§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zapłatę

Postanowienie I C 523/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy we Wrocławi

zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 523/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący SSO Marcin Śmigiel Protokolant Ewa Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2011 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa Z. M. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi (...) w W. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – (...) kwotę 3.600 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Zarządzenie: 1. odnotować; 2. kal. 21 dni. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 523/10 UZASADNIENIE Z. M. pozwem z dnia 26 kwietnia 2010r. skierowanym przeciwko stronie pozwanej Skarbowi Państwa - (...) w W. domagał się zasądzenia kwoty 100.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu. Domagał się stwierdzenia, że doszło do naruszenia przepisów art. 67 § 1, 2 i 3 kkw, art. 122 § 2 kkw, art. 43 § 4 kkw oraz art. 114 kkw, stwierdzenia łamania ratyfikowanego przez Polskę Protokołu do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w szczególności art. 2, 3 i 14 wymienionej Konwencji oraz stwierdzenia niezgodnego z prawem zaboru połowy wynagrodzenia za pracę w okresie od grudnia 2006r. do lipca 2007r. i za miesiąc luty 2008r. W uzasadnieniu podał, że w (...) w W. przebywał od marca 2005r., czynił starania o podjęcie nauki bądź uczestnictwo w kursach zawodowych, a nadto o skierowanie na terapię alkoholową. W grudniu 2006r. uzyskał zatrudnienie, pracował do czerwca 2007r. Następnie w sierpniu 2007r. został skierowany na terapię alkoholową. Terapia alkoholowa zakończyła się w grudniu 2007r., pod koniec stycznia 2008r. przyjęto powoda ponownie do pracy, a pod koniec lutego 2008r. zwolniono go bez podania przyczyny. W ocenie powoda stanowiło to naruszenie art. 67 kkw poprzez ignorowanie jego osoby. Nadto powód miał ograniczone prawo do korzystania z biblioteki – jeden raz w miesiącu, zajęć sportowych – raz na dwa tygodnie na około 1,5 h oraz brak zajęć kulturalno – oświatowych. Odmawiano mu skierowania na kursy zawodowe, zakwalifikowania do nauczania – powodem odmowy był odległy termin końca kary, tymczasem powodowi pozostało jedynie osiem lat z łącznej kary dwudziestu lat pozbawienia wolności. Podał, że jedyną metodą (...) na resocjalizację jest zastraszanie, karanie i psychiczne znęcanie się. Powód jest prowokowany, co daje pracownikom (...) prawo do wymierzania mu kar dyscyplinarnych. Dodał, że za próbę podjęcia decyzji w kwestii przestrzegania przez władze (...) prawa został osadzony w celi bez dostępu do ciepłej wody i bez możliwości jej podgrzania z nieszczelnymi oknami i zakręconymi kaloryferami - na udowodnienie powyższych twierdzeń przedłożył oświadczenia współosadzonych. Naruszenie art. 122 kkw polegało na niemożności podjęcia pracy pomimo, że powód spełniał wymogi o których mowa w cytowanym przepisie. W 2009r. powód wielokrotnie rozmawiał z wychowawcą w kwestii podjęcia pracy – za każdym razem odmawiano mu zatrudnienia. Pozbawieniem zatrudnienia naraża się powoda na odpowiedzialność karną po opuszczeniu (...), albowiem jego dług alimentacyjny ciągle wzrasta. Naruszenie przepisu art. 43 kkw polegało na tym, że pomimo wielokrotnych próśb o pomoc z funduszu pomocy postpenitencjarnej odmawiano powodowi tego rodzaju pomocy. Poza naruszeniem przepisów kodeksu karnego wykonawczego pracownicy (...) naruszają również przepisy Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Wszystko powyższe uprawnia do wniosku, że kwota 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia będzie adekwatna do stopnia naruszenia dóbr osobistych powoda. W odpowiedzi na pozew z dnia 25 lutego 2011r. strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na rzecz strony pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu strona pozwana podniosła zarzut częściowego przedawnienia roszczenia w zakresie dotyczącym okresu sprzed 30 kwietnia 2007r. Dalej dodała, że powód winien udowodnić istnienie działania lub zaniechania sprawcy krzywdy niemajątkowej, istnienie krzywdy wynikającej z naruszenia dobra osobistego, związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem, a działaniem lub zaniechaniem sprawcy, a ponadto udowodnić, w przypadku bezprawnego działania, także winę sprawcy. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wprost bowiem wynika, że to na powodzie ciąży obowiązek udowodnienia, że jego dobra osobiste zostały naruszone. Decyzja o zasądzeniu zadośćuczynienia winna być poprzedzona zbadaniem nasilenia złej woli naruszyciela i celowości zastosowania tego środka. Strona pozwana podniosła, że funkcjonariusze służby więziennej działali wobec powoda w ramach swoich uprawnień ustawowych i ich działaniu nie można w żaden sposób przypisać cech niezgodności z prawem, brak zatem elementu bezprawności w zachowaniu funkcjonariuszy, co uniemożliwia przyjęcie, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. W kwestii wycofania powoda z zatrudnienia strona pozwana podała, że powód był zatrudniony w gospodarstwie pomocniczym w okresie grudzień 2006r. – lipiec 2007r oraz styczeń 2008r. – marzec 2008r., wycofany z zatrudnienia z powodu --- STRONA 3 --- wdania się w bójkę, w tej kwestii prowadzono postępowanie wyjaśniające. Kwestę nauczania reguluje art. 130 kkw zgodnie z którym w (...) prowadzi się nauczanie obowiązkowe w zakresie szkoły podstawowej i gimnazjum oraz umożliwia się nauczanie w systemie ponadpodstawowym i na kursach zawodowych. Szczegółowe zasady nauczania reguluje Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowych zasad i trybu prowadzenia nauczania w (...) – zgodnie z § 12 obligatoryjnie kwalifikuje się do nauki osadzonych, którzy nie ukończyli 18 roku życia, a § 19 stanowi, że przyjmowanie osadzonych do szkół następuje w oparciu o wyniki postępowania rekrutacyjnego, § 21 stwierdza, że gdy liczba zgłoszeń przekracza liczbę miejsc w szkole komisja rekrutacyjna ustala pierwszeństwo kierując się między innymi okresem pozostałym do końca odbywania kary. Powód posiada wykształcenie zawodowe, co oznacza, że kwestia kierowania go do nauki jest bezprzedmiotowa, koniec kary przypada na rok 2018 co oznacza, że kierowanie go do nauki również jest bezprzedmiotowe. W kwestii legalności dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę wskazano, że sąd rozpoznający sprawę w postępowaniu cywilnym nie jest władny do stwierdzenia bezprawności takiego postępowania, nadto powód nie wykazał, że faktycznie dokonywano takich potrąceń. Celem podejmowania przez osoby pozbawione wolności nauki jest zdobycie edukacji, która pozwoli im na rozpoczęcie pracy po opuszczeniu (...) – objęcie nauczaniem jest możliwością przewidzianą w ramach prawa karnego wykonawczego - przepisy te nie statuują takiego obowiązku, a zatem powód nie posiada prawnie przewidzianego roszczenia wobec strony pozwanej. Powód jest recydywistą i odbywa karę 20 lat pozbawienia wolności – w takiej sytuacji winien się liczyć z pewnymi ograniczeniami chociażby w zakresie nauczania. Za godny uwagi należy uznać pogląd, że przyznanie przestępcy - recydywiście zadośćuczynienia narusza art. 5 k.c. oraz elementarne poczucie sprawiedliwości społecznej. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że powód ma 52 lata z czego prawie połowę spędził w (...). W końcowej części strona pozwana zakwestionowała także wysokość dochodzonego zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Z. M. odbywa łączną karę 20 lat pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 30 marca 2006r. (sygn. akt II K 34/06) za przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 i 3 k.k., art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k., art. 278 §1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 64 § 2 k.k. Po odbyciu opisanej kary powodowi pozostanie do odbycia kara 4 lat pozbawiania wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w Żaganiu z dnia 13 grudnia 2007r. Dowód: opinia o skazanym (akta osobowopoznawcze), karta karna dotycząca osoby powoda (akta osobowopoznawcze), przesłuchanie