Wyrok I C 516/12 W Y ROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 81istopada 2013 roku Sad Okrqgowy w Kosza

--- STRONA 1 --- Sygn.akt I C 516/12 W Y ROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 81istopada 2013 roku Sad Okrqgowy w Koszalinie I Wydzia} Cywilny w skladzie nast<;pujalcymz przewodniczqcy sedzia SO A1eksanderNowir'1ski protokolant st. sekr. sqd. Anna Jazlowiecka p0 rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2013 roku w Koszalinie na rozprawie sprawy z powédztwa K. S. , powédka przeciwko Towarzystwu (...) S.A. w W., pozwany 0 zaplate; 1 . zasqdza 0d pozwanego na rzecz powédki 40.000, (czterdzieéci tysie;cy) zlotych z ustawowymi odsetkami w zakresie sumy 25.000,— zlotych od dnia 30 czerwca 2011 r , a od sumy 15.000, z}0tych 0d dnia 8 listopada 2013 r. do dnia zaplaty; 2. oddala powédztwo w pozostalej czqéci; 3. zasqdza od powédki na rzecz pozwanego z tytulu kosztéw procesu 284, (dwieécie osiemdziesiqt cztery) zlotych; 4. nakazuje pobraé od pozwanego na rzecz Skarbu Pafistwa — Sqd Okrggowy w Koszalinie z tytulu oplaty sqdowej od pozwu w zakresie uwzglqdnionego powédztwa 1.400; (tysiqc czterysta) zlotych; 5. nakazuje pobraé 0d powédki z zasqdzonego roszczenia na rzecz Skarbu Pafistwa — Sqd Okreggowy w Koszalinie czgéé oplaty sqdowej od powédztwa w czgéci oddalonej tj. sume; 2.000, (dwa tysiqce) z}otych. IC516/12 UZASADNIENIE Powédka K. S. domagala sis; zasqdzenia od pozwanego, poczqtkowo (...) S.A. w W., p0 przeksztalceniu sis; tej strony od Towarzystwa (...) S.A. w 100.000 2} z odsetkami ustawowymi 0d 30 czexwca 2011r., 2 tytulu zadoééuczynienia za naruszenie débr osobistych w nastqpstwie émierci ojca L. S. w wypadku komunikacyjnym. --- STRONA 2 --- W uzasadnieniu wskazala, ie wiqi laczaca ja z ojcem byla niezwykle silna, a jego émieré wielka tragedia. Podkreélala, ie ojciec by} waina osoba w jej iyciu, wkladal wiele wysilku w jej wychowanie, uczyl podstawowych wartoéci, staral siq jej zapewnié wszystko czego potrzebowala. Twierdzila, ze gdy starsze siostry wyprowadzily sie; z domu rodzinnego, jeszcze bardziej sie; z nim zwiazala, spodzali razem duio czasu. Po jego émierci wystgpuje brak wspélnego wykonywania zwyklych czynnoéci. Wskazala nadto, 2e mieli wspolne plany co do zakupu samochodu, mieszkania. Nalga émieré zburzyla win"gc nie tylko spokoj rodzinny ale i plany na przyszloéé. Twierdzila, ie po émierci ojca pograiyla siq w rozpaczy, nie potrafila poméc cierpiacej matce, zamknqla sit; w sobie, unikala kontaktu z ludimi. Wraz z utrata ojca stracila poczucie bezpieczeflstwa. Choé odjego émierci minefio wiele lat, nadal nie moie pogodzié sie; z tym, jak okrutnie potraktowal ja los. Jako podstawc; prawna roszczenia powodka wskazala norme; z art. 448 w zw. z art. 24 k.c. Powodka domaga} sit; nadto zasadzenia kosztow postegpowania sadowego, w tym kosztéw zastqpstwa procesowego w wysokoéci 7.200 2} wraz z opiata skarbowa od pelnomocnictwa. Zadanie zasadzenia kosztow zastopstwa procesowego w podwojnej stawce uzasadniala skomplikowanym charakterem sprawy, koniecznym zwiegkszonym nakladem pracy pelnomocnika, co w jej ocenie wykracza poza ramy uprawniajace do ubiegania sie; wylacznie 0 stawko