Wyrok I C 520/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Konin

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt I C 520/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Konin, dnia 20-04-2016 r. Sąd Okręgowy w Koninie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Jan Bartniak Protokolant: sekretarz Błażej Zieliński po rozpoznaniu w dniu 15-04-2016 r. w Koninie sprawy z powództwa B. B. (1) przeciwko J. S. (1), S. P., Wydawnictwu (...) sp. z o.o. w K. o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie w kwocie 100.000 złotych 1. Oddala powództwo. 2. Zasądza od powódki B. B. (1) tytułem zwrotu kosztów procesu na rzecz: a) pozwanej J. S. (1) kwotę 3.977 zł (trzy tysiące dziewięćset siedemdziesiąt siedem złotych), b) pozwanego S. P. kwotę 3.977 zł (trzy tysiące dziewięćset siedemdziesiąt siedem złotych), c) pozwanego Wydawnictwa (...) sp. z o.o. w K. kwotę 3.977 zł (trzy tysiące dziewięćset siedemdziesiąt siedem złotych). 3. Przyznaje od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w K.) na rzecz adw. W. W., Kancelaria Adwokacka Al. (...) w P., tytułem pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu kwotę 4.870 zł 80 gr (cztery tysiące osiemset siedemdziesiąt złotych osiemdziesiąt groszy). Jan Bartniak sygn. akt I C 520/14 UZASADNIENIE Powódka B. B. (1) wniosła pozew przeciwko pozwanym J. S. (1), S. P. – redaktorowi naczelnemu (...) i Wydawnictwu (...) Sp. z o.o. : 1. --- STRONA 2 --- o zobowiązanie pozwanej J. S. (1) jako autorki materiałów prasowych do opublikowania oświadczenia usuwającego skutki naruszenia dóbr osobistych powódki w postaci czci, dobrego imienia, godności osobistej i wizerunku o treści: „Ja J. S. (1) przepraszam panią B. B. (1) za naruszenie jej czci, godności, dobrego imienia i wizerunku oraz za narażanie jej na utratę zaufania wskutek treści i publikacji niżej wskazanych artykułów oraz zamieszczonych w nich zdjęć i czynię to jako autorka publikacji w (...) nr 26 z 29 czerwca - 5 lipca 2004 r. (strona 1, 20 i21), nr 31 z3-9 sierpnia 2004 r. (strona 9) oraz nr 50 z 14 - 20 grudnia 2004 r. (strona 1, 22 i 23) dotyczących B. B. (1). Oświadczam, że artykuły te zawierały nieprawdziwe treści, bezpodstawne sugestie i insynuacje o rzekomym działaniu B. B. (1) na szkodę Fundacji Pomocy (...). M. K. (1) w K.'\"Oświadczam, że publikacje te sporządziłam z naruszeniem zasad rzetelności dziennikarskiej i obiektywizmu, opierając ich treść jedynie na niekorzystnych dla B. B. (1) źródłach informacji, jednostronnych opiniach, których nie zweryfikowałam przy pomocy obiektywnych źródeł i u samej B. B. (1). Niniejsze oświadczenie publikuję w następstwie przegranego procesu sądowego. J. S. (1)”. 2. o zobowiązanie pozwanego S. P. jako redaktora naczelnego do złożenia oświadczenia usuwającego skutki naruszeni dóbr osobistych powódki w postaci czci, dobrego imienia, godności osobistej i wizerunku o treści: „Redaktor Naczelny – S. P. przepraszam panią B. B. (1) za naruszenie jej czci, godności, dobrego imienia i wizerunku oraz za narażanie jej na utratę zaufania wskutek treści i publikacji artykułów oraz zamieszczonych w nich zdjęć w „(...) (...) nr 26 (strona 1, 20 i 21) z 29 czerwca – 5 lipca 2004 r., nr 31 (strona 9) z 3 - 9 sierpnia 2004 r. nr 50 (strona 1, 22 i 23) z 14 - 20 grudnia 2004 r., nr 6 (strona 1 i 11) z 8 - 14 lutego 2005 r., nr 37 (str. 1, 20 i 21) z 13 - 19 września 2005 r., nr 20 (strona 1, 20 i 21) z 16 - 22 maja 2006 r. nr 2 (strona 1 i 17) z 8 - 14 stycznia 2008 r. nr 21 (strona 14) z 24 - 30 maja 2011 r. dotyczących B. B. (1). Oświadczam, że artykuły te zawierały nieprawdziwe treści, bezpodstawne sugestie i insynuacje o rzekomym działaniu B. B. (1) na szkodę Fundacji Pomocy (...). M. K. (1) w K., (oświadczam, że publikacje te sporządzono w Redakcji (...) z naruszeniem zasad rzetelności dziennikarskiej i obiektywizmu, opierając ich treść jedynie na niekorzystnych dla B. B. (1) źródłach informacji, jednostronnych opiniach, których nie zweryfikowano przy pomocy obiektywnych źródeł i u samej B. B. (1). Niniejsze oświadczenie publikuję w następstwie przegranego procesu sądowego. S. P.” 3. zobowiązanie pozwanego Wydawnictwo – (...) Sp. z o.o. do złożenia oświadczenia usuwającego skutki naruszeni dóbr osobistych powódki w postaci czci, dobrego imienia, godności osobistej i wizerunku o treści: „Wydawca (...) przeprasza B. B. (1) za naruszenie jej czci, godności, dobrego imienia i wizerunku oraz za narażanie jej na utratę zaufania wskutek treści i publikacji artykułów oraz zamieszczonych w nich zdjęć w (...) nr 26 (strona 1, 20 i 21) z 29 czerwca - 5 lipca 2004 r., nr 31 (strona 9) z 3 - 9 sierpnia 2004 r., nr 50 (strona 1, 22 i 23) z 14- 20 grudnia 2004 r., nr 6 (strona 1 i 11) z 8 - 14 lutego 2005 r., nr 37 (str. 1, 20 i 21) z 13 - 19 września 2005 r., nr 20 (strona 1, 20 i 21) z 16 - 22 maja 2006 r., nr 2 (strona 1 i 17) z 8 - 14 stycznia 2008 r., nr 21 (strona 14) z 24 - 30 maja 2011 r. dotyczących B. B. (1). Wydawca oświadcza, że artykuły te zawierały nieprawdziwe treści, bezpodstawne sugestie i insynuacje o rzekomym działaniu B. B. (1) na szkodę Fundacji Pomocy (...). M. K. (1) w K.. Wydawca oświadcza, że publikacje te sporządzono w Redakcji (...) z naruszeniem zasad rzetelności dziennikarskiej i obiektywizmu, opierając ich treść jedynie na niekorzystnych dla B. B. (1) źródłach informacji, jednostronnych opiniach, których nie zweryfikowano przy pomocy obiektywnych źródeł i u samej B. B. (1). Niniejsze oświadczenie opublikowano w następstwie przegranego procesu sądowego. Wydawnictwo - (...) Spółka z o .o.” - na koszt pozwanych w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku w przedmiotowej sprawie w sposób czytelny i wyraźnie wyeksponowany, bez jakichkolwiek komentarzy i odniesień do treści oświadczenia, bez jakichkolwiek zabiegów formalnych i treściowych umniejszających znaczenie, rangę i wagę oświadczenia, względnie zaznaczających dystans do jego treści i formy, w następujący sposób: a. na 1 (pierwszej) stronie – stronie tytułowej (...) w ramce u góry strony pogrubioną czcionką o wielkości co najmniej 4 milimetry w kolorze czarnym na białym tle tak aby wielkość czcionki była dostosowana do wielkości ramki, to znaczy aby cała ramka była wypełniona treścią oświadczenia, przy czym słowa odpowiednio (...), (...) „WYDAWCA (...) PRZEPRASZA B. B. (2)” będą opublikowane pogrubioną i podkreśloną czcionką w kolorze czarnym na białym tle o wielkości co najmniej 10 milimetrów wielkimi literami w osobnym wierszu i wyśrodkowane i to bez względu na zmianę nazwy lub zmianę dotyczącą miejsca publikacji, przy czym oświadczenie każdego z pozwanych nie może być opublikowane w tym samym wydaniu (...), w którym opublikowane zostanie oświadczenie któregokolwiek z pozostałych pozwanych, --- STRONA 3 --- a gdyby w dacie, kiedy ww. zobowiązanie ma być wykonane, tygodnik (...) nie był wydawany - wówczas jako ogłoszenie na głównej stronie oraz wszystkich podstronach (zakładkach) portalu internetowego (...) prowadzonego w dniu złożenia pozwu przez (...) Sp. z o.o.” w górnej części w centralnym punkcie w ramce o rozmiarze 700 x 300 pikseli pogrubioną czarną czcionką na białym tle tak aby wielkość czcionki była dostosowana do wielkości ramki, to znaczy aby cała ramka była wypełniona treścią oświadczenia, przy czym słowa (...) „WYDAWCA (...) PRZEPRASZA B. B. (2)” będą opublikowane wielkimi literami pogrubioną i podkreśloną czcionką dwukrotnie większą od czcionki którą opublikowano pozostałą treść oświadczenia w osobnym wierszu i wyśrodkowane, a ogłoszenie zostanie zamieszczone w ciągu 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku w przedmiotowej sprawie i będzie uwidocznione nieprzerwanie przez okres 30 dni od zamieszczenia oraz będzie widoczne przez cały ten okres od razu po otwarciu ww. strony internetowej i każdej podstrony (zakładki) i będzie widoczne nieprzerwanie przez cały czas aż do zamknięcia strony, przy czym oświadczenie każdego z pozwanych nie może być opublikowane w tym samym czasie, co oświadczenie któregokolwiek z pozostałych pozwanych w przedmiotowej sprawie, b. na głównej stronie internetowej (...) oraz na wszystkich jej podstronach (zakładkach) jako ogłoszenie w górnej części w centralnym punkcie w ramce o rozmiarze 700 x 300 pikseli pogrubioną czarną czcionką na białym tle tak aby wielkość czcionki była dostosowana do wielkości ramki, to znaczy aby cała ramka była wypełniona treścią oświadczenia, Przy czym słowa (...) „WYDAWCA (...) PRZEPRASZA B. B. (2)” będą opublikowane wielkimi literami pogrubioną i podkreśloną czcionką dwukrotnie większą od czcionki którą opublikowano pozostałą treść oświadczenia w osobnym wierszu i wyśrodkowane, a ogłoszenie zostanie zamieszczone w ciągu 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku w przedmiotowej sprawie i będzie uwidocznione nieprzerwanie przez okres 30 dni od zamieszczenia oraz będzie widoczne przez cały ten okres od razu po otwarciu ww. strony internetowej i każdej podstrony (zakładki) i będzie widoczne nieprzerwanie przez cały czas aż do zamknięcia strony, przy czym oświadczenie każdego z pozwanych nie może być opublikowane w tym samym czasie, co oświadczenie któregokolwiek z pozostałych pozwanych w przedmiotowej sprawie; 4. o umocowanie powódki w razie uchybienia przez któregokolwiek z pozwanych terminu do wykonania zobowiązań nałożonych wyrokiem przez sąd do wykonania zastępczego na koszt tego pozwanego (pozwanych), który (którzy) uchybił (uchybili) terminowi, 5. o zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. 