Wyrok I C 495/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2013 roku Sąd Okręgowy w Białym

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 495/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2013 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR del. Piotr Kozłowski Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Owerczuk po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 roku w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa J. R. przeciwko A. P. o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie I. Nakazuje pozwanemu A. P., by w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku zamieścił w tygodniku (...) przeprosiny następującej treści: „Przepraszam J. R. za to, iż w dniu 18 stycznia 2012 roku na sesji Rady Gminy N. publicznie stwierdziłem niezgodnie z prawdą, iż Pan J. R. wyzywał mnie przez telefon, wysyłał do mnie sms – y z pogróżkami o ewentualnych rozprawach sądowych, że zajście pomiędzy mną a panem J. R. było wynikiem jego agresji, że rodzina R. zgłosiła się do mnie abym wykonał im ekspertyzę na więźbę dachową oraz że publicznie stwierdziłem, że prawdopodobnie doszło do popełnienia samowoli budowlanej. Przede wszystkim przepraszam Pana J. R., iż swoim działaniem naraziłem go na cierpienia fizyczne w związku z uszkodzeniem ciała, co skutkowało powstaniem u niego 5% trwałego uszczerbku na zdrowiu, a także za to, że swoim działaniem naraziłem Pana J. R. na cierpienia psychiczne w związku z uszkodzeniem jego ciała, a także zamieszczonymi moimi wypowiedziami w tygodniku (...) nr 5 z dnia 29 stycznia 2012 roku, które nie były zgodne z prawdą.” II. Nakazuje pozwanemu A. P., by na pierwszej sesji Rady Gminy N. od daty uprawomocnienia się wyroku, przeprosił J. R. wypowiadając przeprosiny następującej treści: „Przepraszam J. R. za to, iż w dniu 18 stycznia 2012 roku na sesji Rady Gminy N. publicznie stwierdziłem niezgodnie z prawdą, iż Pan J. R. wyzywał mnie przez telefon, wysyłał do mnie sms –y z pogróżkami o ewentualnych rozprawach sądowych, że zajście pomiędzy mną, a Panem J. R. było wynikiem jego agresji, że Pan J. R. oskarżał mojego poprzednika J. S., że wręczałem mu korzyści majątkowe. Przepraszam Pana J. R. także za to, że publicznie niesłusznie stwierdziłem, że rodzina R. zgłosiła się do mnie, abym wykonał ekspertyzę na więźbę dachową oraz że niesłusznie publicznie stwierdziłem, iż w domu J. R. prawdopodobnie została popełniona samowola budowlana. Przede wszystkim przepraszam Pana J. R., iż swoim działaniem naraziłem go na cierpienia fizyczne w związku z uszkodzeniem ciała, co skutkowało powstałym u niego 5% trwałym uszczerbkiem na jego zdrowiu, a także za to, że swoim działaniem naraziłem Pana J. R. na cierpienia psychiczne w związku z uszkodzeniem jego ciała oraz wyżej wymienionymi niesłusznymi moimi stwierdzeniami na sesji Rady Gminy N. w dniu 18 stycznia 2012 roku.” III. --- STRONA 2 --- Zasądza od pozwanego A. P. na rzecz powoda J. R. kwotę 12 000 zł (dwanaście tysięcy złotych) wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym od dnia 17 marca 2011 roku do dnia zapłaty. IV. Oddala powództwo w pozostałym zakresie. V. Zasądza od pozwanego A. P. na rzecz powoda J. R. kwotę 1 143,40 zł (tysiąc sto czterdzieści trzy złotych 40/100) tytułem zwrotu kosztów procesu. VI. Nakazuje pobrać od pozwanego A. P. na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Białymstoku), kwotę 1 144,83 zł (tysiąc siedemset czterdzieści cztery złotych 83/100) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. VII. Nakazuje zwrócić powodowi