Postanowienie I C 523/09 Dnia 15 kwietnia 2011 roku Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział I Cywilny w składzie następu

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 523/09 Dnia 15 kwietnia 2011 roku Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Cezary Wieczorek Protokolant: prot. sąd. Agata Kasalik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2011r. sprawy z powództwa S. B. przeciwko B.T. o ochronę dóbr osobistych i o zapłatę I. Nakazuje pozwanemu B. T., aby w terminie 7 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku przeprosił powoda S. B., przesyłając na adres korespondencyjny powoda (…) L. ul. (…), list polecony o następującej treści: „Przepraszam Pana S. B., zamieszkałego w L., za naruszenie jego dóbr osobistych tj. dobrego imienia, czci i godności, poprzez pomówienie S. B. w dniu 22.12.2007r. na terenie Zakładu Karnego w N. o to, że odbywa karę pozbawienia wolności za wykorzystywanie seksualne własnych dzieci, oraz poprzez ubliżanie mu słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe. Za powyższe składam wyrazy głębokiego ubolewania. B. T..” II. Zasądza od pozwanego B. T. na rzecz powoda S. B. kwotę 1000,00zł /jeden tysiąc złotych/ wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 10 marca 2009r. do dnia zapłaty. III. Zasądza od pozwanego B. T. na rzecz powoda S. B. kwotę 50,00zł /pięćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu części kosztów sądowych. IV. Odstępuje od obciążenia pozwanego B. T. obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz powoda S. B. V. Kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa. VI. Przyznaje ze środków Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Nowym Sączu na rzecz radcy prawnego J. K. z Kancelarii Radcy Prawnego „(…)” w G. ul. (…), kwotę 2 952,00zł /dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa złote/, w tym kwotę 552,00zł --- STRONA 2 --- /pięćset pięćdziesiąt dwa złote/ podatku od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną powodowi S. B. z urzędu, oraz kwotę 403,00 zł /czterysta trzy złote/ tytułem zwrotu poniesionych wydatków. VII. W pozostałym zakresie powództwo oddala. VIII. Umarza postępowanie w zakresie: żądania opublikowania oświadczenia pozwanego zawierającego przeproszenie powoda na łamach prasy, żądania zasądzenia renty tymczasowej, żądania ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość, żądania nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. --- STRONA 3 --- Sygn. akt I C 523/09 UZASADNIENE do wyroku Sądu z dnia 15.04.2011r. W pozwie, który wpłynął w dniu 9.10.2008r. do Sądu Rejonowego w Nowym Sączu powód S. B. domagał się ochrony swych dóbr osobistych w stosunku do pozwanego B. T., który zniesławił go na terenie Zakładu Karnego w N., w związku z czym powód domagał się wypłaty zadośćuczynienia w wysokości 1 000,00zł. /k.1/ W piśmie, które wpłynęło w dniu 20.10.2008r., powód dokonał rozszerzenia żądania domagając się wciąż zapłaty od pozwanego kwoty 1 000,00zł zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 5.02.2008r. do dnia zapłaty lub od dnia wydania wyroku w I- wszej instancji oraz ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość i uznania w wyroku, iż zasądzona kwota stanowi jedynie częściowe zaspokojenie roszczeń powoda. /k.8/ W piśmie z dnia 12.03.2009r. /data wpływu 20.03.2009r./ pozwany B. T. przyznał, iż zdarzenie, na które powołał się powód miało miejsce na terenie Zakładu Karnego w N.. Podał, że został sprowokowany przez powoda. Wyraził skruchę za swoje zachowanie. Podkreślił, że nie posiada środków majątkowych, by zadośćuczynić roszczeniu powoda. /k.48/ W kolejnym piśmie procesowym z dnia 15.04.2008r. /data wpływu 17.04.2008r./ powód rozszerzył żądanie domagając się zasądzenia: jednorazowo kwoty 20 000,00zł oraz kwot po 500,00zł miesięcznie, płatnych z góry do 10-tego każdego następującego po sobie miesiąca wraz z odsetkami na wypadek zwłoki – tytułem zadośćuczynienia za naruszenie takich dóbr osobistych jak: część, godność, dobre imię i inne, poprzez bezprawne i bezpodstawne ubliżanie i oczernianie powoda w dniu 22.12.2007r. na terenie Zakładu Karnego w N., iż odsiaduje wyrok za pedofilię, molestowanie seksualne własnych małoletnich dzieci, ubliżanie powodowi słowami uznawanymi na obelżywe, co pozbawiło powoda sfery prywatności w Zakładzie Karnym, prawa brania bezpośredniego udziału w cotygodniowej mszy świętej i stanowiło zły wzorzec zachowania dla innych skazanych. Z powodu takiego zachowania pozwanego w grudniu 2007r. powód ze względów bezpieczeństwa został przetransportowany do Zakładu Karnego w T.. S. B. zgłosił dodatkowe żądanie dokonania przeprosin poprzez zamieszczenie oświadczenia na łamach gazety „(…)”, „(…)”, „(…)” - w terminie 2 tygodni od uprawomocnienia się orzeczenia, pięciokrotnie w odstępach tygodniowych, bez dodatkowych komentarzy, na pierwszej stronie, w ramce o wymiarach 35cm na 30cm, dużymi drukowanymi literami o treści: „Ja skazany B. T. przepraszam pana S. B., zamieszkałego w L., za naruszenie jego dóbr osobistych, polegającego na zniesławieniu w dniu 22.12.2007r., o to, że odsiaduje wyrok za pedofilię własnych dzieci oraz ubliżanie mu słowami uznawanymi za obelżywe, za co składam wyrazy głębokiego ubolewania”. Ponadto powód zgłosił żądanie przesłania mu przez pozwanego każdego z powyższych przeprosin na jego adres w terminie 3 dni od ukazania się oraz przesłania odręcznie napisanych przez pozwanego przeprosin w terminie 7 dni od uprawomocnienia się orzeczenia. /k.58-60/ Postanowieniem z dnia 28.04.2009r. sprawa została przekazana do rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Nowym Sączu. /k.74/ Pełnomocnik powoda, dokonując sprecyzowania żądania, wniósł o: zasądzenie od pozwanego na rzecz S. B. kwoty 20 000,00zł wraz z odsetkami od dnia 9.10.2008r. /dzień złożenia pozwu/ do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia oraz odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych powoda tj. takich jak cześć, swoboda sumienia, godność, dobre imię, uczucia religijne, zdrowie oraz pozbawienie możliwości korzystania z uprawnień regulaminowych, zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda renty tymczasowej w wysokości 400,00zł miesięcznie, płatnej do 10-tego każdego miesiąca wraz z odsetkami ustawowymi na wypadek --- STRONA 4 --- zwłoki w płatności którejkolwiek z rat celem pokrycia kosztów leczenia, zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania oraz zobowiązanie pozwanego do korespondencyjnego przeproszenia powoda oraz opublikowania przeprosin w prasie w sposób wskazany przez powoda w uprzednim piśmie, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. /k.129-131/ Na rozprawie w dniu 22.01.2010r. powód sprecyzował, iż kwota 20 000,00zł obejmuje zadośćuczynienie za cierpienie i krzywdę psychiczną powoda wywołane fałszywymi stwierdzeniami pozwanego, z których wynikało, że powód jest pedofilem. /k.159v/ Podczas rozprawy w dniu 16.02.2011r. powód ograniczył żądanie pozwu domagając się ostatecznie: zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 20 000,00zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu oraz przeproszenia powoda pisemnie w formie listu poleconego w terminie 7 dni od uprawomocnienia się orzeczenia, zasądzenia kwoty 300,00zł tytułem zwrotu kosztów procesu, poniesionych przez powoda na dojazdy na rozprawy sądowe, sporządzanie pism procesowych i ich odpisów, kosztów korespondencji. /k.299/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód S. B. odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w N.. W dniu 22.12.2007r. na terenie pawilonu (…) w Zakładzie Karnym w N., kiedy powód był przeprowadzany z Pawilonu (…) po odbytym widzeniu, w konwoju strażnika więziennego J. B., doszło do incydentu z udziałem osadzonego pozwanego B. T.. Kiedy powód był przeprowadzany obok grupy więźniów oczekujących na połączenie telefoniczne w osobnym pomieszczeniu, z grupy około 15 osadzonych wychylił się pozwany B. T., który zwracając się w stronę powoda, skierował do niego m.in. takie słowa: „ty pedofilu”, „molestowałeś seksualnie własne dzieci i za to siedzisz w więzieniu”, „ty chu… skur…” oraz innymi obelżywymi słowami. Powód zachowywał się spokojnie. Pozwany B. T. był inicjatorem zdarzenia i stroną agresywną. Po tym zdarzeniu powód został odprowadzony do celi, gdzie był osadzony z innym współwięźniem. Już po zdarzeniu w pawilonie (…) pojawił się funkcjonariusz więzienny J. B.. Funkcjonariusz konwojujący powoda sporządził wniosek o ukaranie pozwanego za zaistniały incydent. Ze względów bezpieczeństwa powód S. B. nie uczestniczył w cotygodniowej mszy świętej, w spotkaniu bożonarodzeniowym ani noworocznym, odbywał spacery tylko w towarzystwie osoby, z którą był osadzony w celi. O odizolowaniu osadzonego od pozostałych więźniów w warunkach Zakładu Karnego decyduje kierownik ochrony albo inspektor działu ochrony. Podczas wyprowadzania powoda z celi zdarzało się, że osadzeni z innych cel wykrzykiwali pod jego adresem słowa wulgarne, nazywali go pedofilem. Więźniowie na terenie ZK posiadają dostęp do środków masowego przekazu takich jak. telewizja, prasa, w których były emitowane programy oraz publikowane artykuły dotyczące powoda S. B.. W warunkach izolacji więziennej najgorzej przez współwięźniów traktowani są osadzeni podejrzani lub odbywający karę za przestępstwa molestowania, pedofilii, gwałtu. /dowód: częściowo zeznania powoda S. B. – k.160-161, częściowo zeznania pozwanego B. T. – k.264, zeznania świadka J. B. – k.297, częściowo zeznania świadka J. B. – k.298, zeznania świadka S. B. – k.384-385/ W związku ze zdarzeniem z dnia 2.12.2007r., tj. niewłaściwym zachowaniem się skazanego B. T. na korytarzu pawilonu (…) w Zakładzie Karnym w N. w stosunku do powoda S. B., został sporządzony wniosek o wymierzenie w/w osadzonemu kary dyscyplinarnej. Podczas rozpatrywania wniosku osadzony przyznał się do swojego zachowania, nie ujawniając jego motywów. Dyrektor Zakładu Karnego uznał takie zachowanie za przekroczenie natury dyscyplinarnej o cechach groźnego zakłócenia porządku i bezpieczeństwa w zakładzie karnym i ukarał skazanego T. wycofaniem przyznanej ulgi w formie korzystania z sali ćwiczeń na okres 2 miesięcy oraz ostrzegł go przed powtarzalnością --- STRONA 5 --- podobnych zachowań. Przy wymierzaniu kary uwzględniono dotychczasowy, wzorowy sposób funkcjonowania skazanego T. w warunkach izolacji więziennej. W czasie pobytu w Zakładzie Karnym w N. powód S. B. nie był umieszczany w celi izolacyjnej. Zdarzenie z dnia 22.12.2007r. nie było też powodem przemieszczenia powoda do innej celi mieszkalnej. Przez kilka miesięcy korzystał z posługi religijnej wraz z innymi więźniami, potem korzystał z indywidualnej posługi duchownej. /dowód: informacja ZK w N. z dnia 5.02.2008r. – k.9, z dnia 10.02.2010r. – k.189, zeznania świadka M. D. – k.370v-371/ Podczas pobytu w Zakładzie Karnym powód podlegał leczeniu związanemu ze schorzeniami, jakie u niego występowały. /dowód: dokumentacja leczenia medycznego powoda – k.153/ W dniu 23.10.2008r. powód został przetransportowany do ZK w T. ze względu na konieczność zapewnienia mu bezpieczeństwa osobistego. /dowód: informacja ZK N. z dnia 6.01.2010r. – k.149/ Z uwagi na stan zdrowia powód mógł być zatrudniony na terenie Zakładu Karnego jedynie przy tzw. lekkich pracach biurowych. Ponieważ Zakład Karny w N. nie dysponował takimi stanowiskami pracy dla osadzonych, wnioski powoda o zatrudnienie na terenie zakładu zostały oddalone. /dowód: pismo Zakładu z dnia 8.01., 25.03.2008r. – k.67, 166, 167, informacja ZK w T. z dnia 21.05.2009r. – k.168/ Powód dwukrotnie składał do Sądu Rejonowego w Nowym Sączu Sądu Grodzkiego prywatny akt oskarżenia przeciwko B. T. z oskarżenia prywatnego o przestępstwo z art.212§1 i in. kk w związku ze zdarzeniem z dnia 22.12.2007r., które zostały uznane za bezskuteczne z powodu nieuzupełnienia braków fiskalnych. /dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Nowym Sączu Sądu Grodzkiego z dnia 9.06.2009r. do sygn. VII K 115/09 – k.156, postanowienie Sądu Rejonowego Sądu Grodzkiego w Nowym Sączu z dnia 26.06.2008r. do sygn. VII K 135/08 w aktach o tej sygn./ Wyrokiem z dnia 23.01.2007 r. d sygn. akt II K 139/04 Sądu Rejonowego w Limanowej powód S. B. został uniewinniony od popełnienia czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia, a w szczególności iż w okresie od lutego 2001 r. do kwietnia 2001 r. wielokrotnie doprowadzał małoletnie dzieci J. i M. B. – w wieku 2 lat i 1 roku do podania się innej czynności seksualnej opisanej w akcie oskarżenia, czyli popełnienia przestępstwa z art. 200 §1 kk i 201 kk w związku z art. 11 §2 kk. Wyrok w tej części uprawomocnił się w dniu 28.06.2007 r. Wyrokiem z dnia 29.10.2009r. do sygn. akt II K 131/07 Sąd Rejonowy w Limanowej Wydział II Karny uniewinnił S. B. od popełnienia czynu zarzuconego mu w akcie oskarżenia, tj. tego, że w okresie od kwietnia 1998r. do lutego 2001r. wielokrotnie doprowadził małoletniego J. B. do poddania się innej czynności seksualnej, czyli przestępstwa z art.200§1 kk w zw. z art.201§1 kk w zw. z art.11§2 kk. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy orzeczeniem Sądu Okręgowego w Nowym Sączu Wydziału II Karnego Odwoławczego z dnia 29.04.2010r. do sygn. II Ka 102/10. S. B. został natomiast prawomocnie skazany za przestępstwo znęcania się nad małżonką L. B. oraz pasierbem J. B. powołanym wyżej wyrokiem Sądu Rejonowego w Limanowej z dnia 23.01.2007r. do sygn. II K 139/04, zmienionym w tej części wyrokiem Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 28.06.2007r. do sygn. II Ka 304/07. /dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Limanowej Wydziału II Karnego z dnia 29.10.2009r. do sygn. II K 131/07 i wyrok Sądu Okręgowego w Nowym Sączu Wydziału II Karnego z dnia 29.04.2009r. do sygn. II Ka 102/10 – k.220, wyrok Sądu Rejonowego w Limanowej do sygn. II K 139/04 z dnia 23.01.2007r. z uzasadnieniem – k.303-338, wyrok Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 28.06.2007r. do sygn. II Ka 304/07 z uzasadnieniem – k.339 – 359, --- STRONA 6 --- postanowienie SN z dnia 28.05.2008r. do sygn. IV KK 26/08 z uzasadnieniem oddalające kasację powoda – k. 360-365/ Powód S. B. został zaliczony do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na stałe z powodu chorób układu oddechowego i krążenia, chorób psychicznych oraz innych schorzeń /symbol (…),(…),(…)/. Niepełnosprawność istnieje u powoda od 26.10.1999r., a ustalony stopień niepełnosprawności od sierpnia 2005r. Powód został uznany za osobę niezdolną do pracy. /dowód: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 29.05.2010r. – k.229/ Pozwany B. T. jest osadzony w Zakładzie Karnym w K., nie pracuje zarobkowo, nie posiada żadnego majątku, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności kontynuuje naukę na poziomie liceum. /dowód: częściowo zeznania pozwanego – k.265/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dołączonych do akt dokumentów, których wiarygodność i autentyczność nie zostały przez strony podważone, nie wzbudziły też podejrzeń Sądu, zeznań stron oraz świadków. Zeznania świadka J. B. Sąd uznał za wiarygodne. Świadek jest funkcjonariuszem służby więziennej, który konwojował powoda w dniu 22.12.2007r. i był obecny podczas utarczki słownej pomiędzy stronami. Jego relacja jest spójna, logiczna, potwierdza wersję przedstawioną przez powoda. Świadek jest osobą bezstronną, nie zaangażowaną w konflikt pomiędzy stronami, w jego zeznaniach nie zostały ujawnione sprzeczności, dlatego Sąd uznał te zeznania za wiarygodne i odpowiadające rzeczywistemu przebiegowi zdarzenia. J. B. w większej części swoich zeznań powołał się na niepamięć wywołaną znacznym upływem czasu. Niemniej jednak potwierdził, iż do incydentu stron mogło dojść, choć on w nim nie uczestniczył. Podał też, że powód odbywał spacery jedynie w towarzystwie osoby, z którą był osadzony w celi. W tym zakresie zeznania świadka jako korespondujące z pozostałym materiałem dowodowym zostały uwzględnione. Świadek M. D. jest kapelanem więziennym udzielającym posługi osadzonym. Odniósł się do kontaktów z pozwanym oraz stosunku więźniów do innych osadzonych, na których ciążą zarzuty molestowania lub pedofilii. Zeznawał jasno i konkretnie, jego zeznania nie zawierają sprzeczności, dlatego Sąd dał im w całości wiarę. Świadek S. B. był osadzonym w Zakładzie Karnym w N.. Nie posiadał bezpośrednich informacji na okoliczność incydentu zaistniałego pomiędzy S. B. a B. T.. Odniósł się natomiast do ogólnych warunków panujących w zakładzie karnym, podkultury więziennej. Pomimo konfliktu, w jaki wszedł wcześniej z powodem, zeznawał obiektywnie i bez sprzeczności, dlatego Sąd dał mu wiarę. Zeznaniom powoda S. B. Sąd dał wiarę w części. Niezaprzeczone przez pozwanego zostały okoliczności zdarzenia z dnia 22.12.2007r., będącego źródłem roszczenia powoda. W ocenie Sądu prawdziwe są także twierdzenia, iż powód był izolowany od pozostałych więźniów, w tym odbywał indywidualne spacery, nie uczestniczył w cotygodniowej mszy świętej, spotkaniach opłatkowym i noworocznym. Nie polegają natomiast zdaniem Sądu na prawdzie twierdzenia powoda, że zachodził bezpośredni związek pomiędzy zachowaniem pozwanego a pozbawieniem powoda możliwości zarobkowania na terenie Zakładu Karnego. Z informacji ZK w N. jasno wynika, iż przyczyną negatywnego załatwienia wniosków powoda o zatrudnienie w Zakładzie Karnym w N. był brak stanowisk odpowiednich dla S. B., który mógł pracować jedynie przy tzw. lekkich pracach biurowych. Nieuzasadnione jest także czynienie przez powoda powiązań pomiędzy zachowaniem pozwanego a stanem zadłużenia alimentacyjnego, które powód miał także przed osadzeniem w zakładzie karnym. Za nieudowodnione Sąd ocenił twierdzenia zawarte w zeznaniach powoda, w których powołuje się on na znieważanie go już na terenie ZK w T., gdzie został przetransportowany. Zdaniem --- STRONA 7 --- Sądu nie został wykazany związek przyczynowy pomiędzy incydentem z dnia 22.12.2007r. z udziałem pozwanego, a dalszymi losami powoda. W tym zakresie zeznania powoda są dla Sądu niewiarygodne i nie zostały uwzględnione w ustaleniach faktycznych. Zeznania pozwanego B. T. zasługują na danie im wiary w zakresie przyznania zaistnienia samego zdarzenia z dnia 22.12.2007r. oraz stanu majątkowego pozwanego. B. T. przyznał, że w tym dniu doszło do utarczki słownej pomiędzy nim a powodem. Inaczej opisał jednak przebieg zdarzenia. Według jego relacji został sprowokowany przez powoda, ale okoliczność ta nie została zweryfikowana, potwierdzona żadnym obiektywnym dowodem, jest to tylko gołosłowne twierdzenie pozwanego. Niewiarygodne jest zdaniem Sądu to, aby jak podał pozwany do zdarzenia doszło podczas nieobecności strażnika, a funkcjonariusz pojawił się dopiero po wymianie zdań. Taki opis przebiegu zdarzenia jest niewiarygodny z uwagi na miejsce, w którym doszło do incydentu, tj. teren zakładu karnego dla recydywistów, w którym osadzeni pozostają pod permanentną kontrolą pracowników służby więziennej. Postanowieniem z dnia 21.12.2009r. Sąd oddalił wniosek powoda o zabezpieczenie dowodu z przesłuchania stron. Powód nie wykazał w wystarczający sposób, by jego przesłuchanie na tym etapie postępowania było konieczne, a wobec treści art.299 kpc traktującego dowód z przesłuchania stron jako dowód posiłkowy, Sąd oddalił wniosek powoda o zabezpieczenie dowodu. /k.142/ Na rozprawie w dniu 16.02.2011r. powód cofnął wnioski dowodowe o przesłuchanie pozostałych, wcześniej zawnioskowanych świadków oraz dowód z opinii biegłych, w związku z tym wnioski te zostały pominięte. /k.299/ Cofnięty został także wniosek o przesłuchanie świadka W. D.. /k.385v/ Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie w części. Z mocy art. 24 kc w zw. z art.23 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może ona również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny /§1/. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych /§2/. Żądanie roszczenia pieniężnego precyzuje art.448 kc, w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Dla uwzględnienia żądania określonego w art.24 kc wystarczające jest wykazanie, że działanie pozwanego miało charakter bezprawny, przy czym pamiętać należy, iż z przepisu tego wynika domniemanie bezprawności działania pozwanego. To na pozwanym ciąży obowiązek wykazania, że podjęte przez niego działanie lub jego zachowanie nie było bezprawne. --- STRONA 8 --- Dla zasądzenia roszczenia pieniężnego na rzecz powoda konieczne jest wykazanie obok bezprawności jeszcze zawinionego działania pozwanego, przy czym wystarczające jest wykazanie choćby najmniejszego stopnia winy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 kwietnia 2001r. do sygn. III CKN 323/00 podkreślił, że ocena, czy nastąpiło naruszenie godności i czci, nie może być dokonywane według miary indywidualnej wrażliwości osoby zainteresowanej. Kilkakrotnie Sąd Najwyższy wyjaśniał w swoich orzeczeniach /np. orzeczenie: z 25 kwietnia 1989 r., I CR 143/89, z 11 marca 1997 r., III CKN 33/97/, że przy ocenie, czy w ogóle doszło do naruszenia dobra osobistego, decydujące znaczenie mają kryteria obiektywne, a nie subiektywne odczucia osoby żądającej ochrony prawnej. Miernikiem pozwalającym na ustalenie czy naruszona została godność i cześć człowieka należy poszukiwać, przede wszystkim w opinii publicznej, która jest wyrazem poglądów powszechnie przyjętych i akceptowanych przez społeczeństwo w danym miejscu i czasie. Jeżeli w powszechnym odczuciu ludzi uczciwie i rozsądnie myślących czyjeś zachowanie, nawet niezgodne z obowiązującymi zasadami prawa czy utrwalonymi regułami zachowania się, nie jest przyjmowane jako naruszające cześć lub godność osobistą osoby której dotyczy, to - niezależnie od subiektywnego odczuwania tej osoby - nie podlega ona zakwalifikowaniu w ramach przepisu art. 24 §1 kc. Bezspornym pomiędzy stronami było, iż w dniu 22.12.2007r. doszło do utarczki słownej, podczas której pozwany B. T. ubliżył powodowi S. B. słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe i zarzucił mu odbywanie kary pozbawienia wolności w związku z nieodpowiednimi zachowaniami, jakich S. B. miał dopuścić się względem swoich małoletnich dzieci. Do zdarzenia doszło na terenie Zakładu Karnego w obecności funkcjonariusza konwojującego powoda oraz grupy więźniów oczekujących na połączenie telefoniczne. W dniu 22.12.2007r. powód S. B. nie był prawomocnie skazany za przestępstwo molestowania, pedofilii, czyli za przestępstwo z art.200 i 201 kk w stosunku do swoich małoletnich dzieci lub pasierba J. B.. Ostatecznie został od tych zarzutów uniewinniony. Wobec braku prawomocnego wyroku skazującego S. B. za takie czyny, zachowanie B. T. było bezprawne. Naruszyło jego dobra osobiste takie jak część, godność oraz dobre imię. Nie można odmawiać tych wartości osobie pozbawionej wolności, chociażby skazanej za popełnienie przestępstwa. Zachowanie pozwanego było również zawinione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż informacje o podstawie prawnej osadzenia więźniów były przekazywane pomiędzy osadzonymi podczas spacerów. Nie zostało ustalone, skąd pozwany posiadał informacje o zarzutach postawionych powodowi, podstawie jego osadzenia. B. T. nie miał pewności, czy informacje, które do niego dotarły na temat zarzutów postawionych powodowi, były prawdziwe. Pomimo tego posłużył się tymi niesprawdzonymi danymi, ubliżając S. B.. Nie został do tego sprowokowany zachowaniem samego powoda. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że zachowanie pozwanego B. T. było nie tylko bezprawne, ale również zawinione. Niewątpliwie dobra osobiste S. B., tj. godność, cześć i dobre imię, zostały naruszone poprzez słowa skierowane przez pozwanego pod jego adresem. Nie zostało natomiast wykazane, by izolowanie powoda w osobnej celi, umożliwianie tylko indywidualnych spacerów oraz indywidualnej posługi religijnej, pozostawało w związku przyczynowym ze zdarzeniem z udziałem powoda i B. T.. Z zeznań kapelana M. D. wynika, iż w zakładach karnych istnieje praktyka izolowania więźniów osadzonych pod zarzutami molestowania, aby zapewnić im bezpieczeństwo przed pozostałymi osadzonymi. Powód już wcześniej był osadzany w osobnych celach. Dlatego zdaniem Sądu nie zostało naruszone przez pozwanego prawo powoda do wolności sumienia oraz wolnego odbywania praktyk religijnych. Stąd w tym zakresie powództwo zostało oddalone. --- STRONA 9 --- W razie dokonanego naruszenia dóbr osobistych strona może żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie /art.24 §1 zd.2 kc/. W ostatecznie sprecyzowanym żądaniu powód domagał się usunięcia skutków naruszenia jego dóbr osobistych poprzez przesłanie mu oświadczenia o przeproszeniu listem poleconym o wskazanej treści. W ocenie Sądu jest to adekwatny do naruszenia oraz obecnej sytuacji powoda sposób usunięcia naruszenia jego dóbr osobistych. Do zdarzenia doszło podczas pobytu powoda w Zakładzie Karnym w 2007r. Obecnie powód przebywa na wolności, pozwany wciąż jest osadzony. Do naruszenia dóbr osobistych powoda doszło w obecności funkcjonariusza służby więziennej oraz grupy osadzonych, z którymi obecnie powód nie ma kontaktu. Dokonanie przeproszenia w formie listu poleconego przesłanego na adres powoda będzie stanowić satysfakcję dla S. B., który uzyska przyznanie się pozwanego B. T. do niewłaściwego zachowania oraz będzie wyrazem skruchy i żalu pozwanego. Mając te względy na uwadze, na zasadzie art.23 kc w zw. z art. 24 kc Sąd nakazał pozwanemu B. T., aby w terminie 7 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku przeprosił powoda S. B., przesyłając na adres korespondencyjny powoda (…) L. ul. (…), list polecony o następującej treści: „Przepraszam Pana S. B., zamieszkałego w L., za naruszenie jego dóbr osobistych tj. dobrego imienia, czci i godności, poprzez pomówienie S. B. w dniu 22.12.2007r. na terenie Zakładu Karnego w N. o to, że odbywa karę pozbawienia wolności za wykorzystywanie seksualne własnych dzieci, oraz poprzez ubliżanie mu słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe. Za powyższe składam wyrazy głębokiego ubolewania. B.T..” Prócz żądania przeproszenia, powód domagał się zapłaty zadośćuczynienia za krzywdy i cierpienie wywołane zdarzeniem z dnia 22.12.2007r. Zadośćuczynienie stanowi pieniężną rekompensatę za ból i cierpienie wywołane naruszeniem dóbr osobistych. Służyć ma udzieleniu poszkodowanemu satysfakcji w sytuacji, gdy inne środki nie są wystarczające dla usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych. Przy żądaniu przyznania odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego, podstawowym kryterium oceny powinien być rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej pokrzywdzonego, bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej /vide wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2008r., sygn. I ACa 1150/06/. Wysokość kwoty jest zależna od stopnia naruszenia określonego dobra /tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2008r., sygn. I CSK 319/07/. Wysokość zadośćuczynienia nie powinna być nadmierna w tym sensie, żeby stanowić mogła źródło wzbogacenia się poszkodowanego na tle dotychczasowego jego statusu materialnego /wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21.12.2006r. do sygn. I ACa 1253/06/. Zachowanie pozwanego B. T. było zawinione. Nie zostało do końca dowiedzione, czy tylko z powodu incydentu z dania 22.12.2007r. powód był izolowany od pozostałych osadzonych, niemniej jednak nie umniejsza to stopnia naganności postawy pozwanego. Trzeba jednakże wziąć również pod uwagę stan majątkowy pozwanego obowiązanego do zapłaty zadośćuczynienia, aby kwota zasądzona z tego tytułu nie była tylko nieegzekwowalnym uprawnieniem powoda. Pozwany B. T. jest osadzony, odbywa kilkuletnią karę pozbawienia wolności. W warunkach izolacji więziennej nie jest zatrudniony, nie osiąga żadnych dochodów. Nie posiada żadnego majątku. Wobec powyższego kwota 20 000,00zł --- STRONA 10 --- była by zdaniem Sądu zbyt wygórowana, aby pozwany był w stanie sprostać obowiązkowi zapłaty zadośćuczynienia w takiej wysokości. Zwarzywszy na powyższe zasadnym było zasądzenie na rzecz powoda tytułem zadośćuczynienia kwoty 1 000,00zł, która w ocenie Sądu winna zaspokoić jego poczucie krzywdy, wywołane zdarzenia z dnia 22.12.2007r. z udziałem pozwanego. Pozwany wyraził skruchę za dokonane naruszenie. Do naruszenia dóbr osobistych powoda doszło na terenie Zakładu Karnego podczas przechodzenia obok grupy więźniów oczekujących na rozmowy telefoniczne, zajście było krótkie. Powód nie dowiódł, aby wyłącznie B. T. ponosił odpowiedzialność za inne szykany