Postanowienie I C 539/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2011 r. Sąd Okręgowy w Opol

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 539/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2011 r. Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Izabela Bogusz Protokolant: sekr. sądowy Małgorzata Gabriel po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. w Opolu sprawy z powództwa R. G. (1) przeciwko A. S. i B. S. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I. zobowiązuje pozwanego A. S. aby w terminie 2 tygodni od prawomocności wyroku zamieścił na stronach internetowych: http://swkatowice.mojeforum.net/temat-vt8053.html?postdays=0&pos... http://formu.gazeta.pl/forum/w, (...), (...), (...),0 http://forum.gazeta.pl/forum/w,65, (...),,N._agentem_bohatera.html?v=2 http://forum.gazeta.pl/ forum/w,65, (...), (...),karawana_idzie_dalej_.html oświadczenie następującej treści: „ W związku z wydanym przez Sąd Okręgowy w Opolu w sprawie o sygnaturze akt I C 539/10 wyrokiem z dnia 31 października 2011 r. A. S. oświadcza, że jego twierdzenia zawarte w szeregu publikacji internetowych na stronach: http://swkatowice.mojeforum.net/temat-vt8053.html?postdays=0&pos... http://formu.gazeta.pl/forum/w, (...), (...), (...),0 http://forum.gazeta.pl/forum/w,65, (...),,N._agentem_bohatera.html?v=2 http://forum.gazeta.pl/forum/w,65, (...), (...),karawana_idzie_dalej_.html jakoby pan R. G. (1) był tajnym i świadomym współpracownikiem organów bezpieczeństwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej są nieprawdziwe. Za te twierdzenia pana R. G. (1) przepraszam.”, II. zobowiązuje pozwaną B. S. aby w terminie 2 tygodni od prawomocności wyroku zamieściła na stronie internetowej www.nadstobrawa.za.pl oświadczenie następującej treści: „W związku z wydanym przez Sąd Okręgowy w Opolu w sprawie o sygnaturze akt I C 539/10 wyrokiem z dnia 31 października 2011 r. B. S. oświadcza, że jej twierdzenia zawarte w publikacji na stronie internetowej www.nadstobrawa.za.pl, jakoby pan R. G. (1) był tajnym i świadomym współpracownikiem organów bezpieczeństwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej są nieprawdziwe. Za te twierdzenia pana R. G. (1) przepraszam.”, III. --- STRONA 2 --- zasądza od pozwanych B. S. i A. S. solidarnie na rzecz powoda R. G. (1) kwotę 1 (jeden złoty) zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17.12.2010 r. do dnia zapłaty, IV. w pozostałym zakresie powództwo oddala, V. zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 977 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na oryginale właściwy podpis Sygn. akt I ACa 896/12 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu -Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA: Jan Gibiec (spr.) Sędzia SA: Małgorzata Bohun Sędzia SA: Dariusz Kaspryszyn po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym we Wrocławiu sprawy z powództwa: R. G. (1) przeciwko: A. S. i B. S. o ochronę dóbr osobistych na apelacji powoda i pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 31 października 2011 r., sygn. akt I C 539/10 postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok w pkt. l i w tym zakresie postępowanie umorzyć; 2. w pozostałym zakresie postępowanie apelacyjne zawiesić. Na oryginale właściwe podpisy Sygn. akt I A Ca 1071/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2013 r. --- STRONA 3 --- Sąd Apelacyjny we Wrocławiu - Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Ewa Głowacka (spr.) Sędziowie: SSA Tadeusz Nowakowski SSA Jolanta Solarz Protokolant: Justyna Łupkowska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa R. G. (2), M. G., J. G., A. G. i B. K. przeciwko A. S. i B. S. o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji powodów oraz pozwanego A. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 31 października 2011 r. sygn. akt I C 539/10 1. zmienia zaskarżony wyrok: • w punkcie IV w ten sposób, że zasądza od pozwanych A. S. i B. S. po 5.000 zł (pięć tysięcy złotych) na rzecz (...) Centrum (...) w K., oddalając dalej idące powództwo, • w punkcie III w ten sposób, że zasądza od pozwanych na rzecz powodów po 0,50 zł (pięćdziesiąt groszy) w miejsce zasądzonej solidarnie od pozwanych kwoty 1 zł, • w punkcie V w ten sposób, że znosi koszty procesu między stronami, 2. oddala apelację powodów w pozostałym zakresie i w całości apelację pozwanego. Na oryginale właściwe podpisy Za zgodność: Sygn. akt I C 539/10 UZASADNIENIE Powód R. G. (1) w pozwie z dnia 03.11.2010 r. ostatecznie sprecyzowanym w piśmie procesowym z dnia 18.04.2011 r. (k. 169-173) wniósł o nakazanie pozwanym B. S. i A. S. złożenia oświadczenia na drugiej stronie gazety Gazeta (...), w rozmiarze 1/8 strony w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie, o następującej treści: „W związku z wydanym przez Sąd Okręgowy w Opolu w sprawie sygn. akt……, wyrokiem z dnia ……, B. i A. S. oświadczają wspólnie, że nasze twierdzenia zawarte w szeregu publikacji internetowych: tj. forum.gazeta.pl., swkatowice.mojeforum.net, www.nadstobrawa.za.pl., http:/porozumienie.mojeforum.net/temat- vt165.html i inne, jakoby pan R. G. (1) był tajnym i świadomym współpracownikiem organów bezpieczeństwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej są nieprawdziwe i nie polegają na prawdzie. Za te twierdzenia R. G. (1) i jego rodzinę przepraszamy.”. Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanych solidarnie na swoją rzecz kwoty 1 złotych, tytułem --- STRONA 4 --- zadośćuczynienia za doznane krzywdy moralne wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanych solidarnie na wskazany cel społeczny tj. (...) S.A. (...) Szpital (...) w K. kwoty 50.