J. R. ze Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Białymstoku), kwotę 56,60 zł (pięćdziesiąt sześć złotych 60/100), z tytułu nadpłaconej zaliczki. UZASADNIENIE Po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa, powód J. R. wniósł o nakazanie pozwanemu A. P. zamieszczenia w tygodniku (...) przeprosin o treści: „Przepraszam J. R. za to, iż w dniu 18 stycznia 2012 roku na sesji Rady Gminy N. publicznie stwierdziłem niezgodnie z prawdą, iż Pan J. R. wyzywał mnie przez telefon, wysyłał do mnie sms – y z pogróżkami o ewentualnych rozprawach sądowych, że zajście pomiędzy mną a Panem J. R. było wynikiem jego agresji, że rodzina R. zgłosiła się do mnie abym wykonał im ekspertyzę na więźbę dachową i że wydałem negatywną opinię odnośnie więźb krokwiowych w domu Pana J. R. oraz, że publicznie stwierdziłem że w domu J. R. została popełniona samowola budowlana. Przede wszystkim przepraszam Pana J. R., iż swoim działaniem naraziłem go na cierpienia fizyczne w związku z uszkodzeniem ciała, co skutkowało powstałym u niego 5% trwałym uszczerbkiem na jego zdrowiu, a także za to że swoim działaniem naraziłem Pana J. R. na cierpienia psychiczne w związku z uszkodzeniem jego ciała, a także zamieszczonymi moimi wypowiedziami w tygodniku (...) nr 5 z dnia 29 stycznia 2012 roku, które nie były zgodne z prawdą; nakazanie pozwanemu przeproszenia powoda na sesji Rady Gminy N., następującymi słowami: „Przepraszam J. R. za to, iż w dniu 18 stycznia 2012 roku na sesji Rady Gminy N. publicznie stwierdziłem niezgodnie z prawdą, iż Pan J. R. wyzywał mnie przez telefon, wysyłał do mnie sms – y z pogróżkami o ewentualnych rozprawach sądowych, że zajście pomiędzy mną a Panem J. R. było wynikiem jego agresji, że Pan J. R. oskarżał mojego poprzednika J. S., że wręczałem mu korzyści majątkowe. Przepraszam Pana J. R. także za to, że publicznie niesłusznie stwierdziłem, że rodzina R. zgłosiła się do mnie abym wykonał im ekspertyzę na więźbę dachową oraz że niesłusznie publicznie stwierdziłem iż w domu J. R. została popełniona samowola budowlana. Przede wszystkim przepraszam Pana J. R., iż swoim działaniem naraziłem go na cierpienia fizycznie w związku z uszczerbkiem na jego zdrowiu, a także za to, że swoim działaniem naraziłem Pana J. R. na cierpienia psychiczne w związku z uszkodzeniem jego ciała oraz wyżej wymienionymi niesłusznymi moimi stwierdzeniami na sesji Rady Gminy N. w dniu 18 stycznia 2012 roku. Powód ponadto wnosił o zasądzenie od pozwanego kwoty 12 000 zł tytułem zadośćuczynienia za cierpienia związane z pobiciem w dniu 16 sierpnia 2010 roku oraz za naruszenie jego dóbr osobistych. Domagał się także zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów dojazdu do Sądu. W uzasadnieniu wskazał, że poczynania pozwanego spowodowały u niego znaczne cierpienia fizyczne (wywołane złamaniem nosa), jak i psychiczne (związane z publicznie wygłoszonymi nieprawdziwymi sformułowaniami na jego temat). Tym samym, w ocenie powoda pozwany powinien przeprosić go tak na sesji Rady Gminy N., jak i na łamach gazety, w której wydrukowano obraźliwe dla J. R. wypowiedzi pozwanego. --- STRONA 3 --- Pozwany A. P. wnosił o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, że do zajścia w dniu 16 sierpnia 2010 roku doszło na skutek prowokacji ze strony powoda. Pozwany broniąc się przed agresją ze strony J. R., uderzył go głową w nos, czym spowodował u niego obrażenia ciała. Tym samym powód, który doprowadził do zdarzenia, nie może obecnie domagać się zadośćuczynienia z tego tytułu. Ponadto, w ocenie pozwanego, stwierdzone u powoda obrażenia ciała, poza naturalnym dyskomfortem nie spowodowały żadnego zakłócenia w jego funkcjonowaniu. Odnosząc się do swojej wypowiedzi na sesji Rady Gminy N., pozwany podkreślił, że na żądanie Rady starał się wyjaśnić całe zdarzenie i jego przyczyny. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje W dniu 16 sierpnia 2010 roku około godziny 15.30 – 16.00 w N. przy ul. (...), A. P.uderzył J. R. głową w okolice nosa, czym spowodował u niego obrażenia w postaci złamania kości nosa z przemieszczeniem, rany tłuczonej o długości 1,5 cm na grzbiecie nosa, sinawego podbiegnięcia grzbietu nosa oraz sinawego podbiegnięcia na prawym policzku poniżej powieki dolnej. W związku z doznanymi obrażeniami, powód w dniach 23 sierpnia 2010 roku – 24 sierpnia 2010 roku przebywał w szpitalu, gdzie przeszedł zabieg repozycji nosa, a następnie do dnia 27 sierpnia 2010 roku przebywał na zwolnieniu lekarskim. Wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2011 roku, wydanym przez Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim Zamiejscowy VII Wydział Karny w Hajnówce, A. P. został skazany za przestępstwo z art. 157 § 1 kk. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011 roku, Sąd Okręgowy w Białymstoku, utrzymał w mocy w/w orzeczenie uznając złożone od niego apelacje za oczywiście bezzasadne. W dniu 18 stycznia 2012 roku odbyła się sesja Rady Gminy N., na której A. P., piastujący funkcję wójta gminy, został zobowiązany do wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. W trakcie swego wystąpienia A. P. podał, że całe zajście było konsekwencją poszczególnych działań J. R., który dzwonił do niego, wyzywał go przez telefon, wysyłał mu sms – y zawierające pogróżki dotyczące ewentualnych postępowań sądowych. Pozwany wskazał, że przyczyną niechęci J. R. do jego osoby, była odmowa potwierdzenia oskarżeń ze strony powoda pod adresem poprzednio urzędującego wójta gminy, a także sporządzenia ekspertyzy budowlanej na zlecenie rodziny powoda. Pozwany stwierdził, że w tym przypadku prawdopodobnie została popełniona samowola budowlana. Pozwany stwierdził, że był to rzeczywisty powód agresji ze strony pozwanego w dniu 16 sierpnia 2010 roku i było przyczyną całego zajścia. Na sesji Rady Gminy N. obecnych było wiele osób. Protokół z tego posiedzenia, zawierający całość wypowiedzi A. P. został umieszczony na stronie internetowej www.(...). Treść wystąpienia pozwanego została także zawarta w artykule opublikowanym w nr 5 ( (...)) tygodnika (...) z dnia 29 stycznia 2012 roku. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zeznania powoda (k. 147, e – protokół czas 01:07:38 – 01:20:33), częściowo zeznania świadka K. R. (e – protokół czas: 00:30:39 – 00:45:44), a także dokumenty: opinię biegłego z zakresu laryngologii (k. 240 – 244), karta informacyjna leczenia szpitalnego oraz zwolnienie lekarskie (k. 44 – 45), wyrok SR w Bielsku Podlaskim sygn. akt VII K 63/11 (k. 317 akt VII K 63/11 SR w Bielsku Podlaskim), wyrok SO w --- STRONA 4 --- Białymstoku, sygn. akt VIII Ka 699/11 (k. 331 akt VII K 63/11 SR w Bielsku Podlaskim), protokół sesji Rady Gminy N. z dnia 18 stycznia 2012 roku (k. 106 – 110), artykuł opublikowany w tygodniku NIWA wraz z tłumaczeniem (k. 143, 298, 305 – 308). Treść zeznań złożonych przez świadków: K. K. (e – protokół czas: 00:15:03), J. O. (e – protokół czas: 00:19:35 – 00:24:08), T. O. (e – protokół czas: 00:24:08 – 00:30:39), B. W. (e – protokół czas: 00:45:44 – 00:51:14), D. W. (e – protokół czas: 00:51:14 – 00:59:59), nie pozwoliły na poczynienie ustaleń, że powód swoim zachowaniem