6. o zasądzenie od pozwanych na rzecz powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że od wielu lat była obiektem zainteresowania autorów artykułów prasowych publikowanych w (...) – w 2005 roku tematem publikacji stała się rzekoma „agenturalna” działalność powódki. Seria artykułów na ten temat spotkała się w wyrokiem karnym za zniesławienia oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w Koninie uwzględniającym w przeważającej części powództwo o ochronę dóbr osobistych. Przez kolejne lata na łamach (...) ukazywały się artykuły dotyczące działalności powódki jako pełnomocnika Fundacji Pomocy (...). M. K. (1). Powódka wskazała, że jako naruszające jej cześć, dobre imię i godność oraz wizerunek ukazało się 8 artykułów: pierwszy w wydaniu z 29 czerwca - 5 lipca 2004 roku, ostatni z nich w wydaniu z 24-30 maja 2011 roku. W sześciu z ośmiu tych artykułów opublikowano także wizerunek powódki bez jej zgody. Powódka wskazała na fakt, że w (...) nie ukazała się żadna informacja na temat prawomocnych rozstrzygnięć sądów w sprawach dotyczących Fundacji – „korzystnych” dla powódki, pomimo że pozwani „zbudowali” wokół tego tematu atmosferę skandalu. Powódka podkreśliła, iż realizowali swoje zadanie informowania społeczeństwa i działania w obronie uzasadnionego interesu społecznego, skoro sądy uniewinniły powódkę od zarzucanych jej czynów, a w innej sprawie stwierdziły że czyny te nie cechowały się szkodliwością społeczną w stopniu pozwalającym na przypisanie im znamion czynu zabronionego. Powódka szeroko --- STRONA 4 --- wskazała nadto na przykłady nie zachowania według niej rzetelności dziennikarskiej, braku autoryzacji wypowiedzi powódki, braku możliwości wypowiedzenia się przez nią, oparcie publikacji na subiektywnych opiniach, na nagłówki i tytuły artykułów naruszające jej cześć, dobre imię i godność. Efektem publikacji było załamanie psychiczne powódki, depresja, konieczność leczenia w poradni zdrowia psychicznego, drastyczne pogorzenie zdrowia i konieczność leczenia kardiologicznego, zawał serca, konieczność poddania się zabiegom kardiologicznym. Powódka doznała także ogromnego poczucia krzywdy. Uzasadniając legitymację bierną pozwanych powódka wskazała, że dziennikarz – autor artykułu odpowiada solidarnie z redaktorem naczelnym za naruszenie dóbr osobistych publikacja prasową, co nie wyłącza odpowiedzialności wydawcy. Wysokość żądanej kwoty nawiązuje zaś do krzywdy moralnej wyrządzonej powódce (k. 2-35). Pozwani J. S. (1), (...) Sp. z o.o. wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie na rzecz pozwanych kosztów zastępstwa procesowego. Pozwani zaprzeczyli wszystkim wyraźnie nie przyznanym okolicznościom, wskazali że powództw jest bezzasadne. Kwestionowane artykuły stanowiły zwykłą reporterską relację z toczącego się przeciwko założycielom i osobom decyzyjnym Fundacji postępowania karnego. Rozwój wydarzeń procesowych został przedstawiony wyłącznie w pełnej zgodzie z informacjami uzyskiwanymi od państwowych organów ścigania. Publikacje nie miały charakteru wybiórczego, „odcinkowego”, nastawionego ba rzekome budowanie skandalu wokół osoby powódki. Pozwani podkreślili nadto, że powódka była osobą aktywną i publiczną, nie była anonimową dla mieszkańców miasta – zwłaszcza że w 2004 roku opublikowała książkę opisującą szczegółowo swoją działalność na polu opozycji (...) w czasach PRL. Powódka zatem „na własne” życzenie pozbawiła się prywatności. Ponadto pozwani podkreślili, że postępowania karne były relacjonowane szeroko w innych mediach: prasie i internecie – sprawa ta była niezwykle medialna i społecznie ważna. Pozwani wskazali, iż dziennikarza nie ma obowiązku dowodzenia w procesie cywilnym tzw. prawdy – gdyż bezprawność jego działania uchyla wykazanie staranności i rzetelności przy zbieraniu materiałów prasowych. Wobec tego pozwani podkreślili, że wszelkie informacje uzyskiwali od organów ścigania, uczestników konfliktu – w tym powódki, osób związanych z Fundacją, publikacje były zaś przytoczeniem autentycznych wypowiedzi, bez komentarzy autorki artykułu. Ponadto J. S. (1) próbowała kontaktować się z powódką, na co ta nie wyrażała zgody - a wobec tej postawy autorzy zdecydowali się na przytoczenie w treści artykułów dosłownych (wiernych) wypowiedzi powódki w procesie. Ponadto autorka artykułów dbała, aby przytaczać wypowiedzi wszystkich zainteresowanych osób, aby ukazać całe spektrum problemu. Pozwani przytoczyli nadto szereg argumentów świadczących o tym, że nie dopuścili się oni świadomego przekazywania informacji nieprawdziwych, nie formułowali ocen, które byłyby pozbawione obiektywnych podstaw. Pozwani podważyli także twierdzenia powódki, że publikacje naruszyły jej dobra osobiste, zaprzeczyli nadto aby naruszyli wizerunek powódki (k. 80-98) W toku procesu pozwani podnieśli zarzut przedawnienia roszczeń w odniesieniu do wszystkich artykułów prasowych – poza ostatnim – gdyż z treści pozwu wynika, że powódka na bieżąco czytała i śledziła publikacje, a zatem w dacie publikacji były jej one znane. Odnosząc się zaś do treści ostatniego z zakwestionowanych artykułów pozwani wskazali, że artykuł ten zawiera jedynie relację dziennikarską z rozprawy karnej która odbyła się przed Sądem Okręgowym w Koninie (k. 291-296). Pismem z dnia 26 stycznia 2015 roku powódka zmieniła żądanie pozwu w pkt 1 w ten sposób, że wniosła aby oświadczenie w zakresie dotyczącym J. S. (1) objęło również – poza wskazanymi pierwotnie trzema publikacjami – wszystkie wymienione w treści pozwu publikacje, ewentualnie wniosła o udzielenie przez pozwanych informacji, kto był autorem tych publikacji. Odnosząc się zaś do podniesionego zarzutu przedawnienia powódka wskazała, że ono nie nastąpiło (skoro nie zna wszystkich autorów kwestionowanych artykułów) i dodatkowo wskazała, że podniesienia tego zarzutu stanowi naruszenie art. 5 k.c., przytaczając szereg argumentów na powyższe (k. 302-309) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka B. B. (1) razem z ks. A. Ł. (1) oraz K. B. (1) – swoim ówczesnym mężem, w 1989 roku założyła Fundację Pomocy (...). M.. W 1995 roku pełniła ona funkcję pełnomocnika Fundacji, a swoje działania koncentrowała na pozyskiwaniu środków pieniężnych od darczyńców Fundacji. W 1999 roku z inicjatywy K. B. (1) powołano Przychodnię (...), a następnie Centrum (...). W Fundacji nastąpił wtedy konflikt – gdyż zdaniem powódki Fundacja nie posiadała dostatecznych środków na budowę przychodni. W 2003 roku siedziba Fundacji została przeniesiona do przychodni (...). Pomiędzy dyrektorem Fundacji, a K. B. (1) nastąpił konflikt. W toku tego konfliktu K. B. (1) składał zawiadomienia do organów ścigania z podejrzeniem popełnienia przestępstwa. W rezultacie konfliktu „Fundacja przestała istnieć dlatego, że nie dogadali się fundatorzy…” Od 2004 r. w konflikcie pozostawali także małżonkowie B.. (dowód: zeznania powódki B. B. k.146-147, k.399-410, św. E. W. k. 302-393, , M. Ś. (1) k.393v-394) --- STRONA 5 --- Pozwana J. S. (1) była zatrudniona w Wydawnictwie- (...) Sp. z o.o. w okresie od 1 sierpnia 1999 roku do 16 marca 2012 roku: w tym w okresie do 20 kwietnia 2006 roku jako dziennikarz, a następnie jako z-ca redaktora naczelnego (dowód: kserokopia świadectwa pracy k. 297) Pozwana zajmowała się tematem Fundacji po tym, kiedy w redakcji (...) pojawiły się trzy pielęgniarki obawiające się utraty pracy w przychodni. Przy czym co nie jest sporne Fundacja zatrudniała około 100 pracowników. Działaniem jej (także za sprawą przychodni (...)), objęte było kilkadziesiąt tysięcy osób, a kontrakt z NFZ opiewał na 2 mln zł. Przed napisaniem artykułu pozwana rozmawiała z fundatorami ks. A. Ł. (1), K. B. (1), powódką, z organami ścigania i pracownikami (...) (dowód: zeznania pozwanej J. S. k. 147-147v, k. W latach 2004-2011 ukazał się szereg artykułów prasowych poświęconych tematowi Fundacji – w tym dotyczące osoby powódki: - w numerze 26 ( (...)) (29 czerwca – 5 lipca 2004 roku) w (...) ukazał się artykuł „Od zakrystii” „Skandal w Fundacji św. M.”