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od daty wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, a także o obciążenie pozwanych solidarnie kosztami postępowania sądowego, w tym kosztami zastępstwa procesowego w wysokości prawem przewidzianej. W uzasadnieniu powód podniósł, że na początku lat 80-tych XX w. prowadził działalność związkową w ramach (...). W dniu 13.12.1981 r. został zatrzymany, a następnie internowany przez okres około dwóch tygodni. Po internowaniu w dalszym ciągu działał w strukturach niepodległościowych organizacji, za co został oskarżony o czyn z art.48 ust. 3 i 4 oraz art. 48 ust. 2 w zw. z art. 46 ust. 1 dekretu o Stanie Wojennym. Został tymczasowo aresztowany, jednakże został następnie uniewinniony, a po rewizji Prokuratury postępowanie przeciwko niemu umorzono w ramach amnestii. W związku z szykanami, jakie były przeciwko powodowi stosowane, ten zdecydował się wraz z całą rodziną wyjechać za granicę, gdzie przebywa do dnia dzisiejszego. W dniu 13.11.1981 r. powód został zarejestrowany jako TW (...) przez funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa. Jak wynika jednak z akt osobowych TW (...) powód nie podjął jakiejkolwiek współpracy z SB, a co więcej nadal działał w strukturach niepodległościowych, czego wyrazem było m.in. aresztowanie go w ramach odpowiedzialności z dekretu o Stanie Wojennym. W okresie 2-3 ostatnich lat na stronach internetowych pozwani zaczęli umieszczać wpisy, w których określali powoda jako osobę, która podjęła z SB świadomą i tajną współpracę. W ocenie pozwanych powód jest „agentem”, „kapusiem”, „donosicielem”. Pozwani twierdzili także, że powód jest osobą składającą donosy, meldunki, pomawiali go również i o to, że poprzez działalność powoda jako tajnego współpracownika doszło do zatrzymania przez organy bezpieczeństwa działaczy podziemnych. Użyte wobec powoda sformułowania niewątpliwie naruszają jego dobre imię. Nie ulega wątpliwości bowiem, że powód nie był świadomym współpracownikiem SB, zaś jego kontakty z organami bezpieczeństwa PRL nie wykraczały poza standardowe kontakty innych obywateli PRL w tamtym czasie. Powód wskazał, że następujące stwierdzenia pozwanego A. S. naruszają jego dobra osobiste: „Warty podkreślenia jest fakt, że G. podpisał współpracę z SB przed wprowadzeniem stanu wojennego. Ważny też jest fakt kompletnego milczenia B. na temat donosów G. – R.. A takie istnieją.”, „ SB do dzisiaj wykorzystuje sprawę P. (poprzez wpływy w GW) do przedstawiania agenta jako bohatera. P. fakt współpracy ujawnił jedynie jego koledze G.. Takie sobie zwierzenia pomiędzy dwoma agentami.”, „W procesie SB zadbała o to, aby G. nie wyszedł na konfidenta a jedynie na mięczaka, a już parę miesięcy później G. przestał nazywać G. kapusiem i świnią, natomiast zaczął wszystkich zapewniać, że nie ma do P. pretensji o aresztowania. To właśnie jest „zasługą” G., że G. przez dużą część ludzi uznany został za „zrehabilitowanego”. Przypuszczam, że zrobił to G. na polecenie SB.”, „ Ja nie oczerniam tylko piszę prawdę. Nazwałem G. „gumowe ucho”. No cóż, podpisał, donosy pisał. Na miano to zasłużył. A że o jego działalności wypowiadam się niepochlebnie?”, „Najpierw znaleźli dojście do drukarni w W. – na R. (to agenci przewozili bibułę między W. a B. – nie R. i jego rodzinka – esbek odbierał bibułę w umówionym miejscu i odwoził pod adres KI”, „ Jestem nałogowym alkoholikiem. No i co z tego??? R. i W. też są – ale się do tego nie przyznają”, „ Według nawiedzonego historyka P. i R., którzy podpisywali współpracę z SB w 1981 r. gdy Solidarność była zła, to Bohaterzy”, „ A co do ich „konspiry” poczekajmy na resztę teczek. Zobaczy Z. sam, że R. na esbecki obstalunek P. pełne zaufanie okazywał”. Powód wskazał również, że następujące stwierdzenia pozwanej B. S. naruszają jego dobra osobiste: „ R. G. (1) zwerbowała SB w listopadzie 1981 r., w czasie gdy był on aktywnym działaczem (...). Podpisując zobowiązanie o współpracy mógł on domyślać się jakich informacji oczekuje od niego SB – a więc informacji podobnych do tych, jakie udzielał wcześniej kpt. C., kiedy jeszcze nie był współpracownikiem SB. Podpisując zobowiązanie o współpracy z SB pamiętał bowiem G. jego wcześniejsze rozmowy z kpt. C.. Z raportu kpt. C. o werbunku G. wynika, że G. bez stawiania jakiegokolwiek oporu zgodził się na dobrowolną współpracę z SB mimo, iż C. określił go jako nacjonalistę, wrogo ustosunkowanego do ZSRR. Wynika jednak z tego samego raportu, że G. miał świadomość, iż SB zainteresowana jest jego kontaktami z polonią w W.. Cytuję z ręcznego raportu kpt. C. z dnia 20.11.81 r.: „ Po uzyskaniu zgody na współpracę zwróciłem się do pozyskanego o przygotowanie szczegółowej pisemnej informacji o jego kontaktach --- STRONA 5 --- z Austrią…”. Kolejną czterogodzinną rozmowę z G. przeprowadził kpt. C. już 26.11.1981 r. w domu u G.. Jedną z najbardziej interesujących SB spraw przekazaną przez G. była informacja o deklaracji finansowej pomocy Związku (...) w Austrii dla (...) K.. (...) miał zamiar założyć konto dewizowe, a G. podczas wyjazdu służbowego z ramienia (...) chciał tę finansową pomoc w W. sfinalizować. Na podstawie innych informacji G. z tej drugiej rozmowy SB wystąpiła z wnioskiem o kontrolę korespondencji kilku osób w tym także członków rodziny samego G..”