Wyrok I C 522/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Krakow

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 522/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Elżbieta Bednarczuk Protokolant: sekretarz Małgorzata Szeląg po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2010 r. w Krakowie sprawy z powództwa (…) przeciwko (…) o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I nakazuje pozwanemu (…), aby na najbliższym zebraniu wiejskim mieszkańców wsi (…) publicznie przeprosił powoda (…) wygłaszając przeprosiny o następującej treści: „Ja (…) przepraszam Pana (…) - radnego Gminy (…) za wypowiedziane w stosunku do niego na zebraniu wiejskim mieszkańców wsi (…) w dniu 27 listopada 2009 r. obraźliwe słowa ‘wybraliście na radnego gówniarza, kmiotka, ukradłeś kamień’ „ II zobowiązuje pozwanego (…) do zapłaty na rzecz (…) w (…) kwoty 2 000 zł. IV oddala powództwo w pozostałym zakresie --- STRONA 2 --- V zasądza od pozwanego (…) na rzecz powoda (…) kwotę 1 060 zł tytułem kosztów postępowania. Sygn. akt l C 522/10 UZASADNIENIE wyroku z dnia 3 grudnia 2010 r. Powód (…) w ostatecznie sprecyzowanym w piśmie z dnia 21 kwietnia 2010 r. żądaniu pozwu przeciwko (…) o ochronę dóbr osobistych i zapłatę żądał: 1. zobowiązania pozwanego do przeproszenia go na łamach czasopisma mieszkańców gminy (…) „ (…) ", poprzez zamieszczenie w tym czasopiśmie przeprosin o następującej treści: „Ja, (…) przepraszam Pana (…) - radnego gminy (…) za wygłaszane publicznie w stosunku do Niego słowa uważane powszechnie za obraźliwe „ Ty gó wniarzu, Ty chłystku, Ty złodzieju" oraz za to, że w dniu 27.11.2009 r. podczas zgromadzenia wiejskiego mieszkańców wsi (…) publicznie Go znieważyłem, poprzez skierowanie pod Jego adresem bezpodstawnego oskarżenia, że dopuścił się przestępstwa kradzie ży kamienia, a także za użyte sformułowanie „wybraliście na radnego gówniarza, kmiotka" w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie; upoważnienie powoda do opublikowania tekstu powyższych przeprosin na koszt pozwanego we w w. czasopiśmie w przypadku, gdyby pozwany nie uczynił tego w zakreślonym w wyroku terminie, 2. nakazanie pozwanemu przeproszenia powoda na najbliższym zgromadzeniu wiejskim mieszkańców wsi (…) poprzez publiczne przeprosiny o treści jak wyżej, 3. zobowiązani e pozwanego do dokonania wpłaty kwoty 5.000 zł --- STRONA 3 --- na rzecz stowarzyszenia (…) z siedzibą w (…) (k. 31), 4. zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu żądań powód wskazał, że do naruszenia jego dóbr osobistych przez pozwanego dochodziło kilkakrotnie. Po raz pierwszy miało to miejsce, gdy powód w związku z pisemną interwencją mieszkańców wsi (…) i (…) zwrócił się do pozwanego o zaprzestanie jazdy pojazdem o tonażu ponad 3 tony z o bciążeniem do 15 ton, po drodze usypanej tłuczniem i asfaltowej o szerokości 3 m. Powód podjął takie działanie, gdyż pozwany nie był uprawniony do wywozu tej ziemi i przejazdu po drodze pojazdem o takim tonażu. Kategoryczny zakaz nawożenia ziemi na działkę nr (…) w (…) , tj. działkę pozwanego został zawarty także w piśmie Urzędu Gminy (…) z dnia 7 września 2009 r. Podczas tej interwencji pozwany po raz pierwszy użył w stosunku do powoda słów powszechnie uważanych za obelżywe, tj. „ty gówniarzu, chłystku, zło dzieju". Ponadto pozwany groził powodowi słowami „ja cię jeszcze załatwię". Fakt ten został zgłoszony na Policję w (…) i pozwany zobowiązał się wobec Policji do przeproszenia powoda, czego jednak nie uczynił. Pozwany często manifestował swój brak szacunku do powoda, przekazując