Wyrok I C 533/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Olsztyni

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 533/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Oknińska Protokolant: stażysta Justyna Niebrzydowska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa K. B. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez D. Zakładu Karnego w B. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I odmawia odrzucenia pozwu, TI oddala powództwo, III zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5.880 (pięć tysięcy osiemset osiemdziesiąt Jzł tytułem kosztów procesu. SSO Ewa Oknińska Sygn. akt I C 533/16 UZASADNIENIE Powód K. B. wniósł o zobowiązanie pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez D. Zakładu Karnego w B. do przeproszenia powoda za dokonane już naruszenia dóbr osobistych, których skutków nie da się usunąć poprzez zamieszczenie na koszt pozwanego w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku na stronie internetowej LN. € sl” „') w dziale „Ogłoszenia i komunikaty czcionką V., rozmiar „small” z pojedynczą interlinią tekstu „Wyrażam ubolewanie, że Centralny Zarząd Służby Więziennej dopuścił się naruszenia dóbr osobistych Pana K. B. poprzez umieszczenie go w jednostkach penitencjarnych nie spełniających standardów cywilizowanego państwa i za wszystkie wyrządzone Panu K. B. szkody niematerialne serdecznie przepraszam” dostępnego na stronie przez 30 dni. Dodatkowo powód domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 35.000 zł tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie kwoty 5.000 zł na cel społeczny organizacji (...). --- STRONA 2 --- 'W uzasadnieniu żądania powód wskazał, że podczas odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w B. zostały naruszone jego dobra osobiste. Powód był izolowany w zakładzie, który nie spełniał standardu 3 m” powierzchni mieszkalnej na osobę. Przeludnienie przyczyniło się do braku komfortu psychicznego oraz utrudniało zachowanie prywatności i intymności. W celach kąciki sanitarne nie były dostatecznie oddzielone od powierzchni mieszkalnych, co doprowadziło do naruszenia dobra osobistego w postaci intymności. Ponadto w okresie letnim i zimowym cele nie były wietrzone, w celi panował półmrok. Powód podniósł, że opieka medyczna była nieprofesjonalna, powód na wszelkie dolegliwości otrzymywał środki przeciwbólowe, które uśmierzały ból, ale nie dawały długotrwałych efektów. Ponadto był zbyt mały przydział środków czystości, całkowity brak dostępu do ciepłej wody. W zakładzie karnym występował problem z telefonicznym kontaktem z rodziną. Ponadto w związku z kontaktem powoda z Kancelarią (...) był on zastraszany i szantażowany przez funkcjonariuszy zakładu karnego, jak również zaczęły ginąć jego rzeczy osobiste. Powód wskazał, że zaniedbania zakładu karnego są znęcaniem się nad człowiekiem, poniżaniem jego godności osobistej, Powód trafił do zakładu karnego jako osoba zdrowa, jednakże po jego opuszczeniu będzie miał problem w prawidłowym funkcjonowaniu, zatem funkcja resocjalizacyjna nie została zrealizowana. W ocenie powoda działania i zaniechania administracji pozwanego doprowadziły do rażącego naruszenia dóbr osobistych powoda: czci, prawa do prywatności i intymności. Pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez D. Zakładu Karnego w B. w odpowiedzi na pozew wniósł o odrzucenie pozwu w części dotyczącej zarzutów powoda odnośnie niewłaściwej opieki medycznej z uwagi na fakt, że sprawa między tymi samymi stronami i o to samo roszczenie toczy się przed Sądem Rejonowym w Olsztynie o sygn. akt X C 1381/14. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo pozwany podniósł zarzut przedawnienia części roszczeń powoda z uwagi na upływ 3 letniego okresu przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie. 