. Pozwani B. S. i A. S. w odpowiedzi na pozew z dnia 10.01.2011 r. (k. 85-88) oraz w piśmie procesowym z dnia 05.04.2011 r. (k. 137-142) wnieśli o oddalenie powództwa oraz o obciążenie powoda kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwani podnieśli, że działali w granicach prawa, publikując w internecie swoje poglądy i popierając je dowodami w postaci dokumentów. Występowali bądź w obronie swojego słusznego interesu osobistego, bądź w imię słusznego interesu społecznego – prawdy historycznej. Zauważyć należy w sprawie, iż język internautów co jest rzeczą powszechnie znaną, jest dosadny, skrótowy, często odbiega od standardów komunikacji, jakie obowiązują w społeczeństwie. Powyższe sprawia, że także wulgaryzmy, które służą podkreśleniu ekspresji wypowiedzi są akceptowane i powszechnie używane. Tym samym każda osoba biorąca udział w dyskusji na forum internetu godzi się z formą przyjętą dla tego typu wymiany poglądów. Ponadto pozwani podnieśli, iż twierdzenia powoda, iż jako TW (...) nie podjął jakiejkolwiek współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa w okolicznościach zarejestrowania przez SB, sporządzenia własnoręcznie deklaracji współpracy i złożenia własnoręcznego podpisu pod zobowiązaniem do udzielenia pomocy organom bezpieczeństwa, składania informacji SB, przyjmowania i realizacji zleceń SB oraz okoliczność stwarzania realnego zagrożenia jako informatora SB dla działań podziemnej konspiracyjnej Solidarności i realnego wykorzystywania informacji uzyskanych od powoda w działaniach operacyjnych przez SB jest niezgodne ze stanem faktycznym, potwierdzonym dowodami z przedstawionych akt IPN. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód R. G. (1) na początku lat 80-tych XX w. prowadził działalność związkową w ramach (...). Był czołowym działaczem Międzyzakładowej Komisji Związkowej K.. Kandydował na stanowisko przewodniczącego Regionu (...). Po przegraniu w wyborach został członkiem Zarządu Regionu (...), pełnił jednocześnie funkcję sekretarza. R. G. (1) redagował wychodzący w K. tygodnik (...). Pierwszy numer tygodnika ukazał się jesienią 1980 r. i był wydawany do czasu wprowadzenia stanu wojennego. W dniu 13.12.1981 r. powód został zatrzymany a następnie internowany, zwolniono go z internowania w dniu 24.12.1981 r. Po opuszczeniu ośrodka dla internowanych powód nie zaprzestał działalności niepodległościowej. Drukował i rozklejał ulotki o treści „Solidarność żyje, Solidarność zwycięży”. Podjął próbę reaktywowania już w warunkach podziemnych tygodnika (...). W dniu 13.05.1982 r. funkcjonariusze MO dokonali przeszukania mieszkania powoda i w tym samym dniu został on zatrzymany. Postanowieniem Prokuratury Garnizonowej w O. z dnia 17.05.1982 r. zastosowano wobec R. G. (1) tymczasowy areszt do dnia 17.08.1982 r. Sąd Śląskiego Okręgu Wojskowego wyrokiem z dnia 06.07.1982 r. uniewinnił R. G. (1) od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 48 ust. 3 i 4 w związku z art. 48 ust. 2 i w zbiegu z art. 46 ust. 1 dekretu z dnia 12.12.1981 r. o stanie wojennym w związku z art. 58 k.k. przyjmując, iż czyn powoda polegający na sporządzeniu ulotki nie zawierał znamion przestępstwa. Jednocześnie w tym samym dniu uchylił stosowany areszt. Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 30.05.1983 r. zaskarżony przez Wojskową Prokuraturę Garnizonową w O. w/w wyrok uchylił w części dotyczącej powoda i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd Śląskiego Okręgu Wojskowego postanowieniem z dnia 26.07.1983 r. umorzył postępowanie karne wobec R. G. (1) na podstawie art. 1 pkt. 1 i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21.07.1983 r. o amnestię. W skutek rewizji nadzwyczajnej Naczelnego Prokuratora Wojskowego Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 21.10.1994 r. uchylił postanowienie z dnia 26.07.1983 r. i uniewinnił R. G. (1) od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. --- STRONA 6 --- Dowody: akta IPN Wr 101/1275, notatka służbowa k. 239, wniosek o zwolnienie internowanego k. 240, zeznania świadków: W. G. k. 252-254, Z. B. k. 254-256, R. G. (2) k. 256-257, W. U. k. 257, zeznania pozwanej k. 297. Powód trzykrotnie wyjeżdżał w celach turystycznych do Austrii na zaproszenie swojego kuzyna T. S., a następnie córki. Po każdym powrocie z zagranicy z powodem przeprowadzał rozmowę kpt. A. C., z której to sporządzał notatkę służbową. Dowody: akta paszportowe powoda: notatka służbowa z dnia 21.10.1978 r. k. 4-5, z dnia 15.02.1980 r. k. 9-11, z dnia 22.08.1980 r. k. 16-17. Powód R. G. (1) został w dniu 19.11.1981 r. zarejestrowany w charakterze tajnego współpracownika (TW R.) przez kpt. K. C. (1) pracownika Wydziału III A (...) w O.. Powód sporządził własnoręcznie i podpisał zobowiązanie do udzielania pomocy organom kontrwywiadu w zakresie wszelkich działań wymierzonych przeciwko Polsce w zakresie jej obronności. W dniu 20.11.1981 roku kpt. K. C. (1) sporządził raport z rozmowy przeprowadzonej z powodem w dniu 19.11.1981 r, który nie był zgodny z rzeczywistym przebiegiem rozmowy. Następnie kpt. K. C. (1) sporządził dalsze dokumenty zatytułowane: informacja spisana ze słów tw (...) z dnia 27.11.1981 r., z dnia 16.01.1982 r., z dnia 03.03.1982 r. w których przedstawiał nieprawdziwy przebieg zdarzeń. Powód 2-3 krotnie spotkał się z kpt. K. C. (1), ale nie przekazywał mu żadnych wartościowych operacyjnie informacji dotyczących działalności Solidarności. Spotkania odbywały się zawsze z inicjatywy kpt. C., któremu był potrzebny kontakt z czołowym działaczem Solidarności, aby neutralizować w miarę możliwości jego poczynania. O tych spotkaniach powód informował swoich współpracowników m.in. W. G.. R. G. (1) nie podjął faktycznej współpracy z SB. Nie przekazywał żadnych wartościowych operacyjnie informacji funkcjonariuszom, nie pobierał żadnych środków pieniężnych. Po ujawnieniu faktu wydawania i kolportowania biuletynu (...), po wprowadzeniu stanu wojennego i zastosowania z tego powodu wobec R. G. (1) tymczasowego aresztowania, organy MO zaprzestały prób współpracy z TW R.. W dniu 07.06.1982 r. kpt. K. C. (1) sporządził dokument zatytułowany „ Charakterystyka tajnego współpracownika ps. (...) nr rej. (...)