2012r), D. S. (00:26:54-00:36:51 zarejestrowane w dniu 10 września 2012r), Z. P. (00:38:34-00:51:56 zarejestrowane w dniu 10 września 2012r), J. R. (k. 109v-110), C. G. (k. 110-110v), J. B. (k. 110v), T. K. (k. 111), S. G. (k. 111), J. J. (k. 111-111v), protokołu z posiedzenia zarządu zrzeszenia z dnia 26 października 2007r zawierającego podjęte uchwały (k. 115-116), częściowo zeznań świadków M. B. (00:04:47-00:18:35 zarejestrowane w dniu 4 grudnia 2012r), E. T. (00:18:35-00:25:46 zarejestrowane w dniu 4 grudnia 2012r), M. Ł. (00:02:58-00:16:52 zarejestrowane w dniu 25 stycznia 2013r), J. P. (2) (00:03:02-00:18:37 zarejestrowane w dniu 5 marca 2013r), częściowo zeznań powoda K. W. (00:20:49-00:32:34 zarejestrowane w dniu 5 marca 2013r) oraz częściowo zeznającego za pozwane zrzeszenie prezesa zarządu S. Z. (00:32:34-00:40:05 zarejestrowane w dniu 5 marca 2013r). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powód K. W. domagał się w niniejszym procesie ochrony jego dóbr osobistych oraz zapłaty stosownej kwoty pieniężnej na wskazany cel społeczny. Twierdził, że naruszenia dóbr osobistych w postaci czci i godności dopuściło się pozwane (...) Zrzeszenie (...) w S., które w uzasadnieniu uchwały prezydium zarządu z dnia 23 listopada 2011r, podjętej w przedmiocie wykluczenia powoda z Grupy Radio- (...), stwierdziło, że powód nagminnie łamał R. Grupy Radio- (...), co skutkowało działaniem na szkodę grupy oraz (...) Zrzeszenia (...) w S.. W związku z powyższym powód wniósł o nakazanie pozwanemu zrzeszeniu dokonania przeproszenia jego osoby na pierwszym od daty wydania wyroku Zebraniu Delegatów pozwanego zrzeszenia oraz opublikowania przeprosin na tablicy ogłoszeń w siedzibie zarządu zrzeszenia. Wniósł też o zasądzenie od pozwanego na wskazany cel społeczny tytułem odpowiedniej sumy pieniężnej kwoty 5.000 zł. Zatem należało przyjąć, że powództwo zostało oparte o treść art. 23 kc i 24 kc. Zgodnie z art. 24 par. 1 kc "Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie (…)”. Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym. Przesłanka bezprawności działania jest zatem przesłanką konieczną do udzielenia ochrony, przewidzianej w powyższym przepisie. Przepisy kodeksu cywilnego nie zawierają definicji dóbr osobistych, a treść art. 23 kc ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że dobrami osobistymi człowieka są w szczególności: zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i --- STRONA 5 --- racjonalizatorska. Oczywiście wyliczenie dóbr osobistych osób fizycznych nie jest wyczerpujące. Należy przyjąć, że dobra osobiste to pewne wartości niematerialne łączące się ściśle z jednostką ludzką. W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego można stwierdzić, że cześć, dobre imię i godność człowieka uznawane są za najważniejsze dobra osobiste. W uzasadnieniu orzeczenia z dnia 29 października 1971r (II CR 455/71) Sąd Najwyższy stwierdził, że naruszenie czci może nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. Stosownie do treści art. 6 kc "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne". Nie ulega zatem wątpliwości, że powód K. W. winien udowodnić, że pozwane zrzeszenie dopuściło się wobec niego opisywanych w pozwie zachowań, że zrobiło to celowo, i że takim działaniem pozwane zrzeszenie naruszyło jego dobra osobiste. Pomiędzy stronami nie było sporu, co do tego, jaka była rzeczywista treść uchwały Prezydium Zarządu (...) Zrzeszenia (...) w S. z dnia 23 listopada 2011r oraz jakie było uzasadnienie powyższej uchwały. Z dokumentu w