Postanowienie I C 482f09

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 482f09 ‘jea _‘ "3': ‘ ”' Q I ¥":“.v.<"...~§'fl /I " £1 . ,;* *:~. W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ \. §~ Y‘? ék I ’ Dnia 21 maja 2010r. Sa,d Okrepgowy W Koszalinie I Wydzial Cywilny _ W skiadzie nastgpujqcymz Przewodniczqcyz SSO J. Cezmy Stebelski Protokolantz prot. sqd. Tomasz Parys po rozpoznaniu W dniu 21 maja. 2010r. w Koszalinie na rozprawie sprawy 2 powédztwa Z. D. przeciwko Skarbowi Pafistwa  P1ezesowi Sqdu Rejonowego W Szczecinku 0 zaplatq 1. zasqdza od pozwanego Skarbu Pafistwa  Prezesa Sqdu Rejonowego W Szczecinku na rzecz powoda Z. D. 8.000; zi (osiem tysiegcy zlotych); 2. zasqdza od pozwanego na rzecz powoda 400, 2% (czterysta zlotych) tytulem zwrotu kosztéw procesug 3, oddala powédztwo W pozostalej czqéci; 4. nie obciqza. powoda zwrotem kosztéw procesu na rzecz pozwanego. Uzasadnienie Powéd Z. D. WI pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Pafistwa — Ministerstwu Sprawiedliwoéci Wniési 0 zasqdzenie kwoty 40.000 2} tytuiern odszkodowania oraz 60.000 zit ty"tu1em zadoééuczynienia za naruszenie débr osobistych Wskutek przetrzymywania dkuzej niz byh) to konieczne W zakiadzie psychiatrycznym dysponujqcym maksymalnymi Warunkami zabezpieczenia. W uzasadnieniu Zqdania wskazai, 2e p1'zebywa¥ W Regionalnym Oérodku Psychiatrii Sa,d0Wej W S., dysponujqcym maksymalnymi warunkami zabezpieczenia, 212 do 2008 roku, pomimo tego, ze 30 listopada 2006 roku Sqd Rejonowy w Szczeoinku Wydal postanowienie W przedmiocie umieszczenia powoda W zakladzie psychiatrycznej opieki zdrowotnej dysponujqcym podstawowymi Warunkami zabezpieczenia. Takie zachowanie pozwanego naruszylo W ooenie Z. D. jcgo godnoéé i wolnoéé. . Jako podstawg prawna, roszczenia powéd wskazal art. 417 k.c. Pozwany Wniésl 0 oddalenie powédztwa W caloéci.  _ W uzasadnieniu 0dp0Wiedzi__na pozew podniésl, £2 podstawq prawna, roszczenia powoda jest art. 24 k.c. W zw. 2 art. 448 k.c. Zarzucfl, Ze powéd W Zaden sposéb nie W5/kazal istnienia okolicznoéci éwiadczqcych 0 namszeniu jego débr osobistych. --- STRONA 2 --- Zdanicm strony pozwancj, W przypadku powoda nie dosz1o do naruszenia prawa, W szczegolnoéci do naruszenia jego dobr osobistych. Sad na biezaco monitoroWa1 sprawo i niezwlzocznie podejmowal decyzjo co do Wykonania przez skarzaoego érodka zabezpieczajacego. Postanowieniem z 26 lutego 2010 roku, Sad ustalil reprezentanta Skarbu Pafistwa — Prezesa Sada Rejonowego W Szczecinku, zwainiajac od dalszego udziaiu W sprawie Ministra Sprawiedliwoéoi. Sad ustalil, co nastqpuje: Postanowieniem z 21 paidziernika 2005 roku, W zwiazku z podejrzeniem popelnienia przez powoda czynow z art. 207 § 1 k.k. W zw. z art. 157 § 2 k.1<:. W zW. z art. 11 § 2 k.k., art. 245 k.k. i art. 226’§ 1 k.k., zastosowano wobec niego érodek zapobiegawczy W postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miosiocy tj. od 19 paidziernika 2005 roku do 18 stycznia 2006 roku. Postanowieniem 2 13 stycznia 2006 roku Sad Rejonowy W Szczecinku przedluzyi stosowanie tymczasowego aresztowania do 17 kwietnia 2006 roku. Orzeczono jednoczeénie Wobec powoda przeprowadzenie ‘oadafi psychiatrycznych