mieszkańcom (…) informację, że uważa powoda za złodzieja i rozgłasza publicznie, że „powoda załatwi, zniszczy go etc.". W dniu 27 listopada 2009 r. pozwany na zebraniu wiejskim mieszkańców wsi (…) użył w stosunku do powoda słów uważa nych powszechnie za obelżywe, tj. gówniarz, kmiotek oraz posądził go o kradzież kamienia. Użyte słowa złodziej, „gówniarz", „kmiotek" --- STRONA 4 --- świadczą o tym, że pozwany w sposób uporczywy, kierując się niskimi pobudkami chciał zaszkodzić powodowi. Pozwany używał tych słów publicznie, m.in. na zebraniu wiejskim oraz rozpowszechniał wśród mieszkańców (…) . Takie działania mogły narazić na utratę zaufania publicznego potrzebnego do wykonywania przez powoda funkcji radnego. Powód posiada fakturę na zakup mieszanki kami enia, wobec powyższego twierdzenia, że powód dopuścił się kradzieży kamienia są nieprawdziwe i naruszają jego dobre imię i cześć. Pozwany (…) wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu. Pozwany podniósł, że nie naruszył dóbr osobistych powoda, a niniejsze powództwo jest elementem szykany wymierzonej w niego przez powoda za aktywne wystąpienie po stronie przeciwnej do Gminy i wójta (…) w sporze z (…) , w którym pozwany zeznał, że powód zatrzymał się kiedyś samo chodem przy pozwanym i powiedział mu, że „jak będzie gadał to mu przypierdoli". Pozwany przyznał, że woził ziemię na swoją działkę i wówczas zjawił się powód i mu tego zabronił, strasząc go policją, działaniami urzędu gminy. Podczas tego spotkania pozwany nie ubliżał jednak powodowi. Natomiast Gmina zabroniła mu w ogóle nawożenia ziemi na swoją działkę. Powód jeszcze kilkakrotnie spotykał pozwanego i zachowywał się względem niego w sposób prowokujący i obraźliwy. Na zebraniu wiejskim mieszkańców (…) z dnia 27 listopada 2009 r. pozwany zabrał głos i chciał uzyskać wyjaśnienia odnośnie przyczyny postawienia znaku ograniczenia tonażu do 5 ton na drodze do jego działki. Wówczas jeden z uczestników zebrania (…) zaczął lekceważąco odnosić się do pozwanego i krzycz eć pod jego adresem „wyprowadzić intruza", czym wzbudził ogólną wesołość, a nikt nie ujął się za pozwanym. Pozwany bardzo zdenerwował się tą sytuacją i nie potrafił przedstawić swojej dalszej wypowiedzi w tym stanie, ale uważa, że nie ubliżył powodowi, a z pewnością nie zarzucał mu kradzieży kamienia, gdyż nie poruszał tego tematu. --- STRONA 5 --- Pełnomocnik powoda w oświadczeniu złożonym do protokołu rozprawy z dnia 28 maja 2010 r. (k. 54/2) podał, że pozwany swoim zachowaniem - poprzez wypowiedzenie słów „wybraliście na radnego gówniarza, kmiotka, ukradłeś kamień" naruszył dobre imię, cześć i godność powoda. W piśmie procesowym z dnia 22 lipca 2010 r. (k. 61 - 62) pozwany podniósł, że powód podejmował działania mające na celu naruszenie jego interesu prywatnego, w szczegól ności uniemożliwienie mu nawożenia ziemi na swoją działkę przez doprowadzenie do wydania zakazu nawożenia, a następnie uniemożliwienie dojazdu przez doprowadzenie do postawienia znaku zakazu na drodze prowadzącej do jego posesji. Uniemożliwienie pozwanemu realizowania tej inwestycji miało wyłącznie charakter szykany przy istotnym udziale powoda. Na zebraniu wiejskim pozwany chciał przedstawić swoją krzywdę i zażądać wyjaśnień, lecz nie dopuszczono go do głosu i lekceważono, czym został zdenerwowany. Jeżeli nawet pozwany użył wobec powoda ostrych słów to zostały one wypowiedziane w afekcie, a ponadto został wyśmiany i nie został potraktowany przez obecnych poważnie. Z tego powodu nie zostały naruszone dobra osobiste powoda. Sytuacja ta wyklucza również doznan ie krzywdy przez powoda. Bezspornym w sprawie jest, że powód jest w dalszym ciągu radnym Gminy (…) , został wybrany na kolejną kadencję. --- STRONA 6 --- Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany (…) zlecił wożenie ciężkim sprzętem ziemi na swoją działkę w miejscowoś ci (…) , co spotkało się z protestami właścicieli nieruchomości sąsiednich, którzy zwracali się do Wójta i Urzędu Gminy w (…) o interwencję w tej sprawie i wydanie zakazu na wożenia ziemi tego typu sprzętem. Wskazali, że niszczy to nieutwardzoną drogę oraz zaburza stosunki wodne na działkach sąsiednich. (dowody: pismo (…) z dnia 01.09.2009 r. - k. 12, pismo (…) i (…) z dnia 11.09.2009 r. - k. 11, pismo (…) z dnia 03.09.2009 r. - k. 9, zeznania świadka (…) - k. 84/2 - 85). Pismem z dnia 7 września 2009 r. pozwan y - w odpowiedzi na jego pismo z dnia 3 września 2009 r. - został poinformowany przez Urząd Gminy (…) o kategorycznym zakazie nawożenia ziemi na jego działkę w (…) nr (…) . (dowód: pismo Urzędu Gminy (…) z dnia 07.09.2009 r. - k. 8,). W dniu 17 września 200 9 r. do Komisariatu Policji w (…) zgłosił się powód i poinformował, że pozwany kieruje do niego słowa powszechnie uznane za obraźliwe. Powód podał, że pozwany uważa go za odpowiedzialnego za decyzję wydaną przez wójta Gminy (…) , zakazującej przywozu ziemi na posesję pozwanego, a decyzja została wydana po licznych protestach mieszkańców (…) . (dowód: notatka urzędowa z dnia 17.09.2009 r. - k. 93). W dniu 27 listopada 2009 r. miało miejsce zebranie wiejskie mieszkańców wsi (…) , w którym wzięło udział 40 mieszk ańców wsi, w tym powód - radny Gminy (…) , Wójt tej Gminy (…) i sołtys wsi (…) . Podczas tego zebrania pozwany poruszył temat zakazu wożenia ziemi na jego działkę, poprzez postawienie przez Gminę znaku ograniczającego tonaż. Wskazując na --- STRONA 7 --- intencję powoda w po wstaniu utrudnień w nawożeniu ziemi pozwany stwierdził (odnosząc to do osoby powoda): „wybraliście na radnego gówniarza, kmiotka, ukradłeś kamień", przy czym słowa te wypowiedział w zdenerwowaniu, zachowywał się impulsywnie. W reakcji na te słowa powód zwr ócił się do pozwanego słowami: „ubliżył mi pan" i powiedział, że sprawy tej tak nie pozostawi i skieruje sprawę do sądu. Do uczestnika zebrania wiejskiego z dnia 27 listopada 2009 r. (…) pozwany - przebywając u niego w domu - mówił, że powód ukradł kamień, poza tym nie było już innych sytuacji, aby pozwany użył wobec powoda słów powszechnie uznanych za obraźliwe. (dowody: protokół z dnia 27.11.2009 r. - k. 19 - 25 zeznania świadków: Tomasza (…) - k. 54/2 - 55, (…) - k. 55 - 55/2, (…) - k. 55/2 - 56, (…) - k. 56/2 - 5 7, (…) - k. 67/2 - 68, (…) - k. 68 - 68/2, częściowo (…) - k. 68/2 - 69/2, (…) - k. 69/2 - 70, (…) - k. 82/2 - 83/2, (…) - k. 83/2 (…) - k. 84 - 84/2, (…) - k. 101 - 101/2, przesłuchanie powoda - k. 101/2 - 102/2, częściowo przesłuchanie pozwanego - k. 102/2 - 103). W dniu 26 sierpnia 2009 r. powód zakupił 14 ton mieszanki kamienia od Przedsiębiorstwa Wielobranżowego (…) w (…) za kwotę 700,30 złotych. (dowód: faktura VAT n r 2/08/09 z dnia 26.08.2009 r. - k. 15). Pismem z dnia 1 lutego 2010 r. powód wezwał pozw anego do przeproszenia go na łamach „ (…) " i na najbliższym zgromadzeniu wiejskim mieszkańców wsi (…) za to, że w dniu 27 listopada 2009 r. podczas zgromadzenia wiejskiego mieszkańców wsi (…) publicznie go znieważył, poprzez skierowanie pod jego adresem bez podstawnego oskarżenia, że dopuścił się przestępstwa kradzieży oraz do dokonania wpłaty 10.000 zł na rzecz (…) z siedzibą w (…) . (dowód: wezwanie 2 dnia 01.02.2010 r. - k. 16). --- STRONA 8 --- Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty prywatne, których tre ść nie była kwestionowana przez strony, a które Sąd uznał za wiarygodne oraz zeznania świadków i stron. Zeznania świadków: (…) , (…) , (…) , (…) , (…) , (…) , częściowo (…) , (…) , (…) , (…) , (…) , (…) , (…) , (…) , przesłuchania powoda, częściowo przesłuchania pozwanego Sąd uznał za wiarygodne, gdyż były one logiczne, spójne i wzajemnie ze sobą korespondowały w zakresie ważnym dla wyjaśnienia istoty sporu i przyjętym przez Sąd za postawę ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka (…) i pozwanego w tej części, w której zaprzeczyli oni, by pozwany skierował do powoda słowa; „ukradłeś kamień", gdyż pozostaje to w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym uznanym za wiarygodny (treścią protokołu z zebrania z dnia 27 listopada 2009 r., zeznaniami świadków i powoda). Zresztą pozwany był niekonsekwentny w swoim przesłuchaniu w tym zakresie, gdyż najpierw przyznał, że nazwał powoda złodziejem, a dopiero później zeznanie to zmienił, zaprzeczając temu. Sąd nie uwzględnił przy ustalaniu s tanu faktycznego dowodu z zeznań świadków: (…) (k. 84) i (…) (k. 101), gdyż świadkowie ci nie posiadali żadnych informacji przydatnych dla wyjaśnienia niniejszej sprawy. Pozostałe dowody zostały pominięte, jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia spra wy o ochronę dóbr osobistych (art. 227 k.p.c.). Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie, tak w zakresie roszczenia niemajątkowego (przeproszenia), jak i majątkowego (zapłaty zadośćuczynienia). Odnosząc się ogólnie do kwes tii naruszenia dóbr osobistych należy podkreślić, że dobrami osobistymi człowieka są uznawane przez system prawny wartości, obejmujące --- STRONA 9 --- fizyczną i psychiczną integralność człowieka. Wśród przykładowo wymienionych w art. 23 k.c. dóbr osobistych podlegającyc h ochronie prawa cywilnego wskazana jest m.in. cześć (godność osobista, dobre imię). Przez godność osobistą należy rozumieć wewnętrzne przekonanie człowieka o swoim moralnym i etycznym nieposzlakowaniu, a przez dobre imię wyraz pozytywnego ustosunkowania się innych ludzi do wartości osobistej i społecznej określonej jednostki. Cześć - godn ość osobista, dobre imię są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny życia osobistego, zawodowego i społecznego. Ich naruszenie może nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym, rodzinnym, jak i w życiu zawodowym, mogące nar azić daną osobę na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności (zob. wyrok SN z dnia 29.10.1971 r., II CR 455/71, OSNCP 1972, nr 4, póz. 77). Treścią pomówienia mogą być zarówno właściwości, jak i sposób postępowania, które maj ą charakter poniżający w opinii publicznej albo podrywający zaufanie społeczne. Stosownie do art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dok onanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidziany ch w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Bezprawność działania, czyli sprzeczność z prawem lub zasadami współżycia społecznego musi być obalona przez pozwanego, gdy ż art. 24 k.c. zawiera domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych. --- STRONA 10 --- Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się: działanie w ramach porządku prawnego, podjęte w obronie uzasadnionego interesu, wykonywanie prawa podmiotowego oraz zgodę pokrzywdzonego (por. uzasadnienie wyroku SN z dnia 19.10.1989 r., II CR 419/89, OSP 1990, nr 11 - 12, póz. 