'W uzasadnieniu wskazał, że jego zadaniem jest zapewnienie warunków odbywania kary pozbawienia wolności zgodnie z obowiązującymi w tej kwestii normami prawnymi i z tego zadania pozwany wywiązywał się w każdym czasie. W okresie przebywania powoda w pozwanej jednostce nie były wydawane decyzje o umieszczeniu w celi mieszkalnej, w której powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego wynosi mniej niż 3 m. W odpowiedzi na zarzut złych warunków rzekomo panujących w pozwanym Zakładzie wskazał, że blok zakwaterowania osadzonych powstał w latach 30. XX wieku. W latach 2014-2015 w budynku wykonano kompleksową termomodernizację, doprowadzono ciepłą wodę do wszystkich cel mieszkalnych, zabudowano kąciki sanitarne w celach małoosobowych oraz wykonano wentylację mechaniczną. Osadzeni w zakładzie karnym mają dostęp do ciepłej wody zgodnie z harmonogramem zatwierdzonym przez dyrektora, nadto każda cela ma stały dostęp do wody zimnej. Kąciki sanitarne w celach małoosobowych w budynku (...), w których przebywał powód oddzielone były od pozostałej części celi kotarą z tkaniny. Cele poddawane są systematycznym przeglądom sanitarnym i w przypadku stwierdzenia występowania ciemnego nalotu na ścianach celi podejmowane są czynności mające na celu wyeliminowanie opisywanej sytuacji. Wyjaśnił także, że każda cela wyposażona jest również w oświetlenie. W okresie pobytu powoda w pozwanym Zakładzie wyposażenie cel mieszkalnych zgodne było z obowiązującymi przepisami. Korzystanie z telefonów, ilość środków higieny, sposób korzystania z łaźni oraz odbywał się zgodnie z porządkiem wewnętrznym i właściwym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości. Nadto powód miał zapewnioną opiekę medyczną, dostęp do lekarzy oraz właściwe leczenie. --- STRONA 3 --- Powód w piśmie z dnia 13 grudnia 2016 r. wskazał, że zobowiązanym do przeproszenia w niniejszej sprawie jest Skarb Państwa — D. Zakładu Karnego w B.. Ponadto powód wskazał, że oczekuje następujących przeprosin od pozwanego „Ja M. D. Zakładu Karnego w B. szczerze przepraszam K. B. i ubolewam nad tym, że przebywał w tutejszym ZK w warunkach bardzo złych jak również za niegodne traktowanie Pana B.. (k. 110, 106, protokół rozprawy z dnia 21 grudnia 2016 r. —k. 112) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w B. od dni 3lmaja 2012 r. w oddziałach mieszkalnych: - budynek (...) oddziały numer (...) (cele małoosobowe), (...) (cele wieloosobowe) - budynek aresztu oddziału mieszkalne numer (...), - budynek szpitala oddział(...), - budynek (...) (oddział (...)) 'W czasie jego przebywania w poszczególnych celach nie zostały przekroczone dopuszczalne limity osadzonych. Powód nie był umieszczony w celi, w której nie miał zapewnionych 3 m*. W czasie jego przebywania w pozwanym Zakładzie nie była wydawana decyzja o przeludnieniu. Blok zakwaterowania osadzonych ((...)) powstał w latach 30 - tych XX wieku. Wszystkie wieloosobowe cele w tym budynku posiadają wydzielone kąciki sanitarne. M. cele nie posiadały stałego oddzielenia sanitariatów, kącik sanitarny od reszty celi oddzielała zasłonka materiałowa. Cele wieloosobowe były wyposażone w wentylację grawitacyjną Wentylowanie w celach małoosobowych odbywało się za pomocą otworów okiennych. Wszystkie cele posiadają również dostęp do bieżącej wody. Osadzeni w celach mogli korzystać z kącików gospodarczych zgodnie z ustalonym harmonogramem, gdzie mogli pobrać ciepłą wodę lub korzystać z niej w ustalonym czasie. 'W latach 2014-2015 w budynku (...) wykonano kompleksową termomodernizację, doprowadzono ciepłą wodę do wszystkich cel mieszkalnych, zabudowano kąciki sanitarne w celach małoosobowych oraz wykonano wentylację mechaniczną. Cele znajdujące się w budynku aresztu i budynku (...) (za wyj. cel jednoosobowych) posiadają wydzielone kąciki sanitarne, są wyposażone w wentylację grawitacyjną, mają zapewniony dostęp do ciepłej wody. Kąpiele we wszystkich budynkach są realizowane na podstawie zatwierdzonego harmonogramu w łaźni ogólnej zakładu. Cela ma dostęp do światła dziennego. Każda cela jest wyposażona w okno, które jest zabezpieczone kratą, siatką i blendą. Każdy osadzony otrzymuje środki czystości. Osadzeni mogą korzystać na własny koszt z aparatów telefonicznych, zainstalowanych w oddziałach mieszkalnych według ustalonego --- STRONA 4 --- grafiku. Ograniczeniu nie podlegają rozmowy z adwokatami, bądź radcami prawnymi ustanowionymi w sprawie. Zdarza się, że w celach mieszkalnych pojawia się zagrzybienie. Administracja zakładu podejmuje działania w celu likwidacji zmian. Cele mieszkalne są regularnie monitorowane pod względem stanu technicznego. stwierdzone lub zgłoszone przez osadzonych uszkodzenia są na bieżąco usuwane. Powód miał zapewnioną opiekę lekarską. Był leczony z powodu bólu kręgosłupa, okresowo otrzymywał leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Ponadto otrzymywał leki R., P., (...), (... leki (...). Był konsultowany okulistycznie oraz miał zapewnioną opiekę stomatologiczną. (dowód: przeglądarki historii rozmieszczenia — k. 41, wykaz liczbowy osadzonych w celach - k.43,pismo z dnia 30 czerwca 2016 r. wykaz pomieszczeń — k. 45 -50, zeznania świadka P. D. (1) -k. 83-84 zeznania świadka P. G. — k. 84 — 85, zeznania świadka A. W. — k. 85- 86,książeczka zdrowia powoda — k. 101) Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie było zasadne i podlegało oddaleniu. Sąd dokonał ustaleń faktycznych na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, których prawdziwość i wiarygodność nie była kwestionowana i nie budziła wątpliwości. Za wiarygodne uznano zeznania przesłuchanych świadków A. W., P. D. (2)i P. G.. Złożone przez świadków zeznania były spójne i logiczne, korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym. a w bezpośrednim kontakcie brzmiały przekonująco. Ostatecznie Sąd nie uwzględnił dowodu z przesłuchania powoda bowiem przedstawiony przez niego stan faktyczny nie znajdował potwierdzenia w zgromadzonych dowodach. Na wstępie odnosząc się do wniosku pozwanego o odrzucenie pozwu w części dotyczącej zarzutów powoda odnośnie niewłaściwej opieki medycznej wskazać należy, że jest on bezzasadny. Przez Sądem Rejonowym w Olsztynie o sygn. akt X C 1381/14 toczy się sprawa Z. powództwa K. B. przeciwko Skarbowi Państwa — D. Zakładu Karnego w B. o zapłatę kwoty 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną zakażeniem (...) na skutek zaniedbań sanitarnych pozwanego. Zgodnie z treścią art. 199 $ 2 k.p.c. Sąd odrzuci pozew jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została prawomocnie osądzona. Powołany przepis art. 199 $ 1 pkt 2 k.p.c. należy interpretować w powiązaniu z art. 366 k.p.o. określającym granice powagi rzeczy osądzonej. Z powyższego wynika, że tożsamość roszczenia w rozumieniu art. 199 $ 1 pkt 2 k.p.c. zachodzi tylko wówczas, gdy identyczne są nie tylko strony, ale i przedmiot oraz podstawa sporu. Przedmiotem i podstawą sporu w sprawie X C 1381/14 jest żądanie zadośćuczynienia za krzywdę doznaną zakażeniem salmonellą na skutek zaniedbań sanitarnych pozwanego. W niniejszej sprawie powód podniósł zarzut dotyczący opieki medycznej. --- STRONA 5 --- 'W tych warunkach nie zachodzi identyczność roszczeń, nie istnieją zatem podstawy do odrzucenia pozwu. Z powyższych względów na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w pkt I wyroku. W przedmiotowej sprawie bezspornym był fakt, że powód przebywał w pozwanym Zakładzie od dnia 31 maja 2012 r. Sporna między stronami była ocena warunków, w jakich przebywał powód i zasadność jego roszczenia. Powód domagał się bowiem od pozwanego przeproszenia i zasądzenia na jego rzecz zadośćuczynienia oraz zasądzenia zadośćuczynienia na cel społeczny za naruszenie dóbr osobistych (godności, poczucia własnej wartości, prawa do prywatności i intymności) przez umieszczenie w celach o powierzchni mniejszej niż 3 m na osobę. Zgodnie z art. 23 i 24 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach, a ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego. W myśl art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Nadto, w myśl art. 444 k.c. i 445 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. W uchwale z dnia 18 października 2011 r. Sąd Najwyższy wskazał, iż umieszczenie osoby pozbawionej wolności w celi o powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej niż 3 m* może stanowić wystarczającą przesłankę stwierdzenia naruszenia jej dóbr osobistych. Odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 448 k.c. za krzywdę wyrządzoną tym naruszeniem nie zależy od winy (por. uchwała SN, IJI CZP 25/11, Lex nr 960463). 