minimalna. Pozwany domagal sit; oddalenia powédztwa w ca1oéci.W uzasadnieniu zarzuci}, ie roszczenie nie jest oparte na wlaéciwej podstawie prawnej. Wskaza}, ie przepis z art. 446 § 4 k.c. stanowiacy 0 moiliwoéci przyznania przez sad najbliiszym czlonkom rodziny zmarlego odpowiednia sumo tytulem zadoééuczynienia pienioinego za doznana krzywdq obowiazuje od 3 sierpnia 2008r. i zgodnie z jednoznacznym zapisem art. 3 k.c. nie ma mocy wstecznej. Tyni samym w sytuacji, gdy tragiczna émieré ojca nastapila 9 maja 2007r., czyli jeszcze przed wejéciem w Zycie tego przepisu, niezasadnym jest domaganie sis; przez strong powodowa zaplaty zadoééuczynienia. Pozwany zarzucil nadto nietrafnoéé powolywania sie; na normo z art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. przywolujac wyrok Sadu Apelacyjnego w Gdarisku z 26 czerwca 2008r. (I ACa 584/08), z ktorego wynika, Ze domaganie sig zadoééuczynienia w oparciu 0 powolane przez powodke; przepisy przeczy literalnej wykladni art. 34 ustawy 0 ubezpieczeniach obowiazkowych i zmierza wprost do zanegowania zasady racjonalnoéci dzialan ustawodawcy. Odnoszac siq, z ostroinoéci procesowej, do wysokoéci iadanego przez powodke; zadoééuczynienia pozwany wskaza}, ie jest ono zdecydowanie zawyione i prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia powédki. Ubezpieczyciel nie znajdowal rowniei podstaw dla domagania sis; zap}aty odsetek ustawowych od 30 czewvca 2011r. wskazujac, ie w przypadku sadowego ustalania zadoééuczynienia wymagalnoéé éwiadczenia przypada 0d dnia nastqpujacego po wydaniu wyroku. W zakresie iadanego przez powodkq zwrotu kosztow postopowania pozwany podnosil, Ze nie moie zaaprobowaé Zadania zasadzenia tych kosztow w podwojnej stawce. Wskazal, Ze wysokoéé stawek okreélonych w stosownym rozporzadzeniu Ministra Sprawiedliwoéci stanowi swego rodzaju ryczalt, odpowiadajacy zawiloéci sprawyi nakladowi pracy kaidego profesj onalnego pelnomocnika. Sqd ustalil, co nastegpuje: W dniu 9 maja 2007r. kierujacy samochodem osobowym marki O. (...) 0 nr. rej. (...) J. P. umyélnie naruszy} zasady bezpieczenstwa w ruchu drogowym w ten sposob, Ze jadac z kierunku miejscowoéci K. w kierunku B. przekroczyl dopuszczalna pregdkoéé, nie dostosowujac jej do istniejacych warunkow pogodowych, przez co na luku drogi zjechal na lewe pobocze, a nastqpnie uderzy} w przydroine drzewo. (okolicznoéci bezsporne) W wyniku uderzenia pasaier L. S., na skutek doznanych obraien, zmarl w szpitalu. W dniu wypadku mia} on niespelna 56 lat. (dowodz odpis skrocony aktu zgonu L. S. k. 29, karta statystyczna do karty zgonu k. 35) --- STRONA 3 --- Sprawca zdarzenia zosta} wyrokiem Sadu Rejonowego w Koszalinie z 3 marca 2008r. w sprawie II K 713/ 07 uznany za winnego popelnienia czynu z art. 177 § 2 k.k. i wymierzono mu stosowna kare. (dowédz wyrok Sadu Rejonowego w Koszalinie w sprawie II K 713/09 z 03.03.2008r. k. 1617) Pojazd sprawcy wypadku w dacie zdarzenia posiadal obowiazkowe ubezpieczenie odpowiedzialnoéci cywilnej posiadaczy pojazdow mechanicznych w (...) S.A. w W.. Z dniem 28 grudnia 2o12r. doszlo do przejecia (...) S.A. w W. przez Towarzystwo (...) S.Aiforma1nego przeniesienia calego rnajatku spolki (...) na rzecz (...) S.A. w W.. (okolicznoéci niesporne) W dniu 24 maja 2011r. powodka oraz jej siostry A. K. i A. B. wystapily do pozwanego ubezpieczyciela o przyznanie po 25.000 zl z tytulu zadoséuczynienia pienieinego za doznana krzywde w zwiazku ze émiercia ich ojca. Pismo zawierajace wezwanie do zaplaty wpiynelo do pozwanego 30. maja 2011r. Ubezpieczyciel w dniu 11 stycznia 2012r. skierowal do roszczacych pismo, w ktorym odmowi} wyplaty zadoséuczynienia. (dowod: wezwanie do zaplaty k. 2628, wezwanie do zaplaty z 24.o5.230111". wraz z potwierdzeniem wplywu, pismo pozwanego z 11.01.2012r. w aktach szkody 956600 ) L. S. by} ojcem powodki, majacej w dacie zdarzenia 23 lata. Trzy lata poiniej na chorobe nowotworowa zmarla matka powodki. Powédka wychowala sie w rodzinie peinej. Jest najmlodsza z trojga dzieci. Miedzy nia a siostrami jest znaczna roinica wieku odpowiednio 9 i 10 lat. Od vvielu lat siostry mieszkaja osobno, maja wtasne rodziny. L. S. by} glowa rodziny. Troszczyl sie o potrzeby bytowe iony i corek, byl dla nich osoba waina. Dbal 0 wychowanie dzieci, udzielal im rad, wspiera} w codziennym funkcjonowaniu. Kiedy siostry powodki usamodzielnily sie i wyprowadziiy z domu rodzinnego, wiei powodki z ojcem nabrala wiekszego znaczenia; planowano zakup samochod i daienie do uzyskania wiekszego mieszkania. W nastepstwie sinierci ojca wystapily u powodki przeiycia emocjonalne typowe dla reakcji ialoby po stracie wainej osoby, okresowe zaklocenia w codziennym funkcjonowaniu. Nie zasz}y u niej skutki o charakterze psychopatologicznym, ktore wpiywalyby na codzienne funkcjonowanie. Powodka nie korzystala ze wsparcia psychologicznego mogacego poprawié ogolne samopoczucie i zwiekszyé komfort iycia. Brak jest podstaw do uznania by u powodki wystapil tlwaly uszczerbek w sferze zdrowia psychicznego. Powodka ma wyksztalcenie érednie. W 2006r. ukoficzyla szkole policealna, uzyskala zawéd masaiysty. Jeszcze za Zycia ojca podjela prace poczatkowo jako masaiystka w niaiej firmie; od 2008r. pracuje w oérodku (...) w K.. W rok po émierci ojca zrobila prawo jazdy. Pozostaje w zwiazku partnerskim, tworzac pare, od czasu poprzedzajacego smieré ojca; spodziewane jest nieodleg}e urodzenie dziecka. Po zdarzeniu dotychczasowe inne znajomosci u1eg}y rozluinieniu. (dowodz przesluchanie powodki — protokol elektroniczny rozprawy z o8.11.2013r., wezwanie do zaplaty k. 2628,opinia sadowo — psychologiczna biegiej W. A. z 30.o8.2013r. k. 143 148) Sqd zwaz'yl, c0 nastepuje: Z uwagi na wydany w postepowaniu karnym wyrok skazujacy sprawce wypadku komunikacyjnego oraz fakt obejmowania ochrona ubezpieczeniowa tej osoby w zakresie odpowiedzialnoéci cywilnej za skutki wynikajace z posiadania pojazdu mechanicznego, zasada odpowiedzialnosci pozwanego nie mogla budzié watpliwoéci. --- STRONA 4 --- Odnoszac sie do wysokoéci zadania nalezalo uznaé jego czeéciowa zasadnoéé. Sad nie podzielil najdalej idacego zarzutu zgloszonego przez strone pozwana, iz zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy 0 ubezpieczeniach obowiazkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 roku, Nr 124, poz. 1152 ze zm.) zaklad ubezpieczen nie ponosi odpowiedzialnosci za naruszenie przez kierujacego