postaci protokołu z posiedzenia Prezydium Zarządu pozwanego zrzeszenia z dnia 23 listopada 2011r wynika, że tego dnia została podjęta uchwała o wykluczeniu powoda K. W. z Grupy Radio- (...) (k. 88 – protokół z posiedzenia). Z kolei w piśmie z dnia 23 listopada 2011r pozwana zrzeszenie poinformowało powoda, że w uzasadnieniu uchwały wskazano „ na nagminne łamanie przez powoda R. Grupy Radio- (...), co skutkuje działaniem na szkodę Grupy oraz (...) Zrzeszenia (...) w S. ” (k. 4 – pismo z dnia 23 listopada 2011r adresowane do K. W.). W celu wykazania, że zachowanie pozwanego zrzeszenia nie nosiło cech bezprawności, jego pełnomocnik starał się udowodnić, że zarzuty postawione w przedmiotowej uchwale powodowi K. W. były prawdziwe. W ocenie Sądu, pozwane zrzeszenie nie podołało obowiązkowi określonemu w art. 6 kc i nie wykazało, że powód „nagminnie” łamał R. Grupy Radio- (...). Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, głównie w postaci zeznań wszystkich świadków oraz zeznań stron, potwierdził jedynie, że w czerwcu 2010r powód K. W. nie dopełnił swoich obowiązków i dwukrotnie nie wysłał taksówek w określonym terminie i pod wskazany adres, do czego zobowiązywała umowa zawarta ze spółką (...) S.A. w S.. Powód pełnił wówczas funkcje członka Komisji Branżowej Grupy Radio- (...) i był zobowiązany do dopilnowania zrealizowania zamówienia. Prawdą jest, że niedopełnienie przez powoda tych obowiązków skutkowało rozwiązaniem umowy przez spółkę (...) S.A. w S. z Grupą Radio- (...). Nie ulega również wątpliwości, że wskutek tego zaniedbania zarówno (...) Zrzeszenie (...) w S., jak również taksówkarze Grupy Radio- (...) ponieśli wymierne starty finansowe. W ocenie Sądu Okręgowego, tego rodzaju zaniedbanie powoda mogło zostać potraktowane jako naruszenie regulaminu działalności Grupy Radio- (...). Z części regulaminu, który dotyczy działalności Komisji Branżowej Grupy Radio- (...) wynika, że członkowie komisji mają obowiązek dbać o interesy Radio- (...) i (...) Zrzeszenia (...) w S. (k. 12 – regulamin działalności Komisji Branżowej w Grupie Radio- (...)). Co ciekawe jednak, pozwane zrzeszenie nie wyciągnęło wówczas wobec powoda K. W. żadnych konsekwencji regulaminowych. R. przewiduje szeroki katalog kar, ale z możliwości ukarania powoda nie skorzystano (k. 19 – kary regulaminowe). Należy zatem uznać, że pozwane zrzeszenie nie znalazło jednak wystarczających podstaw do wymierzenia powodowi kary regulaminowej. To sam powód, będąc świadomym swojego zaniedbania, zrezygnował z funkcji członka Komisji Branżowej Grupy Radio- (...). Wykazane zostało bezsprzecznie dwukrotne naruszenie przez powoda obowiązków wynikających z regulaminu. Pozwane zrzeszenie nie wykazało, że powód dopuścił się tych uchybień celowo, co pozwala przyjąć za prawdziwe twierdzenia K. W., że zapomniał wykonać tych obowiązków. Zeznający w charakterze strony pozwanej prezes zarządu S. Z. oraz zawnioskowani przez stronę pozwaną świadkowie stwierdzili, że rzekomo jednym z przejawów „nagminnego” łamania przez powoda regulaminu było wystąpienie z inicjatywą, aby zwolnić wiceprezesa zarządu z jednego dyżuru nocnego w miesiącu i przyznać mu dodatkową gratyfikację pieniężną z racji pełnionej funkcji. Argumentacja strony pozwanej jest całkowicie chybiona, ponieważ żaden z przepisów statutu zrzeszenia ani przepisów regulaminu Grupy Radio- (...) nie zabrania członkom zrzeszenia lub członkom komisji branżowej proponowania przyjęcia tego rodzaju rozwiązań. Nie ulega przecież wątpliwości, że powód K. W. nie był władny narzucić swoich