'W rozważanym wypadku chodzi o wyjaśnienie wątpliwości, czy takie rozumienie art. 448 k.c. dotyczy także sytuacji, w której oparte na nim roszczenie kierowane jest przeciwko Skarbowi Państwa na tej podstawie, że źródłem naruszenia dóbr osobistych było niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Analiza odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną władczym działaniem państwa wymaga uwzględnienia art. 77 ust. 1 Konstytucji, który konstruuje model odpowiedzialności państwa za wyrządzenie szkody oraz ma zasadnicze znaczenie dla określenia zakresu cywilnej odpowiedzialności władzy publicznej, a także dla interpretacji odpowiednich norm ustawodawstwa zwykłego. Należy również brać pod uwagę art. 417 k.c., realizujący ten model i stanowiący podstawę ogólną odpowiedzialności odszkodowawczej państwa. Art. 77 ust. I Konstytucji łączy obowiązek naprawienia szkody z działaniem, które jest „niezgodne z prawem”, przy czym chodzi o niezgodność o charakterze obiektywnym, ocenianą w odniesieniu do nakazów i zakazów wynikających z normy prawnej. Unormowanie zawarte w tym przepisie wskazuje, że podstawą odpowiedzialności jest „niezgodność z prawem” i eliminuje znaczenie czynnika subiektywnego (winy). Nie budzi wątpliwości, że także art. 417 k.c. przewiduje odpowiedzialność opartą na przesłance obiektywnie niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej, a wina pozostaje poza przesłankami --- STRONA 6 --- konstytuującymi obowiązek odszkodowawczy. Ocenę, czy i jakie znaczenie mają dla stosowania art. 448 k.c. ogólne zasady odpowiedzialności związanej z wykonywaniem władzy publicznej, trzeba poprzedzić wyjaśnieniem, czy pojęcie „szkody” w ujęciu art. 77 ust. 1 Konstytucji i art. 417 k.c. obejmuje swym zakresem zadośćuczynienie, o którym mowa w art. 448 k.c. Niezależnie od istnienia sporów doktrynalnych dotyczących pojęcia szkody, należy opowiedzieć się za dominującym współcześnie szerokim rozumieniem szkody, obejmującym zarówno szkodę majątkową, jak i niemajątkową. Art. 448 k.c. nie określa, kto ponosi odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych i nie różnicuje jej w zależności od podmiotu odpowiedzialnego. Do roszczeń opartych na tej podstawie musi jednak znaleźć zastosowanie nadrzędna zasada konstytucyjnej odpowiedzialności władzy publicznej. Oznacza to, że jeżeli źródłem odpowiedzialności jest szkoda pozostająca w normalnym związku przyczynowym z wykonywaniem władzy publicznej, to jest ona oparta na przesłance bezprawności. Utrzymanie jako przesłanki tej odpowiedzialności także czynnika subiektywnego (winy) naruszałoby konstytucyjnie ukształtowaną zasadę odpowiedzialności państwa za działania w sferze imperium (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/11, Lex nr 960463). Przepis art. 4 $ 1 k.k.w. stanowi, że kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego. Podstawowe warunki, w jakich skazany ma odbywać karę pozbawienia wolności, obejmujące m.in. powierzchnię celi mieszkalnej przypadającej na skazanego, określa art. 110 k.k.w. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od dnia 6 grudnia 2009 r., przewiduje, że powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m2. Cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Stanowi też, że dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić skazanego na czas określony nie dłuższy niż 90 dni, z zachowaniem pozostałych wymagań, w celi mieszkalnej, w której na jednego skazanego przypada powierzchnia poniżej 3 m”, nie mniej jednak niż 2 m, oraz precyzuje szczególne sytuacje, w których może to nastąpić. Przepis wprowadza też możliwość umieszczenia skazanego w mniejszej celi jeszcze w innych wypadkach, na okres nie dłuższy niż 14 dni. Z, przedłożonych przez stronę pozwaną dokumentów - przeglądarki historii rozmieszczenia i wykazu pomieszczeń oraz z zeznań świadka P. G. wynika, że powód w czasie osadzenia w pozwanym Zakładzie nie przebywał w celach, w których powierzchnia mieszkalna byłaby niższa niż 3 m”, Powód nie zakwestionował skutecznie powyższej okoliczności. "Tym samym, nie miało miejsca odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 110 $ 1 kk.w. (3 m” na osobę). które w jakikolwiek sposób mogłoby naruszać godność i prawo do prywatności powoda. Powyższą tezę postawiono z uwzględnieniem wypracowanych przez Europejski Trybunał Praw Człowieka standardów zawartych, w szczególności w art. 3 ratyfikowanej przez Polskę Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności stanowiącym o zakazie tortur. Zgodnie z wywołanym przepisem nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu. W orzecznictwie krajowym, zasada wyrażona w art. 3 Konwencji nader często przypisywana jest do powierzchni celi przypadającej na jednego osadzonego. Szereg orzeczeń Sądu --- STRONA 7 --- Najwyższego wprost wskazuje, że