polaczonych z obserwacja, W zaldadzie psychiatrycznym typu zamlmiotego W Areszcie Sledozym W S. Oddziak Psychiatrii Sadowej na okres szeéciu tygodni. . Dowdds postanowienie SR w Szczecinku z 2 Zistopada 2005 roku w spmwie H Kp 214/05 k. 69 — 70; posranowienie SO w Koszalinie z 10 Zistopada 2005 roku w spmwie I/K2 612/05 k. 71 — 72; postcmowienie SR w Szczecinku z J3 stycznia 2006 roku w sprawie H Kp 4706 k. 73 — 73v; postanowienie SR w Szczecinku z J3 stycznia 2006 roku w sprawie H Kp 3/06 k. 74 — 75; postanowienie SO w Koszalinie z 20 Zurego 2006 roku w sprmvie 1/K2 96/06 k. 76 — 77. W opinii bieglych psychiatrow z 18 marca 2006 roku ustalono, Ze powod W chWi1i p0p6h]ieniE1 zarzucanych mu czynow mia1 calkowicie zniesiona zdolnoéo do rozpoznania ich znaczenia i pokicrowania swoim postegpowaniem, stad ‘res’: zarzuoam: p1‘Z8S’£<=;pS’£W&1 pope1ni1 W stanie niepoozytalnoéci Z art. 31 § 1 k.k. Biegli uznali nadto, iz stan zdrowia psyohicznego powoda stanowi powazne zagrozenie dla porzadku prawnego, co uzasadnia poddanie go leczeniu W Warunkaoh zamknivsgtego szpitala psychiatrycznego. Postanowieniem z 12 kwietnia 2006 roku Sad Rejonowy W Szczecinku umorzy1 postopowanie karne W stosunku do powoda ze Wzglodu na niepoczytalnoéé W chwili popeénienia zarzucanych mu czynow i zastosowal Wobeo niego érodek zabezpieozajaoy W postaci umioszczenia go W zamkniotym zakkadzie psyohiatrycznym. _ D0w0'd: opinia psychiatryczna k. 78 — 90; posranowienie SR w Szczecinku 2 12 kwiernia 2006 roku w sprawie UK 81/06 k. 9] — 93. Pismem 2 11 maja 2006 roku Sad Rejonowy W Szczecinku zW1'oci1 sio do Komisji Psychiatrycznej ds. $rod1<oW Zabezpicczefiacych w W. 0 Wskazanie stopnia zabezpieczenia oraz odpowiedniego zamkniotego zakladu psychiatrycznego. Wobec braku odpowiedzi, pismem z 21 czerwca 2006 roku Sad zwrocil sio z ponagleniem W pow/Zszej spr_aWie. W pisemnej opinii sporzadzonej W odpowiedzi na powyzsze pismo nadeskanej do Sadu 3 lipca 2006 roku, Komisja Wskazada Regionalny Oérodek Psychiatrii Sadowej W S. dysponujaoy maksymalnymi Warunkami zabezpieczenia. Sad Rejonovw W Szczecinku, postanowieniem z 4 lipca 2006 roku, okreélil powyzsza placowkq jako miejsoe Wykonywania przez powoda orzeczonego érodka zabezpieczajacego. u --- STRONA 3 --- D0w60'.' pismo k. 95; zarzqdzenie k. 104; opinia Komisji Psychiarrycznej ds. Srodkéw Zabezpieczajqcych 11: 98 — .100; postanowienie SR w Szczecinku z 4 Zipca 2006 roku w sprawie H K 81/06 k. 105 — 106; pismo k. I 07.  Z. D. zostal przyjoty do Regionalnego Osrodka Psychiatrii Sadowej W S. 11 sierpnia 2006 roku. W opinii z 21 listopada 2006 roku biegli stwierdzili, Ze u Z. D. nastapila niepe1na, ale stosunkowo stabilna poprawa stanu zdrowia. Uznali, Ze powod Wymaga dalszego leozonia psychiatrycznego na zasadzie stosowania érodka zabezpieczajacego, jednak nie Wymaga jut pobytu W zakladzie psychiatrycznym o maksymalnym zabezpieczeniu. Wskazali, iz jego terapia moze byé bezpiecznie dla niego i osob z otoczenia prowadzona W zakladzie psychiatrycznym o zabezpieczeniu podstawowym. W zwiazku z powyzszym zwrocili sio o WYI‘€1Z611i6 przez sad zgody na przeniesienie powoda do zaldadu psychiatrycznego o takim