pojazdem dobr osobistych osob najblizszych dla bezposrednio poszkodowanego w wypadku. Zgodnie z ugruntowanym w judykaturze i literaturze przedmiotu pogladem, swiadczenie ubezpieczyciela ustala sie i wyplaca w granicach odpowiedzialnoéci cywilnej posiadacza lub kierujacego pojazdem; granice zaplaty wyznacza sunia ubezpieczenia. Oznacza to, ze do odpowiedzialnoéci cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, a zatem i zakladu ubezpieczen, stosuj e sie ogolne zasady odszkodowawcze okreélone wkodeksie cywilnym, w przepisach zawartych w art. 444  449 w zwiazku z art. 361 — 363. Nalezalo podzielié poglad wyrazony w odpovviedzi na pozew, ze w rozpoznawanej spravvie brak jest przeslanek do stosowania art. 446 § 4 k.c. jako podstawy zadoséuczynienia. Powolany przepis wszed} w zycie w dniu 3 sierpnia 2008 roku (dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 maja 2008 r., Dz.U.o8.116.731). W braku przepisow przejsciowych w tejze ustawie, nalezalo zastosowaé ogolna zasade przewidziana w art. 3 k.c., o braku mocy wstecznej przepisow nowych co prowadzi do koniecznoéci stosowania do zdarzen wczesniejszych przepisow obowiazujacych wowczas. Dla zadoséuczynienia dochodzonego w niniejszej spravvie, a wywodzonego z naruszenia dobr osobistych w postaci prawa do zachowania wiezi rodzinnej, podstawe prawna stanowia normy art. 23 i 24 w zw. Z art. 448 k.c. Sad podziela poglad prawny wyrazony przez Sad Apelacyjny w Gdaiisku w wyroku z dnia 14 grudnia 2007 roku (sygn. akt I ACa 1137/07, LEX nr 466366), ze spowodowanie émierci osoby bliskiej przez osobe trzecia stanowi naruszenie dobra osobistego najblizszych czlonkow rodziny zmarlego. Teze powyzsza potwierdza réwniez wyrok tego Sadu z dnia 23 wrzesnia 2005 roku, a takze wyrok Sadu Apelacyjnego w Szczecinie z 15 pazdziernika 2009 roku, wydany w sprawie I ACa 517/09 (niepub1.), w ktorego uzasadnieniu podniesiono, ze mozliwoéé zastosowania art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. warunkowana jest okreélonymi okolicznoéciami sprawy, w szczegolnosci nagla smiercia czlonka rodziny, ktorej efektem by} silny, traumatyzujacy uraz psychiczny osoby bliskiej. Podobny poglad zostal wyrazony w judykatach Sadu Najwyzszego powolanych przez strone powodowa, tj. w uchwale z 22 pazdziernika 2010 roku (sygn. III CZP 76/10, LEX nr 604152) oraz wyroku z 14 stycznia 2010 roku (sygn. IV CSK 307/2009, OSNC 2010/C poz. 91), a nadto w niedawnej uchwale z 13 lipca 2011 roku (sygn. III CZP 32/11, LEX nr 960584). W ocenie Sadu, z uwagi na ustalenie majace wsparcie w opinii wydanej przez biegla psycholog, ze w nastepstwie ze émierci ojca nie doszlo u powodki do wystapienia choroby psychicznej, czy tez innych zaburzen osobowych dajacych sie zakwalifikowaé jako uszczerbek na zdrowiu, brak bylo podstaw do zasadzenia zadoséuczynienia na podstawie art. 445 § 1 k.c. Strona pozwana kwestionowala wprawdzie powyzsze stanowisko, powolujac sie na wykladnie przepisow zawarta w orzeczeniach Sadu Apelacyj nego w Poznaniu i Katowicach oraz poglady doktryny, jednak argumentacji pozwanego nie sposob podzielié. Nie powielajac pogladéw wyrazonych w powolanym wyzej orzecznictwie Sadu Najwyzszego wskazaé nalezy, iz bledem byloby przypisywanie nadmiernego znaczenia dacie wprowadzenia do porzadku prawnego normy prawnej z art. 446 § 4 k.c. Przede wszystkim, ustawodawca nie zawarl w ustawie nowelizujacej przepisu 0 charakterze przejsciowym, ktory rozstrzygalby te kwestie. Jakkolwiek dla celow stosowania prawa w aspekcie intertemporalnym zasadne wydaje sie przyjecie, iz decydujaca dla zastosowania danego przepisu winna byé data samego zdarzenia, ktore rodzi odpowiedzialnosé odszkodowawcza, to nie sposob poniinaé okolicznosci, ze krzywda spowodowana czynem niedozwolonym ma z samej swojej istoty charakter dynainiczny i jest rozlozona w czasie. Takze na gruncie powyzszej sprawy stwierdzono, iz pierwsza wyrazna poprawa stanu psychicznego powodki nastapila dopiero okolo rok temu, kiedy ponownie zwiazala sie ona ze swoirn bylym partnerem, a nastepnie zdecydowali sie na dziecko, a wiec po znacznym czasie od wejécia w zycie art. 446 § 4 k.c. Po drugie, daty wejscia w zycie omawianego przepisu nie mozna utozsamiaé z dorozumiana wola ustawodawcy, iz w okresie wczeéniejszym mozliwoéé przyznania zadoséuczynienia byla wykluczona, wszak rozpatiywane jako podstawa roszczenia przepisy z art. 24 k.c. oraz art. 448 k.c. obowiazuja w polskim porzadku prawnym od dawna. Co wiecej, katalog dobr osobistych ujety w art. 23 k.c. w sposob zamierzony --- STRONA 5 --- nie zosta} przez zamkniety. Chybione wydaje sie rowniez stanovvisko, ze w przypadku, gdyby wola ustawodawcy by}o przyznanie uprawnienia do dochodzenia zadoséuczynienia osobom bliskim, 0d sprawcy deliktu, ktoiy wystapi} przed 3 sierpnia 2008 roku, to wprowadzone z0sta}yby w tym wzgledzie okreslone przepisy przejéciowe, przewidujace moc obowiazujaca przepisu z data wsteczna. Nawet bowiem w takim przypadku, konieczne by}oby przyjecie écisle okreslonej daty wejscia w zycie takiego przepisu, co nie usuneloby problemu roznorodnej oceny podobnych stanow faktycznych w razie nieznacznych nawet roznic czasowych. Warto podkreélié, ze w orzecznictwie Sadu Najwyzszego takze przed 3 sierpnia 2008 roku dostrzegano potrzebe naprawienia krzywdy wyrzadzonej cz}0nk0m rodziny zmar}eg0. W wielu orzeczeniach }ag0dz0no dotychczasowa restrykcyjna linie orzecznictwa poprzez stosowanie art. 446 § 3 k.c. dla naprawienia takze szkody niematerialnej (por. m.in. wyroki Sadu Najwyzszego z 5 stycznia 1968 r., I PR 424/67, z 271ist0pada 1974 r., II CR 658/74, z 3o1istopada 1977 r., IV CR 458/77, a w nowszym orzecznictwie: z 15 pazdziernika 2002 r., II CKN 985/00, z 25 lutego 2004 r., II CK 17/03, z 22 Iipca 2004 r., II CK 479/03, wszystkie nie pub1.). Wskazywano takze, ze art. 446 § 3 k.c. stanowi podstawe do zadania zadoséuczynienia za naruszenie dobra osobistego jakim jest relacja ze zmar}ym najblizszym cz}onkiem rodziny (por. wyrok z dnia 6 lutego 2008 r., II CSK 459/07, nie publ.). P0 wejsciu w zycie z dniem 23 sierpnia 1996 r. art. 448 k.c. uznano w wyroku z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CSK 307/09 (nie pub}.), ze ten wlasnie przepis, a nie art. 446 § 3 k.c., stanowi podstawe ochrony odrebnego dobra osobistego, jaka jest bliska relacja pomiedzy zmar}ym a osoba mu najblizsza. Majac na uwadze powyzsze rozwazania, przyjaé