Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
|
|
| Sygn. akt:I C 49/14
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
w brzm ieniu po sprostow aniu
Dnia 18 czerwca 2015 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny
w składzie:
SSA, Boa Majowka Gajkowia
Sonda
po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 roku w Gliwicach
sprawy z powództwa A. S. (1)
przeciwko D. 8. (1), A. S. (2), T. W.
o ochronę dóbr osobistych
1
oddala powództwo;
2.
zasądza od powoda A. S. (1) na rzecz pozwanych D. S. (1), A. S. (2) i T. W. po 2.777,00 (dwa tysiące siedemset
siedemdziesiąt siedem i 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sygn. akt I C 49/14
Powód A. S. (1) wniósł przeciwko pozwanym D. 8. (1), A. S. (2) i T. W. pozew o naruszenie dóbr osobistych i wniósł o:
+ Zobowiązanie pozwanego D .S. (2) o sporządzenia i podpisania oświadczenia o treści: „Ja niżej podpisany D .
S. (1) wyrażam ubolewanie z powodu zawarcia w piśmie z dnia 18 grudnia 2013 r. skierowanym do (...) sp.
2.0.0. — nieprawdziwych stwierdzeń i insynuacji, które wyrządziły krzywdę panu A. S. (1)” i wywieszenie tego
oświadczenia na tablicy ogłoszeń w Zakładach (...) S.A. w G. przy ul. (...);
+ Zobowiązanie pozwanego A. S. (2), do złożenia własnoręcznie podpisanego oświadczenia o treści: „Ja niżej
podpisany A .S. (3) wyrażam ubolewanie z powodu zawarcia w piśmie z dnia 18 grudnia 2013 r. skierowanym do
(...) sp. z. 0.0. — nieprawdziwych stwierdzeń i insynuacji, które wyrządziły krzywdę panu A. S. (1)” i wywieszenia
tego oświadczenia na tablicy ogłoszeń w Zakładach (...) S.A. w G. przy ulicy (...);
+ Zobowiązanie pozwanego T. W „ do złożenia własnoręcznie podpisanego oświadczenia o treści: „Ja niżej
podpisany T.W .wyrażam ubolewanie z powodu zawarcia w piśmie z dnia 18 grudnia 2013 r. skierowanym do
--- STRONA 2 ---
(...) sp. z 0.0. — nieprawdziwych stwierdzeń i insynuacji, które wyrządziły krzywdę panu A. $. (1)” i wywieszenia
tego oświadczenia na tablicy ogłoszeń w Zakładach (...) S.A. w G. przy ulicy (...);
+ Zasądzenie od pozwanego D . S. (1) zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie 15 000,00 zł płatnego na rzecz
Fundacji (...) z pomocą” z siedzibą w W., ul. (...), (...)-(..) W., KRS Nr (...);
+ Zasądzenie od pozwanego A. S. (2) zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie 15 000,00 zł płatnego na rzecz
Fundacji (...) z pomocą” z siedzibą w W., ul. (...), (...)-(...) W., KRS Nr (...;
+ Zasądzenie od pozwanego T .W .zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie 15 000,00 zł płatnego na rzecz Fundacji
(...) z pomocą” z siedzibą w W., ul. (..), (...)-(...) W., KRS Nr (...)
oraz o zasądzenie od pozwanych kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według
złożonego spisu kosztów. Spis kosztów zastępstwa adwokackiego powoda obejmuje następujące kwoty: 17,00 zł —
opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 7 200,00 zł koszty zastępstwa adwokackiego, 1 805,00 zł — koszty dojazdów
pełnomocnika do siedziby Sądu w dniach 14.10.2014r., 23.02.2015r., 19.03.2015r., 11.06.2015. na trasie R.-G.-R.
(540 km x 4 przejazdy x 0,8358 zł/km), 152,00 zł — opłaty za przejazd autostradą (...) K.-G./G.-K. w dniach
14.10.2014r., 23.02.2015r., 19.03.2015r., 11.06.2015r. (8 opłat x 9 zł + 8 opłat x 10 zł) w daje sumę 9 174,00 zł.
W uzasadnieniu powód wskazał, że do 23 grudnia 2013 roku pełnił funkcję prezesa zarządu Zakładów (...) S.A.