/81, w której napisał m.in. że informacje przekazywane przez powoda nie pozwalają na działania przeciwko (...) oraz nie kompromitują osób z tego związku, a także że informacje przekazywane na przełomie lutego i marca były nieprzydatne. Ponadto funkcjonariusz w/w dokumencie stwierdził, że dalsza współpraca z powodem jest niemożliwa. Formalnie rozwiązano współpracę z R. G. (1) 08.06.1982 r. pozostawiając go jednocześnie w ewidencji operacyjnej jako figuranta w prowadzonej sprawie operacyjnego rozpracowania kryptonim „skorpion”. Dowody: Nota Nr 5/11 k. 159, raport K. C. z dnia 20.11.1981 r. k. 241-243, --- STRONA 7 --- zobowiązanie powoda k. 244, informacja spisana ze słów tw (...) z dnia 27.11.1981 r. k. 245-246, z dnia 16.01.1982 r. k. 237-238, z dnia 03.03.1982 r. k.235-236, zeznania świadków: W. G. k. 252-254, Z. B. k. 254-256, R. G. (2) k. 256-257, K. C. (1) k. 295-296, Charakterystyka tajnego współpracownika ps (...) k. 292-294. W dniu 20.12.1982 r. powód złożył wniosek o wydanie zezwolenia na wyjazd za granicę do RFN. Wniosek został zaopiniowany pozytywnie przez kpt. G. S., który napisał mi.in. że R. G. (1) jest jednostką nieprzejednaną w swoich poglądach, skłaniającą się do postaw ekstremalnych i jego wyjazd emigracyjny z kraju stanowiłby wyzbycie się jednostki szkodliwej ustrojowi, mogącej w każdej chwili podjąć wrogą działalność przeciwko PRL. Powód nie chciał wyjeżdżać z kraju działania funkcjonariuszy i groźba wznowienia sprawy karnej spowodowały, że uległ namową żony i zgodził się na wyjazd. Wiosną 1983 roku powód wyjechał do Niemiec gdzie mieszka do dnia dzisiejszego. Dowody: akta paszportowe powoda: podanie k.20-21,’ wniosek o wyjazd emigracyjny k.22-23 i 25, zeznania świadków: W. G. k. 252v-253, R. G. (2) k. 256v-257. Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z dnia 08.03.2010 r., sygn. akt III Ko 514/08 po rozpoznaniu sprawy z wniosku R. G. (1) w przedmiocie odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznane krzywdy w związku z tymczasowym aresztowaniem na podstawie art. 8 ust. 1 i 1a w związku z art. 11 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 23.02.1991 r. o uznanie za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego zasądził od Skarbu Państwa na rzecz R. G. (1) kwotę 3.822 złote tytułem odszkodowania oraz kwotę 4.000 złotych tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od prawomocności orzeczenia. W uzasadnieniu Sąd podniósł m.in. że ust. 5 art. 8 w/w ustawy wyklucza możliwość zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia osobie, której działalność w okresie represji stanowiła zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. W ocenie Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy przesłanka ta nie występuje. Niezaprzeczalny fakt zarejestrowania R. G. (1) jako TW (...), przy jednoczesnym braku jakiejkolwiek współpracy i szybkim wyrejestrowaniu, z uwagi na kontynuację działalności niepodległościowej, nie daje żadnych uprawnień by twierdzić, iż R. G. (1), w czasie tymczasowego aresztowania prowadził działalność będącą zaprzeczeniem działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Opolu, k. 125 wraz z uzasadnieniem z k. 128-135 w aktach Sądu Okręgowego w Opolu o sygn. III Ko 514/08. --- STRONA 8 --- W okresie 2-3 ostatnich lat na stronach internetowych pozwani zaczęli umieszczać wpisy, w których określali powoda jako osobę, która podjęła z SB świadomą i tajną współpracę. Pozwany A. S. na wielu forach dyskusyjnych w internecie zamieścił szereg wypowiedzi na temat powoda m.in.: „Warty podkreślenia jest fakt, że G. podpisał współpracę z SB przed wprowadzeniem stanu wojennego. Ważny też jest fakt kompletnego milczenia B. na temat donosów G. – R.. A takie istnieją.”, „ SB do dzisiaj wykorzystuje sprawę P. (poprzez wpływy w GW) do przedstawiania agenta jako bohatera. P. fakt współpracy ujawnił jedynie jego koledze G.. Takie sobie zwierzenia pomiędzy dwoma agentami.”, „W procesie SB zadbała o to, aby G. nie wyszedł na konfidenta a jedynie na mięczaka, a już parę miesięcy później G. przestał nazywać G. kapusiem i świnią, natomiast zaczął wszystkich zapewniać, że nie ma do P. pretensji o aresztowania. To właśnie jest „zasługą” G., że G. przez dużą część ludzi uznany został za „zrehabilitowanego”. Przypuszczam, że zrobił to G. na polecenie SB.”, „ Ja nie oczerniam tylko piszę prawdę. Nazwałem G. „gumowe ucho”. No cóż, podpisał, donosy pisał. Na miano to zasłużył. A że o jego działalności wypowiadam się niepochlebnie?”, „Najpierw znaleźli dojście do drukarni w W. – na R. (to agenci przewozili bibułę między W. a B. – nie R. i jego rodzinka – esbek odbierał bibułę w umówionym miejscu i odwoził pod adres KI”, „ Jestem nałogowym alkoholikiem. No i co z tego??? R. i W. też są – ale się do tego nie przyznają”, „ Według nawiedzonego historyka P. i R., którzy podpisywali współpracę z SB w 1981 r. gdy Solidarność była zła, to Bohaterzy”, „ A co do ich „konspiry” poczekajmy na resztę