. Autorką artykułu była pozwana J. S. (1). W artykule tym wskazano, że do Prokuratury Rejonowej w Koninie wpłynęło zawiadomienie o przestępstwie, jakiego rzekomo dopuścili się A. Ł. (1), H. A. i G. B., złożone przez K. B. (1). W dalszej treści artykułu opisano początki Fundacji, jej organizację i wskazano na konflikty między członkami Fundacji, przytoczono również wypowiedzi powódki w „obronie” Fundacji. Artykuł został opatrzony zdjęciem m.in. powódki z adnotacją „zdj. z książki B. B. „Od zakrystii”, K. 2004”. Przed napisaniem artykułu pozwana J. S. (1) kontaktowała się z powódką, prosząc o komentarz. - w numerze 31 (3-9 sierpnia 2004 roku) (...) ukazał się artykuł Fundacja pomaga … jednej rodzinie (...). Ł. i dr B. spotkają się u wojewody”. Autorką artykułu była pozwana J. S. (1). W artykule wskazano, że do (...) Urzędu Wojewódzkiego wpłynęły dokumenty dotyczące nieprawidłowości w funkcjonowaniu Fundacji oraz że dojdzie do rozprawy administracyjnej dotyczącej zmiany wpisu w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej. W treści artykułu zacytowano wypowiedzi Z. J., z której to wypowiedzi zaczerpnięto tytuł publikacji Fundacja pomaga jednej rodzinie”. W artykule tym nie opublikowano zdjęć powódki. - w numerze 50 ( (...)) (14-20 grudnia 2004 roku) w (...) ukazał się artykuł „Prokurator grozi a pieniądze płyną!” „Żona wynajęła detektywa”. Autorką artykułu była pozwana J. S. (1). W artykule tym wskazano, że do Prokuratury Rejonowej w Koninie wpłynęły wyniki kontroli Fundacji przeprowadzonej przez Ministerstwo Polityki Społecznej, opisano także „losy” trzech „doniesień” do Prokuratury Rejonowej w Koninie w związku z konfliktem między K. B. (1) a A. Ł. (1), a także kwestii związanej z badaniem przez grafologa podpisów pod uchwałami zarządu, w związku z zarzutem „fałszowania” podpisów członków zarządu – o który to czyn powódkę oskarżył K. B. (1). Wspomniano również o otrzymaniu dokumentów gromadzonych przeciwko K. B. (1) przez osobę podającą się za detektywa wynajętego przez żonę lekarza. - w numerze 6 ( (...)) (8-14 lutego 2005 roku) w (...) ukazał się artykuł „Żona doktora oskarżona?” - „Prokuratora stawia zarzuty Fundacji św. M.”. W artykule tym poinformowano o skierowaniu do sądu aktu oskarżenia przeciwko powódce w związku z zarzutami fałszowania uchwał i poświadczenia nieprawdy, przytoczono wypowiedzi prokuratora informującego o powyższym. Publikacja została opatrzona zdęciem powódki. Autorem artykułu jest osoba podpisująca się jako (...). - w numerze 37 ( (...)) (13-19 września 2005 roku) w (...) ukazał się artykuł „B. z żoną dobili fundację” – „B. B. stanęła przed sądem”. W artykule tym poinformowano o upadłości Fundacji, wyjaśniono charakter czynów zarzucanych oskarżonej, a nadto przytoczono zeznania składane przez w toku postępowania karnego przed Sądem Rejonowym w Koninie. Artykuł został opatrzony zdjęciem powódki z rozprawy z tzw. czarną opaską na oczach, a w treści posługiwano się imieniem powódki oraz pierwszą literą jej nazwiska „B. .”. Autorem artykułu jest osoba podpisująca się jako (...). - w numerze 20 ( (...)) (16-22 maja 2006 roku) w (...) ukazał się artykuł „Darczyńcy czy złodzieje?” „Fundacja św. M. na sprzedaż”. W artykule tym opisano kwestie związane z upadkiem Fundacji, przytoczono również wypowiedzi powódki udzielone na zorganizowanej przez nią konferencji prasowej – w tym sformułowanie „darczyńcami czy złodziejami?” z którego zaczerpnięto tytuł artykułu. Artykuł został opatrzony zdjęciem powódki z konferencji, a jako autor podpisała się osoba o pseudonimie (...). - w numerze 2 ( (...)) (8-14 stycznia 2008 roku) w (...) ukazał się artykuł „Wyłudzono milion na kriokomorę?” „Założyciele Fundacji św. M. oskarżeni”. W artykule opisano zarzuty, jakie członkom kierownictwa Fundacji postawiła Prokuratura – w tym powódce (posługując się jej imieniem i pierwszą literą nazwiska), przytoczono słowa prokuratora wyjaśniającego charakter zarzutów --- STRONA 6 --- postawionych powódce oraz innym członkom zarządu Fundacji. Artykuł został opatrzony zdjęciem prokuratora Marka Kasprzyka, jako auto podpisała się osoba o pseudonimie „ac”. - w numerze 21 (24-30 maja 2011 roku) w (...) ukazał się artykuł „Podpisywały dokumenty, których nie czytały?” „Fundacja św. M. wraca do sądu”. W artykule zrelacjonowano rozpoczęcie procesu powódki przed Sądem Okręgowym w K.: fakt nie przyznania się do zarzucanego czynu, przytoczono zeznania powódki składane przed sądem – przy czym posługiwano się imieniem powódki oraz pierwszą literą nazwiska, zrelacjonowano treść aktu oskarżenia. Nadto artykuł został opatrzony zdjęciem z S. sądowej, na którym nie widać twarzy powódki, a autorem publikacji jest osoba o pseudonimie „ach”(dowód: kserokopie artykułów k. 36-53) Ponadto na temat Fundacji Pomocy (...). M. ukazały się także artykuły: „O Fundacji i ks. Ł.” (PK nr 39 ( (...)) – dotyczący zawiadomień o popełnieniu przestępstwa złożonych przez K. B. (1) i A. Ł. (1), „B. mało szkodliwa” ((...) 16-22 stycznia 2007) w którym opisano wynik postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 12 stycznia 2007 roku, uchylającym wyrok Sądu I instancji i umarzającym postępowanie z uwagi na społeczną szkodliwość czynów, „Szefowie fundacji (...) nie zasiedli na ławie” ((...) 27 stycznia – 2 lutego 2009 roku ) dotyczący postępowania sądowego przeciwko kierownictwu Fundacji, „Zapadł wyrok w sprawie fundacji św. M.” (PK nr 8 21-27 lutego 2012 roku) – informujący o wyroku Sądu Okręgowego w K.z dnia 17 stycznia 2012 roku (dowód: kserokopie artykułów k. 105-110) Dodatkowo temat Fundacji był poruszany w (...), Gazecie (...), (...) i w Internecie: www. (...).naszemiasto.pl, (...) (dowód: kserokopie artykułów k. 111-119). Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2006 roku sygn. akt II K (...) Sąd Rejonowy w K.uznał B. B. (1) za winną dwóch przestępstw z art. 270 § 1 k.k., czterech czynów z art. 270 § 1 k.k. popełnionych w ramach ciągu przestępstw, sześciu czynów z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 2 k.k. popełnionych w ramach ciągu przestępstw i wymierzył jej karę łączną grzywny w liczbie 120 stawek dziennych w wysokości po 25 zł każda. Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2007 roku sygn. akt II Ka (...) Sąd Okręgowy w Koninie uchylił wyrok Sądu Rejonowego w K.z dnia 11 sierpnia 2006 roku sygn. akt II K (...) i umorzył postępowanie karne wobec powódki o sześć czynów z art. 270 § 1 k.k., polegających na tym, że: a) w dniu 5 czerwca 1999 r. w K. woj. (...) podrobiła uchwałę Zarządu Fundacji Pomocy (...). M. w K. dotyczącą udzielenia jej pełnomocnictwa do reprezentowania Zarządu Fundacji w sprawach związanych z działalnością gospodarczą Fundacji oraz do występowania w imieniu Fundacji przed sądami powszechnymi we wszystkich instancjach, w ten sposób, że podrobiła podpisy Prezesa i v-ce prezesa Zarządu Fundacji H. A. i G. B. na dokumencie uchwały, której treść wypisano na komputerze, b) w dniu 2 stycznia 2002 r. w K. woj. (...) podrobiła uchwałę Zarządu Fundacji Pomocy (...). M. w K. dotyczącą powołania jej przez zarząd na stanowisko pełnomocnika Zarządu Fundacji do spraw nadzoru nad działalnością gospodarczą Fundacji i udzielenia jej jednocześnie wszelkich pełnomocnictw dla wykonywania ww. funkcji w ten sposób, że podrobiła podpisy udzielenia jej pełnomocnictwa do reprezentowania Zarządu Fundacji w sprawach związanych z działalnością gospodarczą Fundacji oraz do występowania w imieniu Fundacji przed sądami powszechnymi we wszystkich instancjach, w ten sposób, że podrobiła podpisy Prezesa i v-ce prezesa Zarządu Fundacji H. A. i G. B. na dokumencie uchwały, której treść wypisano na komputerze, c) w dniu 2 stycznia 2002 r. w K. woj. (...) podrobiła uchwałę Zarządu Fundacji Pomocy (...). M. w K. dotyczącą udzielenia przez Zarząd pełnomocnictwa E. W. dyrektorowi Fundacji do prowadzenia działalności gospodarczej Fundacji, upoważnienia jej do składania oświadczeń majątkowych, porozumień wekslowych w odniesieniu do działalności gospodarczej i dysponowania kontami Fundacji w ten sposób, że podrobiła podpisy Prezesa i v-ce prezesa Zarządu Fundacji H. A. i G. B. na dokumencie uchwały, której treść wypisano na komputerze, d) w dniu 2 stycznia 2002 r. w K. woj. (...) podrobiła uchwałę Zarządu Fundacji Pomocy (...). M. w K. dotyczącą udzielenia przez Zarząd pełnomocnictwa E. W. dyrektorowi Fundacji do prowadzenia działalności gospodarczej Fundacji, do reprezentowania Fundacji na zewnątrz we wszystkich sprawach gospodarczych, podpisywania umów, do