Postanowienie I C 514/18 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia

--- STRONA 1 --- . Sygn. akt: I C 514/18 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia'13 sierpnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Grażyna Łuczak asa OWA KarS A po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2019 r. w Tarnobrzegu na rozprawie. sprawy z powództwa M. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu w Przemyślu reprezentowanemu przez Prokuratorię Generalną o zadośćuczynienie w kwocie 1500 zł i zobowiązanie do złożenia oświadczenia l. , zasądza od pozwanego Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Przemyślu na rzecz powoda M. M. kwotę 500 zł (pięćset), I. oddala powództwo w pozostałej części, ul. znosi wzajemnie pomiędzy stronami koszty procesu. SSO Grażyna Łuczak Sygn. I C 514/18 wyroku z dnia 13 sierpnia 2019 roku Powód M. M. domagał się ochrony dóbr osobistych i zobowiązania Prezesa Sądu Okręgowego w Przemyślu do przeproszenia go poprzez opublikowanie przeprosin o następującej treści: „ Sąd Okręgowy w Przemyślu przeprasza Pana M. M. za przesłanie do niego korespondencji w sposób naruszający prawo do jej poufności” oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1500 zł tytułem zadośćuczynienia. Na uzasadnienie swojego roszczenia powód podał, iż Sąd Rejonowy w Przemyślu, doręczając mu za pośrednictwem Zakładu Karnego we W., w którym odbywa on karę pozbawienia wolności, przesyłkę zawierającą postanowienie wraz z uzasadnieniem w sprawie sygn. I S 35/16 naruszył przepisy kodeksu karnego wykonawczego zgodnie, z którymi korespondencja osoby pozbawionej wolności z organami wymiaru sprawiedliwości nie podlega cenzurze i kontroli. Wywodził, iż przesyłka adresowana do powoda nie została przez Sąd Okręgowy umieszczona w osobnej kopercie, lecz bezpośrednio w kopercie zaadresowanej do zakładu karnego, co umożliwiło zapoznanie się z jej treścią przez osoby postronne. Wskazywał przy tym, iż o dostępie do tej korespondencji funkcjonariuszy zakładu --- STRONA 2 --- | N karnego świadczy to, iż bezpośrednio na piśmie przeznaczonym dla powoda umieszona została pieczęć zakładu karnego z informacją o dacie wpływ tego pisma. Powód wywodził, iż działanie pozwanego naruszyło w sposób bczprawny jego dobra osobiste w postaci prawa do tajemnicy korespondencji z organami wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając wysokość żądanego zadośćuczynienia powód powoływał się na rozmiar i intensywność doznanej krzywdy, stopień winy sprawcy naruszenia oraz rodzaj naruszonego dobra. Pozwany Skarb Państwa zastępowany przez Prokuratorię Generalną RP domagał się oddalenia powództwa, kwestionując zasadność tego roszczenia zarówno co do zasady jak i co'do wysokości. Pozwany podnosił, iż postanowienie z dnia 22 września 2016 roku Sądu Okręgowego w Przemyślu w sprawie sygn. I S 35/16 zostało doręczone powodowi na zarządzenie sędziego za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego we W.. Była to przesyłka polecona, zawierająca postanowienie wraz z pismem przewodnim zaadresowanym do skarżącego i dwa formularze potwierdzenia odbioru przesyłki, z których jeden przeznaczony był dla powoda . Odnosząc się do twierdzeń powoda, iż sposób nadania przesyłki sądowej umożliwiał zapoznanie się z jej treścią przez osoby trzecie pozwany wskazywał, iż powód w żaden sposób nie wskazywał, że administracja zakładu karnego zapoznała się z tą przesyłką, a tym samym, aby tajemnica korespondencji powoda została naruszona. Nadto zarzucił, iż żaden z przepisów, regulujących sposób doręczania skazanym przesyłek sądowych nie przewiduje obowiązku umieszczania korespondencji kierowanej do osoby pozbawionej wolności w osobnej kopercie. Pozwany podnosił również, iż nie każde naruszenie dobra osobistego daje podstawę do domagania się ochrony na podstawie art. 24 $1 kc, gdyż w tej mierze istotna jest ocena, polegająca na ustaleniu, czy przeciętna osoba uznałaby określone działanie za naruszenie dobra osobistego, oraz czy w odczuciu społecznym określone zachowanie kwalifikowałoby się jako naruszające dobra osobiste. W ocenie pozwanego przyznanie zadośćuczynienia zasadne jest tylko wtedy, gdy krzywda poszkodowanego jest realnie istotna, co powinien powód wykazać zgodnie z treścią art. 6 kc, tym bardziej iż przyznanie zadośćuczynienia w postaci sumy pieniężnej nic jest obligatoryjne. --- - - eee - Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. M. w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym we W. wszczął postępowanie o stwierdzenie przewiekłości postępowania w sprawie, prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Przemyślu. Postanowienie, rozpoznające tę skargę Sąd Okręgowy w Przemyślu wydał na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2016 roku , po czym zarządził doręczenie tego postanowienia powodowi za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego we W. Koperta, zawierająca tę przesyłkę wraz z pismem przewodnim i dwoma formularzami potwierdzenia doręczenia została zaadresowana na Dyrektora Zakładu Karnego we W. i tam przesłana. W administracji Zakładu Karnego we W. po otworzeniu powyższej przesyłki umieszczono na postanowieniu z dnia 22 września 2016 roku sygn. I S 35/16 pieczęć zakładu i datę wpływu, a następnie doręczono ten dokument powodowi. Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie następujących dowodów: pismo powoda wraz z postanowieniem Sądu Okręgowego w | mą Przemyślu w sprawie sygn. I S 35/16, zarządzenia sądu , potwierdzenia odbioru przesyłek przez powoda i przez Dyrektora Zakładu Karnego w aktach sygn. I S 35/16 Sądu Okręgowego w Przemyślu, przesłuchanie powoda. Zgromadzone w sprawie dokumenty Sąd uznał za wiarygodne, gdyż nie budziły one wątpliwości, ani Sądu ani też stron i nie były przez nie kwestionowane. : Sąd dał wiarę twierdzeniom powoda co do sposobu doręczenia mu przesyłki sądowej przez Sąd Okręgowy w Przemyślu. W tej mierze istotne jest, iż twierdzenia powoda znajdują potwierdzenie w dokumentach zebranych w aktach sprawy, z których w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż przed doręczeniem powodowi przesyłki sądowej, zawierającej postanowienie sądowe z dnia 22 września 2016 roku naruszona została tajemnica korespondencji, gdyż zapoznały się z jej treścią osoby trzecie poprzez jej otwarcie, a tym samym miały one możliwość przeczytania jej. Z zebranych w sprawie dowodów wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż przesyłka skierowana do powoda nie była zabezpieczona w taki sposób, aby z jej treścią nie mogły zapoznać się osoby trzecie. --- STRONA 3 --- / . Jest istotne, iż pozwany nie zakwestionował przy tym tego, iż przesyłka ta była umieszona w kopercie zaadresowanej do Dyrektora Zakładu Karnego, a w związku z tym po otwarciu tej koperty przez pracownika zakładu karnego postanowienie sądowe, które miało być doręczone wyłącznie powodowi było dostępne dla innych osób. Zarzut pozwanego, iż do przesyłki zostały dołączone dwa formularze potwierdzenia odbioru nie dowodzi w żaden sposób, iż przesyłka skierowana do powoda została zabezpieczona przed możliwością zapoznania się z nią innych osób, a w szczególności, że została umieszczona w osobnej kopercie. Sąd zważył co następuje: Powód domagał się zadośćuczynienia w związku z naruszeniem przez pozwanego jego dóbr osobistych w postaci tajemnicy korespondencji. Nie ma wątpliwości, iż tajemnica korespondencji stanowi dobro osobiste wymienione w art. 23 kc , które podlega prawnej ochronie. Ochrona ta uzależniona jest od spełnienia dwóch przesłanek: zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego oraz bezprawnego działania naruszającego to dobro. Do naruszenia tajemnicy korespondencji dochodzi w przypadku zapoznania się z treścią cudzej korespondencji, jak też w przypadku umożliwienia zapoznania się przez osoby trzecie z. taką korespondencją. Nie ma wątpliwości, iż w sytuacji gdy w administracji zakładu karnego otworzono przesyłkę zaadresowaną do Dyrektora Zakładu Karnego, w której umieszczono przesyłkę dla powoda, to pracownicy administracji zakładu karnego zapoznali się z korespondencją zaadresowaną do powoda choćby nawet poprzez umieszczenie przed doręczeniem powodowi na postanowieniu sądowym przeznaczonym dla niego pieczęci zakładu, potwierdzającej datę wpływu. Ponieważ przesyłka skierowana do powoda była przesyłką sądową, to zapoznanie się z jej treścią przez pracownika administracji zakładu karnego było nieuprawnione. Umieszczenie korespondencji dla powoda w kopercie zaadresowanej do Dyrektora Zakładu Karnego doprowadziło do naruszenia prawa powoda do tajemnicy korespondencji. Sąd uznał, iż do naruszenia tajemnicy korespondencji powoda doszło na skutek umieszczenia tej korespondencji przez pracownika