teczek. Zobaczy Z. sam, że R. na esbecki obstalunek P. pełne zaufanie okazywał” ( fakt przyznany k. 167). Pozwana B. S. na swojej stronie internetowej www.nadstobrawa.za.pl napisała mi.in: „ R. G. (1) zwerbowała SB w listopadzie 1981 r., w czasie gdy był on aktywnym działaczem (...). Podpisując zobowiązanie o współpracy mógł on domyślać się jakich informacji oczekuje od niego SB – a więc informacji podobnych do tych, jakie udzielał wcześniej kpt. C., kiedy jeszcze nie był współpracownikiem SB. Podpisując zobowiązanie o współpracy z SB pamiętał bowiem G. jego wcześniejsze rozmowy z kpt. C.. Z raportu kpt. C. o werbunku G. wynika, że G. bez stawiania jakiegokolwiek oporu zgodził się na dobrowolną współpracę z SB mimo, iż C. określił go jako nacjonalistę, wrogo ustosunkowanego do ZSRR. Wynika jednak z tego samego raportu, że G. miał świadomość, iż SB zainteresowana jest jego kontaktami z polonią w W.. Cytuję z ręcznego raportu kpt. C. z dnia 20.11.81 r.: „ Po uzyskaniu zgody na współpracę zwróciłem się do pozyskanego o przygotowanie szczegółowej pisemnej informacji o jego kontaktach z Austrią…”. Kolejną czterogodzinną rozmowę z G. przeprowadził kpt. C. już 26.11.1981 r. w domu u G.. Jedną z najbardziej interesujących SB spraw przekazaną przez G. była informacja o deklaracji finansowej pomocy Związku (...) w Austrii dla (...) K.. (...) miał zamiar założyć konto dewizowe, a G. podczas wyjazdu służbowego z ramienia (...) chciał tę finansową pomoc w W. sfinalizować. Na podstawie innych informacji G. z tej drugiej rozmowy SB wystąpiła z wnioskiem o kontrolę korespondencji kilku osób w tym także członków rodziny samego G..” ( fakt przyznany k. 298). Dowody: wydruki stron internetowych k. 12-72, 175-197, zeznania pozwanej k. 298. Po ukazaniu się w internecie powyższych informacji dotychczasowy pozytywny obraz powoda, jako zasłużonego działacza opozycyjnego legł w gruzach. Znajomi zarówno z Polski jak i z Niemiec zaczęli się od niego odwracać. Powód przestał być zapraszany na uroczystości organizowane przez Solidarność. Jest w złej kondycji psychicznej, nie potrafi pogodzić się z zarzutami pod swoim adresem, stawianymi przez pozwanych, gdy o tym mówi płacze. Dowody: zeznania świadków: W. G. k. 253v, R. G. (2) k. 256-257, Sąd zważył co następuje: --- STRONA 9 --- Powództwo częściowo zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 24 k.c. ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zatem, by skutecznie móc dochodzić ochrony dobra osobistego, muszą zaistnieć równocześnie dwie przesłanki: zagrożenie lub naruszenie dobra osobistego przez cudze działanie i bezprawność tego działania. Dobra osobiste są wartościami ściśle związanymi z osobą ludzką, w tym sensie, że ochrona tych dóbr jest ochroną szeroko rozumianej godności każdego człowieka. Cechą cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych jest to, że istnieją one niezależnie od woli prawodawcy, który jedynie proklamuje ich ochronę, a sąd zobowiązany jest do objęcia ochroną także dóbr osobistych niewymienionych w przepisach prawa. Przy ocenie naruszenia lub zagrożenia dobra osobistego decydują kryteria obiektywne. Oznacza to, że sąd, orzekając w ramach luzu decyzyjnego, musi odwołać się do ocen i opinii przyjmowanych w danej społeczności. Granice roszczeń służących do ochrony dóbr osobistych należy, więc określić nie według subiektywnego tylko odczuwania danej strony, lecz w ramach obiektywnie wytyczonych przez zagwarantowany porządek prawny. Dla udzielenia ochrony nie jest konieczne wykazanie winy sprawcy czynu zagrażającego lub naruszającego cudze dobra osobiste czy też nawet świadomości. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19.07.1982 r., I CR 225/82 wskazał, że „wprowadzone w art. 24 k.c. domniemanie bezprawności dotyczy zachowania się sprzecznego z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę lub nawet świadomość sprawcy”. Wystarczy obiektywna ocena wadliwości zachowania z punktu widzenia szeroko rozumianego porządku prawnego i reguł postępowania obowiązujących w danym społeczeństwie. W art. 24 k.c. została wprowadzona zasada domniemania bezprawności działania sprawcy, co powoduje, że to pozwany w procesie o ochronę dóbr osobistych musi wykazać, że jego działanie nie miało charakteru bezprawnego. Działanie nie jest bezprawne, chociażby zagrażało dobru osobistemu lub nawet je naruszało, przede wszystkim wówczas, gdy jest oparte na obowiązującym przepisie prawa albo stanowi wykonywanie prawa podmiotowego ( por. wyrok SN z dnia 24.01.2000 r., III CKN 553/98). Do okoliczności wyłączających bezprawność zalicza się również zgodę pokrzywdzonego oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu. Ze względu na określoną w powyższym przepisie regułę rozkładu ciężaru dowodu sytuacje, w których pozwanemu nie powiedzie się dowód prawdziwości zarzutu traktować należy tak samo jak sytuacje, w których nieprawdziwość zarzutów została wykazana. Bezprawne, zatem jest stawianie zarzutów nieprawdziwych, jak i zarzutów, których prawdziwości osoba je formułująca nie jest w stanie wykazać. Na żądającym ochrony ciąży jedynie dowód, że dobro osobiste zostało naruszone lub zagrożone. Dokonując analizy zgłoszonego żądania należy w pierwszej kolejności ustalić czy działania pozwanych B. S. i A. S. faktycznie naruszyły dobra osobiste powoda w postaci dobrego imienia. W niniejszej sprawie analiza materiału dowodowego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że powód wykazał, że jego dobra osobiste w postaci czci i dobrego imienia zostały naruszone. Zdaniem