umieszczenie osoby pozbawionej wolności w celi o powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej niż 3 m może stanowić wystarczającą przesłankę do stwierdzenia naruszenia jego dóbr osobistych. W niniejszej sprawie, wobec ustalenia, że powód nie był osadzony w celi o powierzchni przypadającej na jednego osadzonego mniejszej niż 3 m*, kw estią wymagają rozstrzygnięcia było ustalenie czy doszło do naruszenia jego dóbr osobistych z uwagi na warunki socjalno-bytowe w pozwanym Zakładzie, w tym prawo do poszanowania intymności i prywatności podczas korzystania z sanitariatów. Sąd nie dopatrzył się podstaw do przyjęcia bezprawności naruszenia praw powoda również z uwagi na pozostałe, podnoszone przez niego zarzuty nieodnoszące się do powierzchni celi. Zgodnie z utrwaloną już praktyką Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oceniając, czy traktowanie powinno zostać uznane za poniżające, należy wziąć po uwagę kilka czynników: czy osiągnęło ono stopień dolegliwości, czy jego celem było poniżenie i upokorzenie ofiary oraz czy jego skutki naruszyły jej godność. Jednocześnie badając warunki osadzenia należy uwzględniać ich skumulowane skutki oraz specyficzne zarzuty sformułowane przez skarżących. W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu powód nie wykazał uciążliwości wykraczających poza konieczne elementy związane z pozbawieniem go wolności. Powód w czasie osadzenia miał dostęp do działalności kulturalno-oświatowej prowadzonej przez jednostkę, mógł również zgodnie z ustalonym harmonogramem korzystać z ciepłej wody i telefonu. Do jego użytku oddane zostały niezbędne środki higieny. Cele wraz z ich wyposażeniem czyniły zadość wymogom stawianym przez przepisy szczególne, określające m.in. ilość światła. Sąd nie dopatrzył się również nieprawidłowości w działaniach pozwanego dotyczących zapewnienia opieki medycznej osadzonym. Z przedłożonych dokumentów wynika, że osadzeni mają dostęp do opieki medycznej. W zakresie podnoszonych zastrzeżeń co do poszanowania intymności i prywatności poprzez brak oddzielenia kącików sanitarnych od pozostałej części celi, wyjaśnić trzeba, że zgodne zeznania świadków, nie podważone skutecznie przez powoda, wskazują, że w każdej z cel w których przebywał powód urządzenia sanitarne oddzielone były choćby materiałową zasłoną, a od 2015r. stałą przegrodą budowalną. Uwzględniając fakt, że cele 16-osobowe posiadały oddzielenie stałe uznać należy, że kąciki sanitarne oddzielone były od pozostałej części cel w sposób zapewniający ich samodzielność. 'W ocenie Sądu stosowane w pozwanym Zakładzie praktyki nie wykraczają poza konieczne elementy związane z pozbawieniem osadzonego wolności. Nie służyły one poniżeniu i upokorzeniu powoda, a ich skutki nie naruszyły jego godności. Wskazać trzeba, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na tym, kto z faktu tego wywodzi skutki prawne. Na gruncie prawa procesowego odpowiednikiem art. 6 k.c. jest przepis art. 232 K.p.c., zgodnie z którym strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W interesie powoda było więc udowodnienie, że jego prawa zostały niesłusznie naruszone. W zebranym materiale dowodowym twierdzenia powoda nie znalazły odzwierciedlenia, co pozwala uznać je za nieudowodnione. Z uwagi na powyższe, powództwo podlegało oddaleniu jako bezzasadne, o czym Sąd orzekł w pkt II wyroku. --- STRONA 8 --- Sąd pominął wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków wskazanych w pozwie. Powód mimo zobowiązania do podania danych świadków umożliwiających ich identyfikację, nie uzupełnił brakujących danych. Tymczasem z informacji uzyskanych w ewidencji ZK wynikało że nie jest możliwe ustalenie na podstawie imienia ojca miejsca odbywania kary przez świadków (vide: notatka urzędowa — k. 65) Sąd pominął wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychiatry, dowód ten nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Powód nie wykazał bowiem, aby pozwany naruszył jego dobra osobiste. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Powód przegrał sprawę i zobowiązany jest zapłacić na rzecz pozwanego koszty procesu w kwocie 5.880 zł. Koszty obejmują koszty zastępstwa procesowego w wysokości stawki minimalnej (od roszczenia o zapłatę — 4.800 zł, od roszczenia niemajątkowego — 1.080 zł). SSO Ewa Oknińska