w charakterze powoda Z. M. k. 147 Powód został tymczasowo aresztowany w 2000r. Początkowo przebywał w (...) w N., następnie w (...) w L. oraz na obserwacji w (...) we W.. Kolejnym miejscem pobytu powoda był (...) w Z. skąd w marcu 2005r. został przetransportowany do (...) w W.. Dowód: akta osobowopoznawcze, przesłuchanie w charakterze powoda Z. M. k. 147 W dniu 21 sierpnia 2006r. Z. M. został zatrudniony w gospodarstwie pomocniczym jako monter elektryczny. W związku z faktem, że powód jest osobą uzależnioną od alkoholu, w trakcie pobytu w (...) w W., został skierowany do odbycia terapii odwykowej do (...) we W.. Miało to miejsce w dniu 23 lipca 2007r. W okresie od 23 lipca 2007r. do 16 października 2007r. odbywał terapię odwykową. Po zakończeniu terapii odwykowej w grudniu 2007r. przetransportowany do (...) w W.. Ponownie zatrudniony w styczniu 2008r., pozostawał w zatrudnieniu do marca 2008r. W związku z faktem wdania się w bójkę w lutym 2008r. został wycofany z zatrudnienia. W (...) w W. przebywał do czerwca 2008r., a następnie ponownie od lipca 2008r. --- STRONA 4 --- Dowód: akta osobowopoznawcze, częściowo przesłuchanie w charakterze powoda Z. M. k. 147 Z. M. zwracał się do władz (...) z prośbą o zakwalifikowanie go do nauczania. Komisja Penitencjarna (...) w W., przy uwzględnieniu projektu oceny okresowej powoda w procesie resocjalizacji, podjęła decyzję odmowną. Bezpośrednio na posiedzeniu komisji penitencjarnej pouczono powoda o prawie, terminie i zasadach zaskarżenia przedmiotowej decyzji. Powód zaskarżył niekorzystną dla siebie decyzję. Komisja penitencjarna, decyzją z dnia 23 grudnia 2009r., odmówiła jej przyjęcia do rozpoznania jako wniesionej po terminie. Dowód: decyzja Komisji Penitencjarnej (...) w W. z dnia 23 grudnia 2009r. k. 11, przesłuchanie w charakterze powoda Z. M. k. 147, akta osobowopoznawcze W dniu 31 grudnia 2009r. podczas wizytacji celi mieszkalnej powoda wydano mu polecenie usunięcia zasłon z łóżka. Powód zachowywał się wówczas w sposób arogancki i wulgarny, zaczął prezentować swoje niezadowolenie oraz niechęć wobec podjętej co do jego osoby decyzji. Wychowawca poinformował powoda o możliwych konsekwencjach jego zachowania, wówczas powód użył wobec pracownika (...) słów wulgarnych. Za powyższe przewinienie został ukarany dyscyplinarnie karą umieszczenia w celi izolacyjnej. Dowód: akta osobowopoznawcze Po zwolnieniu z zatrudnienia w marcu 2008r. powód kilkakrotnie zwracał się do władz (...) w W. z prośbą o umożliwienie mu podjęcia zatrudnienia motywując to tym, iż posiada doświadczenie, a jego postawa w czasie zatrudnienia była nienaganna oraz, że posiada zadłużenie alimentacyjne na kwotę przekraczającą 27.000 zł z miesięczną ratą 233 zł. Z uwagi na przyczynę zwolnienia z pracy w marcu 2008r. (udział w bójce) oraz brak wolnych miejsc pracy odmówiono powodowi zatrudnienia. Powód zaskarżył przedmiotową decyzję, decyzję tę postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2010r. utrzymano w mocy. Wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2009r. powód ponownie zwrócił się do administracji (...) z prośbą o przyjęcie go do zatrudnienia, pismem z dnia 04 września 2009r. odmówiono powodowi zatrudnienia z uwagi na brak wolnych miejsc pracy. Dowód: pismo (...) w W. z dnia 04 września 2009r. k. 12, akta osobowopoznawcze, przesłuchanie w charakterze powoda Z. M. k. 147 Z. M. zwracał się do władz (...) o przyznanie miesięcznej zapomogi w wysokości 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia motywując powyższe tym, że (...) nie jest w stanie zapewnić mu zatrudnienia oraz, iż nie posiada żadnych środków pieniężnych. Władze (...) odmówiły powodowi przyznania pomocy finansowej z uwagi na brak konkretnego uzasadnienia. Dowód: akta osobowopoznawcze, przesłuchanie w charakterze powoda Z. M. k. 147 Powód jest uczestnikiem podkultury więziennej i ściśle przestrzega jej zasad. Wobec administracji (...) przyjmuje postawę roszczeniową starając się wymusić korzystne dla siebie decyzje. W stosunku do własnych zachowań pozostaje całkowicie