W dniu 18 grudnia 2013 roku do prezesa zarządu (...) sp. z 0.0. M. I. zostało skierowane pismo, które podpisali
pozwani — w jego treści wyrazili tzw. wotum nieufności wobec powoda, uzasadnienie pisma pozwanych zawierało
nieprawdziwe informacje i insynuacje, które naruszyły dobra osobiste powoda, pismo m.in. umiejscawiało sytuację
ekonomiczno-produkcyjną po 2018 roku co stanowiło oczywistą manipulację ze strony pozwanych. Zdaniem powoda
pozwani składając przedmiotowe pismo działali z naruszeniem reprezentacji związków zawodowych, których byli
przedstawicielami, stąd należy uznać, iż nie działali w imieniu organizacji związkowych, lecz wnieśli oni osobiste
pisma. Pozwany D. 8. (3) pismem z dnia 4 lutego 2014 roku zaprzeczył by treść pisma z 18 grudnia 2013 roku dotyczyła
czasu po 2018 roku, zaś przedmiotowy dokument stanowił skargę pracowników zakładu. Z kolei pozwany A. S, (3)
stwierdził, iż fakty powołane w przedmiotowym piśmie były zweryfikowane. Powód wskazał, że publiczna wypowiedź i
ocena jego pracy została oparta na nieprawdziwych stwierdzeniach, które nie miały żadnego rzeczywistego i logicznego
związku z faktami, ani nie miały związku ze sposobem zarządzania tą spółka przez powoda, szczególnie co do obietnic
powoda o froncie robót po 2018 roku, ustępowaniu pola wojskowym zakładom remontowym oraz działania powoda
zmierzających do wyprzedaży i likwidacji majątku firmy. Reputacja powoda jako wieloletniego menagera w przemyśle
została treścią przedmiotowego pisma podważona w sposób niezgodny z rzeczywistością za pomocą insynuacji i
falszywych twierdzeń. W dodatku jest niezgodne z zapisami statutowymi związków zawodowych, które rzekomo w tej
sprawie pozwani reprezentowali.
Pozwani w odpowiedzi wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenia na swą rzecz kosztów procesu według norm
przepisanych w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu pozwani w pierwszej kolejności wskazali, iż powód myli się co do braku reprezentacji przez pozwanych
organizacji związkowych. Pozwany D. S. (1) działał zgodnie z uchwałą Zarządu Międzyzakładowej Komisji Związku
Zawodowego (...) przy (...) S.A. zdnia 1 grudnia 2013 r. upoważniającej do go podpisania w imieniu związku wspólnego
stanowiska organizacji związkowych działających u pracodawcy, Pozwani wskazali, iż zarzuty powołane przez powoda
w pozwie są chybione i w dużej części wynikają z wybiórczego czytania fragmentu dotyczącego obietnic zapewnienia
frontu robót po 2018 r. Poza sporem powinno być, iż powód wielokrotnie składał zapewnienie, że w związku z
realizowanymi programami zbrojeniowymi front robót (praca dla załogi) po 2018 roku jest zapewniony. Fragment
dotyczący obaw załogi o miejsca pracy po 2018 roku wynikał z faktu, iż powód nie przedstawiał żadnych spójnych
wizji w tym zakresie. Obawa jest i była uzasadniona przejmowaniem przez wojskowe zakłady remontowe usług, które
wcześniej w zasadzie były świadczone wyłącznie przez Z.M. (...) S.A. Trudno uznać by którekolwiek ze stwierdzeń
zawartych w tym fragmencie pisma naruszało jakiekolwiek dobra osobiste powoda. W kwestii działań powoda
zmierzających w kierunku wyprzedaży i zamiaru likwidacji kolejnych spółek pozwani wskazali na prawdziwość tych
--- STRONA 3 ---
twierdzeń. Powód niewątpliwie był zaangażowany w podejmowanie decyzji w tym zakresie. Zakład (...) Sp. z 0.0.
znajduje się w stanie likwidacji do czerwca 2013 roku kiedy na zwyczajnym zgromadzeniu wspólników podjęto
uchwałę o rozwiązaniu spółki i postawieniu jej w stan likwidacji. Spółka do dnia wniesienia odpowiedzi na pozew
znajdowała się w stanie likwidacji. Jeśli chodzi o. Zakład (..) (aktualnie Zakład (...) sp. z 0.0.) to udziały w spółce
Z.M. (...) sp. z 0.0. zbył w pierwszej połowie 2013 roku na rzecz Agencji (...) S.A. w W.. W sprawie odlewni (...) sp.
2.0.0. Zarząd (...) Ł. ogłoszeniem w (...) z dnia 18 listopada 2013 roku zwołał nadzwyczajne walne zgromadzenie
akcjonariuszy spółki z. porządkiem obrad obejmującym podjęcie uchwały w sprawie wyrażenia zgody na zbycie
udziałów w tejże spółce. Każda z tych spółek jest istotnym elementem łańcucha produkcyjnego Z.M. (...) S.A.