Sądu słusznie wskazuje powód, iż stwierdzenia użyte przez pozwanego A. S. w dyskusjach na forach internetowych: „Warty podkreślenia jest fakt, że G. podpisał współpracę z SB przed wprowadzeniem stanu wojennego. Ważny też jest fakt kompletnego milczenia B. na temat donosów G. – R.. A takie istnieją.”, „ SB do dzisiaj wykorzystuje sprawę P. (poprzez wpływy w GW) do przedstawiania agenta jako bohatera. P. fakt współpracy ujawnił jedynie jego koledze G.. Takie sobie zwierzenia pomiędzy dwoma agentami.”, „W procesie SB zadbała o to, aby G. nie wyszedł na konfidenta a jedynie na mięczaka, a już parę miesięcy później G. przestał nazywać G. kapusiem i świnią, natomiast --- STRONA 10 --- zaczął wszystkich zapewniać, że nie ma do P. pretensji o aresztowania. To właśnie jest „zasługą” G., że G. przez dużą część ludzi uznany został za „zrehabilitowanego”. Przypuszczam, że zrobił to G. na polecenie SB.”, „ Ja nie oczerniam tylko piszę prawdę. Nazwałem G. „gumowe ucho”. No cóż, podpisał, donosy pisał. Na miano to zasłużył. A że o jego działalności wypowiadam się niepochlebnie?”, „Najpierw znaleźli dojście do drukarni w W. – na R. (to agenci przewozili bibułę między W. a B. – nie R. i jego rodzinka – esbek odbierał bibułę w umówionym miejscu i odwoził pod adres KI”, „ Według nawiedzonego historyka P. i R., którzy podpisywali współpracę z SB w 1981 r. gdy Solidarność była zła, to Bohaterzy”, „ A co do ich „konspiry” poczekajmy na resztę teczek. Zobaczy Z. sam, że R. na esbecki obstalunek P. pełne zaufanie okazywał” naruszają jego dobra osobiste w postaci dobrego imienia, sugerują bowiem jednoznacznie, że powód był tajnym współpracownikiem SB. Zdaniem Sądu naruszają również dobra osobiste powoda, w postaci dobrego imienia stwierdzenia pozwanej B. S.: „ R. G. (1) zwerbowała SB w listopadzie 1981 r., w czasie gdy był on aktywnym działaczem (...). Podpisując zobowiązanie o współpracy mógł on domyślać się jakich informacji oczekuje od niego SB – a więc informacji podobnych do tych, jakie udzielał wcześniej kpt. C., kiedy jeszcze nie był współpracownikiem SB. Podpisując zobowiązanie o współpracy z SB pamiętał bowiem G. jego wcześniejsze rozmowy z kpt. C.. Z raportu kpt. C. o werbunku G. wynika, że G. bez stawiania jakiegokolwiek oporu zgodził się na dobrowolną współpracę z SB mimo, iż C. określił go jako nacjonalistę, wrogo ustosunkowanego do ZSRR. Wynika jednak z tego samego raportu, że G. miał świadomość, iż SB zainteresowana jest jego kontaktami z polonią w W.. Cytuję z ręcznego raportu kpt. C. z dnia 20.11.81 r.: „ Po uzyskaniu zgody na współpracę zwróciłem się do pozyskanego o przygotowanie szczegółowej pisemnej informacji o jego kontaktach z Austrią…”. Kolejną czterogodzinną rozmowę z G. przeprowadził kpt. C. już 26.11.1981 r. w domu u G.. Jedną z najbardziej interesujących SB spraw przekazaną przez G. była informacja o deklaracji finansowej pomocy Związku (...) w Austrii dla (...) K.. (...) miał zamiar założyć konto dewizowe, a G. podczas wyjazdu służbowego z ramienia (...) chciał tę finansową pomoc w W. sfinalizować. Na podstawie innych informacji G. z tej drugiej rozmowy SB wystąpiła z wnioskiem o kontrolę korespondencji kilku osób w tym także członków rodziny samego G.”, które również sugerują jednoznacznie, że powód był tajnym współpracownikiem SB. Sposób prezentowania tematu przez pozwaną na swojej stronie internetowej nie pozwala na jakiekolwiek wątpliwości, że taka współpraca miała miejsce. W tym miejscu należy podnieść, że oskarżenie o współpracę ze służbami bezpieczeństwa PRL niewątpliwie wywołuje bardzo silną i negatywną reakcję w społeczeństwie, taka współpraca jest oceniana jednoznacznie negatywnie, nie sposób więc twierdzić, że wypowiedzi pozwanych nie naruszyły dóbr osobistych powoda. Pomimo naruszenia dóbr osobistych ochrona prawna przewidziana w przepisach art. 23 i 24 § 1 zd.1 k.c. nie przysługuje, jeżeli działanie osoby, przeciwko której skierowane jest roszczenie, nie jest bezprawne. Ciężar dowodu braku bezprawności działania spoczywa na osobie, której zarzucono naruszenie dobra osobistego. Zgodnie z panującym w prawie polskim obiektywnym pojęciem bezprawności, działaniem bezprawnym jest działanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, a bezprawność wyłącza działanie mające oparcie w przepisach prawa, zgodne z zasadami współżycia społecznego, działanie za zgodą pokrzywdzonego oraz w wykonywaniu prawa podmiotowego (vide: orzeczenie SN z dnia 19.10.1989 r., II CR 419/89, OSP 1990/11-12/377, wyrok SN z dnia 04.06.2003 r. I CKN 480/01, LEX nr 137619). W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, iż pozwani nie obalili domniemania bezprawności działania, co obciążało ich zgodnie z rozkładem ciężaru dowodu przewidzianym w art. 24 § 1 k.c. W niniejszej sprawie naruszające dobra osobiste powoda wypowiedzi pozwanych stanowią wypowiedzi o faktach, a tym samym bezprawność działań pozwanych może być wyłączona tylko wówczas, jeżeli wypowiedzi zawierają informacje prawdziwe, a nadto że ujawnienie tych faktów uzasadnione było ważnym interesem społecznym. W tym miejscu należy wskazać, iż Sąd ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie oparł się w szczególności na dowodach w postaci : wyroku SO w Opolu z dnia 08.03.2010 r., sygn. akt III Ko 514/08, w którym zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz R. G. (1) odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie art. 8 ust. 1 i 1a w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 23.02.