§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
obniżenia ceny za usługę ani wynagrodzenia za usługi, które w ocenie pozwanego były usługami dodatkowymi, których nie obejmowało umówione wynagrodzenie. Sąd nie badał czy tak było

Wyrok I C 536/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Opolu I W

obniżenia ceny za usługę ani wynagrodzenia za usługi, które w ocenie pozwanego były usługami dodatkowymi, których nie obejmowało umówione wynagrodzenie. Sąd nie badał czy tak było istotnie, a to z uwagi na fakt, że pozwa

Teza / krótkie omówienie

obniżenia ceny za usługę ani wynagrodzenia za usługi, które w ocenie pozwanego były usługami dodatkowymi, których nie obejmowało umówione wynagrodzenie. Sąd nie badał czy tak było istotnie, a to z uwagi na fakt, że pozwa

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 536/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Halina Jagieła Protokolant: sekretarz sądowy Aleksandra Karpowicz po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2019 r. w Opolu na rozprawie sprawy z powództwa M. H. przeciwko L. R. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I. zobowiązuje pozwanego L. R. do opublikowania na stronie internetowej (...) za odpowiednim wynagrodzeniem na rzecz administratora tej strony – K. Ś. – sprostowania o treści: „Nawiązując do publikacji, która ukazała się w dniu 9.07.2017r., na stronie internetowej (...) którą zamieściłem działając jako wykonawca tej strony internetowej ( (...) LTD) składam wyrazy ubolewania z powodu bezprawnego naruszenia dóbr osobistych Pana M. H., w szczególności za obrazę czci, godności i dobrego imienia wynikającą z zamieszczenia na stronie internetowej (...) nieprawdziwego i oszczerczego zarzutu nieuregulowania przez Pana M. H. wymagalnego zobowiązania. L. R., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) LTD” – na okres 7 dni, w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się wyroku, II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 4 sierpnia 2017r. do dnia zapłaty, III. oddala dalej idące powództwo, IV. zasądza od pozwanego L. R. na rzecz powoda M. H. 650 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, kwotę 851,50 zł tytułem zwrotu kosztów stawiennictwa świadka w Sądzie oraz kwotę 720 zł plus 17 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Na oryginale właściwy podpis Sygn. akt IC 536/17 UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- Powód M. H., w pozwie przeciwko L. R., wniósł o zobowiązanie pozwanego do opublikowania na stronie internetowej (...) za odpowiednim wynagrodzeniem na rzecz administratora tej strony – K. Ś. – sprostowania o treści: „Nawiązując do hańbiącej publikacji, w dniu 9.07.2017r., na stronie internetowej (...) którą zamieściłem działając jako przedstawiciel wykonawcy tej strony internetowej( (...) LTD) składam wyrazy ubolewania z powodu bezprawnego naruszenia dóbr osobistych Pana M. H., w szczególności za obrazę czci, godności i dobrego imienia wynikającą z zamieszczenia na stronie internetowej (...) nieprawdziwego i oszczerczego zarzutu nieregulowania przez Pana M. H. wymagalnych zobowiązań. L. R., przedstawiciel (...) LTD”. Sprostowanie miałoby być umieszczone na okres 14 dni. Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 5.000 zł zadośćuczynienia za bezprawne naruszenie jego dóbr osobistych (obrazę czci, godności i dobrego imienia) z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu od pozwanego. W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, że pozwany opublikował na portalu (...) haniebne i nieprawdziwe oświadczenia, a mianowicie, że powód jako właściciel strony (...) był niewypłacalny. Oświadczenie to zostało opublikowane w formie prześmiewczej „(...)”. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu podnosząc że termin wykonania umowy z dnia 24.04.2017r. upłynął w dniu 26.05.2017r. Pozwany przyznał, że na wezwanie powoda z dnia 14.06.2017r. zobowiązał się wywiązać się z umowy do 20.06.2017r., ale nie zgodził się na żądane przez powoda obniżenie ceny o 33% (z 2.023 GBP do 1.500 GBP). Zamiast tego zaproponował powodowi obniżenie ceny o 5% i rabat w wysokości 300 GBP na inne usługi, niezwiązane z umową. Pozwany przyznał, że w kolejnych dniach otrzymał zgłoszenia od powoda dotyczące problemów z dodawaniem reklam do serwisu, jak również, że w dniu 3.07.2017r. zgodził się na obniżenie ceny do 1.500 GBP. Pozwany przyznał, że wysłał powodowi faktury za usługi niezwiązane z umową z dnia 24.04.2017r., których powód nie zaakceptował. Pozwany następnie wyjaśnił, że w dniu 4.07.2017r. ostatecznie nie zgodził się na obniżenie swojego wynagrodzenia. Podał również, że powód nie zgodził się na polubowne załatwienie sprawy, wobec czego, wyznaczył mu termin zapłaty do dnia 10.07.2017r. do godz. 14:00, pod rygorem wyłączenia strony. Pozwany przyznał, że w dniu 9.07.2017r. o godz. 2:20 wyłączył stronę będącą przedmiotem umowy z dnia 24.04.2017r. i w jej miejsce umieścił wiersz „(...)”. Pozwany podniósł również, że powód przedstawiał się jako właściciel strony (...), także adwokat, która występowała w imieniu powoda, informowała że reprezentuje firmę (...) M. H.”. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...). dowód: wydruk z CEIDG – k. 10 Portal (...) jest własnością K. H. – żony powoda, jednak wszelkimi sprawami związanymi z jej prowadzeniem i administrowaniem zajmuje się powód. dowód: potwierdzenie z 27.07.2017r. własności portalu – k. 11 zeznania świadka K. H. – k. 319 Strony po raz pierwszy zaczęły współpracować w 2015 r. Pozwany był przekonany, że to powód jest właścicielem portalu (...) o czym świadczy fakt, że z nim pertraktował, prowadził wszelką korespondencję (k.328 -423). W pismach sporządzonych przez pełnomocnika powoda była zamieszczona informacja, że powód prowadził działalność gospodarczą pod firmą „(...) M. H.” – było to już po zdarzeniach, które doprowadziły do złożenia pozwu. --- STRONA 3 --- Pozwany, wskutek uzgodnień, zajmował się niektórymi sprawami związanymi z obsługą strony (...) np. podmianą publikowanych zdjęć czy umieszczaniem komunikatów. Pozwany stworzył także inne strony dla powoda i dla jego żony. Po pewnym czasie powód zdecydował się przebudować wygląd strony (...), co zlecił pozwanemu. Pierwsze ustalenia stron były ustne. Strony porozumiały się co do ceny za wykonaną usługę, która miała wynieść 8.000 zł. W trakcie prac nad przebudową strony powód zażądał usunięcia logo firmy pozwanego ((...)) ze stopki strony oraz linków i informacji o tym, że pozwany wykonał stronę. Na tym etapie prace nad budową nowej strony były już bardzo zaawansowane, strona była prawie na ukończeniu. Na czas budowy nowej strony, pozwany przechowywał pliki poprzedniej strony na należącym do niego serwerze oraz zarządzał nimi. Także z tej przyczyny doszło do nieporozumień między stronami, ponieważ pozwany odmówił żądaniu powoda, który domagał się zwrotu plików. Strony ostatecznie uzgodniły, że sporządzą pisemną umową, która ureguluje ich wzajemne zobowiązania dotyczące przebudowy strony (...). dowód: korespondencja stron – k. 358-423 zeznania powoda – k. 443-444 zeznania pozwanego – k. 454/2-455 W dniu 24.04.2017r. pomiędzy (...) a z (...) LTD doszło do podpisania umowy o wykonanie strony internetowej dostępnej pod adresem (...) określoną w umowie jako „serwis”. Firma (...) była reprezentowana przez powoda, a (...) przez pozwanego. Umowa została zarejestrowana pod numerem 2017/04/1. Za wykonanie serwisu strony umowy uznały utworzenie serwisu zgodnie ze specyfikacją opisaną w załączniku nr 1 do umowy oraz przekazanie kodu źródłowego zamawiającemu, co miało nastąpić poprzez umieszczenie plików serwisu na serwerze zamawiającego oraz jednorazowe umieszczenie serwisu. Termin wykonania umowy został określony na 30 dni od dnia zaksięgowania wpłaty na koncie wykonawcy 1 000 GBP, tj. do dnia 26.05.2017r. W przypadku niewykonania serwisu zgodnie ze standardami/wymaganiami określonymi w załącznikach nr 3 i 1 wykonawca miał zapłacić karę umowną w wysokości 500 GBP, co nie wykluczało wystąpienia z roszczeniem o zapłatę odszkodowania na zasadach ogólnych. Całkowity koszt wykonania serwisu strony umowy określiły na kwotę 2.023 GBP. Kwota ta obejmowała także 404,41 GBP za zrzeczenie się przez wykonawcę prawa do zamieszczania w serwisie logo firmy wykonawcy oraz linku prowadzącego do jego strony internetowej. W § 6 umowy zamawiający zobowiązał się do podpisania umowy licencyjnej, która stanowiła załącznik do umowy. Umowa licencyjna została podpisana w tym samym dniu, tj. 24.04.2017r. – (...) LTD (licencjodawca) udzielił firmie (...) darmowej licencji na framework engine wykorzystany na stronie internetowej tworzonej przez licencjodawcę, opisanej w umowie z dnia 24.04.2017r. Strony umowy były reprezentowane przez pozwanego i powoda. Umowa została zarejestrowana pod numerem 2017/04/2. Powód reprezentował firmę (...) na mocy pełnomocnictw udzielonych w tym samym dniu, tj. 24.04.2017r.. dowód: pełnomocnictwa z 24.04.2017r. – k. 19 umowa z 24.04.2017r. na wykonanie strony internetowej wraz z załącznikami – k. 20-31 oraz z umową z 24.04.2017r. na udzielenie licencji – k. 32-34 (276-278) Do dnia 26.05.2017r. pozwany nie wykonał umowy. --- STRONA 4 --- bezsporne Powód wyznaczył pozwanemu kolejny termin do wykonania umowy – 30.05.2017r., którego pozwany nie dotrzymał. bezsporne Pismem z dnia 14.06.2017r. powód wyznaczył (...) nieprzekraczalny termin – 20.06.2017r. do wykonania umowy, informując, że w przypadku bezskutecznego upływu tego terminu będzie uprawniony do odstąpienia od umowy. Jednocześnie powód oświadczył, że w związku ze zwłoką obniżył należną cenę z 2 2013 GBP do 1 500 GBP, albowiem ponosił straty w związku z niewykonaniem umowy w umówionym terminie. W piśmie z dnia 16.06.2017r. pozwany - właściciel (...) zgodził się wykonać przedmiot umowy do dnia 20.06.2017r. oraz zaproponowała obniżenie ceny do 1.942 GBP, tj. 5% z 1618 GBP (ceny za wykonanie serwisu) podnosząc, że strona nie przynosiła strat, ponieważ nie ograniczała możliwości uzyskiwania przychodów (z umieszczonych na niej reklam). dowód: pismo powoda z 14.06.2017r. – wezwanie do wykonania umowy i obniżenie ceny – k. 35 (168) odpowiedź (...) z 16.06.2017r.- k. 36-37 Od dnia 21.06.2017r. powód zgłaszał pozwanemu jako właścicielowi firmy (...) problemy z wyświetlaniem banerów na stronie. Następnie, w dniach 3-4.07.2017r. strony korespondowały odnośnie funkcjonalności strony, tj. możliwości nieodpłatnego wstawienia baneru reklamowego i dostępu do statystyk. Powód zgłaszał pozwanemu również problemy z dodaniem baneru, zgłaszając że z tego powodu ponosi straty finansowe. Pozwany zgodził się dokonać zmian, wskazując, że będą to usługi dodatkowe. Pouczył również powoda, że używa niewłaściwego formatu plików, dlatego nie mógł dodać banneru. Powód wezwał (...) do zwrotu 523 GBP, w wyniku oświadczenia o obniżeniu ceny, za starty wynikłe z braku pełnej funkcjonalności strony. Pozwany, włściciel (...), podtrzymał swoje stanowisko, że są to zadania dodatkowe, nieobjęte zakresem umowy. W piśmie, sporządzonym w dniu 3.07.2017r. pozwany- właściciel (...) zgodził się obniżyć cenę do 1.500 GBP i wystawił fakturę nr 2017/07/1 na kwotę 487 GBP (kwota do zapłaty po uwzględnieniu zapłaconych 1010 GBP i zniżki 513 GBP). W fakturze tej napisano, że dotyczy zapłaty za usługi programowania dla (...) (umowa 2017/04/1). Jednocześnie pozwany zwrócił się o wyjaśnienie wpłaty ze strony powoda na kwotę 1.100 GBP zamiast 1.000 GBP (w wyniku przewalutowania firma poniosła stratę w wysokości 48,36 GBP). Żądanie to pozwany właściciel (...) ponowił w piśmie z dnia 5.07.2017r. Powód uiścił brakującą kwotę (48,36 GBP) w dniu 5.07.2017r. dowód: korespondencja elektroniczna stron: z dnia 21.06.2017r. – k. 117-123, z dni 3-4.07.2017r. – k. 39-49, 88/7-89 (124-135, 165/2-166) faktura nr 2017/07/3 – k. 90 pismo (...) z 5.07.2017r. – k. 181 potwierdzenie przelewu z 5.07.2017r. – k. 182 tłumaczenia wystawionych faktur przez tłumacza przysięgłego – k. 479, 480, 481, 482, 483, 484, 485, 486 W dniu 4.07.2017r. pozwany- właściciel (...) sprecyzował swoje stanowisko, informując powoda, że jednak nie zgadza się na obniżenie kwoty wynagrodzenia. W tym samym dniu wystawiła fakturę nr 2017/07/K1, która była korektą faktury 2017/07/1 - --- STRONA 5 --- wystawionej pierwotnie na kwotę 487 GBP, a po korekcie na kwotę 1 013 GBP, w wyniku czego powód miał jeszcze zapłacić 526 GBP (2 539,74zł) w terminie do dnia 5.07.2017r. W pismach z dnia 6.07.2017r i 7.07.2017r. (...) przedłużyła termin zapłaty wyrównania, tj. 526 GBP (2 539,74zł) z 5.07.2017r. do dnia 12.07.2017r., który skróciła w swoim kolejnym piśmie (z dnia 8.07.2017r.) do dnia 10.07.2017r. do godz. 14:00. Powód kwestionował fakturę nr 2017/07/K1, podnosząc, że została wystawiona za usługi, których nie zlecał. Pismo w tym przedmiocie sporządził w dniu 8.07.2017r. Ostatecznie, w dniu 9.07.2017r. zlecił przelew za tę fakturę. Przelew zaksięgował się w dniu 10.07.2017r. dowód: pismo (...) z 7.07.2017r. – k. 52-53 (92/2-93, 202, 204) pisma powoda z 8.07.2017r.- k. 54-55 pisma (...): z 6.07.2017r. – k. 56, 113 (194-195, 196/2), z 4.07.2017r. – k. 90/2-91 (134-135, 165) pismo (...) z 8.07.2017r. – k. 57-58 (96, 213, 214, 219-221) potwierdzenie przelewu – k. 66 faktura – k. 458 wraz z tłumaczeniem – k. 463 W dniu 4.07.2017r. pozwany właściciel (...) wystawił jeszcze jedną fakturę – nr 2017/07/03 z terminem płatności na dzień 7.07.2017r., za wykonane usługi programowania dla stron (...) (150 i 50 GBP), dla strony (...) (30 GBP) oraz za przygotowanie plików do przeniesienia na inny serwer (62 GBP). Łącznie 292 GBP ( 1 409,89zł). W piśmie z dnia 7.07.2017r. (...) wydłużyła termin zapłaty za tę fakturę do dnia 12.07.2017r., który skróciła w swoim kolejnym piśmie (z dnia 8.07.2017r.) do dnia 10.07.2017r. do godz. 14:00. Powód zapłacił za tę fakturę w dniu 10.07.2017r. dowód: pismo (...) z 8.07.2017r. – k. 57-58 (96, 213, 214, 219-221) potwierdzenie przelewu – k. 63 faktura 2017/07/3 – k. 459 wraz z tłumaczeniem – k. 464-465 pismo powoda z 7.07.2017r. z wezwaniem do wykonania umowy – k. 50-51 (92, 200) Powodem, dla którego pozwany zmieniał terminy zapłaty za faktury, była korespondencja pomiędzy stronami odnośnie usług wchodzących w zakres umowy z dnia 24.04.2007r., ponieważ w tym zakresie strony nie mogły dojść do porozumienia. Korespondencja stron odbywała się w formie elektronicznej. Powód sprecyzował ostatecznie żądanie w dniu 7.07.2017r. powód, wzywając (...) do wykonania umowy w nieprzekraczalnym terminie do dnia 11.07.2017r. poprzez wykonanie trzech czynności: • w panelu użytkownika – zapewnienia użytkownikowi możliwości usunięcia reklamy w taki sposób, jak to się dzieje w ogłoszeniu – moje ogłoszenia oraz umieszczenia informacji o tym jaki format pliku reklamy może być załadowany, ponieważ niewiedza w tym przedmiocie powoduje błędy i nie da się załadować pliku, co w następstwie skutkuje to brakiem reklamodawcy i generuje straty finansowe, • w panelu administratora – tak by administrator mógł dodawać swoje reklamy bez opcji płacenia. --- STRONA 6 --- Pozwany właściciel (...), w odpowiedzi z tego samego dnia, tj. z 7.07.2017r. uznał wezwanie za nieważne, podkreślając, że umowa została wykonana, a żądane przez powoda czynności nie zostały ujęte w umowie. W ramach polubownego rozwiązania zaproponował, że wykona żądane czynności, pod warunkiem, że powód zapłaci za zaległe faktury nr 2017/07/K1 oraz 2017/07/03 w terminie do dnia 12.07.2017r. W odmiennym przypadku, gdyby powód nie zapłacił za zaległe faktury (...) wyceniła koszt wykonania żądanych czynności na kwotę 300 GBP. W dniu 8.07.2017r. pozwany, właściciel (...), wystawił (...) kolejną fakturę nr 2017/07/4 – za przygotowanie plików do