Wątpliwość pozwanych dotyczyła panowania przez powoda na spółkami, których jest prezesem, poza naruszeniem
łańcucha dostaw wzięła się m.in. z niezwykle częstych bezowocnych zagranicznych podróży służbowych powoda,
nadmiarem obowiązków wynikających z pełnienia funkcji prezesa w dwóch „trudnych” spółkach, trudnością w
kontakcie zpowodem i współpracy z nim. Zarzuty dotyczące stwierdzeń o beztroskim i frywolnym zachowaniu powoda
oraz jego „niezbyt kontaktowym” stanie być może mogłyby naruszać jego dobre imię i reputację zawodową, gdyby nie
fakt, iżsą one prawdziwe. W toku spotkania przedświątecznego, jaki i wcześniej powód zachowywał się w sposób, który
trudno nazwać inaczej niż frywolny, beztroski, a stan powoda jako „niezbyt kontaktowy”. Wszystkie stwierdzenia,
które pojawiły się w piśmie z dnia 18 grudnia 2013 roku są prawdziwe, a zatem trudno w tych okolicznościach
przypisać pozwanym bezprawność ich działań. Ponadto większość z nich w żaden sposób nie narusza dóbr osobistych
powoda. Trudno zgodzić się z poglądem, że z obiektywnego punktu widzenia przeciętnego obserwatora można założyć,
iż pozwani poprzez zwroty i konstrukcję listu dopuścili się jakiegokolwiek znieważania powoda, pismo nie zawiera
żadnych obraźliwych sformułowania. Pismo nie nosi znamion pomówienia z uwagi na fakt, że wszystkie powołane w
nim okoliczności odpowiadają prawdzie. Intencją, która przyświecała pozwany była dbałość o interesy pracowników
zakładu.
Sąd ustaliłco następuje:
Powód A. 8. (1) w 2013 roku był prezesem zarządu Zakładów (...) S.A. w G., a także prezesem zarządu (...) sp. z 0.0.
z siedzibą w G..
W...) S.A. funkcjonowały następujące związki zawodowe pracowników: Związek Zawodowy (...), (...) i (...) Związek
Zawodowy (..)
W dniu 11 czerwca 2013 roku odbyło się zwyczajne zgromadzenie wspólników Zakładu (...) Sp. z 0.0. w trakcie,
którego uchwałami nr (...) udzielono absolutorium powodowi A. S. (1) z wykonania obowiązków Przewodniczącego
Rady Nadzorczej spółki za okres od 9 sierpnia 2012 roku do 31 grudnia 2012 roku oraz powołało powoda do składu
Rady Nadzorczej spółki V kadencji oraz powierzyło mu funkcję Przewodniczącego Rady Nadzorczej. Uchwałą nr (...)
z tego samego dnia zgromadzenie wspólników postanowiło rozwiązać spółkę Zakład (...) sp. z o.o. z siedziba w G. i
postawić ją w stan likwidacji. Zakład jest w stanie likwidacji do obecnej chwili.
W trakcie sprawowania przez powoda funkcji prezesa zarządu została sprzedana spółka Zakład (...) sp. z 0.0. oraz
miała zostać sprzedana spółka (...) Sp. z 0.0. i Zakład (...) sp. z 0.0., których udziałowcem był (...) S.A. Załoga
zakładu była przekonana, iż ta jak i decyzja o likwidacji Zakładu (...) została podjęta przez powoda A. S. (1).
Ponadto pracownicy zakładu byli niezadowoleni z przymusowych zwolnień z zakładu pracy. W tym czasie występowały
przestoje w produkcji z powodu braku zamówień. W sierpniu 2013 roku powód informował pracowników zakładu o
możliwych problemach z zamówieniami dla zakładu.
W 2013 roku na terenie zakładu w trakcie przyjazdu członków rady nadzorczej zakładu doszło do protestów
pracowników zakładu, które były spowodowane ich obawą przez sprzedażą majątku spółki, którą kierował powód.
W trakcie sprawowania przez powoda funkcji prezesa zarządu występowały niepokoje co do dalszego funkcjonowania
zakładu pracy w szczególności co do zapewnienia zamówień dla zakładu do 2018 roku. Powód w swych informacjach
udzielanych przedstawicielom związków zawodowych ograniczał się do ogólnych twierdzeń co do zamówień po 2018
--- STRONA 4 ---
roku, nie informując jakie prace będą realizowane do tego roku. Załoga była zaniepokojona m.in. przejęciem przez
zakład znajdujący się w S. zamówień należących do zakładu (...).
Z uwagi na informacje uzyskane od powoda dotyczące braku zamówień i braku środków na wypłatę od listopada
2013r., przedstawiciele Związków Zawodowych w tym pozwany A. S. (3) udali się do Ministerstwa Obrony Narodowej,
gdzie obiecano im, iż otrzymają zlecenie na remonty. Dzięki tej ingerencji uzyskano zlecenie na modernizację 13
czołgów, co umożliwiło utrzymanie produkcji do końca 2013r. Wykonanie tego zlecenia w terminie zapewniło dalsze
zlecenia i pracę na dalsze dwa lata.
W takcie sprawowania funkcji prezesa, powód wielokrotnie w ramach obowiązków służbowym wyjeżdżał na delegacje
zagraniczne trwające nawet 3 tygodnie. Wiele razy dochodziło do sytuacji gdy załoga chciała spotkać się z prezesem
zarządu by omówić kwestie związane z zakładem, przy czym nie było to możliwe, ze względu na nieobecność powoda
spowodowaną wyjazdem służbowym. Członkiem zarządu był przedstawiciel pracowników zakładu, przy czym nie
zawsze uczestniczył on w posiedzeniach zarządu, stąd nie miał on pełnej wiedzy na temat działalności spółki.