naleza}0, iz wprowadzenie do porzadku prawnego art. 446 § 4 k.c. nalezy rozumieé nie jako dorozumiane wykluczenie mozliwosci dochodzenia zadoséuczynienia za delikty zaistnia}e przed 3 sierpnia 2008 roku, lecz jako uwzglednienie postulatow, aby wzmocnié prawa osob pokrzywdzonych czynem niedozwolonym oraz potwierdzié dopuszczalnosé dochodzenia zadoséuczynienia na gruncie obowiazujacych przed jego wejéciem w zycie przepisow, a nadto aby ograniczyé krag osob uprawnionych do zadoséuczynienia do najblizszych cz}onkow rodziny oraz kwestie te uregulowaé w sposob jednolity. Skutkiem nowelizacji jest zatem mozliwosé dochodzenia przez osoby pokrzywdzone zadoséuczynienia za krzywde zarowno na podstawie art. 446 § 4 k.c., jak i art. 448 k.c., z tym, ze na podstawie pierwszego z tych przepisow jest to prostsze z uwagi na u}atwienia dowodowe. Przesadziwszy kwestie dopuszczalnosci zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c., koniecznym by}o dokonanie oceny zgloszonego roszczenia na gruncie tejze podstawy prawnej. Nie kazda bowiem wiei rodzinna automatycznie zaliczyé nalezy do katalogu dobr osobistych lecz jedynie taka, ktorej zerwanie powoduje bol, cierpienie, rodzi poczucie krzywdy. Osoba dochodzaca roszczenia na podstawie art. 448 k.c. powinna zatem wykazaé istnienie tego rodzaju wiezi, stanowiacej jej dobro osobiste podlegajace ochronie. P0 rozpoznaniu sprawy majac na uwadze przeprowadzone dowody sad doszed} do przekonania, ze powodztwo zas}uguje na czesciowe uwzglednienie. Podstawe faktyczna powodztwa stanowia okolicznoéci prowadzace do naruszenia dobr osobistych powodki w wyniku émierci ojca w wypadku komunikacyjnym, ktory zaistnia} w dniu 9 maja 20071". Niewatpliwie w nastepstwie smierci osoby bliskie dochodzi do zerwania wiezi rodzinnej, wartosci cennej i istotnej w zyciu kazdego czlowieka. Zerwanie to nastepuje w sposob nieprzewidziany, nagly, mozna powiedzieé niezas}uz0ny. Takie zdarzenie prowadzi do zaburzen w sferze eniocjonalnej osob bliskich i do powstania krzywdy czyli szkody majacej charakter niemajatkowy. W ocenie Sadu postepowanie dowodowe w sprawie wykazalo, ze powodke }aczy}y z ojcem szczegolnie bliskie wiezi na kazdym etapie zycia. J ak wynika z przeshichania powodki, ojciec by} osoba priorytetowa w jej zyciu. Mia} zasadniczy wk}ad w jej wychowanie, s}uzy} jej rada i pomoca na co dzien. Ta wiez wzmocnila sie po tym, jak starsze siostry powodki usam0dzielni}y sie i wyprowadzi}y z domu. Omawiana wiez rodzinna z ca}a pewnoscia zasluguje zatem na ochrone. Z pewnoscia stopiefi krzywdy powodki oraz towarzyszace jej do dnia orzekania w sprawie uczucie pustki by}yby mniejsze, gdyby relacje }aczace ja z ojcem nie kszta}t0wa}y sie tak pozytywnie. --- STRONA 6 --- Wziaé naleza}o rowniez pod uwage i to, ze ojciec mia} niespe}na 56 lat i nie cierpia} z powodu choroby. Nag}y zgon w wyniku wypadku komunikacyjnego musia} stanowié zatem dla powodki zdarzenie niespodziewane, a co za tym idzie znacznie bardziej traumatyzujace, anizeli mia}0by to miejsce w przypadku smierci spowodowanej z}ym stanem zdrowia lub p0desz}ym wiekiem. Takze okolicznoéci wypadku powoduja, ze émieré ojca mog}a byé dla powodki jeszcze mniej zrozumia}a, a tym samym