377). Kwestię naruszenia dóbr osobistych należy ujmować w płaszczyźnie faktycznej prowadzącej do ustalenia, czy dane zachowanie , biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, może obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego. Tym samym abstrahuje się od subiektywnych odczuć osób nadwrażliwych oraz takich, które z różnych względów nie mają zdolności do reagowania emocjonalnego na określone zachowania innych podmiotów. Przy ocenie naruszenia należy uwzględnić nie tylko treść tego fragmentu inkryminowanej wypowiedzi, który zasadniczo to naruszenie powoduje, ale także, jeśli nie przede wszystkim, jego zn aczenie na tle całej wypowiedzi pozwanego oraz okoliczności, w jakich nastąpiła i celu, jakiemu służyła (por. wyroki SN: z dnia 07.07.2005 r., V CK 868/04, LEX nr 196405 i z dnia 23.05.2002 r, IV CKN 1076/00, OSA/C 2003/9/21; wyrok SA w Krakowie z dnia 01. 07.1997 r., l A Ca 328/97, opubl. [w:] B. Gawlik, Dobra osobiste. Zbiór orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Krakowie, Zakamycze, 1999, s. 263 - 270). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy Sąd uznał, że pozwany swoim zachowaniem obiekty wnie naruszył dobra osobiste powoda. Publicznie w jego wypowiedzi na zebraniu wiejskim wsi (…) w dniu 27 listopada 2009 r. przekroczył granice swobody wypowiedzi i dozwolonej krytyki, używając w stosunku do powoda określeń: „kmiotek" (za Uniwersalnym słown ikiem języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, tom 2, str. 138 „kmiot", „kmiotek" - pot, obraź/., lekcew. - człowiek nieobyty, niewykształcony, często arogancki, nadrabiający te braki zbytnią pewnością siebie , gówniarz", posądzając go o k radzież. --- STRONA 11 --- Działania pozwanego w ocenie Sądu mogły podważyć wiarygodność powoda jako osoby pełniącej funkcję publiczną radnego, mogły zdeprecjonować go jako człowieka w oczach uczestników zebrania. Skoro mogły obiektywnie naruszyć dobra osobiste powoda, dlat ego na pozwanym spoczywał ciężar wykazania, że jego zachowanie nie było bezprawne. Dwa pierwsze zarzuty dotyczyły sfery ocen, natomiast zarzut kradzieży dotyczył sfery faktów. Przy ocenie bezprawności zarzutów krytycznych należy to również uwzględnić. Zarz ut krytyczny oparty na faktach może być przedmiotem dowodzenia i oceny w kategoriach prawdy - fałszu i w razie nie wykazania jego prawdziwości sprawca naruszenia nie może zasadnie powołać się na swobodę krytyki, jako okoliczność usprawiedliwiającą rozpowszec hnianie zarzutu. Zarzut krytyczny w zakresie ocen nie podlega kontroli w tych kategoriach. Ocena sądu sprowadza się tu do tego, czy osoba kierująca zarzuty działa w obronie uzasadnionego interesu, czy też przeważającym motywem jej działania jest poniżenie osoby krytykowanej w opinii innych. Przekracza bowiem granice dozwolonej krytyki osoba, której zasadniczym motywem działania jest zniesławienie lub naruszenie godności osoby krytykowanej. Wobec faktu, iż zarzuty zostały uczynione publicznie - na zebraniu w dniu 27 listopada 2009 r. - dodatkowo pozwany winien wykazać działanie w obronie słusznego interesu społecznego, gdyż w tym ostatnim przypadku dopiero łącznie spełnione obie przesłanki zniosłyby bezprawność działania pozwanego. Zdaniem Sądu pozwany takieg o interesu nie wykazał. Jego krytyka o charakterze zniesławiającym nie miała usprawiedliwienia ze względu na cel, do osiągnięcia którego zmierzał pozwany (uzyskania możliwości nawożenia ciężkim sprzętem ziemi na swoją działkę, co niszczyło nieutwardzoną dr ogę). Nie można w celu osiągnięcia korzystnego dla siebie rezultatu