przyczynił się do zaistnienia całej sytuacji. Świadkowie całe zdarzenie obserwowali z pewnej odległości, nie słyszeli, czy faktycznie J. R. sprowokował pozwanego. Widzieli jedynie jak obaj mężczyźni szarpią się między sobą, zaś T. O. o całym zajściu dowiedziała się kilka dni później od matki powoda. Sąd podzielił wnioski zawarte w opinii biegłego z zakresu laryngologii, bowiem jest ona logiczna i spójna. Została sporządzona przez specjalistę ze swojej dziedziny z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy oraz po przeprowadzeniu badania podmiotowego powoda. Sąd nie podzielił zastrzeżeń wniesionych przez powoda (k. 277 – 278), uznając że odnoszą się one jedynie do marginalnych omyłek (np. wskazanie w opinii, że powód na zwolnieniu lekarskim przebywał przez 3 dni, a nie zaś jak wynika z dokumentów 5) i nie miały wpływu na ostateczną treść opinii. Zatem, zdaniem Sądu, opinia ta stanowi pełnoprawny dowód na okoliczności związane przede wszystkim z zakresem obrażeń ciała jakich doznał powód w wyniku zdarzenia z dnia 16 sierpnia 2010 roku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje Prawo cywilne przewiduje dwojakiego rodzaju ochronę dóbr osobistych: majątkową i niemajątkową. Powód w niniejszym procesie dochodził zarówno ochrony niemajątkowej (domagając się dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków naruszających jego dobra osobiste), jak i majątkowej (zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia) ochrony dóbr osobistych. Podstawą prawną tej ochrony są przede wszystkim art. 23 i 24 kc. Pierwszy z tych przepisów wymienia przykładowo jedynie katalog dóbr osobistych, wśród nich cześć i dobre imię, chronionych przez prawo cywilne, drugi zaś precyzuje przesłanki udzielenia ochrony niemajątkowej naruszonemu dobru osobistemu, oraz roszczenia przysługujące pokrzywdzonemu w takim wypadku. Przepis ten wymienia dwa roszczenia przysługujące wobec naruszyciela – zaniechanie działania naruszającego dobra osobiste oraz dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków (ustawa przykładowo wymienia tu złożenie oświadczenia odpowiedniej treści w odpowiedniej formie). Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych Sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Dowód, że dobro osobiste zostało naruszone ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 kc. Natomiast na tym, kto podjął działania zagrożenia dobru osobistemu innej osoby lub naruszającej to dobro spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. Obowiązujące prawo nie chroni przed każdym, jakimkolwiek naruszeniem dóbr osobistych. Przyznaje je wówczas, gdy naruszenie dobra osobistego jest jednocześnie naruszeniem prawa podmiotowego. Możność żądania ochrony prawnej nie jest więc uzależniona od tego, ażeby nastąpiło naruszenie uczucia ludzkiego przez naruszenie jakiegoś konkretnego obiektywnie ujętego dobra, a więc np. czci, godności, wolności oraz, co wiąże się z wymogami przepisu art. 24 § 1kc, bezprawnością działania. Dobra osobiste są niemajątkowymi, indywidualnymi wartościami sfery przeżyć psychicznych, wiążącymi się z osobowością człowieka, określającymi jego integralność i pozycję w społeczeństwie w ramach uznawanych przez system prawny. Jako takie mają charakter przyrodzony, nieprzenoszalny i niezbywalny (por. wyrok SN z 21.03.2007r. --- STRONA 5 --- ICKS 292/06). Ustrojową ochronę dóbr osobistych zapewnia art. 47 Konstytucji, stanowiący, że każdy ma prawo do ochrony czci i dobrego imienia. Cześć człowieka obejmuje dwa aspekty: dobre imię (cześć zewnętrzna) i godność (cześć wewnętrzna). Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka (art. 30 Konstytucji RP). Konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Naruszenie godności polega z reguły na ubliżeniu komuś lub obraźliwym zachowaniu wobec niego. Naruszenie dobrego imienia polega na pomówieniu o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć tę osobę w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Może tu chodzić zarówno o rozpowszechnianie wiadomości określonej treści, która stanowi zarzut pod adresem jednostki, jak i wyrażanie ujemnej oceny jej działalności. Naruszenie czci może nastąpić zarówno publicznie, jak i prywatnie w wypowiedzi ustnej lub pisemnej albo przekazanej innym nośnikiem informacji. Naruszenie czci może nastąpić poprzez komunikat niewerbalny, np. rysunkiem, fotografią, filmem lub gestem (przekazującym jakąś treść, lub obraźliwym per se). Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozostawia wątpliwości co do tego, że pozwany naruszył dobra osobiste powoda. Pozwany w swoim przemówieniu podczas sesji Rady Gminy N. oskarżył publicznie powoda o szereg przestępstw (nękanie, pomówienia, pogróżki), a także samowolę budowlaną. Naruszył on tym samym dobre imię J. R.. Pozwany swoich twierdzeń nie poparł żadnymi dowodami, które potwierdzałyby, że powód faktycznie dopuścił się podobnych działań. Co więcej, z kserokopii wyroku wydanego w dniu 17 marca 2011 roku, Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim VII Zamiejscowy Wydział Karny w Hajnówce wynika, że J. R. został uniewinniony od zarzutu popełnienia przestępstwa pomówienia (k. 53). Twierdzenia o rzekomych nagannych zachowaniach powoda zostały wygłoszone publicznie, a także ich treść została opublikowana w środkach masowego przekazu. Bez znaczenia przy tym jest podnoszona przez pozwanego okoliczność, że jego wypowiedź stanowiła wyjaśnienie okoliczności związanych z wydaniem wyroku skazującego. Nawet nie godząc się z prawomocnym wyrokiem Sądu, pozwany był nim związany i nie miał prawa publicznie oczerniać powoda i wysuwać przeciwko niemu niczym nie popartych oskarżeń. Wprawdzie nie zostało wykazane, że pozwany wypowiadając się na sesji Rady Gminy N. z rozmysłem sformułował swoją wypowiedź w ten sposób, by obrazić powoda, to jednak okoliczność ta jest bez znaczenia dla odpowiedzialności opartej na treści przepisów art. 23 kc i art. 24 kc. Ochrona dóbr osobistych jest bowiem co do zasady obiektywna, tj. niezależna od winy (cecha wspólna ochrony praw podmiotowych bezwzględnych). Powód nie musi wykazywać, że sprawca działał umyślnie lub niedbale, nie ma także znaczenia, czy był poczytalny. Pozwany zaś nie może zwolnić się od odpowiedzialności wykazując te okoliczności. Sąd nie miał także wątpliwości co do tego, że pozwany powodując u powoda obrażenia ciała, w postaci złamania nosa, naruszył także inne dobro osobiste jakim jest zdrowie. Z opinii biegłego z zakresu laryngologii wynika, że uszczerbek na zdrowiu związany z przebytym złamaniem wyniósł 5% (k. 240 – 244). Zdrowie jest najwyżej cenionym dobrem osobistym każdego człowieka i nikt nie ma prawa podejmować działań godzących w nie. Reasumując, mając na uwadze okoliczności sprawy, Sąd nie miał wątpliwości że pozwany powinien usunąć skutki naruszenia dóbr osobistych powoda, poprzez zamieszczenie przeprosin w tygodniku (...), a także wygłoszenie tychże przeprosin na sesji Rady Gminy N.. Sąd dokonał zmiany w treści przeprosin, których domagał się powód, mając na uwadze fakt, że jak wynika z treści protokołu sesji Rady Gminy N., opublikowanego na stronie internetowej, pozwany