składania oświadczeń majątkowych, zawierania porozumień wekslowych w odniesieniu do działalności gospodarczej i dysponowania kontami Fundacji, w ten sposób że podrobiła podpisy Prezesa i v-ce Prezesa Zarządu Fundacji H. A. i G. B. na dokumencie uchwały, której treść wypisano na komputerze, --- STRONA 7 --- e) w dniu 22 maja 2002 r. w K. woj. (...) podrobiła uchwałę Zarządu Fundacji Pomocy (...). M. w K. dotyczącą powołania jej przez Zarząd na stanowisko pełnomocnika Zarządu Fundacji do spraw nadzoru nad działalnością gospodarczą Fundacji i udzielenia jej pełnomocnictwa do składania oświadczeń majątkowych, zawierania porozumień wekslowych i dysponowania kontami Fundacji, w ten sposób że podrobiła podpisy do reprezentowania upoważnienia jej do składania oświadczeń majątkowych, porozumień wekslowych w odniesieniu do działalności gospodarczej i dysponowania kontami Fundacji w ten sposób, że podrobiła podpisy Prezesa i v-ce prezesa Zarządu Fundacji H. A. i G. B. na dokumencie uchwały, której treść wypisano na komputerze, f) w dniu 22 maja 2002 r. w K. woj. (...) podrobiła uchwałę Zarządu Fundacji Pomocy (...). M. w K. dotyczącą powołania jej przez Zarząd na stanowisko pełnomocnika Zarządu Fundacji do spraw nadzoru nad działalnością gospodarczą Fundacji, do reprezentowania Fundacji na zewnątrz we wszystkich sprawach gospodarczych, podpisywania umów, do składania oświadczeń majątkowych, zawierania porozumień wekslowych i dysponowania kontami Fundacji w ten sposób, że podrobiła podpisy Prezesa i v-ce prezesa Zarządu Fundacji H. A. i G. B. na dokumencie uchwały, której treść wypisano na komputerze oraz o czyn z art. 18 § 1 kk w zw. z art. 271 §1 kk w zw. z art. 12 kk, polegający na tym, że w okresie od stycznia do lutego 2004 r. w K., woj. (...), działając z góry powziętym zamiarem poleciła trzem członkom Zarządu Fundacji Pomocy (...). M. w K., w tym Prezesowi Zarządu H. A. i v-ce prezesowi Zarządu G. B., które były uprawnione do wystawiania dokumentów, poświadczyć nieprawdę o podjęciu przez Zarząd Fundacji sześciu uchwał, tj. w dniu 2 stycznia 2000 r. uchwały dotyczącej powołania na stanowisko Dyrektora ds. Handlowych M. B. (1) i udzielenia mu pełnomocnictwa do reprezentowania Zarządu Fundacji w sprawach związanych z działalnością gospodarczą Fundacji w szczególności: nadzoru nad prawidłowym obiegiem dokumentów księgowych i systemem fiskalno- informatyczno-komputerowym w placówkach Fundacji, w dniu 2 stycznia 2001 r. uchwały dotyczącej powołania na stanowisko kierownika Centrum (...) w K. przy ul. (...) M. Ś. (2) i uczynienia go odpowiedzialnym za prawidłowe funkcjonowanie Centrum, w dniu 2 stycznia 2004 r. uchwały dotyczącej powołania na stanowisko zastępcy dyrektora (...) Przychodni (...) lek. med. M. B. (2) i uczynienia go odpowiedzialnym za prawidłowe funkcjonowanie Przychodni i planowaną przez Zarząd Fundacji restrukturyzację zakładów, w dniu 2 stycznia 2004 r. uchwały dotyczącej udzielenia pełnomocnictwa M. D. Fundacji ds. wdrożenia systemu zarządzania jakością u (...):2000, w dniu 2 stycznia 2004 r. uchwały dotyczącej udzieleń pełnomocnictwa dr M. B. (2) zastępcy dyrektora (...) Przychodni (...) ds. wdrożenia systemu zarządzani jakością ISO 9001:2000 oraz w dniu 2 stycznia 2004 r. uchwały dotyczące udzielenia pełnomocnictwa M. Ś. (2) kierownikowi (...) i Fizykoterapii (...) ds. wdrożenia systemu zarządzania jakością ISO 9001:2000, w ten sposób, że przedłożyła im sporządzone na komputerze treści tych uchwał, na których złożyły swoje podpisy wiedząc, że uchwały te formalnie nie zostały podjęte, gdyż Zarząd Fundacji nie zwoływał posiedzeń - z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu (dowód: .kserokopia wyroku SO w K.z dnia 12 stycznia 2007 roku sygn. akt II Ka (...) wraz z uzasadnieniem k. 193-203). Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2012 roku sygn. akt II K (...) Sąd Okręgowy w K.uznał B. B. (1) za winną tego, że w okresie od dnia 26 lipca 2002 roku do dnia 12 sierpnia 2002 roku w K. i w W., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadziły (...) Fundusz (...) w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1.000.000 złotych w ten sposób, iż B. B. (1) jako pełnomocnik Zarządu Fundacji Pomocy (...) św. M. w K., a E. W. jako dyrektor tej Fundacji, zataiły rzeczywistą sytuację materialną oraz możliwości finansowe wskazanej wyżej Fundacji i po złożeniu wniosku o pożyczkę w pokrzywdzonym Funduszu wraz z załączonym zestawieniem wstępnych kosztów inwestycyjnych dotyczącym (...) K. Kriogenicznej 2000 w kwocie 1.350.000 zł bez ceny zbiornika, z którego wynikało, iż zrealizowano projekt i prace adaptacyjne za kwotę 350.000 zł, w dniu 9 sierpnia 2002 roku zawarły z pokrzywdzonym Funduszem umowę pożyczki w kwocie 1.000.000 zł oraz umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie tej pożyczki, wprowadzając pokrzywdzonego w błąd, co do tego, iż kwota ta w całości będzie przeznaczona na zakup, montaż i uruchomienie komory typu (...) K. Kriogenicznej 2000 oraz wykonanie zbiornika na ciecz kriogeniczną, podczas gdy w rzeczywistości koszty wykonania, montażu i uruchomienia kriokomory A. spółki (...) oraz przeszkolenia personelu wyniosły nie więcej niż 520.000 zł, a nadto zataiły przed pokrzywdzonym, iż zbiornik na ciecz kriogeniczną, którego własność zgodnie z umową przewłaszczenia na zabezpieczenie Fundacja przeniosła na Fundusz w celu zabezpieczenia zwrotu pożyczki, nie stanowi własności pożyczkobiorcy, ponieważ w dniu 7 sierpnia 2002 roku podpisały one umowy z (...) Sp. z o.o. w K. na dostawę gazów w stanie ciekłym na okres 60 miesięcy i dzierżawy przedmiotowego zbiornika na ciekły gaz, a następnie otrzymaną w dniu 12 sierpnia 2002 roku kwotę pożyczki E. W. rozdysponowała między innymi jako zapłatę za leki w łącznej kwocie --- STRONA 8 --- 330.000 złotych, to jest popełnienia przestępstwa z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 294§1 k.k. i za to na podstawie art. 294§1 k.k. wymierzył jej karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby. Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2012 roku sygn. akt II AKa (...) Sąd Apelacyjny w P. zmienił ww. wyrok Sądu Okręgowego w K.z dnia 17 stycznia 2012 roku w ten sposób, że uniewinnił powódkę oraz E. W. od popełnienia zarzucanego im czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. (dowód: kserokopia wyroku SA w P. z dnia 21 czerwca 2012 roku wraz z uzasadnieniem k. 204-223) Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2012 roku sygn. akt II K (...) Sąd Rejonowy w K.umorzył postępowanie karne wobec powódki B. B. (1) w zakresie czynów z art. 270 § 1 k.k. polegających na tym, że 1. w dniu 30 marca 1996 roku w K., działając w celu nadania autentyczności dokumentom podrobiła sprawozdanie z (...) Fundacji Pomocy (...). M. w K. za rok 1995 w ten sposób, że wypisała na maszynie treść sprawozdania, a następnie w polu odcisku pieczątki „Prezes I. G. (1): i w polu odcisku pieczątki (...) sfałszowała podpisy o treści” I. G.” i E. W.”, który to dokument przesłany został do ministra właściwego do spraw polityki społecznej , 2. W dniu 05 kwietnia 1997 roku w K., działając w celu nadania autentyczności dokumentom, podrobiła Sprawozdanie z (...) Fundacji Pomocy (...). M. w K. za rok 1996 w ten sposób, że wypisała na maszynie treść sprawozdania, a następnie w polu odcisku pieczątki PREZES (...) i w polu odcisku pieczątki (...) sfałszowała podpisy o treści „I. G.” i (...), który to dokument przesłany został do ministra właściwego do spraw polityki społecznej, 3. W dniu 31 marca 1998 roku w K., działając w celu nadania autentyczności dokumentom, podrobiła Sprawozdanie z (...) Fundacji Pomocy (...). M. w K. za rok 1997 w ten sposób, że wypisała na maszynie treść sprawozdania, a następnie w polu odcisku pieczątki „PREZES I. G. (1) sfałszowała podpis o treści „I. G.”, który to dokument przesłany został do ministra właściwego do spraw polityki społecznej, 4. W 2000 roku w K., w celu nadania autentyczności dokumentom, podrobiła Sprawozdanie z Działalności Fundacji Pomocy (...). M. w K. za rok 1999 w ten sposób, że wypisała na maszynie treść sprawozdania, a następnie w polu odcisku pieczątki (...) i w polu odcisku pieczątki „PREZES FUNDACJI (...) : sfałszowała podpisy o treści G. B. i A.. który to dokument przesłany został do ministra właściwego do spraw polityki społecznej, 5. w okresie od 01 stycznia 2001 do 09 kwietnia 2001 roku w K., w celu nadania autentyczności dokumentom, podrobiła Sprawozdanie z Działalności Fundacji Pomocy (...). M. w K. za rok 2000 w ten sposób, że wypisała na maszynie treść sprawozdania, a następnie w polu odcisku pieczątki (...) sfałszowała podpis o treści G. B., który to dokument