bezkrytyczny, lekceważy normy i zobowiązania, jego osobę cechuje bezwzględne nieliczenie się z uczuciami innych osób. Powód nie potrafi wyciągać wniosków z przebytych doświadczeń, nie potrafi odreagowywać napięć, posiada niski stopień tolerancji frustracji i drażliwości. W trakcie pobytu w (...) powód był zarówno karany dyscyplinarnie, jak i nagradzany regulaminowo. --- STRONA 5 --- Dowód: akta osobowopoznawcze Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo, jako całkowicie nieuzasadnione, podlegało oddaleniu. Stan faktyczny w sprawie Sąd ustalił przede wszystkim w oparciu o akta osobowopoznawcze dotyczące osoby Z. M. oraz w oparciu o przesłuchanie go w charakterze powoda. Powód wywodził swoje roszczenia z art. 23 k.c., 24 k.c. i art. 448 k.c. Twierdził, że poprzez naruszenie przez władze (...) w W. przepisów kodeksu karnego wykonawczego doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. W konsekwencji zażądał kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia. W uzasadnieniu pozwu wskazał na następujące naruszenia przepisów regulujących kwestie uprawnień osób odbywających karę pozbawienia wolności w (...): - art. 67 kkw poprzez ignorowanie powoda, bowiem administracja pozwanego (...) czyni wszystko, aby nie spełnić nakazów o których mowa w cytowanym przepisie, - art. 122 kkw w związku z odmową zatrudnienia powoda pomimo istniejących ku temu przesłanek, - art. 43 kkw i art. 114 kkw poprzez nieudzielanie powodowi pomocy finansowej z funduszu postpenitencjarnego. Nadto powód zarzucił, że jego prawa są również ograniczane poprzez niemożność korzystania z biblioteki, zajęć sportowych i kulturalno – oświatowych. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Art. 24 k.c. określa z kolei środki ochrony dóbr osobistych, wskazując że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, a na zasadach przewidzianych w kodeksie może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W zakresie żądania zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych cytowany art. 24 k.c. odsyła do przepisów o czynach niedozwolonych, w szczególności do art. 448 k.c., w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, m.in. odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne – w myśl powyższego to na powodzie spoczywał ciężar wykazania, że jego godność oraz inne dobra osobiste zostały naruszone przez działanie władz pozwanego (...). Spośród okoliczności, które powód wskazywał jako mające uzasadniać naruszenie przez władze (...) w W. jego dóbr osobistych Z. M. wskazywał między innymi na naruszenie jego prawa do nauczania poprzez odmowę dopuszczenia go do udziału w nauczaniu, ograniczenie jego praw do korzystania z usług biblioteki, uczestnictwa w zajęciach sportowych oraz zajęć oświatowo – kulturalnych, niedopuszczenie do zatrudnienia, a nadto osadzenie w celi izolacyjnej bez ciepłej wody i z nieszczelnymi oknami, które miało miejsce w grudniu 2009r. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w działaniu administracji (...) nie sposób dopatrzyć się zachowań bezprawnych, które uzasadniałyby ustalenie, iż wskutek tych działań doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. --- STRONA 6 --- I tak odnosząc się w pierwszej kolejności do odpowiednich przepisów regulujących kwestie uprawnień osób odbywających karę pozbawienia wolności wskazać należy, że art. 67 § 1 kkw stanowi, że wykonywanie kary pozbawienia wolności ma na celu wzbudzanie w skazanym woli współdziałania w kształtowaniu jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności poczucia odpowiedzialności oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego i tym samym powstrzymania się od powrotu do przestępstwa. W oddziaływaniu na skazanych, przy poszanowaniu ich praw i wymaganiu spełniania przez nich obowiązków, uwzględnia się przede wszystkim prace, zwłaszcza sprzyjającą zdobywaniu odpowiednich kwalifikacji zawodowych, nauczanie, zajęcia kulturalno – oświatowe i sportowe, podtrzymywanie kontaktów z rodziną i światem zewnętrznym oraz środki terapeutyczne (§ 3). Art. 114 kkw stanowi, że