jakich doznał w Zakładzie Karnym. Nie wykazał również, aby w związku ze zdarzeniem z dnia 22.12.007r. ujawniły się u niego lub pogłębiły schorzenia somatyczne bądź psychiczne, pozostające w związku przyczynowym z tym incydentem. Mając na uwadze sytuację majątkową pozwanego oraz stopnień naruszenia dóbr Sąd zdecydował o zasądzeniu na rzecz powoda kwoty 1 000,00zł zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia doręczenia pozwu pozwanemu. Zaznaczyć należy, że w pierwotnym żądaniu pozwu powód S. B. domagał się zasądzenia od pozwanego zadośćuczynienia w związku z naruszeniem jego dóbr osobistych właśnie w kwocie 1000,00zł. Wskazuje to jednoznacznie, że na tym etapie postępowania w ocenie powoda taka kwota była wystarczająca do zrekompensowania jego odczuć związanych z nagannym zachowaniem pozwanego. W pozostałym zakresie żądanie zadośćuczynienia jako wygórowane zostało oddalone. Kwota 1 000,00zł powinna satysfakcjonować powoda, będzie stanowiła represję dla pozwanego, który nie zarobkuje, nie posiada żadnego majątku i pozostaje osadzony w Zakładzie Karnym. Biorąc powyższe pod uwagę, na zasadzie art.448 kc w zw. z art.24 kc Sąd zasądził od pozwanego B. T. na rzecz powoda S. B. kwotę 1000,00zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 10 marca 2009r. do dnia zapłaty. Odsetki Sąd zasądził od dnia doręczenia pozwu pozwanemu, ponieważ od tej pory winien liczyć się z obowiązkiem zapłaty na rzecz powoda. Powód domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 300,00zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym 50,00zł opłaty, którą uiścił w znakach opłaty skarbowej. Sąd zwrócił mu jedynie kwotę 50,00zł jako rzeczywiście uiszczoną. Pozostałe kwoty nie zostały przez powoda wykazane, poza tym był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu, nie był zatem zobligowany do stawiennictwa na każdej rozprawie oraz wnoszenia we własnym zakresie pism procesowych. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art.100 kpc Sąd zasądził od pozwanego B. T. na rzecz powoda S. B. kwotę 50,00zł tytułem zwrotu części kosztów sądowych. Powództwo zostało uwzględnione jedynie w części. Powód został zwolniony od kosztów sądowych w całości, był reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, uiścił opłatę od pozwu 50,00zł. Pełnomocnik powoda wniósł o zasądzenie kosztów według załączonego zestawienia w łącznej sumie 4 002,82zł, tj. koszt pomocy prawnej w wysokości 150% stawki minimalnej 3 600,00zł, koszty korespondencji 30,00zł, koszty dojazdu z G. do N. autobusem 22,00zł oraz samochodem 350,82zł /k.374/. Na zasadzie art. 100 kpc Sąd odstąpił od obciążania pozwanego obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego udzielonego powodowi z urzędu, a koszty te przyznał pełnomocnikowi powoda ze środków Skarbu Państwa – tut. Sądu, w tym: 2 400,00zł wynagrodzenia zasadniczego oraz 552,00zł jako 23% podatek VAT, czyli łącznie kwotę 2 952,00zł oraz zwrot uzasadnionych wydatków pełnomocnika według przedłożonego zestawienia w kwocie 403,00zł. Pozostałymi kosztami, tj. nieuiszczoną opłatą od pozostałego żądania obciążony został Skarb Państwa. Sąd nie --- STRONA 11 --- uwzględnił wniosku pełnomocnika powoda o zasądzenie wynagrodzenia w wysokości 150% stawki minimalnej. Stopień skomplikowania sprawy ani też jej zawiłość nie wskazują na zasadność uwzględnienia tego wniosku. Pełnomocnik stawiał się na wyznaczone terminy rozpraw oraz sporządzał fachowe pisma procesowe. Niemniej jednak nie wykraczało to ponad standardowe czynności pełnomocnika w sprawie tego rodzaju. Podczas rozprawy w dniu 16.02.2011r. pełnomocnik powoda ograniczył żądanie do przeproszenia listem poleconym, zadośćuczynienia 20 000,00zł i 300,00zł kosztów. Dlatego na podstawie art.355 kpc Sąd umorzył postępowanie w zakresie: żądania opublikowania oświadczenia zawierającego przeproszenie na łamach prasy, żądania zasądzenia renty tymczasowej, żądania ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość, żądania nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności, czyli w części, w jakiej powództwo zostało cofnięte.