W grudniu 2013 roku doszło do spotkania opłatkowego pracowników zakładu z zarządem spółki w tym z powodem
jako prezesem zarządu. Przed rozpoczęciem tego spotkania powód przywitał się osobiście z każdym ze zgromadzonych
pracowników w wylewny sposób (na sali zgromadziło się około 200 pracowników), który cechuje osoby utrzymujące
relacje koleżeńskie, nie zaś osoby związane więzami podporządkowania zawodowego. W trakcie przywitania z W. G.
powód chwycił pracownika za podbrzusze, co było później powodem kpin ze strony innych pracowników. W trakcie
przemówienia skierowanego do pracowników powodowi opadły spodnie oraz wspominał on taką samą sytuację, która
go spotkała go na lotnisku. Ponadto opowiadał o szczegółach dotyczących jego życia prywatnego, płakał i śmiał się w
trakcie przemówienia. Jeśli chodzi o sprawy dotyczące firmy powód mówił o kontraktach jakie mają być realizowane
w 2018 roku. Zachowanie powoda wywołało konsternację wśród załogi zakładu.
Sytuacja zaistniała w trakcie spotkania opłatkowego w grudniu 2013 roku było ostatecznym powodem dla władz
związków zawodowych funkcjonujących w (...) S.A. do sporządzenia pisma skierowanego do właściciela spółki
zawierającego stanowisko pracowników co do sposobu sprawowania przez powoda funkcji prezesa zarządu.
Pismem z dnia 4 marca 2013 roku Komisja Międzyzakładowa (...) przy Zakładach (...) S.A. wG. poinformowała Prezesa
Zarządu Dyrektora Generalnego Zakładów (...) S.A. A. S. (1), iż w dniu 1 marca 2013 roku, dokonano wyboru władz
Związku na kadencję 2013-2017 w skład którego wszedł m.in. jako przewodniczący A. G. i jako wieeprzewodniczący
pozwany T. W..
Uchwałą z dnia 1 grudnia 2013 roku Związek Zawodowy (...) Komisja (...) przy (...) S.A. upoważnił Przewodniczącego
Komisji — pozwanego D. S. (1) do sporządzenia i przesłania pracodawcy oraz innym zainteresowanym stanowiska
komisji dotyczącego Prezesa A. S. (1) (powoda) - upoważnienie dotyczyło także przesłania wspólnego stanowiska
organizacji działających u pracodawcy.
W dniu 18 grudnia 2013 roku w trakcie zebrania Komisji Międzyzakładowej (...) przedstawiono projekt pisma
organizacji związkowych działających w spółee dotyczącego sytuacji w przedsiębiorstwie, a także wniosku o zasadność
dalszego sprawowania funkcji Prezesa Zarządu Dyrektora Generalnego Spółki przez powoda A. S. (1) w świetle
dotychczasowych wydarzeń. Projekt pisma został przyjęty bez sprzeciwu. Dalsze ewentualne prace w tym temacie
powierzono członkom prezydium Związku. Uchwałą z tego samego dnia Komisja Międzyzakładowa (...) podtrzymała
dotychczasowe działania członków Prezydium Związku i desygnowała ich do dalszych prac w sprawie wspólnego
pisma związkowego organizacji związkowych działających w spółce dotyczącego sytuacji w przedsiębiorstwie, a także
dotychczasowych poczynań Prezesa Zarządu Dyrektora Generalnego A. S. (1).
Uchwałą Nr (..) z dnia 18 grudnia 2013 roku Zarząd (...) w (...) S.A. po przeprowadzonej dyskusji zaakceptował
jednogłośnie projekt pisma adresowanego do Prezesa (...) i zobowiązał przewodniczącego A. S. (2) do jego podpisania
--- STRONA 5 ---
Wódniu 18 grudnia 2013 roku pozwani skierowali do Prezesa Zarządu (...) Sp. z. 0.0. M. I. pismo w imieniu związków
zawodowych działających w Zakładach (...) S.A. zwierające „wotum nieufności” wobec powoda A. S. (1) — prezesa
firmy.
W drugim akapicie pisma pozwani wskazali, iż obietnice prezesa o zapewnieniu frontu robót po roku 2018 nie
zadowalają załogi, która do tego czasu pragnie normalnie pracować, zaś ustępowanie pola wojskowym zakładom
remontowym w zakresie przejmowania produkcji zakładu pozwanych może nie zapewnić pracy w zakładzie co może
stać się czynnikiem wywołującym frustrację załogi.
W trzecim akapicie pozwani wskazali, iż ośmielając się zauważyć, że zatrudniony na dwóch prezesowskich etatach szef
obydwu firm (Ł. i (...)) do końca nie panuje nad żadną z nich. Pomimo zatrudnienia dodatkowych dyrektorów nie
widać ani inwestycji, ani rozwoju, ani konsolidacji. W kolejnym zdaniu pozwani wskazali, że rzadko widują prezesa
(powoda), gdyż jego liczne podróże zagraniczne to w egzotyczne miejsca (Chiny, Mongolia, USA, RPA, Senegal, Indie,
Argentyna, Emiraty Arabskie i nie tylko) znacznie to utrudniają.