skazanemu, który nie ma możliwości zarobkowania oraz nie posiada niezbędnych środków materialnych, dyrektor (...) może przyznać miesięczną zapomogę w wysokości 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników. Art. 43 § 4 kkw stanowi, że środki pochodzące Funduszu Pomocy Postpenitencjarnej przeznaczane są między innymi na pomoc postpenitencjarną osobom pozbawionym wolności, zwalnianym z (...) i (...). Art. 121 § 1 kkw stanowi, że skazanemu zapewnia się w miarę możliwości świadczenie pracy. Przy kierowaniu do pracy uwzględnia się w miarę możliwości zawód, wykształcenie i potrzeby osobiste skazanego. Pracę zapewnia się przede wszystkim skazanym zobowiązanym do świadczeń alimentacyjnych, a także mającym szczególnie trudną sytuację materialną, osobistą lub rodzinną (art. 122 kkw). Zgodnie z art. 130 § 1 kkw w (...) prowadzi się nauczanie obowiązkowe w zakresie szkoły podstawowej i gimnazjum, a także umożliwia się nauczanie w zakresie ponadpodstawowym (ponadgimnazjalnym) i na kursach zawodowych. Pierwszeństwo w uzyskaniu możliwości objęcia nauczaniem w szkole ponadpodstawowej i na kursach zawodowych mają skazani, którzy nie mają wyuczonego zawodu albo po odbyciu kary nie będą mogli go wykonywać, a także nie ukończyli 21 roku życia (§ 3). Art. 135 § 1 kkw stanowi, że w (...) stwarza się skazanym warunki odpowiedniego spędzania czasu wolnego. W tym celu organizuje się zajęcia kulturalne – oświatowe, wychowania fizycznego i sportowe oraz pobudza aktywność społeczną skazanych. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu związanego z niedopuszczeniem powoda do zatrudnienia to wskazać należy, że jego twierdzenia są chybione, a w działaniach władz (...) trudno dopatrzeć się zachowań, które można byłoby zakwalifikować jako działania bezprawne. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wykazał bowiem, że w początkowym okresie pobytu w (...) w W. powód pozostawał w zatrudnieniu. Został zatrudniony w grudniu 2006r. W związku z uzależnieniem od alkoholu zakwalifikowano go na terapię odwykową, terapia odbyła się w (...) w we W. – trwała od lipca 2007r. do października 2007r. Powód pozostawał w (...) we W. aż do grudnia 2007r. kiedy to ponownie przetransportowano go do (...) w W.. Ponownie zatrudniono powoda w styczniu 2008r., zwolniony z zatrudnienia w marcu 2008r. Nieprawdą jest jednak, jak usiłował twierdzić powód, że brak było obiektywnych przyczyn uzasadniających zwolnienie powoda z zatrudnienia. Wskazać w tym miejscu należy, że z akt osobowopoznawczych powoda wynikało, że w dniu 26 lutego 2008r. w trakcie zejścia skazanych ze spaceru doszło do bójki – jednym z jej uczestników był Z. M.. Na skutek takiego zachowania powoda władze (...) postanowiły o ukaraniu powoda karą dyscyplinarną, a nadto o wycofaniu go z zatrudnienia z uwagi na bezpieczeństwo jednostki penitencjarnej. Trudno, w świetle przytoczonych okoliczności, uznać, że władze (...) nie miały obiektywnych przesłanek do wycofania powoda z zatrudnienia. Nie sposób zatem uznać argumentacji prezentowanej przez powoda za zasadną i przyjąć, że w tym zakresie działanie władz (...) pozbawione było racjonalnych podstaw. Dalej zważyć trzeba, że sam fakt, że powód obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym i posiada zadłużenie na kilkadziesiąt tysięcy złotych samo przez się nie mogło przesądzać o konieczności zatrudnienia powoda. Skoro bowiem jego postawa, zdaniem władz (...), zagrażała bezpieczeństwu jednostki penitencjarnej to zasadnym było wycofanie go z zatrudnienia. Dalej powód zarzucał, że również jego prawo dostępu do nauki zostało przez władze (...) w sposób istotny ograniczone. W tym miejscu wskazać trzeba, że kodeks karny wykonawczy reguluje ogólne przesłanki uzasadniające kierowanie określonych skazanych do systemu nauczania. Szczegółowe zasady precyzuje Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 lutego 2004r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu prowadzenia nauczania w (...). Z zapisów cytowanego rozporządzenia wynikają szczegółowe warunki uzasadniające kierowanie skazanych