przeniesienia na inny serwer (62 GBP – 299,36zł) z terminem płatności na dzień 9.07.2017r. oraz fakturę korygującą nr 2017/07/K2. W fakturze korygującej nie wskazano numeru faktury korygowanej. Faktura korygująca obejmowała cztery pozycje, które w treści i wysokości odpowiadały kwotom z faktury nr 2017/07/3. Z faktury korygującej wynikało, że kwota do zapłaty powinna być mniejsza o 62 GBP (299,36zł). Ostateczny termin zapłaty za wszystkie wystawione faktury (...) sprecyzowała w piśmie z dnia 8.07.2017r., ustalając go na dzień 10.07.2017r. do godz. 14:00. To był ten sam termin co w przypadku żądania zapłaty za faktury nr 2017/07/K1 i 2017/07/3. W tym samym piśmie, pozwany, w imieniu (...) poinformował powoda, że w przypadku braku spłaty cofnie licencję udzieloną wraz z umową 2017/04/1 na serwis (...), co będzie równoznaczne z wyłączeniem serwisu (...). W dniu 8.07.2017r. powód w imieniu (...) zapłacił 299,36zł za fakturę 2017/07/4, a w dniu 9.07.2017r. zlecił przelew na kwotę 801,17zł tytułem „dopłaty 2017/07/K2:. Przelew zaksięgował się w dniu 10.07.2017r. dowód: pismo powoda z 7.07.2017r. z wezwaniem do wykonania umowy – k. 50-51 (92, 200) pismo (...) z 7.07.2017r. – k. 52-53 (92/2-93, 202, 204) pismo (...) z 8.07.2017r. – k. 57-58 (96, 213, 214, 219-221) faktury – k. 458-462 wraz z tłumaczeniem – k. 463-468 potwierdzenia przelewów – k. 64-65 W dniu 9.07.2017r. o godz. 2:20 pozwany wyłączył stronę (...). umieszczając w jej miejsce informację: „Drogi użytkowniku. Właściciel strony M. H. (a to łobuz) nie zapłacił należnej faktury za wykonanie serwisu (...). Oj nieładnie! W związku z czym strona została wyłączona, a licencja na silnik strony (framework) została cofnięta. Do czasu braku płatności strona pozostanie wyłączona. Pragniemy jednocześnie przypomnieć, że w przypadku nieautoryzowanego uruchomienia strony, zostanie naliczona kara licencyjna. Z poważaniem, firma (...) LTD (...) (a w tym rada) Straszna sprawa! Zawaliłem! I za stronę nie płaciłem! Kasę miałem, ale po co? --- STRONA 7 --- pieniądz cenię se jak złoto. Nie zapłacę i postraszę. i na zniżkę się załapię. Ale co to? Niespodzianka! Strony nie ma, będzie jatka! Lepiej szybko mu zapłacę. I dopiero sądem straszę” dowód: informacja pozwanego umieszczona w miejscu strony (...) – k. 59 (96/2, 231, 237) Autorem tego oświadczenia był pozwany. dowód: zeznania pozwanego – k. 455 Tekst informacji pojawiał się w wyszukiwarce internetowej (...) po wpisaniu haseł „właściciel strony (...)” i (...)”. dowód: zrzuty ekranu – k. 60-62 Tekst umieszczony przez pozwanego mogło zobaczyć 288 użytkowników. dowód: zeznania powoda – k. 443-444 Strona została odblokowana po ośmiu godzinach. dowód: zeznania świadka K. H. – k. 319 zeznania powoda – k. 443-444 W dniu 18.07.2017r. strona (...) ponownie działała. dowód: - protokół otwarcia – k. 255 Powód przeżył wpis. Leczy się na depresję - co najmniej od 15.07.2016r. leczy się u psychiatry Po publikacji zażywał leki psychotropowe. Gorzej funkcjonował fizycznie i psychicznie. Nie mógł prowadzić samochodu, miał myśli samobójcze i nie mógł dać sobie z tym rady. Powód administruje 40 grup na (...), z których korzysta ok. 4.000 użytkowników. dowód: zaświadczenia lekarskie – k. 266-267 zeznania powoda – k. 443-444 zeznania świadka K. H. – k. 319 Pismem z dnia 11.07.2017r. powód wezwał pozwanego do zapłaty 5.000 zł tytułem naruszenia dóbr osobistych i do opublikowania przeprosin. dowód: pismo powoda z 11.07.2017r. – k. 74-75 (243-244) wraz z dowodem nadania – k. 76-77 --- STRONA 8 --- Sąd zważył co następuje: Powództwo co do zasady zasługiwało na uwzględnienie. Powód łączył naruszenie swoich dóbr osobistych z publikacją zamieszczoną w dniu 9.07.2017r. na stronie (...). Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 24 kc. Powód twierdził, że opublikowane oświadczenie naruszyło jego cześć, godność i dobre imię, które niewątpliwie objęte są katalogiem dóbr osobistych podlegających ochronie (art. 23 kc). Pozwany bronił się natomiast w ten sposób, że do publikacji doszło, ponieważ powód nie chciał zapłacić za usługę wykonaną na jego rzecz. W rozumieniu art. 24 kc, za bezprawne działalnie przyjmuje się takie działanie, które jest sprzeczne z szeroko rozumianym porządkiem prawnym, a więc z normami prawnymi lub regułami postępowania wynikającymi z zasad współżycia społecznego. Naruszenie dobra osobistego rozumianego jako prawa podmiotowego osoby fizycznej i prawnej dopuszcza się każdy, kto w takie dobro chronione konkretną normą prawną lub zasadami współżycia społecznego godzi w sposób bezprawny. Obowiązkiem każdego jest zatem powstrzymanie się od działań naruszających dobra osobiste (dobre imię, sławę, reputację itp.), czemu towarzyszy uprawnienie pokrzywdzonego do żądania zaniechania tych naruszeń względnie usunięcie ich skutków. Sprawca, dążąc do uwolnienia się od odpowiedzialności, powinien udowodnić, iż jego działanie nie miało cech bezprawności. Brak bezprawności działania nie oznacza wprawdzie braku zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego, niemniej jednak wyłącza odpowiedzialność tego, kto wykazał, że nie działał bezprawnie. Zagrożenie lub naruszenie dobra osobistego mogłoby być uznane za pozbawione cech bezprawności tylko w okolicznościach wyjątkowych, np. w sytuacji gdyby podjęte w tym kierunku działanie miało usprawiedliwienie przez wzgląd na ochronę określonego interesu, a sprzeciwienie się takiemu działaniu i żądanie ochrony prawnej pozostawałoby w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc). Ogólnie rzecz ujmując, próba uwolnienia się od odpowiedzialności za bezprawność działania nie może się sprowadzać do wskazania na brak subiektywnych elementów winy podejmującego działania. W sprawie w zasadzie bezspornym było, że w gronie osób korzystających w witryny (...), a także związanych z nią, powód jest osobą rozpoznawalna i znaną. Nie jest wprawdzie osobą publiczną znaną szerokiemu gronu odbiorców, jednakże w kręgu emigrantów powód jest rozpoznawany. Pozwany temu nie zaprzeczył. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd nie miał wątpliwości, że sporne oświadczenie zostało opublikowane przez pozwanego, który przyznał to w odpowiedzi na pozew, a także w swoich zeznaniach złożonych na rozprawie w dniu 16.01.2019r. (k. 455). W piśmie z dnia 7.02.2019r. (k. 474) pozwany próbował wycofać się ze złożonych zeznań, wskazując, że nie odpowiada za umieszczenie tego oświadczenia na stronie, co zdaniem Sądu nie zasługiwało na uwzględnienie i zostało podjęte dla uniknięcia odpowiedzialności za skutki swoich decyzji. Przez czas procesu, aż do dnia złożenia tego pisma, pozwany nie kwestionował bowiem ani swojego autorstwa ani tego, że opublikował to oświadczenie. Oceniając przedmiotowe oświadczenie Sąd miał na uwadze, że powinno ono być oceniane przez pryzmat prawa do swobodnej wypowiedzi, która jest jednym z filarów demokratycznego społeczeństwa, także wówczas, gdy dotyczy informacji i poglądów, które oburzają czy wprowadzają niepokój, podane zostały w formie ostrej, nawet przejaskrawionej czy inwektywnej. Granice swobody wypowiedzi, także tej krytycznej powinny oczywiście mieć swe granice. Informacje te nie mogą być niezgodne z rzeczywistością czy bezpodstawnie krzywdzące. Dlatego w ocenie bezprawności działania znaczenie ma to, jak ta wypowiedź jest odbierana, w szczególności, jakie rodzi skojarzenia i oceny u osób, do których dociera. Mająca w nich oparcie wypowiedź, której treść ze swej istoty narusza dobra osobiste określonych osób, a której prawdziwość nie została dowiedziona, wyczerpuje znamiona bezprawności działania. Natomiast jeśli opublikowane informacje były prawdziwe to wyłącza to bezprawność, nawet jeśli wypowiedzią naruszono dobra osobiste. Działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego wyłącza bezprawność naruszenia dobra osobistego tylko wtedy, (por. wyrok Sądu Najwyższego z 22.12.1997 r., II CKN 546/97). Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe w kierunku ustalenia czy wypowiedź pozwanego była prawdziwa. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że strony współpracowały ze sobą od 2015r. i na zlecenie powoda, firma (...) należąca do pozwanego zdecydowała się przebudować istniejącą już stronę (...), należącą do żony powoda. --- STRONA 9 --- Dołączona do akt korespondencja stron potwierdza, że w trakcie realizacji tego zadania wyniknął problem związany z tym, że powód nie życzył sobie, by na jego stronie istniała informacja o autorze strony. Kwestią sporną były również pliki poprzedniej strony, będące w posiadaniu pozwanego, których nie chciał zwrócić powodowi. W tej sytuacji strony postepowania postanowiły sformalizować wzajemne ustalenia i obowiązku związane z przebudową strony, co doprowadziło do zawarcia obydwóch umów z dnia 24.04.2017r. Nie doprowadziło to jednak do wyjaśnienia zakresu wzajemnych obowiązków stron, co uwidoczniło się już najpóźniej w dniu 21.06.2017r., kiedy powód po raz pierwszy zgłosił (...) problem z wyświetlaniem banerów na stronie. Niewątpliwie również, co zostało potwierdzone w pismach stron, (...) nie wywiązała się w terminie umownym do wykonania strony (26.05.2017r.), pomimo iż z zeznań pozwanego wynikało, że jeszcze przed zawarciem umowy, prace nad przebudową strony były zaawansowane w znacznym stopniu. Następnie w dniach 4-10.07.2017r. strony wymieniały się pismami, nie doszły do porozumienia w przedmiocie obniżenia ceny za usługę ani wynagrodzenia za usługi, które w ocenie pozwanego były usługami dodatkowymi, których nie obejmowało umówione wynagrodzenie. Sąd nie badał czy tak było istotnie, a to z uwagi na fakt, że pozwany ustalił ostateczny termin zapłaty za sporne faktury na dzień 10.07.2017r. Jednak jeszcze przed upływem tego terminu pozwany, wyłączył przebudowaną stronę i umieścił na niej przedmiotowe oświadczenie, które w ocenie Sądu narusza dobra osobiste, ponieważ zawiera nieprawdę, a nadto zostało spisane takim językiem, by celowo ośmieszyć powoda i naruszyć jego reputację. W dniu 9.07.2017r. pozwany nie miał podstaw do stwierdzenia, że powód nie zapłacił za wykonaną usługę, skoro termin zapłaty miał upłynąć dopiero w następnym dniu. Co więcej, powód wykazał, że w dniu 9.07.2010r. zlecił przelew za skorygowaną fakturę (nr 2017/07/1 i 2017/07/K1). W tym miejscu należy zauważyć, że do dnia 9.07.2017r. powód zapłacił z tytułu umowy 1.000 GBP umówionej zaliczki oraz 48,36 GBP. Od dnia 4.07.2017r. sporna natomiast była wysokość kwoty pozostałej do zapłaty, w związku z tym, że pozwany skorygował ją w dniu 4.07.2017r. wystawiając fakturę korygującą nr 2017/07/K1. Na uwagę zasługuje fakt, że pozwany wyznaczył jednodniowy termin zapłaty za fakturę, który przedłużał i skracał, traktując to jako kartę przetargową w rozmowach z powodem. Z kolei powód miał pretensje do (...) za opóźnienie w wykonaniu umowy i w związku z brakiem pełnej funkcjonalności. Tło wzajemnych roszczeń stron z tytułu umowy i ich negocjacje powinny skłonić strony do cierpliwości i nie dawały podstaw pozwanemu, by w dniu 9.07.2017r. wyłączyć stronę administrowaną przez powoda. Ponadto, do wyznaczonego przez pozwanego terminu, pozwany zapłacił za faktury wystawione przez (...) i to w kwotach wyższych niż należne, co wynika z porównania faktur i przelewów. Za szczególnie naganne w omawianym oświadczeniu należy uznać insynuacje (wiersz 4-7) jakoby powód posługiwał się szantażem dla uzyskania zniżki. Jak już wskazano, bezspornym było, że (...) nie wykonała strony w umówionym terminie, wobec czego powodowi służyło żądanie o zapłatę kary umownej z tego tytułu. Równie bezspornym było, że powód nie sformułował takiego żądania, gdyż domagał się obniżenia ceny, jednak co do zasady umowa przyznawała mu prawo do podjęcia działań, które w tej sytuacji powinny doprowadzić do obniżenia ceny. Obejmowało to także żądanie odszkodowania za straty poniesione przez opóźnienie w realizacji umowy. Powód podnosił również, że pozwany bezpodstawnie określił go właścicielem strony (...), jednak w tym wąskim zakresie Sąd uznał, że pozwany mógł żywić usprawiedliwione przekonanie, że strona należy do powoda, ponieważ w obydwóch zawartych umowach powód reprezentował firmę (...) nie przedstawił pozwanemu pełnomocnictwa od żony. Pozwany miał zatem podstawy uważać, że powód był właścicielem strony (...). Już na marginesie należy jeszcze wspomnieć, że nawet gdyby powód faktycznie odmówił zapłaty, to pozwany mógł wyłączyć zbudowaną przez siebie stronę, co powinno doprowadzić do tego, że w jej miejsce powinna pojawić się strona w pierwotnej postaci. Takie powinny być skutki zerwania umowy. Nie umknęła także zbieżność, że poza zapłatą za fakturę 2017/07/4, powód zlecił przelewy w dniu 9 albo 10.07.2017r., co nie wyklucza, że został przymuszony tym, że pozwany wyłączył stronę. Niemniej jednak, nieprawdziwa na ten dzień i ośmieszająca treść obwieszczenia wyklucza uznanie, że pozwany realizował swój uzasadniony interes, szczególnie, że dokonał tego przed upływem wyznaczonego przez siebie terminu. Opublikowane przez pozwanego oświadczenie naruszyło zatem dobra osobiste powoda. Zdaniem Sądu, skutki tego nie były jednak aż tak szerokie jak twierdził pozwany. Bezspornym było, że strona została odblokowana po ośmiu godzinach, a zatem jeszcze tego samego dnia. Pozwany twierdził, że wyłączył stronę o godz. 2:20, czemu powód nie przeczył, można zatem przyjąć, że strona była wyłączona głownie w nocy i częściowo rano, a zatem w godzinach wypoczynku nocnego, bądź wczesnych godzin pracy, co zdaniem --- STRONA 10 --- Sądu sugeruje, że liczba osób, która widziała obraźliwe dla powoda obwieszczenie, była mała. Wg powoda stronę mogło odwiedzić 288 użytkowników, jednak w ocenie sądu informacja ta odzwierciedla tylko pewne prawdopodobieństwo. Sąd nie dał wiary, że obwieszczenie to wywołało u powoda rozstrój zdrowia. Z przedłożonego do akt zaświadczenia (k. 266-267) wynika, że już w 2016r. leczył się psychiatrycznie, dlatego nie jest możliwe, by obraźliwy wpis pozwanego był przyczyną tego leczenia, choć mógł mieć wpływ na samopoczucie powoda, gdyż wedle zeznań jego żony - świadek K. H., bardzo przeżył ten wpis. W tych okolicznościach Sąd uznał, że zaproponowany przez powoda sposób naprawienia szkody przez zasądzenie zadośćuczynienia we wskazanej wysokości jest nieadekwatny do sytuacji, właściwa tu będzie kwota 1.000 zł, i dalej - opublikowanie przeprosin przez pozwanego. W ten sposób zostaną odwrócone skutki obwieszczenia z dnia 9.07.2017r. W piśmie z dnia 7 lutego 2019 r. (k.474) pozwany oświadczył, że za publikację serwisu na serwerze, na którym uruchomiono stronę (...) odpowiada firma (...) K. Ś., a pozwany nie dał wyraźnej zgody na publikację jego dzieła. Jednocześnie pozwany oświadczył, że jest autorem oświadczenia, które zostało opublikowane w internecie po wejściu na stronę (...). Jednak powyższe uwagi – oświadczenia pozwanego nie wnoszą niczego nowego. Wręcz przeciwnie: pozwany przyznał, że jest autorem oświadczenia, które było dostępne po wejściu na opisaną stronę, chciał żeby jego tekst trafił do osób odwiedzających stronę (...) i miał świadomość, że tak się stanie. Powód mógł pozwać obok pozwanego L. R. jako autora tekstu również właściciela serwisu (...) K. Ś.. Jednak to powód decydował. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 100 kpc. Stosownie do wyniku sprawy pozwany winien zwrócić powodowi kwotę 600 zł tytułem opłaty od roszczenia o ochronę dóbr osobistych i 50 zł od roszczenia o zapłatę, a także kwotę 720 zł plus 17 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa. Na oryginale właściwy podpis (...)

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Opolu#I C 536/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Opolu I W#art. 24 kc.#art. 23 kc#art. 24 kc#art. 5 kc#art. 100 kpc.