W czwartym akapicie pozwani wskazali, na oburzenie działaniami prezesa zmierzającymi w kierunku wyprzedaży i
zamiaru likwidacji kolejnych spółek ( (...), (..., Zakład (...)), a tym samym majątku obniżającego jej wartość, a przez to
marginalizującymi Plan Mobilizacji Gospodarki, który to zobligowani są zachować. W następnym zdaniu wskazano,
iż dodatkową przyczyną do odwołania, równie istotną, jest najogólniej rzecz ujmując, stosunkowo niefrasobliwe
zachowanie prezesa i to w sytuacjach i miejscach uznawanych powszechnie za publiczne.
W kolejnym piątym akapicie wskazano, iż ostatnio taka okoliczność miała miejsce podczas spotkania
przedświątecznego z. załogą, w trakcie którego, podejrzewany przez uczestniczących w nim pracowników jako niezbyt
kontaktowy, dał kolejny popis swojego beztroskiego i frywolnego zachowania.
W szóstym akapicie wskazano, iż biorąc pod uwagę powyższe argumenty autorzy pisma proszą adresata o rozważenie
zasadności dalszego sprawowania funkcji Prezesa (..) S.A. przez Pana A. S. (1), gdyż takie funkcjonowanie podważa
nie tylko reputację jego osoby, ale również naraża na szwank dobre imię zakładu autorów pisma, na które pracowali
ponad 60 lat.
W ostatnim siódmym akapicie zwrócono uwagę, że brak jakiejkolwiek reakcji na przedstawione zagadnienia może
doprowadzić do niepokoju społecznego i niekontrolowanych działań załogi, na które organizacje związkowe nie będą
już miały wpływu.
Pod pismem podpisani byli kolejno pozwani: D. 8. (1) — z pieczęcią Przewodniczącego Komisji Międzyzakładowej
Z.Z. (...) Zakłady (...) S.A, A. S. (3) — z pieczęcią Przewodniczącego Zarządu (...). Z.. P.. (..) w (.) S.A. oraz T. W.
— z pieczęcią V-ce Przewodniczącego Komisji Międzyzakładowej (...) Zakłady (...). Z informacji zamieszczonej pod
podpisami odpisy pisma otrzymali: Minister Skarbu Państwa - W. K., Prezes (...) W. D., Przewodniczący (...) 8. J.,
(..)J.S., (..) S-G.
Powód mocą uchwały walnego zgromadzenia spółki w dniu 23 grudnia 2013 roku został odwołany z funkcji prezesa
spółki — w uchwale nie wskazano przyczyn tej decyzji.
Sąd ustalił powyższe okoliczności na podstawie następujących dowodów: pismo związków zawodowych z dnia 18
grudnia 2013 r. skierowane do (...) sp. 2.0.0. (k.10-11, 124-125); uchwała Związku Zawodowego (...) z dnia 1 grudnia
2013 r. (k.42); protokół z zebrania Komisji Międzyzakładowej (...) z dnia 18 grudnia 2013 r. wraz z listą obecności
(k. 42-44); pismo Związków Zawodowych z dnia 18 grudnia 2013 r. skierowane do Ministra Skarbu Państwa W. K.
(k. 45); uchwała Związku Zawodowego (...) z dnia 1 grudnia 2013 r. (k. 115-116); protokół zwyczajnego zgromadzenia
wspólników spółki Zakład (...) Sp. z. 0.0. (k. 132-137); uchwała Związku Zawodowego (...) z 18 grudnia 2013 r. (k. 150);
pismo skierowane do powoda przez Związek (...) z dnia 4 marca 2013 r. (k. 153); uchwała Związku Zawodowego (...) w
Zakładach (...)/ (...) z dnia 18 grudnia 2013 r. (k. 155); zeznania świadków: H. F. (zapis w formie audio-wideo, k. 196),
W. G. (zapis w formie audio-wideo k. 262), Z. G. (zapis w formie audio-wideo, k. 196), A. G. (zapis w formie audio-
--- STRONA 6 ---
wideo, k. 196), I. K. (zapis w formie audio-wideo, k. 196), M. K., A. L. (zapis w formie audio-wideo, k. 196), J. P. (zapis
w formie audio-wideo, k. 196), Z. P. (zapis w formie audio-wideo, k. 196), G. S. (zapis w formie audio-wideo, k. 196);
przesłuchanie stron: powoda A. $. (1) (zapis w formie audio-wideo, k. 262); pozwanego D. S. (1) (zapis w formie audio-
wideo, k. 262), pozwanego A. S. (2) (zapis w formie audio-wideo, k. 262), T. W. (zapis w formie audio-wideo, k. 262).
Sąd pominął dowód z zeznań świadka L. K. z uwagi na cofnięcie wniosku dowodowego przez powoda.