do nauczania. I tak § 12 wskazuje, iż obligatoryjnie do nauczania kwalifikuje się osadzonych, którzy nie ukończyli 18 roku życia, § 19, iż przyjmowanie osadzonych do nauczania następuje w oparciu o wyniki postępowania rekrutacyjnego, w razie gdy liczba zgłoszeń skazanych do nauki przekracza liczbę miejsc w szkole komisja rekrutacyjna kieruje się --- STRONA 7 --- między innymi okresem pozostałej do końca kary pobawienia wolności. Biorąc zatem pod uwagę zarówno wiek powoda, jego wykształcone (z akt osobowopoznawczych wynika, że powód posiada wykształcenie zawodowe), a nadto okres pozostałej do odbycia kary pozbawienia wolności (2018r.) stwierdzić należy, że kierowanie powoda do nauki zależało od ilości chętnych do odbywania nauczania oraz oceny osoby powoda przez komisję rekrutacyjną. Przepisy prawa określają bowiem jedynie w jakich przypadkach kształcenie skazanych jest obligatoryjne – w tym zakresie stawia się wymóg zapewnienie wykształcenia na poziomie szkoły podstawowej i gimnazjum, kierowanie skazanych do szkół ponadgimnazjalnych i kursów zawodowych jest fakultatywne i zależy przede wszystkim od okoliczności związanych z osobą skazanego oraz ilości chętnych osób. W odniesieniu do osoby powoda zarówno poziom jego wykształcenia, jak również okres pozostały do końca kary przemawiały za tym, iż niezasadnym było kierowanie go w chwili obecnej do systemu nauczania. Trudno w tym zakresie, wobec przesłanek jakimi kierowały się władze (...), uznać zachowanie to za bezprawne. Kodeks karny wykonawczy nie przewiduje obligatoryjnego zapewnienia kształcenia wszystkich skazanych, w tym zakresie zapewnia pewne minimum, a i to tyczy się konkretnych grup osadzonych. Zresztą jak słusznie podnosi strona pozwana w odpowiedzi na pozew głównym celem organizowania nauczania w (...) jest umożliwienie zdobycia ludziom pozbawionym wolności i nieposiadającym żadnego wykształcenia edukacji, która pozwoli na podjęcie zatrudnienia po opuszczeniu (...). Powód tymczasem posiada wykształcenie, które może umożliwić mu podjęcie zatrudnienia po opuszczeniu jednostki penitencjarnej. Oczywistym jest zresztą, że podstawowym zadaniem Służby Więziennej i szeroko pojętego systemu wykonywania kary pozbawienia wolności jest przede wszystkim odizolowanie osób wobec których prawomocnie orzeczono karę pozbawienia wolności od społeczeństwa – tymczasem twierdzenia powoda zmierzają do forsowania teorii jakoby podstawowymi zadaniami (...) było zapewnienie pełnego wykształcenia dla osób skazanych. W kwestii zarzutów powoda wskazujących na osadzenie go w celi bez ciepłej wody, z nieszczelnymi oknami i zakręconymi kaloryferami to wskazać należy, że są to tylko gołosłowne twierdzenia powoda. Z akt osobowopoznawczych powoda wynika, że w związku z agresywnym i wulgarnym zachowaniem wobec wychowawcy grupy (związanego z niezastosowaniem się do polecenia) powodowi wymierzono karę dyscyplinarną w postaci umieszczenia go w celi izolacyjnej. Przepisy kodeksu karnego wykonawczego w sposób precyzyjny regulują kwestie związane ze stosowaniem wobec skazanych kar dyscyplinarnych. Uwzględniając przy tym opisane zachowanie powoda, zdaniem Sądu, istniały podstawy do wymierzenia Z. M. takiej właśnie kary. Kwestie natomiast związane z warunkami panującymi w celi izolacyjnej stanowią, w ocenie Sądu, wyłącznie gołosłowne twierdzenia niepoparte jakimikolwiek wiarygodnymi dowodami. Wprawdzie powód dołączył do pozwu oświadczenia współosadzonych mające uzasadniać warunki panujące w celach izolacyjnych jednak z uwagi na fakt, iż przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują środka dowodowego w postaci pisemnych oświadczeń świadków, a jedynie zeznania świadków, Sąd przedmiotowe wnioski dowodowe oddalił. W konsekwencji należało uznać, że kwestie podniesione w tym zakresie w uzasadnieniu pozwu nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym wskutek czego uznano je za nieudowodnione. Dalej podnieść trzeba, że powód czynił zarzuty stronie pozwanej w kwestii dostępności do biblioteki, zajęć sportowych i zajęć kulturalno – oświatowych wskazując, że