przesłany został do ministra właściwego do spraw polityki społecznej, 6. W dniu 10 kwietnia 2002 roku w K., w celu nadania autentyczności dokumentom, podrobiła Sprawozdanie z (...) Fundacji Pomocy (...). M. w K. za rok 2001 w ten sposób, że wypisała na maszynie treść sprawozdania, a następnie w polu odcisku pieczątki (...) sfałszowała podpis o treści G. B., który to dokument przesłany został do ministra właściwego do spraw polityki społecznej, 7. W dniu 29 marca 2003 roku w K., w celu nadania autentyczności dokumentom, podrobiła pismo adresowane do Pana Dr K. R. D. BIURA KONTROLI RESORTOWEJ MINISTERSTWA GOSPODARKI PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ w W. w ten sposób, że wypisała na komputerze treść pisma, a następnie w polu odcisku pieczątki (...) sfałszowała podpis o treści G. B.. który to dokument przesłany został do dyrektora biura kontroli resortowej Ministerstwa Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej w W., 8. W dniu 12 kwietnia 2003 roku w K., w celu nadania autentyczności dokumentom, Podrobiła Sprawozdanie z (...) Fundacji Pomocy (...). M. w K. za rok 2002 w ten sposób, że wypisała na maszynie treść sprawozdania, a następnie w polu odcisku pieczątki (...) sfałszowała podpis o treści G. B., który to dokument przesłany został do, ministra właściwego do spraw polityki społecznej, 9. W dniu 15 kwietnia 2004 roku w K., w celu nadania autentyczności dokumentom, podrobiła Sprawozdanie z (...) Fundacji Pomocy (...). M. K. (2) za rok 2003 w ten sposób, że wypisała na maszynie treść sprawozdania, a następ w polu odcisku pieczątki (...) sfałszowała podpis o treści B., który to dokument przesłany został do ministra właściwego do spraw polityki społecznej, --- STRONA 9 --- oraz w zakresie czynu z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. polegającego na tym, że w okresie od 04 maja do 01 czerwca 2005 roku w K., działając czynem ciągłym z góry powziętym zamiarem przywłaszczyła pieniądze Fundacji Pomocy (...) w K. w łącznej kwocie 4 000 zł, w ten sposób, iż na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa do reprezentowania Fundacji Pomocy (...) w K., po orzeczeniu przez Sąd Rejonowy w K.w dn.18.04.20 upadłości Fundacji i odebraniu w całości zarządu upadłej oraz określeniu, iż za majątkiem sprawować będzie Zarządca sygn. V GU (...) a nadto pomimo poinformowani przez Zarządcę, około 20 kwietnia 2005 r., iż pełnomocnictwa wygasły dwukrotnie wypłaciła pieniądze z rachunku bankowego Fundacji w (...) S.A. Oddział w K. (...), nie rozliczając się z Zarządcą i tak: - w dniu 4 maja 2005 roku dokonała wypłaty 2.000 zł - w dniu 1 czerwca 2005 roku dokonała wypłaty 2.000 zł działając na szkodę Fundacji Pomocy (...). M. w K. w upadłości, z powodu znikomej społecznej szkodliwości zarzuconych jej czynów (dowód: kserokopia wyroku SR w K.z dnia 10 kwietnia 2012 roku wraz z uzasadnieniem k. 224-274) Wyrokiem z dnia 7 lutego 2013 roku sygn. akt I C (...) Sąd Okręgowy w K.w procesie o ochronę dóbr osobistych z powództwa B. B. (1) przeciwko K. D., S. P., Wydawnictwu (...) Sp. z o.o. zobowiązał pozwanego K. D. do opublikowania na własny koszt, w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, oświadczenia następującej treści: „Ja, K. D., jako autor publikacji przepraszam Panią B. B. (1) za treść artykułów: 1) pt. „B. B. (1) donosiła do SB”, opublikowanego w (...) nr 12 z 22-28 marca 2005 roku, 2) pt. „B. donosiła do SB”, opublikowanego w (...) nr 20 z 17-23 maja 2005 roku, 3) pt. „Sąd oddalił wniosek B.”, opublikowanego w (...) nr 29 z 19-25 lipca 2005 roku, w których bezpodstawnie pomówiłem Panią B. B. (1) o współpracę agenturalną ze Służbą Bezpieczeństwa PRL. Oświadczam, że poniżające oskarżenia wysunięte przeze mnie pod adresem Pani B. B. (1) były od samego początku nieprawdziwe. W szczególności nieprawdziwą informacją było, że agenturalna przeszłość Pani B. B. (1) potwierdza dokumentacja zgromadzona przez Instytut Pamięci Narodowej (IPN). W swoich artykułach podałem m.in. informację, że „B. B. (1) donosiła (…) za materialne i niematerialne korzyści” , „od 1983 roku przekazywała informacje na temat podziemia”. Napisałem też, że akta IPN potwierdzają te informacje pomimo, że nie jest to zgodne z prawdą. Niniejsze oświadczenie publikuję w następstwie przegranego procesu sądowego. K. D., dziennikarz”; zobowiązał pozwanego S. P. do opublikowania na własny koszt, w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, oświadczenia następującej treści: „Jako redaktor naczelny (...), w czasie zamieszczenia publikacji, przepraszam Panią B. B. (1) za treść zamieszczonych na łamach (...) artykułów autorstwa redaktora K. D.: 1) pt. „B. B. (1) donosiła do SB”, opublikowanego w (...) nr 12 z 22-28 marca 2005 roku, 2) pt. „B. donosiła do SB”, opublikowanego w (...) nr 20 z 17-23 maja 2005 roku, 3) pt. „Sąd oddalił wniosek B.”, opublikowanego w (...) nr 29 z 19-25 lipca 2005 roku, w których bezpodstawnie Pani B. B. (1) została pomówiona o współpracę agenturalną ze Służbą Bezpieczeństwa PRL. Oświadczam, że poniżające oskarżenia wysunięte pod adresem Pani B. B. (1) były od samego początku nieprawdziwe. W szczególności nieprawdziwą informacją było, że agenturalną przeszłość Pani B. B. (1) potwierdza dokumentacja zgromadzona przez Instytut Pamięci Narodowej (IPN). Przepraszam też Panią B. B. (1) za naruszenie jej dóbr osobistych poprzez użycie w afiszach reklamujących (...), rozmieszczonych na terenie regionu, sformułowania „B. B. (1) donosiła do SB”. Niniejsze oświadczenie publikuję w następstwie przegranego procesu sądowego. S. P., redaktor Naczelny „Przeglądu (...) (w czasie zamieszczenia publikacji)”; zobowiązał pozwanego Wydawnictwo - (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. do opublikowania na własny koszt na łamach tygodnika (...), na stronie pierwszej, tekstu czcionką wytłuszczoną, wielkości 4 mm, w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, oświadczenia następującej treści: Wydawnictwo - (...) sp. z o.o. – wydawca (...) niniejszym przeprasza Panią B. B. (1) za treść zamieszczonych na łamach (...) artykułów autorstwa redaktora K. D.: 1) pt. „B. B. (1) donosiła do SB”, opublikowanego w (...) nr 12 z 22-28 marca 2005 roku, 2) pt. „B. donosiła do SB”, opublikowanego w (...) nr 20 z 17-23 maja 2005 roku, 3) pt. „Sąd oddalił wniosek B.”, opublikowanego w (...) nr 29 z 19-25 lipca 2005 roku, w których bezpodstawnie pomówiliśmy Panią B. B. (1) o współpracę agenturalną ze Służbą Bezpieczeństwa PRL. Oświadczamy, że informacje o agenturalnej przeszłości Pani B. B. (1) oraz o tym, że potwierdza je dokumentacja zgromadzona przez Instytut Pamięci Narodowej (IPN) były od samego początku niezgodne z prawdą. Przepraszamy też Panią B. B. (1) za naruszenie jej dóbr osobistych poprzez użycie w afiszach reklamujących (...), rozmieszczonych na terenie regionu, sformułowania „B. B. (1) donosiła do SB”. Niniejsze oświadczenie publikujmy w następstwie przegranego procesu sądowego. Wydawca (...) – Wydawnictwo – (...) sp. z.o.o” - poprzedzonego tytułem o treści: „Wydawca Przeglądu (...) przeprasza Panią B. B. (1)”, a nadto w formie plakatów wydrukowanych i rozwieszonych na koszt własny pozwanego, na okres przynajmniej 7 dni (wykupiona powierzchnia), na co najmniej --- STRONA 10 --- na 60 słupach ogłoszeniowych na terenie regionu, na którym zostały rozwieszone plakaty naruszające dobra osobiste powódki zawierające informację „B. B. (1) donosiła do SB”, przy czym 30 plakatów zostanie rozwieszonych na co najmniej 15 różnych słupach ogłoszeniowych na terenie K., przy ustaleniu, że tytuł w brzmieniu (...) zostanie wydrukowany wytłuszczoną czcionką wielkości co najmniej 30 mm, zaś tekst oświadczenia czcionką o wielkości nie mniejszej niż 10 mm, z ustaleniem, że plakaty nie będą zawierały żadnych innych treści - poza treścią oświadczenia – oraz żadnych zdjęć, znaków graficznych, a ponadto, że zostaną wykonane w kolorystyce czarno-białej ( tło białe); upoważnił powódkę B. B. (1) do wykonania zastępczego zobowiązań z punktu I, II i III wyroku na koszt tego pozwanego, który nałożonego na niego zobowiązania w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku dobrowolnie nie wykona; zasądził od pozwanych K. D., S. P. oraz Wydawnictwa - (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. solidarnie na rzecz powódki B. B. (1) kwotę 40.000,00 (czterdzieści tysięcy) złotych – tytułem zadośćuczynienia, zasądził od pozwanych K. D., S. P. i Wydawnictwa - (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. solidarnie na rzecz Towarzystwa (...) (KRS (...)) z siedzibą w K. przy ul. (...) kwotę 3.000,00 (trzy tysiące) złotych płatną na rachunek w (...) S.A. (...) 