Sąd oddalił wniosek powoda o zwrócenie się do Zakładu (...) w Ł. o nadesłanie dokumentacji finansowej oraz wniosek
o dopuszczenie dowodu z programu restrukturyzacji Zakładów (...) jako zbędne do wyjaśnienia okoliczności sprawy.
Dowody z dokumentów urzędowych zostały sporządzone przez uprawnione osoby, w granicach ich kompetencji, a
zatem były w pełni wiarygodne. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły także niekwestionowane dokumentny prywatne,
których prawdziwość nie budziła wątpliwości. Dowody z przeprowadzonych przesłuchań świadków w ocenie Sądu są
wiarygodne i wzajemnie się uzupełniają. Zeznania pozwanych uzupełniły zebrany materiał dowodowy i Sąd uznał je
za wiarygodne, Nie dano natomiast wiary zeznaniom powoda w zakresie w jakim twierdził, że informował załogę o
zleceniach, które miałyby być realizowane w latach 2014-2015 i o przyczynach likwidacji czy zamiarze likwidacji spółek
funkcjonujących w Zakładach oraz, że nie stwarzał żadnych utrudnień w kontaktach przedstawicielom Zawiązków
Zawodowych, bowiem stoi to w sprzeczności z zeznaniami pozwanych i świadków. Nie zasługują również na wiarę
jego zeznania, kiedy zaprzeczył, że złapał świadka W. G. za podbrzusze, bowiem okoliczności te potwierdzili pozostali
świadkowie i pozwani, brak natomiast podstaw, aby wszystkim tym osobom odmówić wiarygodności.
Sąd zw ażyłco następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Powód wnosząc powództwo i w trakcie przesłuchania wskazywał, że pozwani pismem z dnia 18 grudnia 2013 roku
naruszyli dobra osobiste poprzez naruszenie reputacji powoda jako menagera w przemyśle.
Strona pozwana wskazała na oddalenie powództwa powoda jako bezzasadnego.
Zgodnie z art. 24. $ 1. kc len, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania
tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby
osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności
ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Celem tego roszczenia jest swoista
kompensacja w formie niemajątkowej, skutków naruszenia dóbr osobistych. Treścią tego oświadczenia jest
odwołanie krzywdzących zarzutów, przeproszenie, wyrażenie ubolewania, wyjaśnienie pewnych faktów, sprostowanie
nieprawdziwych informacji. Oświadczenie to ma na celu usunięcie skutków naruszenia, czemu służyć ma forma w
jakiej się go dokonuje (Kodeks Cywilny Komentarz, E. Gniewek, P. Machnikowski, Warszawa 2013, s. 67-68).
Na zasadach przewidzianych w kodeksie można również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty
odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Kwestię odpowiedzialności majątkowej za naruszenie dóbr
osobistych reguluje art. 448. ke, który stanowi, iż w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje
dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub
na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych
środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.
Ograniczenie w dochodzeniu swoich praw przewidziane cytowanymi przepisami istnieje wówczas , kiedy działanie
naruszające dobra osobiste nie nosi cech bezprawności. Z treści przepisu wynika, że dla przypisania odpowiedzialności
koniecznym jest spełnienie przesłanek określonych tym przepisem, a zatem musi dojść do naruszenia dóbr osobistych
oraz działania naruszające dobra osobiste musza być bezprawne. Przepis ten w sposób szczególny rozkłada ciężar
dowodu. Zgodnie z dyspozycja art.6 na powodzie ciąży obowiązek wykazania faktu naruszenia dóbr osobistych
przy przyjęciu domniemania bezprawności działania. Mając na uwadze wynikający z. przepisów fakt domniemania
--- STRONA 7 ---
bezprawności działania, ciężar dowodu wykazania braku bezprawności obciąża pozwanego. Spełnienie obu przesłanek
łącznie daje dopiero podstawę do dochodzenia ochrony swych spraw.
W przepisach prawa, w szczególności w art. 23 ke wymienione są dobre osobiste podlegające ochronie prawnej. Są nim
między innymi zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko, wizerunek, godność osobista. Podkreślić należy,
że w orzecznictwie przeważa pogląd, iż przy ocenie czy doszło do naruszenia dobra osobistego decydujące znaczenie
nie ma subiektywne odczucie osoby, jej uczucia ani stan psychiczny, ale to jaką reakcję wywołuje naruszenie w
społeczeństwie, Przyjmować należy zatem koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego ustaloną w płaszczyźnie
konkretnego stanu faktycznego, po przeanalizowaniu czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje
ludzkie, mogły obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego. Nie można jednak
całkowicie wykluczyć subiektywnego odczucia osoby żądającej ochrony prawnej, zależy to jednak od istoty zdarzenia,
na które powołuje się osoba uważająca, że jej dobra osobiste zostały naruszone. Stanowisko to wielokrotnie pojawiło
się w orzecznictwie sądu i prezentuje je również sąd rozpoznający sprawę (Orzeczenie SN z 19.05.2014r. I CK 636/03)
Obiektywne kryterium naruszenia dobra osobistego będzie miało tym bardziej zastosowanie, jeżeli powód powołuje
się na naruszenie dobra osobistego w postaci dobrego imienia, które to naruszenie wywołać ma negatywnym odczucia
społeczne i narazić go na utratę zaufania.