był w tym zakresie dyskryminowany. Wskazać jednak trzeba, że sam powód przyznaje w uzasadnieniu pozwu, że co do zasady takowa dostępność istniała. Ponadto z twierdzeń powoda wynika, że ograniczony był na przykład dostęp zajęć sportowych – dostępność raz na dwa tygodnie. Wskazać w tym miejscu należy, że przepisy kodeksu karnego wykonawczego nie regulują w sposób szczegółowy na czym mają polegać zajęcia kulturalno – oświatowe sportowe czy inne, nie wskazują także jak często mają być organizowane. Fakt jest jednak taki, że już z samych twierdzeń powoda wynika, że władze (...) w W. realizują zadania wynikające z przepisów kodeksu karnego wykonawczego. Podkreślić trzeba, o czym być może powód zapomina, że (...) jest miejscem odbywania kary pozbawienia wolności, ma na celu izolacje osób skazanych od społeczeństwa, zadaniem (...) nie jest zapewnienie skazanym wszelkiej dostępnej i możliwej rozrywki. Wprawdzie resocjalizacja winna następować również w sposób zmierzający do podniesienia kultury skazanych jednak, nie jest to jednak zadanie priorytetowe. Tym bardziej, że materiał dowodowy potwierdza, że zajęcia (o których mowa w treści pozwu) co do zasady się odbywały. Nie można jednak czynić władzom (...) zarzutu z tego, że zajęć tych było zbyt mało i twierdzić, że brak dostatecznej (w ocenie powoda) liczby zajęć kulturalnych czy sportowych w (...) może powodować odpowiedzialność finansową --- STRONA 8 --- Skarbu Państwa. Nie można również twierdzić, że zbyt mała ilość zajęć sportowych miałaby uzasadniać twierdzenie o nieludzkim i niehumanitarnym traktowaniu – o takim jest tylko mowa w kodeksie karnym wykonawczym. Jak wynika z akt sprawy powód ma zapewniony nocleg, posiłek, opiekę medyczną i inne rzeczy warunkujące przeżycie w ludzkich i godnych warunkach. Trudno w świetle powyższych okoliczności mówić o jakichkolwiek zaniedbaniach ze strony władz (...). Dodatkowo wspomnieć trzeba, że w orzecznictwie panuje ugruntowany pogląd, że o naruszeniu dóbr osobistych w postaci uchybienia godności osadzonego w (...) nie można mówić w przypadku jakiś niedogodności czy uciążliwości, związanych z samym pobytem w (...) (tutaj zbyt mała ilość zajęć sportowych i ograniczony dostęp do biblioteki), podczas odbywania kary pozbawienia wolności nie powinno się oczekiwać warunków podobnych do domowych. Biorąc pod uwagę poziom życia społeczeństwa – wiele osób w Polsce żyje w warunkach gorszych niż powód i nie ma zaspokojonych podstawowych potrzeb życiowych, a nie wynika to z odbywania żadnej kary. Godność skazanego nie jest naruszana jeśli odpowiada uznanym normom poszanowania człowieczeństwa (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2010r. sygn. akt IV CSK 449/10). Ponadto powód czynił zarzut nieprzyznania mu zapomogi z Funduszu Pomocy Postpenitencjarnej. Zważyć trzeba, że z akt osobowopoznawczych Z. M. wynika, iż faktycznie zwrócił się z prośbą o udzielenie mu pomocy finansowej i przyznanie zapomogi w wymiarze 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Władze (...) odmówiły powodowi przyznania zapomogi. Decyzja ta jednak, co wynika z adnotacji pod wnioskiem powoda, była uzasadniona. Jak zresztą wynika z przepisów kodeksu karnego wykonawczego Fundusz Pomocy Postpenitencjarnej jest tworzony przede wszystkim w celu pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwami i osobom pozbawionym wolności zwalnianym z (...). Przepisy przewidują jedynie możliwość przyznania osadzonemu zapomogi – skoro w ocenie władz (...) po stronie powoda nie występowały tego rodzaju okoliczności uzasadniające przyznanie mu zapomogi finansowej to trudno, zdaniem Sądu, z decyzją tą polemizować. Niewątpliwie jednak nie można uznać, że działanie władz (...) było w tym zakresie bezprawne. Również kwestia rzekomego niewłaściwego stosunku funkcjonariuszy Służby Więziennej do osoby powoda nie znalazła potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Powód ograniczył się w uzasadnieniu pozwu do wskazania, że po przegranym procesie cywilnym władze (...) zaczęły go szykanować, zastraszać, prowokować, a w konsekwencji karać dyscyplinarnie. Te okoliczności jednak nie zostały w jakikolwiek sposób udowodnione, z akt osobowopoznawczych wprawdzie wynika, że powód był karany dyscyplinarnie jednak za każdym razem istniały ku temu obiektywne przyczyny związane z niewłaściwym zachowaniem powoda. Innych dowodów powód nie przedstawił. Biorąc zatem pod uwagę akta dotyczące osoby powoda oraz twierdzenia strony pozwanej zawarte w odpowiedzi na pozew brak było podstaw do ustalenia, aby prawdą było, iż powód był faktycznie dyskryminowany bądź szykanowany przez funkcjonariuszy (...) w W.. W świetle wszystkich przytoczonych okoliczności nie sposób uznać argumentów powoda za zasadne i ustalić, że działania bądź zaniechania władz pozwanego (...) były bezprawne, a w konsekwencji doprowadziły do naruszenia dóbr osobistych powoda. Raz jeszcze bowiem podkreślić należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w żadnej mierze nie pozwolił na ustalenie, że zarzuty podniesione przez powoda w uzasadnieniu pozwu znajdowały potwierdzenie w aktach sprawy bądź też, aby uzasadniały stwierdzenie o bezprawności działania organów władzy publicznej. (...), co wynika z istoty funkcji jednostki penitencjarnej, ma za zadanie izolację oraz resocjalizację osób pozbawionych wolności. Jak wynika z akt osobowopoznawczych powoda aktualnie odbywa on karę pozbawienia wolności w wymiarze 20 lat – orzeczonej wyrokiem łącznym, jest recydywistą wielokrotnie karanym wyrokami sądów karnych za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, od roku 2000 przebywa w (...), a proces resocjalizacji (biorąc pod uwagę akta osobowopoznawcze powoda), w szczególności ilość wymierzanych powodowi kar dyscyplinarnych, świadczą o tym, że proces resocjalizacji przebiega w sposób mało efektywny. Wskazać należy, że aby proces resocjalizacji przebiegał w sposób prawidłowy (zmierzający przede wszystkim do zapobieżenia popełnianiu przez skazanego kolejnych przestępstw) koniecznym jest osobiste zaangażowanie osoby pozbawionej wolności – w przypadku osoby powoda wydaje się, że proces resocjalizacji jest istotnie zaburzony, a same kwestie dotyczące żądań wysuwanych przez powoda związanych z okazjonalnym korzystaniem z zajęć sportowych, dostępu do biblioteki i niemożności podjęcia zatrudnienia oraz nauki wydają się być tworzone wyłącznie w celu fiskalnym, nastawionym --- STRONA 9 --- na osiągnięcie celów majątkowych. Już tylko na marginesie podnieść należy, że z samego uzasadnienia pozwu trudno ustalić jakie w istocie rzeczy dobra osobiste miałyby zostać naruszone przez władze (...), powód jedynie ogólnikowo wskazał na aspekty kulturowe i pracownicze, które nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skoro w sprawie nie stwierdzono bezprawności działania po stronie pracowników (...) to brak było podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, a w konsekwencji brak było podstaw do zasądzenia kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Orzeczenie o kosztach procesu Sąd wydał na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Przepis ten reguluje podstawową zasadę rozliczania kosztów procesu zgodnie z którą koszty procesu ponosi strona przegrywająca proces. Mając na uwadze powyższe Sąd zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa - (...) kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Zarządzenie: 1) odnotować, 2) odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć powodowi, za pośrednictwem dyrektora (...), z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia apelacji, 3) kal. 2 tygodnie.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział#I C 523/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy we Wrocławi#art. 122 § 2 kkw#art. 43 § 4 kkw#art. 114 kkw#art. 67 kkw#art. 122 kkw#art. 43 kkw#art. 130 kkw#art. 5 k.c.#art. 286 § 1 k.k.#art. 64 § 1 k.k.#art. 279 § 1 k.k.#art. 64 §1 k.k.#art. 278 §1 k.k.#art. 284 § 2 k.k.#art. 280 § 2 k.k.#art. 11 § 3 k.k.#art. 64 § 2 k.k.#art. 23 k.c.#art. 448 k.c.#Art. 24 k.c.#art. 24 k.c.#art. 6 k.c.#art. 67 § 1 kkw#Art. 114 kkw#Art. 43 § 4 kkw#Art. 121 § 1 kkw