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność --- STRONA 11 --- na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego ( Dz.U. z 1991 r., Nr 34, poz. 149 z późn. zm.). Ust. 5 art. 8 w/w ustawy wyklucza możliwość zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia osobie, której działalność w okresie represji stanowiła zaprzeczenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Przedmiotem postępowania dowodowego w w/w sprawie była również współpraca powoda z organami bezpieczeństwa. Sąd zasądzając na rzecz powoda w/w wiadczenia w uzasadnieniu stwierdził m.in. „Niezaprzeczalny fakt zarejestrowania R. G. (1) jako TW (...), przy jednoczesnym braku jakiejkolwiek współpracy i szybkim wyrejestrowaniu, z uwagi na kontynuację działalności niepodległościowej, nie daje żadnych uprawnień by twierdzić, iż R. G. (1), w czasie tymczasowego aresztowania prowadził działalność będącą zaprzeczeniem działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie jest związany w/w wyrokiem karnym, zgodnie z treścią art. 11 k.p.c. niemniej jednak wyrok sądu jest dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania prawdziwości po myśli art. 244 § 1 k.p.c., które w niniejszym postępowaniu nie zostało obalone. Wręcz przeciwnie przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe, w postaci zeznań świadków, którym Sąd w pełni dał wiarę w części dotyczącej braku współpracy powoda z organami SB w pełni potwierdziło, że powód nie był tajnym współpracownikiem SB. Istota rozstrzyganego w niniejszej sprawie sporu sprowadzała się do ustalenia, czy pozwani mieli prawo uznać powoda za tajnego współpracownika (TW) w oparciu o materiały, jakie ujawnione zostały w toku postępowania, w postaci dokumentów znajdujących się w aktach IPN. Pozwani wskazywali, że prawdziwość ujawnionych przez nich informacji w oczywisty sposób wynika z dokumentów udostępnionych przez IPN. W pierwszej kolejności powoływali się na podpisane przez powoda zobowiązanie do współpracy. Powód R. G. (1) został w dniu 19.11.1981 r. zarejestrowany w charakterze tajnego współpracownika (TW R.) przez kpt. K. C. (1) pracownika Wydziału III A (...) w O.. Powód sporządził własnoręcznie i podpisał zobowiązanie do udzielania pomocy organom kontrwywiadu w zakresie wszelkich działań wymierzonych przeciwko Polsce w zakresie jej obronności. Powód nie podpisał zobowiązania do współpracy z SB. Zdaniem Sądu jest to zasadnicza różnica. Ponadto powoływali się na dokumenty sporządzone przez kpt. K. C. (1): raport z rozmowy przeprowadzonej z powodem w dniu 19.11.1981 r, informacja spisana ze słów tw (...) z dnia 27.11.1981 r., z dnia 16.01.1982 r., z dnia 03.03.1982 r. „ Charakterystyka tajnego współpracownika ps. (...) nr rej. (...)/81. W tym miejscu należy podnieść, iż w/w dokumenty nie stanowią dokumentów urzędowych, a przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe, o którym była mowa powyżej, doprowadziło do ustalenia, iż treści zawarte w tych dokumentach nie były prawdziwe. Dokumenty sporządzone przez służby PRL, a jedynie przechowywane przez IPN mogłyby zostać uznane za dokumenty urzędowe jeżeli pochodziłyby od powołanych do ich wydania organów PRL i zostałyby sporządzone w odpowiedniej formie. Dokumenty wskazane powyżej stanowią jedynie notatki służbowe sporządzone przez funkcjonariusza, które były przeznaczone do wewnętrznego wykorzystania, dlatego też nie można ich uznać za dokumenty urzędowe. Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie doprowadziło do jednoznacznego ustalenia, że powód R. G. (1) nie podjął faktycznej współpracy z SB. Nie przekazywał żadnych wartościowych operacyjnie informacji funkcjonariuszom, nie pobierał żadnych środków pieniężnych. Po ujawnieniu faktu wydawania i kolportowania biuletynu (...), po wprowadzeniu stanu wojennego i zastosowania z tego powodu wobec R. G. (1) tymczasowego aresztowania, organy MO zaprzestały prób współpracy z TW R.. W dniu 07.06.1982 r. kpt. K. C. (1) sporządził dokument zatytułowany „ Charakterystyka tajnego współpracownika ps. (...) nr rej. (...)/81, w której napisał m.in. że informacje przekazywane przez powoda nie pozwalają na działania przeciwko (...) oraz nie kompromitują osób z tego związku, a także że informacje przekazywane na przełomie lutego i marca były nieprzydatne. Ponadto funkcjonariusz w/w dokumencie stwierdził, że dalsza współpraca z powodem jest niemożliwa. W tym miejscu należy wskazać na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10.11.1998 r., K 39/97, OTK 1998/6/99, określający kryteria tajnej współpracy, które w ocenie Sądu są aktualne także w tym postępowaniu i muszą być spełnione łącznie, w którym stwierdził, że aby przypisać powodowi iż był TW nie wystarczy wskazanie samego zarejestrowania go przez te służby. Istnieje bowiem różnica znaczeniowa między stwierdzeniem, że powód pozostawał TW ( informatorem) SB, a stwierdzeniem, że został przez te służby jako tajny współpracownik zarejestrowany. --- STRONA 12 --- Pozwani wnosząc o oddalenie powództwa podnosili również, że to oni czują się stroną bezpodstawnie atakowaną i znieważaną na forach internetowych przez powoda. Zasada wynikająca z art. 5 k.c. nie ma zastosowania w sprawach o ochronę dóbr osobistych. W razie wzajemnych naruszeń czci czy godności osobistej nie znoszą się wzajemnie przysługujące stronom roszczenia o zakazie tych naruszeń. Oznacza to także, że prowokacja i retorsja nie należą do okoliczności wyłączających bezprawność działania. Przepis art. 5 k.c. nie uzasadnia oddalenia powództwa w takiej sytuacji, a może on jedynie przemawiać za ograniczeniem sankcji. Biorąc powyższe pod uwagę, a także prekluzję dowodową Sąd oddalił wniosek pełnomocnika pozwanych zgłoszony na rozprawie w dniu 21.10.2011 r. ( k.298v-299). Sąd oddalił również wnioski dowodowe pełnomocnika pozwanych zgłoszone w piśmie procesowym z dnia 04.08.2011 r. ( k.271-271), stanowiącym powtórzenie wniosków pozwanej z pisma procesowego z dnia 26.07.2011 r. ( k.269) z powodu prekluzji dowodowej ale przede wszystkim dlatego, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentów IPN należy do Sądu. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że pozwani naruszyli dobra osobiste powoda. Przechodząc do żądania powoda usunięcia skutków naruszenia jego dóbr osobistych poprzez złożenie stosownego oświadczenia przez pozwanych na drugiej stronie gazety Gazeta (...), w rozmiarze 1/8 strony w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie, o następującej treści: „W związku z wydanym przez Sąd Okręgowy w Opolu w sprawie sygn. akt……, wyrokiem z dnia ……, B. i A. S. oświadczają wspólnie, że nasze twierdzenia zawarte w szeregu publikacji internetowych: tj. forum.gazeta.pl., swkatowice.mojeforum.net, www.nadstobrawa.za.pl., http:/porozumienie.mojeforum.net/temat-vt165.html i inne, jakoby pan R. G. (1) był tajnym i świadomym współpracownikiem organów bezpieczeństwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej są nieprawdziwe i nie polegają na prawdzie. Za te twierdzenia R. G. (1) i jego rodzinę przepraszamy” Sąd uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie w całości. Po pierwsze należy podnieść, iż w niniejszej sprawie nie można mówić o solidarnej odpowiedzialności pozwanych. Pozwany A. S. ponosi odpowiedzialność za wypowiedzi użyte przez siebie na stronach internetowych wskazanych przez powoda, natomiast pozwana B. S. ponosi odpowiedzialność za wypowiedzi na swojej stronie internetowej www.nadstobrawa.za.pl. Po drugie należy podnieść, iż zarówno treść jak i forma oraz sposób publikacji oświadczenia muszą być adekwatne do zakresu naruszenia dóbr, warunkowanego także sposobem działania sprawcy naruszenia i okolicznościami jego czynów. Żądanie dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych przez złożenie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie powinno być skonkretyzowane przez osobę domagającą się ochrony, czyli powinna ona ściśle określić ( sformułować) treść oświadczenia, którego złożenia domaga się. Treść postulowanego przez stronę oświadczenia poddana jest ocenie sądu, który może ingerować w treść oświadczenia jedynie poprzez ograniczenie jego zakresu lub konkretnych sformułowań, uwzględniając wówczas żądanie w określonej części. Adekwatnym, zdaniem Sądu sposobem usunięcia skutków ustalonego naruszenia dóbr osobistych powoda będzie przeproszenie go przez każdego z pozwanych w formie pisemnego oświadczenia umieszczonego na stronach internetowych, na których uprzednio umieszczone zostały wypowiedzi naruszające jego dobra osobiste. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w punkcie I i II wyroku. Zgodnie z treścią art. 24 § 1 zd. 3 k.c. na zasadach przewidzianych w kodeksie, ten czyje dobro osobiste zostało naruszone, może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zadośćuczynienie służyć ma udzieleniu poszkodowanemu satysfakcji w sytuacji, gdy inne środki nie są wystarczające dla usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych. Do uwzględnienia żądań wynikających z w/w przepisu nie wystarczy ustalenie bezprawności naruszenia dobra osobistego, ale konieczne jest ustalenie działania zawinionego ( chociażby winy nieumyślnej w najlżejszej postaci). Sąd na podstawie art. 448 k.c. może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia --- STRONA 13 --- pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny. Zasądzenie zadośćuczynienia ma, zatem charakter fakultatywny i od oceny sądu, opartej na analizie okoliczności konkretnej sprawy, zależy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony w tej formie. Nie oznacza to oczywiście dowolności w podejmowaniu przez sąd decyzji, który może odmówić zasądzenia sumy pieniężnej wtedy, gdy stwierdzi, w oparciu o zobiektywizowane kryteria, że nie zachodzi potrzeba zadośćuczynienia za krzywdę moralną poprzez jej zrekompensowanie w formie pieniężnej. Swoboda decyzji sądu odnosi się do oceny tego, czy zadośćuczynienie pieniężne ( lub zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny) jest w danej sytuacji odpowiednim sposobem rekompensaty krzywdy moralnej, czy też przeciwnie, istnieją dostateczne możliwości naprawienia krzywdy w drodze zastosowania środków ochrony niemajątkowej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał za zasadne powództwo w zakresie majątkowej ochrony dóbr osobistych jedynie częściowo, a mianowicie w zakresie żądania zasądzenia od pozwanych symbolicznej złotówki. W pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone. Sąd miał bowiem na uwadze nie tylko powody i okoliczności naruszenia dóbr osobistych powoda, wskazane przez Sąd, ale też i to, że złożenie oświadczenia, o którym była już mowa, jest - z uwagi na sposób naruszenia dóbr osobistych - wystarczającym sposobem usunięcia skutków dokonanego naruszenia. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art.100 k.p.c. Zwrot kosztów procesu obejmuje opłatę sądową od uwzględnionej części pozwu oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 360 zł określone zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2, i § 11 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.