Za bezprawne należy uznać każde działanie naruszające dobra osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych
okoliczności usprawiedliwiających takie działanie. Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr
osobistych zalicza się: działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy
prawa wykonywanie prawa podmiotowego, z reguły również zgodę pokrzywdzonego a także działanie w obronie
uzasadnionego interesu. (SN z 19.10.1989r. II CR 419/89).
W rozpoznawanej sprawie sąd nie znalazł podstaw do zastosowania ochrony prawnej przewidzianej w art. 24 i 448 ke.
W myśl wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2005 roku nie jest bezprawne, w rozumieniu art. 24 k.c.,
działanie naruszające cudze dobro osobiste, jeżeli stanowi wykonanie prawa do krytyki i informacji podjęte w obronie
uzasadnionego interesu społecznego, zawiera fakty prawdziwe, a wyrażona opinia ma podstawę w tych faktach i nie
zawiera określeń obraźliwych ani wykraczających poza cel, jaki wypowiedź realizuje (por. Wyrok Sądu Najwyższego
zdnia 18 marca 2005 roku, II CK 564/04, LEX nr 381013).
Zgodnie z ustalonym stanem faktycznych pozwani podpisując się pod przedmiotowym pismem z dnia 18 grudnia
2013 roku działali w imieniu związków zawodowych funkcjonujących w (...) S.A. Członkowie związków zawodowych
formułując jego treść wyrazili swą opinię na temat pracy jaką wykonywał powód na stanowisku prezesa zarządu.
Pismo to nie zawierało kategorycznych stwierdzeń, a tym bardziej słów uważanych za powszechnie obraźliwe. Powód
zarzucał, iż wskazane w piśmie fakty nie są oparte na prawdzie. Otóż nie wykazał on, iż pozwani sporządzając pismo
zawarli w nim celowo nieprawdziwe informacje, a ich intencją było naruszenie dobrego imienia powoda.
Analizując kolejno akapity pisma należy, wskazać, iż pierwszy akapit zawiera określenie charakteru pisma
kierowanego do Prezesa Zarządu (...). W drugim akapicie pozwani wyrazili swoje niezadowolenie z powodu informacji
powoda o zapewnieniu pracy dopiero po 2018 roku. Niewątpliwie obawy załogi w tym zakresie były zasadne, gdyż
jak wykazało postępowanie dowodowe, z powodu ograniczenia ilości zamówień, w okresie sprawowania funkcji przez
powoda, występowały przestoje w pracy zakładu, a na zebraniu załogi w sierpniu 2013r. powód sam stwierdził, że
są problemy z zamówieniami dla zakładu. Właśnie to oświadczenie powoda skłoniło pracowników do udania się do
Ministerstwa Obrony Narodowej, czego efektem było zamówienie, które pozwoliło zapewnić produkcję do końca
2013r. i na dalsze dwa lata. Okolicznościom tym powód nie zaprzeczył.
Odnośnie trzeciego akapitu, powód przyznał, iż odbywał wiele zagranicznych podróży i sprawował jednocześnie
funkcję prezesa zarządu w spółce (...) sp. z 0.0., i funkcję prezesa Zarządu Zakładów (...). Choć jak twierdzi
powód podróże te przynosiły konkretne korzyści dla zakładu, to jednak stwierdzić należy, że załoga nie była o tym
informowana i nie odczuwała wymiernych efektów tych podróży z przyczyn wyżej opisanych. Nadto, jak zeznali
pozwani, z Prezesem był utrudniony kontakt i w związku z tym nie mogli uzyskać żadnych informacji dotyczących
--- STRONA 8 ---
funkcjonowania zakładu, które mogliby przekazać załodze ewentualnie wyciszyć ich niezadowolenie. Stąd też związek
zawodowy mógł w tym względzie wyrażać zaniepokojenie co do możliwości podołania przez powoda obowiązkom w
obu spółkach.
W następnym akapicie sformułowano tezę o niezadowoleniu z powodu sprzedaży spółek należących do zakładu
i ich likwidacji. Fakt podjęcia decyzji o likwidacji Zakładu (...) Sp. z 0.0. , zamiar zbycia udziałów w spółce
(...) oraz zbycie udziałów w spółce Zakład (...) na rzecz Agencji (...) S.A w W. nie był kwestionowany przez
strony. Przedstawiciele związków zawodowych obarczając powoda odpowiedzialnością za ten stan rzeczy nie byli
wystarczająco poinformowani przez władze spółek o rzeczywistych przyczynach przekształceń własnościowych. W ich
ocenie były to błędne decyzje, które szkodziły zakładowi. Stąd nie można czynić im zarzutu z niewiedzy wynikającej
z niedostatecznego poinformowania ze strony władz spółki.