trudniejsza do zaakceptowania. L. S. jak co dzien wypi} z corka poranna kawe, po czym wyszed} do pracy. Jak wspominala powodka wyszed} zadowolony, bo by} to szczesliwy okres w ich zyciu. L. S. znalaz} wreszcie dobra prace, mieli plany na przysz}osé. Informacja 0 jego smierci musia}a zatem szczegolnie wstrzasnaé powodka. Nie mia}a ona szansy pozegnaé sie z ojcem. Szczeécie rodziny z0sta}o w brutalny sposob zburzone. Reasumujac te czeéé rozwazan stwierdzié nalezy, ze nieoczekiwana srnieré ojca spowod0wa}a u powodki silny uraz psychiczny oraz negatywne przezycia emocjonalne, ktore choé nie przybra}y formy zaburzefi psychicznych (tzw. traumy pourazowej) i stanowily normalna reakcje za}0by, to towarzysza one powodce w zmniejszonym wymiarze do dnia dzisiejszego. Pamietaé nalezy, ze z uwagi na bardzo zazy}e relacje, pustka jaka odczuwa po émierci ojca, bedzie jej zapewne nadal towarzyszyé. Okolicznosci te uzasadniaja przyjecie, ze pozwany ponosi odpowiedzialnosé za naruszenie dobr osobistych powodki w postaci prawa do wiezi rodzinnej ze zmar}ym ojcem. Rzecza sadu by}o odniesienie sie do wysokosci zadanego zadoséuczynienia. Omowione wyzej okolicznosci, w tym zw}aszcza nag}0sé zdarzenia, wrecz modelowy sposob funkcjonowania w relacjach corka — ojciec, oraz trwa}oéé nastepstw zdarzenia w zyciu osobistym, w tym utrzymujace sie uczucie pustki, nakazuja uznaé zg}os2one zadanie zasadzenia zadoséuczynienia za uzasadnione do wysokosci 40.000 z} (pkt 1 wyroku). Wysokosé zadoééuczynienia za doznana krzywde zosta}a przez Sad okreslona w sposob szacunkowy w oparciu 0 wiedze, zasady doswiadczenia zyciowego oraz wszechstronna analize materia}u dowodowego. Miano rowniez na uwadze to, ze swiadczenie ma charakterjednorazovvy i stanowi kompensate doznanej krzywdy. Jako jedno z kryteriow okreslenia wysokosci swiadczenia przyjeto przecietna stopy zycia sp0}eczenstwa w naszym kraju. W p0z0sta}ym zakresie roszczenie podlega}o oddaleniu (pkt 2 wyroku). Powodka nie zosta}a ca}k0wicie pozbawiona wiezi rodzinnych. Prawidlowo funkcjonuje obecnie w zwiazku paitnerskirn, spodziewa sie dziecka. Nie ulegl zerwaniu zwiazek z siostrami. Przezycia powodki bedace nastepstwem smierci ojca nie odbiegaly w sposob ewidentny od podobnych przezyé wystepujacych u osob z najblizszej rodziny. Smieré, ktora stan0wi}a podstawe roszczen, nastapi}a kiedy powodka by}a juz osoba d0r0s}a, planowala samodzielne za}0zenie rodziny i by}a w znacznym stopniu skoncentrowana na wlasnych sprawach. Po wywazeniu zatem wszystkich okolicznoéci, dokonujac oceny w aspekcie porownawczym, majac na uwadze przecietny poziom zycia w spoleczefistwie, jak rowniez obowiazek ciazacy na stronie pozwanej w zaspokajaniu tego typu roszczen, Sad doszed} do przekonania, ze suma 40.000 z} bedzie stan0wi}ana1ezy'te zadoséuczynienie tej krzywdy, ktora zosta}a zg}0sz0na w sprawie. Odsetki od zasadzonych kwot przyznano w dwojaki sposob. Od sumy 25.000 z}, a wiec wyrazonej w wezwaniu z maja 2011 roku, odsetki zasadzone zostaly od 30 czerwca 2011 roku tj. od up}ywu 30 dni od daty zgloszenia szkody (art. 817 § 1 k.c.). W zakresie sumy 15.000 z} odsetki zasadzone natomiast zostaly 0d dnia wyrokowania tj. od 8 Iistopada 2013 roku. W