0000 0000 1903 (...), oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 26 września 2013 roku sygn. akt I ACa (...) Sąd Apelacyjny w P. zmienił ww. wyrok w punkcie I, II, III i VII w ten sposób, że z treści oświadczeń, do których złożenia w punktach I, II i III wyroku zostali zobowiązani pozwani usunął słowa „od samego początku”, a przed ostatnim zdaniem w każdym z oświadczeń rozpoczynającym się od słów „Niniejsze oświadczenia publikuję (publikujemy)” dodał zdanie o treści „Ponadto przepraszam (przepraszamy) Panią B. B. (1) za bezprawne posłużenie się w wymienionych materiałach prasowych jej fotografiami, czym zostało naruszone jej prawo do ochrony wizerunku” oraz zobowiązał pozwanych K. D. i S. P. do opublikowania na ich własny koszt tekstu oświadczeń w wyznaczonym terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku czcionką wytłuszczoną wielkości 4 mm na nie dalszej niż trzeciej stronie tygodnika (...); zmienił zaskarżony wyrok w punkcie V i zasądzoną tam solidarnie od pozwanych na rzecz powódki sumę zadośćuczynienia obniżył do wysokości 20.000 (dwadzieścia tysięcy) złotych, a w pozostałej części powództwo w tym zakresie oddalił (dowód: kserokopia wyroku SO w Koninie z dnia 7 lutego 2013 roku sygn. akt I C (...) wraz z uzasadnieniem k. 174-192, kserokopia wyroku SA w P. z dnia 26 września 2013 roku sygn. akt I ACa (...) wraz z uzasadnieniem k. 276-284) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: niekwestionowanych dokumentów załączonych do akt sprawy przez strony procesu, a powołanych w ustaleniach faktycznych sprawy, zeznań świadków: E. W. (k.392-393(, M. Ś. (1) (k.393v-394) a także zeznań stron (k.146-147v, k.399-403v). Dokumenty Sąd uznał za całkowicie wiarygodne, ich prawdziwości i autentyczności nie kwestionowały same strony, a Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. Zeznania świadków potwierdzają to że to konflikt między fundatorami (nieżyjącymi obecnie A .Ł. i K. B.), a także konflikt między powódką i jej wtedy mężem K. B., skutkował ostatecznie tym, jak mówi córka powódki (św. M. Ś. k.394), że „ Fundacja Pomocy (...) przestała istnieć.” Wedle ww. świadka „osoba mamy była znana, z uwagi na jej działalność z okresu stanu wojennego i później z pracy w duszpasterstwie pracowniczym… wszystko w związku z K. M. K. (1) w K..” K. B. (1) był m.in. senatorem RP wybranym „z listy L. W..” Powyższa ocena pozostaje w sprzeczności z tym co mówi sama powódka (k.147), że „nie byłam osobą publicznie znana w K..” W ocenie sądu przeprowadzono w całości dowody wskazane przez stronę powodową (świadek A. Ł. zmarł w toku procesu, przed przesłuchaniem), to, ze oddalono wnioski (k.394-395) wynika z faktu, że pełnomocnik powódki mówił „o wnioskach dowodowych, których formalnie nie cofnęła, a nie ma obowiązku wskazywać jakie to są wnioski.” Strona pozwana cofnęła wnioski dowodowe dotyczące przesłuchania świadków wskazanych w odpowiedzi na pozew (k.394), a dowód z akt sprawy (...) Sądu Okręgowego w K.(k.394-394v) wskazany jako dowód rzetelności dziennikarskiej w dwu wskazanych artykułach (k.373, k.291-296) oddalono jako zbędny, nadto niesprecyzowany. Przeprowadzono natomiast dowód z akt sprawy IC (...) tut. Sądu w zakresie dotyczącym czasokresu trwania ww. procesu, książki autorstwa powódki „Od zakrystii” i dowodów złożonych przez powódkę co do jej wyróżnien.(k.382-391). Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgłoszone zaś przez powódkę roszczenia niemajątkowe znajdują oparcie w art. 24 § 1 k.c. Zgodnie z tym przepisem prawa ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego już naruszenia może także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do --- STRONA 11 --- usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. W piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się, że jeżeli do naruszenia doszło na łamach prasy, to i oświadczenie zawierające przeprosiny powinno być zamieszczone w prasie. Z kolei roszczeń o charakterze majątkowym powódka dochodzi na podstawie art. 24 § 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. W myśl z art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. W myśl art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) do odpowiedzialności za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego stosuje się zasady ogólne, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei przepis art. 38 ust. 1 cytowanej powyżej ustawy stanowi, że odpowiedzialność cywilną za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego ponoszą autor, redaktor i wydawca, oraz że ich odpowiedzialność, ale tylko majątkowa, jest solidarna. Gdy naruszenie dobra osobistego powodujące szkodę niemajątkową, nastąpiło w wyniku działania autora, redaktora i wydawcy, w istocie każda z tych osób odpowiada za swoje własne, odrębne działanie. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że roszczenie majątkowych powódki – o zapłatę zadośćuczynienia w związku z większością publikacji prasowych - uległa przedawnieniu. Zgodnie z art. 442 1 § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Artykuł 442 1 k.c., dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. za 2007 r., Nr 80, poz. 538), wszedł w życie - równocześnie z uchyleniem art. 442 k.c. - z dniem 10 sierpnia 2007 roku. Zgodnie z art. 2 tej ustawy, do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, powstałych przed dniem 10 sierpnia 2007 roku, a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się art. 442 1 k.c.. Poprzednio zaś obowiązujący art. 442 § 1 k.c. stanowił, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. W ocenie Sądu powódka już w chwili zaistnienia zdarzeń, w oparciu o które wywodzi swoje roszczenia, wiedziała o szkodzie, jak i – ze względu na tytuł prasowy, w jakim zostały opublikowane kwestionowane artykuły - o podmiocie zobowiązanym do jej naprawienia (wydawnictwo). Niewątpliwie bowiem powódka śledziła na bieżąco publikacje na swój temat, a w części z nich udzielała wypowiedzi. Termin przedawnienia należy liczyć od terminu publikacji artykułów. W związku z powyższym termin, zasadność zarzutu przedawnienia w niniejszej sprawie należy oceniać przez pryzmat art. 442 § 1 k.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 sierpnia 2007 roku – jeśli chodzi o publikacje, które ukazały się w numerze 26 (29 czerwca – 5 lipca 2004 roku) i 31 (3-9 sierpnia 2004 roku oraz art. 442 1 § 1 k.c. – jeśli chodzi o pozostałe publikacje. Pozew w przedmiotowej sprawie został wniesiony w dniu 19 maja 2014 roku – a zatem przedawnieniu uległy publikacje, które ukazały się trzy lata przed wniesieniem pozwu – a zatem wszelkie poza ostatnią, która ukazała się w numerze 21 (24-30 maja 2011 roku). Należy jednak podkreślić, że pozwana J. S. (1) jest autorką jedynie trzech zakwestionowanych przez powódkę artykułów – stąd roszczenie o zasądzenie od niej kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia uległo przedawnieniu w całości. Sąd nie znalazł przy tym żadnych podstaw do uznania, że podniesienie zarzutu przedawnienia nie jest sprzeczne z treścią art. 5 k.c. – tym bardziej w świetle przytoczonych poniżej argumentów, nie doszło do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powódki. Powódka w związku z publikacjami autorstwa pozwanej J. S. (1) oraz pozostałych zamieszczonych w (...), użyciem przy tym jej wizerunku podała, że doszło do naruszenia przez pozwanych jej dóbr osobistych w postaci czci, godności, dobrego imienia i wizerunku. W związku z tym powódka złożyła żądanie usunięcia skutków tego naruszenia, zgłaszając roszczenia niemajątkowe (przeprosiny) i majątkowe (zadośćuczynienie pieniężne). --- STRONA 12 --- Artykuł 24 § 1 k.c. wprowadza domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych, a do pozwanych należy obowiązek wykazania, że dokonanie naruszenie nie było bezprawne i udowodnienie okoliczności, które uzasadniały ingerencję w sferę dóbr osobistych powódki. Bezprawnym jest zaś każde działanie naruszające dobro osobiste, jeśli nie zachodzi żadna z okoliczności usprawiedliwiających takie działanie. Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych należy m.in. działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego. Jeśli chodzi o odpowiedzialność dziennikarzy, to w wyroku z dnia 14 maja 2003 r., sygn. I CKN 463/01, OSP 2004, z. 2, poz. 22 Sąd Najwyższy wskazał, że „Jeżeli dziennikarz, działając w obronie uzasadnionego interesu społecznego, zachował szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiału prasowego (art. 12 ust. 1 pkt 1 pr. pras.), jego opublikowanie nie jest działaniem bezprawnym (art. 24 § 1 k.c.) także wtedy, gdy okaże się, że materiał ten zawiera informacje nieprawdziwe". Zgodnie jednak z treścią art. 12 ust. 1 ustawy Prawo prasowe dziennikarz jest obowiązany zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, zwłaszcza sprawdzić zgodność z prawdą uzyskanych wiadomości lub podać ich źródło, chronić dobra osobiste, a ponadto interesy działających w dobrej wierze informatorów i innych osób, które okazują mu zaufanie, dbać o poprawność języka i unikać używania wulgaryzmów. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zdaniem Sądu, nie można mówić o bezprawnym naruszeniu dóbr osobistych powódki. W treści kwestionowanych artykułów prasowych opisano kulisy funkcjonowania – a dokładnie „schyłku” Fundacji Pomocy (...). M. w K., okoliczności dotyczące postępowania upadłościowego Fundacji, opisano konflikty między założycielami Fundacji i członkami kierownictwa (doniesienia jakie składał K. B. (1)), a także zarzuty jakie organy ścigania stawiały członkom zarządu i kierownictwa Fundacji – w tym powódce. Kwestie związane z późniejszymi postępowaniami sądowymi toczącymi się z udziałem powódki zostały opisane w artykułach: „Prokurator grozi a pieniądze płyną”, „Żona doktora oskarżona?”, B. z żoną dobili fundację”, „Wyłudzono milion na kriokomorę?”, „Podpisywały dokumenty, których nie czytały?”. Treść artykułów przedstawia rzetelne relacje z procesów sądowych, cytuje zeznania powódki składane w toku postępowań sądowych, nadto przedstawia i wyjaśnia charakter zarzutów stawianych członom kierownictwa Fundacji – cytując i powołując się na wypowiedzi prokuratorów prowadzących sprawę. Zatem ta relacja nie może stanowić o bezprawnym naruszeniu dóbr osobistych powódki. Nadto wbrew twierdzeniom powódki treść artykułów nie przesądza o prawdziwości stawianych zarzutów – a jedynie informuje o fakcie postawienia zarzutów, o treści aktu oskarżenia, o charakterze stawianych zarzutów. Podkreślić także trzeba, że w rezultacie ostawionych powódce zarzutów zapadły dwa wyroki umarzające postępowanie karne z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynów: wyrok Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 10 kwietnia 2012 roku II K (...) oraz wyrok Sądu Okręgowego w K.z dnia 12 stycznia 2007 roku sygn. akt II Ka (...). Fakt umorzenia postępowania karnego nie przesądza jednak o tym, że czyny stawiane powódce nie zostały dokonane – przesłanką poprzedzającą konkluzję sądów o znikomej społecznej szkodliwości czynów było ustalenie, że powódka zarzucane jej czyny popełniła. Z kolei jeśli chodzi o zarzucane powódce przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. – potocznie zwane oszustwem – to w tym zakresie zapadł najpierw wyrok uniewinniający powódkę od popełnienia zarzucanego jej czynu, następnie został on uchylony i przy ponownym rozpoznaniu sprawy powódka została za jego popełnienie skazana. Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2012 roku powódka została zaś ostatecznie uniewinniona od zarzutu popełnienia tego czynu. Powyższe nie oznacza jednak, że autor artykułów opisujących kwestię związane ze stawianym powódce zarzutem („Wyłudzono milin na kriokomorę?”) nie zachował należytej rzetelności: w artykule tym poinformowano bowiem jedynie o stawianych powódce zarzutach, wyjaśniono jego charakter, powołano przy tym wypowiedzi prokuratora. W żadnym wypadku ton artykułu nie przesądza o prawdziwości stawianego zarzutu. Nadto tytuł publikacji nie wskazuje – jak twierdzi powódka – że postawiono jej zarzut „wyłudzenia” miliona złotych – zaraz pod tytułem wyjaśniono iż „wyłudzenie miliona złotych” to jeden z zarzutów, jakie usłyszy „dziewięcioro członków ścisłego kierownictwa fundacji”. Nadto niezasadny jest zarzut dotyczący „niewykorzystania” opinii sporządzonej na potrzeby postępowania: artykuł nie przesądza bowiem o prawdziwości czy tez nieprawdziwości stawianego zarzutu – a jedynie informuje o tym, że takowy zarzut (i dlaczego) postawiła powódce prokuratura. Przy tym zdaniem Sądu, zarzut dotyczący niewykorzystania tejże opinii nie świadczy o braku obiektywizmu autora artykułu, skoro dokument ten został sporządzony w toku postępowania przygotowawczego – gdzie dostęp do zgromadzonych dokumentów jest bardzo ograniczony (a treść artykułu wskazuje, że został on napisany jeszcze zanim ruszył proces). --- STRONA 13 --- Jeśli chodzi o artykuł „Prokurator grozi, a pieniądze płyną?” to wbrew opinii powódki, nie sugeruje on postawienia powódce zarzutów „finansowych” – jest to twierdzenie zupełnie bezpodstawne, tym bardziej że już „wytłuszczonym” drukiem pod nagłówkiem w pierwszym zdaniu wskazano o możliwości postawienia powódce zarzutów fałszerstwa dokumentów. Nadto część artykułu dotyczyła funkcjonowania przychodni należących do Fundacji i kontraktów z NFZ – i w tym znaczeniu w tytule użyto słów „pieniądze płyną”. Nie znajduje natomiast uzasadnienia twierdzenie, że informacja o wynajętym przez powódkę detektywie, mającym dostarczyć dokumenty „oczerniające” K. B. (1) – a nie powódkę, miałaby naruszyć jej dobra osobiste. Z kolei w artykule „Podpisywały dokumenty, których nie czytały?” nie znajdują się żadne – poza relacją z ponownego procesu powódki i wyjaśnieniem dotychczasowych „losów” aktu oskarżenia – informacje. Ponadto wskazać należy, że artykuły dotyczące zarzutów stawianych powódce zostały oparte na informacjach przekazywanych przez organy ścigania – prokuraturę, a więc źródeł rzetelnych i wiarygodnych. Należy nadto zauważyć, iż dziennikarz ma do dyspozycji ograniczone środki w zakresie ustalania faktów i nie są one w żaden sposób współmierne do środków będących w dyspozycji organów ścigania. Nie można zatem wymagać od niego takiej ścisłości ustaleń, jaką można w postępowaniach sformalizowanych (tak Sąd Apelacyjny w P. w wyroku z dnia 27 września 2005 roku, sygn. I ACa 1443/03, Lex nr 177008). Tym bardziej nie można od dziennikarza wymagać, aby w swym artykule prasowym dokonał ustaleń, które prowadziłyby – na etapie postawienia zarzutów przez prokuraturę – do odmiennych wniosków niż organy ścigania w toku postępowania przygotowawczego. Nie można zgodzić się z powódką, że sam fakt uniewinnienia powódki od zarzucanych jej czynów czy tez fakt umorzenia postępowań karnych ze względu na znikomą społeczność czynów (poprzedzonych pozytywnymi ustaleniami dotyczącymi sprawstwa powódki) powoduje, że publikacja informacji o fakcie postawienia zarzutów i o treści zarzutów nie stanowi działania w uzasadnionym interesie społecznym. Zadaniem prasy jest bowiem urzeczywistnianie prawa obywateli do ich rzetelnego informowania. Jeśli chodzi o artykuł „Darczyńcy czy złodzieje?” – to jest on praktyczni w całości poświęcony kwestiom, która powódka wygłosiła na zorganizowanej konferencji prasowej: zacytowano jej wypowiedzi, opatrzono go wizerunkiem powódki z konferencji, a nadto kwestiom związanym z toczącym się postępowaniem upadłościowym Fundacji, nie przytaczając przy tym praktycznie żadnego komentarza autora. Wypowiedzi powódki, wygłoszone przez nią w toku specjalnie zorganizowanej na ten cel konferencji prasowej – w tym także tytułu publikacji, nie mogą stanowić o bezprawności naruszenia jej dóbr osobistych. W artykule Fundacja pomaga… jednej rodzinie” zasadniczo nie wspomniano o osobie powódki, cytowano jedynie wypowiedzi K. B. (1) i Z. J., a cały artykuł dotyczył zasadniczo osoby K. B. (1) i konfliktu z A. Ł. (1). Także słowo „grzech”, „bajoro brudu” i „kto dopuszcza się bezeceństw?” zostało zaczerpnięte z wypowiedzi K. B. (1), natomiast „pełnomocnikiem żona fundatora”, i „każde złodziejstwo powinno być napiętnowane” pochodzi od Z. J., cytowanej w artykule. Informacja o skontrolowaniu zaś fundacji przez ministra pochodzi od dyrektor Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego, dotyczy tego, iż kompetencje kontrolne nad działalnością fundacją ma minister – przy tym w żaden sposób informacja ta nie odnosi się do powódki. Z kolei w artykule „Od zakrystii” opisano działalność Fundacji (powstanie, strukturę), nie wskazywano na żadne podejrzenia odnośnie osoby powódki, a jej wypowiedź – w których zaprzeczyła pomówieniom na temat A. Ł. (1) - została zacytowana w artykule. Podkreślić też należy, że artykuł ten opisywał kwestię zawiadomienia do prokuratury, jakie złożył K. B. (1). Nie uzasadnione pozostają zarzuty powódki, że artykuł ten insynuuje, że to właśnie powódka chciała „zrobić” z Fundacji firmę rodzinną – skoro autor stawia tezę (pytanie) odnoszące się do obiektywnej i prawdziwej sytuacji o powiązaniach rodzinnych członków kierownictwa Fundacji. Podkreślić także należy, że artykuły które ukazywały się w (...) dotyczyły zasadniczo wszystkich osób związanych z Fundacją Pomocy (...) – a nie tylko powódki, a nadto działalności Fundacji – nie działalności samej powódki. Powódka zdaje się natomiast „utożsamiać” z samą Fundacją dowodząc w