uciekać się do wszelkich argumentów, w tym pozamerytorycznych, aby osiągnąć zamierzony cel. Niedopuszczalne było zatem wykorzystywanie --- STRONA 12 --- argumentów osobistych deprecjonujących osobę, które n ie dotyczyły faktów, lecz ocen, były obraźliwe, miały wyraźne zabarwienie pejoratywne. Jako takie są bezprawne. Nie potwierdził się też zarzut co do faktu - kradzieży przez powoda kamienia, gdyż na zakup tego kamienia powód przedstawił stosowną fakturę. Re asumując, w obiektywnej i społecznej ocenie kierowane przez pozwanego słowa, których zasadności w odniesieniu do powoda pozwany w żaden sposób nie wykazał, uznawane są powszechnie za obraźliwe, a zatem takie zachowanie pozwanego obarczone jest cechą bezpra wności. Natomiast brak było podstaw do przyjęcia, iż poza naruszeniem dóbr osobistych powoda na zebraniu wiejskim w dniu 27 listopada 2009 r. - doszło do innego publicznego naruszenia tych dóbr (na co wskazywał powód), gdyż zresztą sam powód w swoim przesł uchaniu przyznał, że nie miało to miejsca (k. 102), a świadek (…) wskazał tylko o przekazywanych mu przez pozwanego informacjach o kradzieży przez powoda kamienia, co miało miejsce w domu świadka. Naruszenie przez pozwanego dóbr osobistych powoda było dzia łaniem bezprawnym i w związku z tym powodowi przysługuje ochrona prawna przewidziana w art. 24 k.c. Z tych też względów na uwzględnienie zasługuje żądanie powoda w zakresie usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego, a mianowicie zobowiązanie pozwanego do dokonania przeproszenia. W orzecznictwie podkreśla się że żądanie złożenia oświadczenia w odpowiedniej treści i odpowiedniej formie powinno być przez powoda skonkretyzowane. Nie oznacza to jednak, że Sąd orzekający jest ściśle związany wskazaną przez po woda treścią i sposobem złożenia oświadczenia. Sąd korzystając z możliwości ingerowania w treść oświadczenia przez ograniczenie jego zakresu, czy uściślenie określonych sformułowań (por. wyrok SN z dnia 11.01.2007 r., II CSK 392/06, LEX nr 276219), nakazał pozwanemu przeproszenie za jego wypowiedź na zebraniu wiejskim w dniu 27 --- STRONA 13 --- listopada 2009 r., tj. za użycie pod adresem powoda słów: „wybraliście na radnego gówniarza, kmiotka, ukradłeś kamień". Odpowiednia treść i forma przeproszenia powinna bowiem odpowia dać racjonalnie pojmowanemu kryterium celowości, zmierzać do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, który to cel realizuje się przez uzyskanie przez poszkodowanego rzeczywistej i odpowiedniej satysfakcji zarówno prawnej, jak i moralnej. W ocenie Sąd u działanie pozwanego w postaci jego wypowiedzi podczas zebrania wiejskiego uzasadniało żądanie złożenia przeproszenia na kolejnym zebraniu mieszkańców wsi (…) . Oświadczenie pozwanego powinno dotrzeć przede wszystkim do adresatów wypowiedzi i złożenie oświ adczenia na kolejnym zebraniu wsi czyni zadość temu celowi. Brak było natomiast w ocenie Sądu uzasadnienia dla zamieszczenia przeproszenia na łamach czasopisma mieszkańców gminy (…) „ (…) ", było to żądanie zdecydowanie zbyt daleko idące i w związku z tym ni e mogło zostać uwzględnione. Z ustawowego sformułowania (art. 24 § 1 zd. 2 k.c.), że pokrzywdzony może od naruszającego dobro żądać czynności "potrzebnych" do usunięcia skutków naruszenia, wynika bowiem wymaganie adekwatności takiej czynności do wynikłych konkretnych skutków naruszenia. Pokrzywdzony nie może więc skutecznie żądać dopełnienia czynności mających usunąć skutki, które dla pokrzywdzonego nie wynikły. Natomiast podstawę prawną żądania sumy pieniężnej na cel społeczny