pozwanego w kopercie zaadresowanej do zakładu karnego w taki sposób, że umożliwiało to zapoznanie się z jej treścią przez inne osoby niż adresat. Pomiędzy takim działaniem pozwanego a naruszeniem dobra osobistego powoda w postaci tajemnicy korespondencji istnieje związek przyczynowo - skutkowy, gdyż w sytuacji gdyby korespondencja skierowana do powoda była prawidłowo zabezpieczona, to nie doszłoby do jej naruszenia. Nie można pominąć, iż powód jako osoba, odbywająca karę pozbawienia wolności ma prawo do tajemnicy korespondencji w przypadkach określonych w kodeksie karnym wykonawczym, w szczególności dotyczy to korespondencji skazanego z organami wymiaru sprawiedliwości, a taką korespondencją była przesyłka adresowana do powoda przez Sąd Okręgowy w Przemyślu. Zgodnie z art. 24 $1 kc ochronie podlega bezprawne naruszenie dobra osobistego a ten kogo dobro takie zostało naruszone ma prawo żądać zadośćuczynienia, o czym stanowi art. 448 kc. W związku z powyższym istotne jest ustalenie, czy działanie pozwanego wyczerpuje znamiona bezprawności. W tej mierze należy wskazać na przepisy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji państwowej z dnia 12 grudnia 2003 roku, z którego wynika, iż pisma wysyłane przez sąd doręczane są adresatom w kopertach za potwierdzeniem odbioru / $18 /. Z przepisu tego w sposób jednoznaczny wynikało, iż pismo przeznaczone dla powoda winno znajdować się w odrębnej kopercie i taką przesyłkę winien otrzymać powód w zakładzie karnym za pośrednictwem dyrektora tego zakładu. Przesyłka skierowana do powoda nie spełniała powyższych wymogów, a tym samym należy uznać sposób jej doręczenia za bezprawny. Sąd uznał, iż żądanie powoda zasądzenia zadośćuczynienia za zasadne. Ustalając wysokość zadośćuczynienia Sąd miał na uwadze rodzaj naruszonego dobra i wywołane tym naruszeniem poczucie krzywdy. Na skutek działania pozwanego zostało naruszone prawo powoda do tajemnicy korespondencji. Prawo to jest gwarantowane nie tylko przepisami prawa cywilnego. O jego doniosłości świadczy także deklaracja zawarta w Konstytucji . . --- STRONA 4 --- = Y N Nie ma wątpliwości, iż sama świadomość, że z korespondencją skierowaną do powoda mogły zapoznać się inne osoby wywołuje poczucie krzywdy, skoro powód, wszczynając w Sądzie Okręgowym w Przemyślu postępowanie w sprawie sygn. I S 35/16 miał prawo oczekiwać, że korespondencja w tej sprawie z sądu zostanie do niego przesłana w taki sposób, że nie będzie możliwości zapoznania się z jej treścią przez osoby trzecie. Wbrew stanowisku pozwanego naruszenie korespondencji w powszechnym odczuciu społecznym także jest uważane za naganne. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał żądanie zadośćuczynienia za zasadne i przyznał powodowi kwotę 500 zł z tego tytułu jako sumę odpowiednią. W tej mierze zważył na to, że doszło do naruszenia istotnego dobra osobistego powoda poprzez działanie organu wymiaru sprawiedliwości, ale także zważył na treść korespondencji, której tajemnica została naruszona , a w szczególności na to, iż nie zawierała ona żadnych danych wrażliwych powoda. Nie bez znaczenia jest także dla poczucia krzywdy powoda w aspekcie wysokości zadośćuczynienia to, iż możliwość zapoznania się z jego korespondencją miała ograniczona liczba osób. Tym samym w pozostałej części żądanie zadośćuczynienia Sąd oddalił jako wygórowane, Sąd nie uwzględnił także żądania powoda, aby pozwany złożył oświadczenie w przedmiocie przeproszenia go. W tej mierze uznał, iż przyznane powodowi zadośćuczynienie winno dostatecznie rekompensować mu poczucie doznanej krzywdy. Fakt, iż z treścią korespondencji skierowanej do powoda mogli zapoznać się jedynie pracownicy zakładu karnego, a także to, iż powód nie wykazał, aby ujawnienie tej korespondencji skutkowało negatywnymi konsekwencjami dla niego poza poczuciem krzywdy uzasadniało oddalenie żądania złożenia przez pozwanego oświadczenie, tym bardziej iż powód domagał się jego opublikowania, a to w stosunku do zasięgu naruszenia tajemnicy korespondencji należało uznać za nadmierne. Wobec powyższego w oparciu o art. 23 kc, art. 24 kc i art. 448 kc orzeczono jak w sentencji. . O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc . wyrok z uzasadnieniem doręczyć powodowi zastępowanemu przez Prokuratorię Generalną RP na adres: Prokuratoria Generalna RP -Urząd Prokuratorii Generalnej RP, ul. (...), (...)-(...) W.