orzecznictwie Sadu Najwyzszego zdaje sie przewazaé poglad, ze w razie ustalenia wysokosci zadoséuczynienia wed}ug stanu rzeczy istniejacego w chwili zamkniecia rozprawy uzasadnione jest przyznanie odsetek dopiero od chvvili wyrokowania (np. wyroki Sadu Najwyzszego: z dnia 8 grudnia 1997 r., I CKN 361/97, nie pub1., z dnia 9 stycznia 1998 r., III CKN 301/97, nie pub1., z dnia 20 marca 1998 r., II CKN 650/97, nie pub1., z dnia 4 wrzesnia 1998 r., II CKN 875/97, nie pub1., czy z dnia 9 wrzeénia 1999 r., II CKN 477/98, nie publ.). Sad podziela powyzsze stanowisko, jak i argumentacje przytaczana dla jego uzasadnienia i dodaje, ze tak zakres szkody jak i krzywdy zosta}y poddane ostatecznej ocenie na dzien wyrokowania. --- STRONA 7 --- Przechodzac do oceny zgromadzonych w sprawie dowodow wskazaé nalezy, ze przes}uchanie powodki naleza}o uznaé za wiarygodne. Dokonane wypowiedzi cechowaia wiarygodnosé zarowno w odniesieniu do relacji wczesniejszych jak i aktualnych. Sad przyja} opinie wydana przez biegla psycholog W. A. (k. 143148), za podstawe ustalefi istotnych dla oceny skutkow zerwania wiezi rodzinnej jako dobra osobistego podlegajacego ochronie. Sformu}0wane w niej wnioski sa jasne i nie poniijaja regu} logiki. Za wiaiygodne naleza}0 uznaé takze dowody z dokumentow zlozonych przez powodke, a nadto dokumenty z akt szkody. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c., wyrazajacego zasada odpowiedzialnosci strony za wynik procesu. sprawy. Na poniesione przez powodke koszty z}0zy}0 sie: 600 z} jako op}aty od pozwu, 300,30 z} wynagrodzenie bieg}eg0, 3.600 z} koszty zastepstwa procesowego i 17 z} — op}ata skarbowa od pe}nom0cnictwa; Iacznie 4.517,30 z}. Pozwany ponios} koszty zastepstwa procesowego w sumie 3.617; z}. Powodka wygra}a sprawe w 40 %, natomiast pozwany w 60 %. Powodce przys}ugiwa} zatem zwrot kosztow w sumie 1.886,80 Z} (4517,30 z} x 40%), z kolei pozwanemu 2.170,20 z} (3617 x 60%). Dokonawszy kompensaty przys}ugujacych naleznosci Z tego tytulu uzyskuje sie wynik prowadzacy do zasadzenia na rzecz strony pozwanej sumy 284, z}. Sad nie uwzgledni} wniosku pelnomocnika procesowego powodki 0 przyznaniu kosztow zastepstwa procesowego w sumie wyzszej anizeli minimalne koszty okreslone w przepisach. W ocenie Sadu ani stopien skomplikowania sprawy, ani tez nak}ad pracy pe}n0mocnika nie uzasadnia} zastosowania wyzszej stawki, anizeli okreslona w rozporzadzeniu ministra sprawiedliwosci minimalna suma 3.600 z}. Zaangazowanie pe}nom0cnika nie 0dbiega}0 od przecietnego zaangazowania w tego typu sprawach. Majac powyzsze na uwadze, orzeczono jak w pkt. 3. vvyroku. C0 do naleznoéci skarbowych, 0 ktorych orzeczono w pkt. 4 i 5 wyroku, Sad mia} na uwadze Z jednej strony obowiazek pozwanego okreslony zasadnoscia roszczenia i wynikajaca z tego powinnosé w zakresie zaspokojenia kosztow sadowych do wysokosci zasadzonego roszczenia, natomiast w odniesieniu do powodki Sad uzna}, ze niezasadnosé zadania w zakresie 60.000, z} stanowi podstawe do czesciowego obciazenia jej kosztami sadowymi w zakresie sumy 2.000, z}. Uznano, ze pomniejszenie 0 te kwote przyznanego zadoséuczynienia, stanowi sprawiedliwie rozstrzygniecie w zakresie kosztow procesu.