zabezpieczeniu. Sad Rejonowy W Szczecinku, postanowieniem Z 30 listopada 2006 roku orzeld o stosowaniu Wobec powoda W dalszym oiagu srodka zabczpieczajacogo W postaci umieszczenia. W zamlmiotym zakkadzie psychiatrycznym i okroslik jako miejsoo jogo Wykonywania zaklad psychiatrycznej opieki zdrowotnej dysponujacy podstawowymi Wanmkami zabozpieczenia — Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych W S. Dowdd: irformacja Regionalnego Oérodka Psychiatrii Sqdowej w S. k. .108; opinia sqdowo psychiarryczna z 2] Zisropada 2006 roku k. 109 — 113; postanowienie SR w S. z 30 Iisropada 2006 roku w sprawie H K0 682/O6 k. 114 — 114v. Pismorn 2 20 grudnia 2006 roku powyzszy szpital poinformoWa1 sad, is Wlaéciwym zakladem dysponuj aoym Warunkami podstawowego zabezpioczenia jest Szpital dla NerWoWo i Psychicznie Chorych W M. Postanowieniem Z 31 styoznia 2007 roku Sad Rejonowy W Szozecinku orzekl o umieszczoniu powoda W WIW zakladzie. Pismem z 9 lutego 2007 roku Regionalny Osrodek Psychiatrii Sadowej W S. 2Wrocil sio do Samodzielnogo Publioznego Szpitala d1a Ne1WoWo i Psychioznie Chorych W M. o Wyznaozenie terminu, W ktorym moziiwe bodzie przeniesienie powoda do toj plaoowki. W odpowiedzi Wskazano, iz szpital W M. nie posiada Wolnych miej so W rarnach realizacji srodka zabezpieczajacego. W pismie z 2 lipca 2007 roku SR W Szczeoinku zwrocil siq do Komisji Psychiatryoznej, Regionalnego Oérodka Psychiatrii Sadowej W G. o Wydanie opinii co do stopnia zabezpieczenia oraz miejsca stosowania srodka zabezpieczajaoego Woboo powoda. Po dwukrotnyoh ponagleniach, W tym ze wskazaniem, it szpital W M. nie dysponuje Wolnymi miejsoami, Kornisja Psychiatryczna ponownie Wyznaczyla jako Wlasciwa, placowko Samodzielny Publiczny Szpital dla Nerwowo i Psychioznie Choryoh W M. Pismem z 31 sierpnia 2007 roku szpital ten ponownie poinfonnowal sad 0 braku Wolnych miejsc. Postanowieniem z 26 paidziernika 2007 roku SR W Szczecinku okreé1i1, 12 srodek zabezpieczajacy Wykonywany bqdzie W szpitalu W M. Dowcid: pismo Fa 115; postanowienie SR w Szczecinku z 3] stycznia 2007 roku w sprawie H K0 682/06 k. 116 — 116v; pismo k. I17; irformacja Samodzielnegb Publicznego Szpitala dla Nerwowo 1' Psychicznie Chorych w M. 118; informacja Regionalnego Oérodka Psychiarrii Sqdowej w S. k. I I9; postanowienie SR w Szczecinku z 12 czerwca 2007 roku w spmwie H K0 302/O7 k. I20; opinia sqdowo  psychiatryczna k. J21 — 122; pisma k. I23 — 128; opinia Komisji k. 129 — I30; Postanowieniem SR w Szczecinku z 26 paédziernika 2007 roku w sprawie H K0 583/07 k. 131.  --- STRONA 4 --- O okolioznosci tej SR W Szczeoinku poinformowal pismem z 6 listopada 2007 roku Komisje Psychiatryezna. W odpowiedzi, Komisja Wyznaczyia Samodzielny Publiczny Specjalistyczny Psychiatryczny Zak1ad Opieki Zdrowotnej We F., jako miejsce stosowania Wobec powoda orzeezonego srodka zabezpieczajqcego. Postanowieniem z 13 grudnia 2007 roku SR W Szozecinku orzekl o stosowaniu W dalszym ciagu Wobec Z. D. srodka zabezpieczajaoego W postaci umieszczenia W zamknietym zakladzie ieczenia psychiatrycznego, przy czym jako miejsce jego wykonywania Wyznaczyl Samodzielny Publiczny Specj alistyczny Psychiatryczny Zaklad Opieki