mówiąc o „samowoli budowlanej”, --- STRONA 6 --- nie posłużył się sformułowaniem kategorycznym, zaś użył słowa „prawdopodobnie została tu popełniona samowola budowlana” (k. 107). W ocenie Sądu, użycie tego słowa znacząco zmniejsza natężenie negatywnej treści wypowiedzi pozwanego. Przechodząc do kwestii roszczenia majątkowego, podnieść należy, że przesłanki udzielenia majątkowej ochrony dóbr osobistych określone zostały w art. 448 kc, zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego, Sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Wprawdzie art. 448 kc wprost nie odnosi się do winy jako przesłanki roszczenia majątkowego należnego z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, to trzeba mieć na względzie, że wina jest podstawową przesłanką odpowiedzialności deliktowej określonej w tytule VI księgi trzeciej kodeksu cywilnego, do którego przynależy cytowany przepis. Art 445 kc, przewidujący odpowiedzialność majątkową za naruszenie dóbr osobistych o szczególnym charakterze (zdrowie, życie oraz wolność), różnicuje przesłanki odpowiedzialności za ich naruszenie, w zależności od podstaw deliktowych tej odpowiedzialności, w tym zasady winy. Wykładnia systemowa art. 448 kc, pozwala więc na wyróżnienie winy jako przesłanki odpowiedzialności na podstawie tego przepisu. Art. 448 kc wymienia dwa roszczenia przysługujące pokrzywdzonemu: zadośćuczynienie i zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W ocenie Sądu, roszczenie w zakresie zadośćuczynienia za krzywdę związaną z dokonanym naruszeniem dóbr osobistych powoda jest zasadne. Niewątpliwie, wskutek zajścia z dnia 16 sierpnia 2010 roku, powód doznał obrażeń ciała skutkujących koniecznością poddania się zabiegowi operacyjnemu, z czym związane były dolegliwości bólowe o dużym natężeniu. Poza cierpieniami fizycznymi, powód doświadczył także cierpienia psychicznego związanego z faktem napaści na niego w miejscu publicznym. Stopień tych dolegliwości został pogłębiony, gdy sprawca napaści, na forum publicznym, podważał swoją odpowiedzialność, w swojej wypowiedzi przedstawiając powoda jako osobę agresywną i mściwą. Te wszystkie okoliczności, przemawiają za uwzględnieniem żądania powoda w zakresie zasądzenia na jego rzecz zadośćuczynienia w kwocie 12 000 złotych. Kwota ta obejmuje zarówno zadośćuczynienie za cierpienia fizyczne, związane z uszkodzeniem ciała, jak i zadośćuczynienie za cierpienia psychiczne, związane z oczernianiem powoda. Odsetki od wyżej wymienionej kwoty zostały zasądzone od daty doręczenia pozwanemu odpisu pozwu, który pierwotnie został złożony do sprawy sygn. akt VII K 63/11 SR w Bielsku Podlaskim (k. 143). W pozostałym zakresie żądanie odsetek zostało oddalone. Rozstrzygnięcie o kosztach jest konsekwencją wygrania przez powoda niniejszego procesu. W związku z tym, na mocy art. 98 kpc, to na pozwanym ciąży obowiązek poniesienia kosztów postępowania, na które składają się koszty procesu poniesione przez powoda, jak również brakujące koszty związane z częściową opłatą od pozwu i wydatkami związanymi z zasięgnięciem opinii biegłych sądowych. Sąd nie uwzględnił żądania zwrotu kosztów dojazdu do siedziby Sądu, z uwagi na fakt, że powód nie podał jakiej konkretnie kwoty z tego tytułu dochodzi, zwłaszcza że postępowanie początkowo toczyło się przed Sądem Rejonowym w Bielsku Podlaskim, a co za tym idzie koszt dojazdu do poszczególnych sądów jest różny. Ponadto tak poniesione koszty winny zostać wykazane, czego powód nie uczynił. O zwrocie nadpłaconej zaliczki Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.