stanowi art. 448 k.c. Zgodnie z tym przepisem i ugruntowanym już poglądem Sądu Najwyższego podstawą tego żądania jest bezprawne, ale też zawinione naruszenie tych dóbr (por. wyroki SN z dnia 19.01.2007 r., III CSK 358/06, LEX nr 277289 oraz z dnia 12.12.2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 20 04/4/53). Wobec spełnienia przesłanek z art. 448 k.c. (zachowanie pozwanego było bezprawne i zawinione, gdyż wypowiadając w sposób świadomy i umyślny niekorzystne dla powoda twierdzenia pozwany co najmniej godził się na --- STRONA 14 --- obrażanie powoda) do przyznania świa dczenia pieniężnego na cel społeczny rolą Sądu orzekającego było ustalenie odpowiedniej sumy przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności dotyczących rodzaju chronionego dobra, rozmiaru doznanego uszczerbku, charakteru następstw naruszenia, stopnia jego winy. Zasądzenie kwoty pieniężnej na wskazany cel społeczny ma charakter represyjny oraz prewencyjne - wychowawczy. Jest to środek zmierzający do udzielenia pokrzywdzonemu satysfakcji moralnej i tym samym do usunięcia takich skutków naruszenia dobra osobistego, które za pomocą innych środków nie mogą być usunięte, gdyż sama rekompensata nie czyni w tym wypadku zadość wymaganiom porządku prawnego (por. zasad, wyroku SN z dnia 17.03.2006 r., l CSK 81/05, OSP 2007/3/30). Ocena zachowania pozwanego w okolicznościach faktycznych sprawy, które należy ocenić nagannie, uzasadnia zastosowanie wobec niego dodatkowego środka o charakterze represyjnym. Sąd uznał jednak, iż zasądzenie od pozwanego na wskazany przez powoda cel społeczny kwoty 2.000 zł będzie spełniało powyższe kryteria. Istotne jest również to, że powód ponownie został wybrany na radnego, co wskazuje na to, że w tym zakresie naruszenie dóbr osobistych powoda przez pozwanego nie miało wpływu dla zachowania pełnionej przez niego funkcji radnego. Wpłacenie na rzec z wskazanej przez powoda Fundacji kwoty 2.000 zł będzie miało dla pozwanego z jednej strony wymiar dotkliwy, z drugiej zaś kwota ta nie jest na tyle wysoka by nie była możliwa do zgromadzenia przez pozwanego. Sąd uznał tę kwotę za adekwatną biorąc pod uwag ę rodzaj naruszonego dobra i rozmiar doznanej przez powoda krzywdy, intensywność naruszenia oraz stopień winy pozwanego. Sąd oddalił dalej idące żądanie o zapłatę, tj. ponad kwotę 2.000 zł, jako wygórowane. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. Sąd orzekł jak w pkt. l, II i IV sentencji wyroku. --- STRONA 15 --- O kosztach procesu w zakresie pkt. V sentencji wyroku Sąd orzekł w oparciu o art. 100 k.p.c. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.060 zł, na którą złożyły się: opła ta sądowa od pozwu w zakresie żądania niemajątkowego (600 zł), opłata sądowa od pozwu w zakresie żądania majątkowego od zasądzonej kwoty 2.000 zł (100 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego powoda w kwocie 360 zł w oparciu o § 10 ust. 1 pkt. 2 rozporządzen ia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, póz. 1349 2 późn. zm.). Po wód wygrał bowiem sprawę co do zasady w zakresie żądania niemajątkowego (art. 100 zd. 2 k.p.c.). Natomiast co do kosztów zastępstwa procesowego w zakresie żądania majątkowego Sąd orzekł w oparciu o zasadę wzajemnego zniesienia kosztów (art. 100 zd. 1 k.p.c .) - w oparciu o § 6 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu or az § 6 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, póz. 1348 z późn. zm.), zgo dnie z którymi opłata tak co do zasądzonego (2.000 zł), jak i oddalonego żądania majątkowego (3.000 zł) wynosi 600 zł.