pomysłów bez uprzedniego poddania ich pod głosowanie statutowych organów zrzeszenia. Materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że inicjatywa powoda nie znalazła pełnej --- STRONA 6 --- aprobaty. Co prawda, wiceprezes zarządu zrzeszenia zwolniony został z pełnienia jednego dyżuru nocnego w miesiącu, ale z powodu słabej kondycji finansowej zrzeszenia nie wyrażono zgody na dodatkowe gratyfikowanie wiceprezesa. W żadnej mierze jednak inicjatywa powoda nie mogła być poczytywana jako łamanie regulaminu i działanie na szkodę Grupy Radio- (...) bądź szkodę zrzeszenia, ponieważ przepisy nie zabraniały występowania z takimi wnioskami. Zawnioskowani przez stronę pozwaną świadkowie bardzo wyraźnie akcentowali, że powód wprowadzał złą atmosferę w Grupie Radio- (...), pozostawał w sporze z częścią kierowców grupy oraz z zatrudnionymi w Grupie Radio- (...) dyspozytorkami. Zeznania świadków w tej części nie były w ogóle przydatne do rozstrzygnięcia sprawy. Przepisy regulaminu działalności Grupy Radio- (...) w żadnym z przepisów nie określają, jak winny wyglądać stosunki ogólnoludzkie pomiędzy kierowcami grupy oraz pomiędzy kierowcami i zatrudnionymi dyspozytorkami. Nie ulega wątpliwości, że chodzi o dość wrażliwą materię, której nie da się uregulować stosownymi przepisami regulaminowymi. Jeżeli powód rzeczywiści był zbyt rygorystyczny wobec pań dyspozytorek lub zdarzało się mu być niekulturalnym w relacjach z nimi, to winno to być wyjaśnione przez prezesa pozwanego zrzeszenia, bądź skutkować pozbawieniem powoda członkostwa w Komisji Branżowej Grupy Radio- (...). Nie można jednak takich zachowań, o ile oczywiście miały miejsce, utożsamiać z łamaniem przepisów regulaminu. W kontekście powyższych ustaleń, nie do końca zrozumiała jest inicjatywa piętnastu kierowców taksówek, jak się okazało wyłącznie z postoju przy dworcu PKP w S., którzy we wniosku z dnia 9 listopada 2011r domagali się usunięcia powoda K. W. z członków Grupy Radio- (...) (k. 68 – wniosek). Autorzy tego wniosku poprzestali jedynie na ogólnikowym uzasadnieniu, w którym zarzucili powodowi działanie na szkodę Grupy i pozwanego zrzeszenia. Nie podano w nim jakichkolwiek przykładów, przejawów rzekomego szkodliwego działania powoda, choćby zaniedbania w zakresie realizacji umowy ze spółą (...) S.A. w S.. W związku z powyższym trudno oprzeć się wrażeniu, że pomiędzy członkami Grupy Radio- (...) doszło do jakiegoś bliżej nieustalonego konfliktu interesów, którego ofiarą stał się powód K. W.. W realiach niniejszej sprawy nie można przecież poważnie traktować zarzutu, że powód w czerwcu 2010r zaniedbał swoje obowiązki, co w konsekwencji doprowadziło do rozwiązania przez (...) S.A. w S. umowy z Grupą Radio- (...), skoro zdarzenie to miało miejsce przeszło rok czasu przed podjęciem decyzji o wykluczeniu powoda z Grupy Radio- (...). W czerwcu 2010r, a więc bezpośrednio po przedmiotowym zdarzeniu, powodowi nie została wymierzona choćby najbardziej łagodna kara regulaminowa, a półtora roku później postawiono powodowi zarzut, że było to działanie na szkodę pozwanego zrzeszenia. Tego rodzaju stanowiska pozwanego nie sposób zaakceptować. Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd uznał, że wszystkie zarzuty o rzekomym nagminny łamaniu przez powoda regulaminu Grupy Radio- (...) i działaniem na szkodę grupy i pozwanego zrzeszenia, które znalazły się w uzasadnieniu uchwały prezydium zarządu pozwanego zrzeszenia z dnia 23 listopada 2011r, były nieprawdziwe. Takich zachowań powoda K. W. pozwane zrzeszenie w niniejszym procesie nie udowodniło. Postępowanie pozwanego polegające na przypisaniu powodowi nagminnego łamania regulaminu i działania na szkodę m.in. pozwanego zrzeszenia, było nieuprawnione i w ten sposób pozwane zrzeszenie celowo naruszyło dobra osobiste powoda. Użyte w uzasadnieniu uchwały z dnia 23 listopada 2011r słowo „nagminnie” oznacza tyle co: bardzo często, powszechnie, masowo. Nie ulega wątpliwości, że zarzucenie nagminnego łamania przepisów regulaminu, o ile zarzut ten nie polega na prawdzie, jest obraźliwe, krzywdzące i deprecjonujące powoda K. W. jako taksówkarza i ówczesnego członka Grupy Radio- (...). Co warte ponownego podkreślenia – Ten „nagminnie” łamiący regulamin członek Grupy Radio- (...) nie był nigdy, aż do dnia 23 listopada 2011r, karany dyscyplinarnie i przez wiele lat wybierany był do Komisji Branżowej Grupy Radio- (...). Musiał się zatem cieszyć zaufaniem kolegów i współpracowników. W tych okolicznościach, przypisanie powodowi K. W. takich zachowań było krzywdzące i zniesławiające. Powód K. W. nie tylko został narażony na utratę zaufania niezbędnego do wykonywania zawodu, ale do utraty takiego zaufania niewątpliwie doszło. O uchwale prezydium zarządu z dnia 23 listopada 2011r niewątpliwie dowiedzieli się wszyscy taksówkarze Grupy Radio- (...). Niniejsza sprawa wzbudziła niemałe zainteresowanie w tym środowisku, o czym świadczy licznie zgromadzona publiczność na niemalże każdym terminie rozprawy. Zeznający w sprawie świadkowie podnosili, że powód wcześniej należał do innych grup trudniących się świadczeniem usług transportowych i dawali do zrozumienia, że nie był w tych grupach osobą pożądaną. Nie ulega zatem wątpliwości, że nieprawdziwa opinia wyrażona przez prezydium zarządu w uchwale z dnia 23 listopada 2011r będzie rzutowała na dalszą pracę zawodową powoda K. W.. --- STRONA 7 --- Zdaniem Sądu, w świetle ustalonych w stanie faktycznym okoliczności, postępowanie pozwanego zrzeszenia było bezprawne. Na temat bezprawności działania, o której mowa w art. 24 kc, wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy. W orzeczeniu z dnia 19 października 1989r (II CR 419/89) Sąd Najwyższy stwierdził, że „za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiające je, oraz że do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się 1) działanie w ramach porządku prawnego, 2) wykonywanie prawa podmiotowego oraz 3) działanie w obronie uzasadnionego interesu”. Jak podniesiono powyżej, nie mamy w sprawie do czynienia z żadnymi szczególnymi okolicznościami, które by usprawiedliwiały działanie pozwanego zrzeszenia bądź wyłączały jego bezprawność. Sąd doszedł do przekonania, że pozwane zrzeszenie w uchwale prezydium z dnia 23 listopada 2011r naruszyło dobra osobiste powoda K. W. w postaci dobrego imienia. Z art. 24 kc wynika, że w razie naruszenia dobra osobistego, ten, czyje dobro zostało naruszone może żądać, aby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków. Liczba i rodzaj środków mających doprowadzić do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego nie zostały przez ustawodawcę określone. Treść i forma oświadczenia będą z reguły zależeć od rodzaju naruszonego dobra, okoliczności, w jakich do naruszenia doszło oraz formy, w jakiej tego dokonano. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że przeproszenie pokrzywdzonego lub złożenie wyrazów ubolewania traktowane jest jako oświadczenie prowadzące do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego. Oświadczenie zawierające przeproszenie pokrzywdzonego będzie niewątpliwie występowało w przypadkach naruszenia takich dóbr, jak godność, cześć, dobre imię, nietykalność. Powód K. W. domagał się przeproszenia go na pierwszym od daty wydania wyroku Zebraniu Delegatów (...) Zrzeszenia (...) w S. oraz na tablicy ogłoszeń. Żądanie powoda zgłoszone w takiej formie nie zasługiwało na uwzględnienie. Jak wynika ze statutu pozwanego zrzeszenia, Zebranie Delegatów jest organem (...) Zrzeszenia (...) w S. i zwyczajne zebranie delegatów zwołuje prezydium zarządu co cztery lata. Z kolei Nadzwyczajne zebranie delegatów zwołuje prezydium zarządu z własnej inicjatywy lub na żądanie delegatów albo członków zrzeszenia. Mogłoby się zatem okazać, że w przypadku nakazania przeproszenia powoda we wnioskowanej przez niego formie, powód musiałby oczekiwać na stosowne przeprosiny być może kilka lat, co byłoby ochroną wręcz iluzoryczną. Należy również wziąć pod uwagę, że uchwałę o wykluczeniu powoda z Grupy Radio- (...) podjęło prezydium zarządu reprezentowane jedynie przez dwóch członków. Nie ma zatem potrzeby, aby publikacja przeprosin miała miejsce na forum najwyższego organu pozwanego zrzeszenia jakim jest Zebranie Delegatów. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i doktrynie prawa cywilnego ugruntowany jest pogląd, że sąd może zmodyfikować wnioskowaną przez poszkodowanego formę i treść oświadczenia, mając na względzie to, aby zastosowany środek dał poszkodowanemu rzeczywistą satysfakcję. Mając to na uwadze, Sąd zmodyfikował formę i częściowo treść przeprosin i w związku z tym nakazał pozwanemu zrzeszeniu jednorazowo przesłanie powodowi K. W. oświadczenia zawierającego przeprosiny, których treść została szczegółowo sformułowana w wyroku. Ponadto zobowiązał pozwane zrzeszenie do wywieszenia oświadczenia zawierającego treść przeprosin na tablicy ogłoszeń w siedzibie pozwanego zrzeszenia na okres jednego miesiąca. W ocenie Sądu, dokonanie przeprosin w formie zawartej w wyroku winno dać powodowi spodziewaną satysfakcję i odwrócić skutki dokonanego na jego szkodę naruszenia dóbr osobistych. Z kolei publikacja przeprosin na tablicy ogłoszeń niewątpliwie umożliwi zapoznanie się z ich treścią przez osoby zainteresowane. Sąd uznał również za zasadne zasądzenie od pozwanego zrzeszenia kwoty 1.000 zł na wskazany przez powoda cel społeczny, w tym przypadku na rzecz (...) Dziecka przy ulicy (...) w S.. Na mocy art. 100 kpc Sąd dokonał stosunkowego rozliczenia kosztów procesu. Powód uiściła część opłaty od pozwu w kwocie 400 zł, a dodatkowo mógłby liczyć na zasadzenie od pozwanego kwoty 360 zł (minimalne wynagrodzenie z tytułu zastępstwa procesowego w zakresie ochrony dóbr osobistych, w tej części powództwo należało uznać za uwzględnione) oraz 20% minimalnego wynagrodzenia w części dotyczącej zasadzenia stosownej kwoty pieniężnej. Powód wnosił o zasądzenie kwoty 5.000 zł, a żądanie zostało uwzględnione jedynie w 20%. Biorąc pod uwagę, że minimalna kwota za zastępstwo procesowe przy kwocie 5.000 zł wynosi 600 zł, powód mógłby liczyć na 20% tej kwoty, czyli 120 zł. Łącznie na rzecz powoda należna byłaby kwota 880 zł (400, 360 i 120). Pozwane zrzeszenie mogło skutecznie domagać się zasądzenia 80% minimalnego wynagrodzenia za zastępstwo procesowe w części żądania zasądzenia stosownej kwoty pieniężnej. Minimalne wynagrodzenie przy takiej wartości przedmiotu sporu wynosi 600 --- STRONA 8 --- zł z czego 80% daje kwotę 480 zł. W wyniku stosunkowego rozdzielenia tych kwot, Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 400 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu.