Wyrok I C 538/17 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy w Płocku I Wydz

--- STRONA 1 --- + (523 OW PRŁACZCA K Sygn. akt I C 538/17 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy w Płocku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Danuta Skotnicka Protokolant: Małgorzata Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. w Płocku na rozprawie sprawy z powództwa Ł. s. A. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w P. | o odszkodowanie 1) zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w P. na rzecz powoda Ł. s. A. P. kwotę 2 000,00 zł (dwa tysiące złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30.01.2018 r. do dnia zapłaty; 2) w pozostałej części powództwo oddala ; 3) nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu; 4) nieuiszczone koszty sądowe poniesie Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Płocku. SSR Danuta Skotnicka --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 538/17 Pozwem z dnia 06 marca 2017 r. skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa — Zakładowi Karnemu w P. Ł. P. wniósł o zasądzenie kwoty 34.000 zł tytułem odszkodowania za doznanie bezprawnych naruszeń jego dóbr osobistych, zasądzenie odsetek ustawowych od dnia orzeczenia do dnia zapłaty, obciążenie pozwanego kosztami procesu. Pozwanemu zarzucił utrzymywanie nadmiernego przeludnienia w celach, narażenie go na utratę zdrowia przez osadzenie w celi dla palących, lekceważące podejście do tematu palenia, niezągwarantowanie podstawowych środków higienicznych, złe warunki bytowe ( zagrzybiony kącik sanitarny, dziurawy parkiet, brak ciepłej wody, odpowiedniej wentylacji, złe oświetlenie - brak światła nocnego, jarzeniówki bez obudowy), łaźnia tylko raz w tygodniu, czas kąpieli w cyklach przerywanych, brak pomieszczeń do prania i suszenia, brak zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych, brak zabezpieczeń i drabinek na łóżkach, brak drzwiczek w szafkach żywnościowych, brak miejsca na trzymanie przedmiotów osobistych. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu podał, że powód nie wykazał w jakikolwiek sposób zasadności żądania. Powód wywodzi swoje żądanie m.in. z przeludnienia w celi, jednak od końca 2009 r. w Zakładzie Karnym w P. nie ma przeludnienia. Nie można oczekiwać, iż miejsca, w których przebywają osoby pozbawione wolności, będą odpowiadały standardom hoteli czy innych zakładów prowadzących działalność komercyjną. . Pojawiające się natomiast różne problemy bytowe wynikają ze zwykłej eksploatacji budynku, co z całą pewnością nie jest przejawem szykan ze strony funkcjonariuszy. Problemy bytowe są rozwiązywane na bieżąco. Sąd ustalił, co następuje. Powód Ł. P. przebywał w Zakładzie Karnym w P. jako osadzony od dnia 26 (...) r. do 14 (...r. - tak wynika z wykazu dotyczącego osadzenia powoda w Zakładzie Karnym w P. ( karta 135 ). Każda cela w pozwanym zakładzie jest wyposażona w kącik sanitarny. Cele są kontrolowane pod względem sanitarnym. Wszystkie cele zawierają wyposażenie zgodne z $ 28 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25.08.2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności. Za czystość i porządek w celi odpowiadają sari osadzeni. Osadzonym zapewnia się osobne miejsce do spania, wydaje pościel, podstawowe środki utrzymania higieny osobistej oraz sprzęt stołowy. Powód miał zapewniony dostęp powietrza i światła, choć niewątpliwie w ograniczonym zakresie. Brak ciepłej wody w celach jest zgodny z warunkami wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z którym w celach powinna być zapewniona jedynie zimna woda, Przepisy te stanowią standardy techniczne cel w sposób zgodny z aktami normatywnymi wyższego rzędu i nie powodują naruszenia godności osadzonych. Obecnie do cel sukcesywnie doprowadzana jest ciepła woda. / dowód: informacja z dn. 03.08.2017 r. zeznania świadka K. G. / Na każdym oddziale jest świetlica, w której każdego dnia organizowane są różnego rodzaju zajęcia zgodnie z przyjętym grafikiem. Powód napisał skargę do Rzecznika Praw obywatelskich i pismem z dnia 3 (...)r. Rzecznik , po przeprowadzeniu czynności wyjaśniający uznał ją za zasadną. Powyższy stan faktyczny ustalono'w oparciu o pisma stron i dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. Twierdzenia pełnomocnika pozwanego zawarte w odpowiedzi na pozew co do zarzutu osadzenia powoda w celi dla palącychi nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowy. Stwierdził on, że w jednostce pozwanego nie ma na stałe wyznaczonych cel dla osób palących i dla niepalących ze względu na dużą rotację osadzonych. Nie jest także prowadzona żadna ewidencja, na podstawie której można stwierdzić, która cela w danym okresie była celą dla palących, a która dla niepałących. Generalnie wszystkie cele są przeznaczone dla osób niepalących, jednakże jeżeli osadzeni zgłaszają potrzebę utworzenia celi dla palących, wówczas celę taką się tworzy. Osadzeni często zmieniają swoje deklaracje w przedmiocie używania wyrobów tytoniowych (w tym także powód). Takie działania wynikają z tego, iż w ten sposób osadzeni chcą wpływać na dobór współosadzonych w celach. --- STRONA 3 --- Pełnomocnik stwierdził, że powód w trakcie swojego pobytu w ZK w P. był osadzany zgodnie ze swoim oświadczeniem odnośnie używania wyrobów tytoniowych: Twierdzenia te pozostają w sprzeczności z pismem Biura Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 3 (...) r. ( dowód karta 37 ), które powód złożył jako dowód w sprawie. Z jego treści wynika, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego zainicjowanego skargą powoda ustalono, że od momentu przyjęcia do jednostki penitencjarnej do maja 2012 r. powód był osobą palącą. W maju (.... r. w Zakładzie Karnym w Ł. złożył oświadczenie o zaprzestaniu palenia. Później nie zmieniał treści deklaracji w przedmiotowym zakresie. Tymczasem administracja Zakładu Karnego w P. umieściła powoda w celi wyznaczonej dla osób palących. Dokonane przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. ustalenia wskazują, że w dniu przetransportowania do Zakład Karnego w P., tj. 26 (...) r. powód deklarował się jako osoba niepaląca, czyli zgodnie ze złożonym w Zakładzie Karnym w Ł. oświadczeniem. W dniu 2 (...) r. powód zmienił jednak deklarację odnośnie używania wyrobów tytoniowych i do dnia zwolnienia z zakładu karnego był osobą palącą. Okoliczności zmiany deklaracji w dniu 2 (...) r. nie potwierdzają jednak żadne dokumenty. Ostatnie oświadczenie powoda znajdujące się w aktach osobopoznawczych, z dnia 31 (...) r., ma treść następującą: „Oświadczam, że aktualnie nie palę papierosów i chcę przebywać z celi z osobami niepalącymi”. Sąd przyjął ustalenia przedstawione przez Rzecznika za własne. Z weści pisma wynika , że w bardzo rzetelny sposób dokonano ustaleń faktycznych. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka K. G., który szczegółowo opisał warunki bytowe w zakładzie oraz dążenie jednostki do ich poprawy. Zeznania świadka S, W. ( vide karta 136) są wymijające. Świadek zasłania się niepamięcią co do szczegółów istotnych dla powoda. Sąd dał wiarę zeznaniom powoda złożonym w charakterze strony w zakresie osadzenia go w celi dla palących, uznając je za spójne, konsekwentne i potwierdzone dokumentem w postaci pisma Rzecznika. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania prawdziwości i rzetelności jego ustaleń. Jest to organ państwowy, obiektywny, powołany do ochrony praw obywateli. Sąd zważył, co następuje. Powództwo zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Sąd uznał, że twierdzenia powoda co do warunków bytowych zawarte w pozwie nie znajdują potwierdzenia w żadnych konkretnych dowodach. To na powodzie spoczywał ciężar wykazania wszystkich faktów uzasadniających żądanie. Samo niezadowolenie powoda ze standardów pomieszczeń mieszkalnych nie daje jeszcze podstaw do przyjęcia istnienia uchybienia w funkcjonowaniu Zakładu Karnego. Nie można przecież oczekiwać, iż miejsca, w których przebywają osoby pozbawione wolności, będą odpowiadały standardom hoteli czy innych zakładów prowadzących działalność komercyjną. . Pojawiające się natomiast różne problemy bytowe wynikają ze zwykłej eksploatacji budynku, co z całą pewnością nie jest przejawem szykan ze strony funkcjonariuszy. Problemy bytowe są rozwiązywane na bieżąco. Samo twierdzenie powoda zawarte w uzasadnieniu pozwu, że karę w Zakładzie Karnym w P. odbywał w warunkach nichumanitarnych-- jest niewystarczające. Z akt sprawy nie wynika, aby powód składał w przeszłości jakieś skargi na złe warunki bytowe i sanitarne w celach, aby w tym przedmiocie występował o rozmowy z sędzią penitencjarnym, aby wnosił o przeniesienie do innej celi z uwagi na przeludnienie. Jeżeli chodzi o zarzut osadzenia powoda jako osoby niepalącej z osobami palącymi — sąd uznał, że znalazł on potwierdzenie w materiale dowodowym. Rzecznik stanął na stanowisku, że zmiana deklaracji w zakresie używania wyrobów tytoniowych jest istomną informacją osobopoznawczą, w rozumieniu $ 22 ust. 3 Zarządzenia Nr 2/04 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 24 lutego 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia i organizacji pracy penitencjarnej oraz zakresów czynności funkcjonariuszy i pracowników działów penitencjarnych i terapeutycznych, której powzięcie wychowawca powinien udokumentować w aktach osobowych osadzonego, np. poprzez zamieszczenie notatki z rozmowy z osadzonym lub w drodze odebrania oświadczenia od osadzonego. Takich zapisów lub dokumentów Rzecznik nić znalazł w aktach osobowych powoda. Zatem brak było jakichkolwiek podstaw do wprowadzenia przez wychowawcę zmian w tym zakresie w systemie elektronicznym N.. (...), z którego korzysta Służba --- STRONA 4 --- Więzienna. Reasumując Rzecznik stwierdził, że przez cały okres pobytu w Zakładzie Karnym w P. powód Ł. P. deklarował się jako osoba niepaląca, a mimo to został osadzony w celi przeznaczonej dla osób palących. 'W ocenie Rzecznika, którą sąd w całości podziela - działania administracji Zakładu Karnego w P. naruszyły obowiązujące przepisy. Okoliczności sprawy wskazują, że administracja jednostki nie dołożyła należytej staranności przy podejmowaniu decyzji o rozmieszczeniu osadzonego w celi mieszkalnej, skutkiem czego prawo powoda do przebywania w środowisku wolnym od dymu tytoniowego zostało naruszone. Każdy, kto nie pali, bądź dużym wysiłkiem rzucił palenie, wie jak dolegliwe jest przebywanie w sposób ciągły w zadymionym pomieszczeniu. Jest oczywistym, że wpływa to negatywnie na zdrowie biernego pałacza, na jego samopoczucie, na poczucie bezradności wobec ignorowania jego próśb. Powód trzykrotnie zgłaszał się do Jekarza ( w dniach : 26 marca, 16 kwietnia i 6 maja (...)r. - dowód karta 38 ) skarżąc się na bóle głowy. Mało tego. Powód został dyscyplinarnie ukarany za niewykonanie polecenia przejścia do nowo wyznaczonej celi, która — jak wynika z zeznań powoda — również była celą dla palących, a w dodatku było tam więcej osadzonych. Zeznania świadka S. W., która w kwestiach istotnych dla powoda zasłaniała się niepamnięcią - nie przekonują. Twierdzenie, że „gdyby powód zgłosił, że nie pali, to siedziałby w celi dla niepalących” stoi w sprzeczności wobec twierdzeń powoda podartych pismem Rzecznika, kserokopią wpisów w książeczce zdrowia, wobec jego skarg pisanych do różnych instytucji, o czy mówił w swoich zeznaniach ( dowód karta 138 i nast. ). Na podstawie art. 448 k.c. i art. 24 k.c. sąd miarkując wysokość zadośćuczynienia uznał, że kwota 2.000 zł stanowić będzie adekwatne zadośćuczynienie dla powoda. Stanowi ona odczuwalną wartość ekonomiczną w sytuacji, gdy nie ma on majątku i dochodów, co wynika ze złożonego oświadczenia majątkowego ( vide karta 5 -9 ). Sąd kwotę tę zasądził z ustawowymi odsetkami za opóźnienie — od dnia wyrokowania, zgodnie z żądaniem powoda zawartym w pozwie. Pomimo, że powód w znacznej części przegrał proces — sąd nie obciążył go kosztami, z których był on zwolniony w całości / od kilku lat przebywa on w Zakładzie Karnym, a z akt sprawy nie wynika, aby tam pracował /. Pozwany zaś to jednostka Skarbu Państwa, zatem nie ma obowiązku uiszczania opłaty sądowej. SSR Danuta Skotnicka