swych zarzutach, że samo posłużenie się jakimkolwiek zwrotem w jej odczucie negatywnym wobec Fundacji, jest godzeniem w dobre imię samej powódki (np. „ogromna historia nadużyć” poprzedzonych zdaniem „dziesiątki tomów akt dotyczących nieprawidłowości w fundacji znajdują się zarówno w Sądzie Okręgowym, jak i Rejonowym w K.). Dodatkowo wskazać należy, że działalność pozwanych nie skupiała się jedynie „na budowaniu atmosfery skandalu wokół powódki”, gdyż w (...) ukazywały się także informacje dotyczące pozytywnych dla powódki rozstrzygnięć sądowych (np. umorzenie postępowania z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynów”). --- STRONA 14 --- Niewątpliwie także informacje podane w kwestionowanych artykułach mieści się w zainteresowaniu społeczeństwa i służy ochronie jego interesów. Fundacja utrzymywała się bowiem ze środków publicznych (NFZ), prowadziła rozliczną działalność w sferze ochrony zdrowia, zatrudniała wiele osób. Temat dotyczący jej działalności potem upadku cieszył się więc zainteresowaniem (także poza lokalna prasą), a społeczeństwo miało prawo do otrzymania informacji na temat losów Fundacji i osób nią zarządzających. Zdaniem Sądu, powódka – bez dostatecznych ku temu podstaw – próbuje nadać kwestionowanym materiałom prasowym wymowę wykraczającą poza ich rzeczywiste treści, a w fakcie samej publikacji – chęci zdyskredytowania powódki. Jeśli chodzi zaś o zarzuty odnoszące się do formy kwestionowanych materiałów: słownictwa, tytułów – to należy mieć na uwadze, że tekst prasowy, szczególnie publikowany w prasie codziennej, musi odpowiadać wymogom charakterystycznym dla tego rodzaju publikacji. W pierwszej kolejności powinien on być dostatecznie komunikatywny, czyli przystępny dla przeciętnego czytelnika, a także w pewnym sensie „atrakcyjny", pozwalający na wywołanie zainteresowania potencjalnego odbiorcy. Wiąże się z tym konieczność posługiwania się odpowiednim słownictwem, typowym raczej dla języka potocznego, niż stosowanym w tekstach urzędowych czy prawniczych. Poza tym, oczywiste są tu ograniczenia dla autora i redaktora, wynikające z objętości samego pisma. Nie pozwalają one z zasady na przedstawienie w tekście wszystkich wchodzących w grę aspektów i niuansów opisywanych wydarzeń (tak SA w P. w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 roku, sygn. I ACa 230/13, Lex nr 1314837). Nie sposób zatem uznać, aby poprzez formę (tytuły, wykrzykniki, znaki zapytania) czy użyte słownictwo publikacje bezprawnie naruszały dobra osobiste powódki. Poza tym podkreślić należy, że artykuły te nie koncentrowały się głównie i tylko i wyłącznie – jak twierdzi powódka – na jej osobie, a na działalności Fundacji i osób z jej kierownictwa. Wszelkie zatem „wyjęte” z poszczególnych artykułów słowa: skandal, oszustwo, przestępstwo nie odnosiło się (w ogóle lub nie tylko) do osoby powódki. Poza tym trudno oczekiwać od dziennikarzy, aby w swych artykułach posługiwali się prawniczymi sformułowaniami na określenie przestępstwa zwanego potocznie oszustwem, albo pomijali słowo „przestępstwo”, informując o postawionych zarzutach czy o skierowaniu do sądu aktu oskarżenia. Nadto słowo „skandal” oznacza „wydarzenie, które wywołuje zgorszenie i oburzenie; też: atmosfera wokół takiego wydarzenia” ( (...) a zatem w kontekście okoliczności poruszonych w treści artykułu „Od Zakrystii. Skandal w Fundacji (...). M.?” trudno uznać je za nieadekwatne. Ostatecznie prawo prasowe nie wymaga, by dziennikarz przed opublikowaniem artykułu zawierającego informacje przedstawiające w niekorzystnym świetle osoby opisane w publikacji kontaktował się z tymi osobami i umożliwił im ustosunkowanie się do zarzutów (wyrok SA w P. z dnia 27 września 2005 roku, sygn. I ACa 1443/03, Lex nr 177008). Autor (autorzy) publikacji w (...) nie mieli zatem obowiązku poinformowania powódki o każdej publikacji dotyczącej Fundacji i umożliwienia powódce wypowiedzenia się na każdy temat związany z działalnością Fundacji. Ponadto zgodnie z art. 14 ust. 2 Prawa prasowego, dziennikarz nie może odmówić osobie udzielającej informacji autoryzacji dosłownie cytowanej wypowiedzi, o ile nie była ona uprzednio publikowana. Oznacza to, że inicjatywa zabiegu autoryzacji powinna wyjść od rozmówcy, a wówczas dziennikarz nie może odmówić, czyli nie wyrazić zgody na autoryzację. Z takiego sformułowania przepisu wynika, że dziennikarz nie ma obowiązku zabiegania o autoryzację. Co do żądań powódki związanych z naruszenia dobra osobistego jakim jest wizerunek to należy zważyć, że wizerunek człowieka jest zgodnie z art. 23 k.c. zaliczany do jego dóbr osobistych podlegających ochronie niezależnie od tego, czy wskutek posłużenia się nim w sposób bezprawny, a więc bez zgody zainteresowanego, przez osobę trzecią, doszło do naruszenia innych dóbr osobistych człowieka, jak cześć czy godność. Zakres ochrony wizerunku w sposób szczegółowy określa art. 81 Prawa autorskiego. Zezwolenia nie wymaga - zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 2 prawa autorskiego - rozpowszechnianie wizerunku osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych. Z kolei przepis art. 14 ust. 6 prawa prasowego wyłącza wymaganie w postaci zgody osoby zainteresowanej na publikację informacji oraz danych dotyczących prywatnej sfery życia, jeżeli wiąże się to bezpośrednio z działalnością publiczną danej osoby. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia z dnia 14 grudnia 2011 r. ( I CSK 111/11, LEX nr 1108503) stwierdził, że trzeba przy tym mieć na względzie, że w myśl z art. 81 ust. 2 prawa autorskiego i art. 14 ust. 6 prawa prasowego, zawsze konieczne jest wykazanie związku pomiędzy wykonywaną działalnością publiczną a opublikowanym wizerunkiem, czy też informacją o prywatnym charakterze. Musi więc istnieć zależność między zachowaniem danej osoby w sferze publicznej. Z kolei w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r., I CSK 341/07 (OSNC 2009, nr 3, poz. 45) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że do kategorii osób publicznych należą zarówno --- STRONA 15 --- osoby sprawujące funkcje publiczne, jak i osoby, które nie pełniąc ich, odgrywają rolę w różnych dziedzinach życia publicznego, takich jak polityka, życie społeczne, kultura, sztuka, a pośród nich - aktywni w tych ostatnich dziedzinach, cieszący się znacznym zainteresowaniem publiczności i mediów artyści, gwiazdy rozrywki. Powódka jest w środowisku (...) osobą znaną: byłą opozycjonistką z racji działalności w strukturach (...) i duszpasterstwie pracowniczym, jest autorką opublikowanej książki o opozycji (...) z okresu (...) pt. (...). W okresie publikacji przedmiotowych artykułów pełniła funkcję pełnomocnika Zarządu Fundacji Pomocy (...) K. w K., przez co, biorąc pod uwagę wielkość tego miasta, była osobą powszechnie znaną przynajmniej znacznej części jego mieszkańców. Z tej racji należy przyjąć, że była osobą publiczną ( w rozumieniu ustawy prawo prasowe). Wizerunek powódki, którym pozwani posłużyli się w większości publikacji, stanowił fotografię pochodzącą z książki powódki. Wizerunek powódki został zaś użyty do ilustracji artykułów zawierających informacje i opinie związane z okresem działalności powódki w Fundacji, a więc z jej działalnością w życiu społecznym. W ocenie Sądu pozwani nie posłużyli się tym wizerunkiem w celu dodatkowego napiętnowania powódki (jak twierdzi B. B. (1)), lecz w celu zobrazowania osoby, której dotyczy artykuł. Użyta fotografia nie nosi żadnych cech, które wskazywałyby, że została opublikowana w celu dodatkowego napiętnowania powódki. Wobec powyższego nie uwzględniono żądań powódki w zakresie przeprosin w związku z posłużeniem się jej wizerunkiem dla zilustrowania zamieszczanych publikacji. Ponadto w dwóch z kwestionowanych publikacji przedstawiono zdjęcia powódki z sali sądowej – a temat publikacji dotyczył postępowania sądowego, przy tym zachowane były wymogi tzw. anonimizacji (czarny pasek na oczach). W artykule pt. „Darczyńcy czy złodzieje?” zamieszczono zaś fotografię powódki w trakcie zwołanej przez nią konferencji prasowej – a temat artykułu dotyczył właśnie tej konferencji. Sama powódka zabiegała zatem, aby przedstawić w prasie swoje stanowisko w temacie Fundacji. Rozstrzygniecie w przedmiocie kosztów procesu jest następstwem rozstrzygnięcia co do zasady i przepisu art.98 k.p.c. Koszty te stanowi suma kosztów zastępstwa procesowego każdego z pozwanych liczona wg. norm przepisanych i na podobnej zasadzie liczona (z VAT) kwota kosztów zastępstwa procesowego powódki udzielona jej z urzędu.(§6 pkt 6 i §11 ust.1 pkt 2 rozporządzenia min. Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie wg stawek obowiązujących w chwili wszczęcia procesu). Jan Bartniak