Piąty akapit pisma zawiera jedynie bliżej niesprecyzowane wskazanie niefrasobliwego zachowania powoda w trakcie
spotkania przed świętami Bożego Narodzenia, co również w żaden sposób nie wskazuje na naruszenie dóbr osobistych
powoda. Na podstawie zebranego materiału dowodowego uznać należy, że zachowanie powoda w trakcie spotkania
przedświątecznego w 2013 roku odbiegało od powszechnie przyjętych norm, zważywszy na pozycję jaką zajmował
w zakładzie. Należy przy tym podkreślić, że pismo nie zawierało w tym zakresie żadnych obraźliwych sformułowań.
Subiektywne odczucie powoda, że sposób jego zachowania i to co mówił do członków załogi nie było niewłaściwe, w
żaden sposób nie usprawiedliwia jego zachowania i tym bardziej nie czyni oburzenia załogi nieuzasadnionym.
Ostatnie dwa akapity zawierają zwrot do adresata pisma celem rozważenia zasadności dalszego sprawowania przez
powoda funkcji prezesa zarządu oraz przyczyn takiego wniosku i konsekwencji braku jakichkolwiek ruchów. Treści te
również w żaden sposób nie w można uznać za naruszające dobra osobiste powoda. W tej części wskazano jedynie na
możliwość podjęcia kroków w zakresie dalszego zatrudnienia powoda w charakterze prezesa zarządu.
Podkreślić należy, że pozwani działali nie w imieniu własnym, lecz związków zawodowych działających na terenie
zakładu, na potwierdzenie czego przedstawili stosowne dokumenty. Z istoty swej związki zawodowe powołane
są do reprezentowania interesów załogi, reagowania na ich postulaty i niepokoje związane również ze sposobem
zarządzania. Wynika to wprost z przepisów ustawy o związkach zawodowych z dnia 23.05.1991r.(Dz 2014.167
art.1,4,6,7,8 ustawy). Nie ulega wątpliwości, że uprawnieniem związków zawodowych jest wyrażanie swoich opinii w
tym zakresie i kierownictwo każdej jednostki musi liczyć się z możliwością krytyki odnośnie swojego funkcjonowania.
Jeżeli tak, jak w niniejszej sprawie, krytyka oparta jest na faktach, co potwierdziły zebrane w sprawie dowody, nawet
jeżeli byłyby nieprawidłowo zinterpretowane przez związki zawodowe, nie może to prowadzić do wniosku, że doszło do
bezprawności działania. Tym bardziej, że niewłaściwa, w ocenie powoda, interpretacja działań zarządczych przez niego
podjętych, była wynikiem tego, że nie informował on w odpowiedni i rzetelny sposób załogi i związków zawodowych
o funkcjonowaniu zakładu.
Powód wskazywał, iż zachowanie pozwanych doprowadziło do naruszenia jego reputacji jako menagera w dziedzinie
przemysłu. W trakcie postępowania pracownicy zakładu wskazywali, że chcieli zasygnalizować obecną sytuację
panującą w (..) S.A. Jak ustalono powód następnie został odwołany z zajmowanej funkcji prezesa zarządu (...) S.A.,
przy czym jak sama strona powodowa wskazała władze przełożone nie określiły przyczyn odwołania. Z tego powodu nie
można domniemywać, iż jedyną przyczyną odwołania go z zajmowanego stanowiska było pismo pozwanych. Uznając,
że władze zwierzchnie działają w sposób racjonalny musiały dokonać szczegółowej analizy sytuacji i samodzielnie
ocenić przydatność powoda na zajmowanym stanowisku.
Pamiętać należy, że to na powodzie spoczywał ciężar dowodu w zakresie wykazania naruszenia jego dóbr osobistych.
Zdaniem Sądu powód nie sprostał temu obowiązkowi. Ogólny i przypuszczający charakter pisma z 18 grudnia
2013 roku wyklucza naruszenie dóbr osobistych powoda, a uprawnienie związków zawodowych do wyrażania opinii
w zakresie sposobu zarządzania zakładem wyklucza bezprawność działania. Dlatego na tej podstawie Sąd oddalił
powództwo.
--- STRONA 9 ---
Powód przegrał sprawę w całości. Pozwani byli współuczestnikami formalnymi w sprawie. Sąd orzekł o kosztach
postępowania na podstawie art. 98 kpc zasądzając od powoda na rzecz każdego z pozwanych pozwanej kwotę 2 777,00
zł wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem zgodnie rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28
września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej udzielonej z urzędu obejmującego kwotę 2 400,00 zł zgodnie z $ 6 ust. 5) w/w rozporządzenia, kwotę
360,00 zł zgodnie z $ 11 pkt. 1 ust 2) rozporządzenia wraz z uiszczoną opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości
17.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Gliwicach#I C 49/14 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ w brzm ieniu po sprostow aniu Dnia 18 czerwca 2015 roku#art.6 na#art. 23 ke#art. 24 k.c.#art. 98 kpc