Zdrowotnej We F. Pismem Z 22 stycznia 2008 roku, szpital ten poinformowal sad, 2e nie posiada Wolnych miejsc dla osob, Wobec ktorych orzeczono umieszczenie W zakiadzie dysponujacym podstawowymi Warunkami zabezpieczenia. Dowéd: pismo k. 132; opinia sadowo —psychz'atryczna la 133 — Z 34; opinia Komisji k. 1'35 ~ I 3 6; posranowienie SR w Szczecinku z I3 grudnia 2007 roku w sprawie H K0 646/07 la 137 137v; pismo 1:138. Wskazujac na powyzsza okolicznosé, pismem z 1 lutego 2008 roku SR W Szczecinku zwrocik sie do Komisji Psychiatrycznej o Wskazanie miejsca, gdzie mozliwe bedzie Wylaonywanie Wobec powoda orzeczonego srodka zabezpieczajacego. Sad Wskazalt, it sprawa jest pilna, albowiem nie Wykonywanie W tak dlugim czasie W sposob prawidiowy orzeczenia moze rodzié powaine skutki dia Skarbu Pafistwa. Pismami z 1 lutego i 5 lutego 20081roku Samodzielny Publiczny Speojalistyczny Psychjatryozny Zaklad Opieki Zdrowotnej we F. ponovmie poinformowai sad o braku Wolnyoh miejsc. Na skutek interwencji Komisji Psychiatrycznej W G., poWod zosta1 ostatecznie umieszczony W dniu 13 marca 2008 roku na Oddziale III Samodzielnego Publicznego Speoj alistycznego Psyohiatrycznego Zakladu Opieki Zdrowotnej We F. ' ‘W pisemnej opinii sadowo — lekarskiej z 29 maja 2008 roku lekarze powyiszego szpitala uznali, Ze powod nie Wymaga dalszej reahzacji srodka zabezpieczajacego i mote leczyé sie W Warunkaoh arnbulatoryjnych. W zwiazku z powyzszym, postanowieniem SR W Szezecinlcu 2 19 czerwoa 2008 roku uchylono Wobec powoda srodek zabezpieczajscey W postaei umieszczenia W zamknietym szpitalu psychiatryeznym. Z. D. zostai ostatecznie zwolniony ze szpitala W dniu 4 lipca 2008 roku. Dowéd: pismo do Komisji k. J39; pisma k. 140 — 141; pismo Komisji k. I42; pisma k 144 4 I45; opinie sqdowo ~ psychiatryczne k. J46 — I 4 7; postanowvienie SR w Szczecinku z 19 czerwca 2008 roku w sprawie H K0 234/08 wraz z nakazem zwoinienia k. 148 — J 49; pismo k. 150. Po przeniesieniu powoda do szpitala we F., W Wiekszym zakresie anizeli W placowce W S., mogl on Wychodzié poza teren oérodka, W tym robié zakupy. Dozwolone byto posiadanie Wlasnej gotowki, palenie papierosow. W Samodzielnym Pu‘olioznym Specjalistycznym Psychiatrycznym Zakladzie Opieki Zdrowotnej We F. mozliwe by1o korzystanie z Wlasnego telefonu komorkowego. Nie przeprowadzano nadto przeszukiwania pomieszczefi W celu znalezienia érodkow odurzajacych, tak jak czyniono co dWa miesiace W Regionalnym Osrodku Psychiatrii Sadowej W S. It ' Dowéd: czgzsciowo przesfuchanie powoda la 169 — 1 70. \. --- STRONA 5 --- Sad ZWaii&90.!1=I§¢=;11uie: Powod, uzasadniajac zgloszone roszczenie, Wskazz11 Wprawdzie na treso art. 77 ust. 1 KonstytucjiRzeczypospo1itej Polskiej oraz art. 417 k.c.,jednak z osnowy pozwu Wynika, Ze swoje roszczenie W3/Wodzil z tresoi art. 24 W zw. z art. 448 k.c. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrozone cudzym dzialaniem, mote Zadaé zanieohania tego dzialania, chyba Ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moze on takze Zadaé, azeby osoba, ktéra dopusciia sie naruszenia, dopeiniia ozynnosci potrzebnych do usunieoia jego skutkow, W szczegolnosci azeby z1o2y1a oswiadozenie odpowiedniej tresci i W odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych W kodeksie moze on rowniez zadaé zadoséuczynienia pienieznego lub zaplaty odpowiedniej sumy pienieznej na Wskazany cel spoleozny. Dobra osobiste czlowieka, jak W szczegélnosci zdrowie, Wolnosé, czesé, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, Wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnosé mieszkania, tworczosé naukowa, artystyozna, Wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaja pod oohrona prawa cywiinego nieza1e2nie od ochrony przewidzianej W innych przepisach (art. 23 k.c.). Zgodnie z art. 448 k.c. W razie naruszenia dobra osobistego sad moze przyznaé temu, ezyje dobro osobiste 2osta1o naruszone, odpowiednia sume tytutem zadoséuozynienia pienieznego za doznana krzywde 1ub na jego Zadanie zasadzié odpowiednia sumo pieniezna na Wskazany cel spoieczny, niezaleznie od innych érodkow potizebnych do usuniecia skutkow naruszenia. Na gruncie rozpatrywanej sprawy powod domagal sie zadoséuczynienia i odszkodowania Wskutek diuzszego, anizeli bylo to konieczne, pobytu W zak1adzie psychiatrycznym dysponujacym maksymalnymi warunkarni zabezpieczenia. W ocenie powoda, niewykonywanie orzeczenia sadu W przedmiocie zmiany miejsca stosoWania srodka zabezpieczajacego naruszy1o jego Wolnosé. Stosownie do tresci art. 12 ustawy z 19 sierpnia 1994 roku o ochronie zdrowia psychieznego (Dz. U. 2 1994 roku, N1" 111, poz. S35), przy Wyborze rodzaju i metod postepowania leozniczego bierze sie pod uwage nie tyiko cele zdrowotne, a1e takze interesy oraz inne dobra osobiste osoby z zaburzeniami psychicznymi i dazy do osiagniecia poprawy stanu zdrowia W sposob najmniej d1a tej osoby ttciazliwy. _ Rozwinieciem powyzszej dyspozycji ustawowej sa regulacje zawarte W rozporzadzerliu Ministra Zdrowia z 10 sierpnia 2004 roku W sprawie Wykazu zaldadow psychiatrycznych i zakiadow leczenia odwykowego przeznaczonych do Wykonywania srodkow zabezpieczajaoych oraz skiadu, trybu powotywania i zadafi komisji psyohiatryeznej do spraw srodkow zabezpieozajacych (Dz. U. 2 2004 roku, Nr 179, poz. 1854), a W szczegolnosci § 11 omawianego aktu. Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporzadzenia, W ramach postepowania ze sprawcami, W ceiu zapewnienia prawidlowego postepowania leczniczego, terapeutycznego, rehabilitaoyjnego i resocjalizacyjnego, mozliwe jest przenoszenie sprawcow W trakcie Wykonywania srodka zabezpieczajacego do zakladu psychiatrycznego lub odwykowego dysponujacego odpowiednimi zabezpieczeniami oraz odpowiednimi rnozliwoéciarni leozniczymi, terapeutycznymi. rehabilitacyjnymi i resocjalizacyjnymi. Stosownie zaé do § 11 ust. 2, pobyt sprawcy W zakiadzie psychiatrycznym dysponujacym Warunkami Wzmocnionego i maksyrnalnego zabezpieczenia nie powinien trWaé dtuzej, 1112 jest to konieczne dla zmniejszenia zagrozenia sprawoy dla otoczenia i jego skionnoéei do ucieczek. ,0 Na gruncie rozpatrywanej sprawy orzeczenie sadu W przedmiocie zmiany miejsca Wykonywania srodka zabezpieczajacego 2 zak1adu psychiatrycznego o m_a.ksymalnych Warunkach zabezpieczenia na zakiaddysponujacy Warunkami podstawowymi, zapad1o 30 listopada 2006 roku. Rzeczywiste przetransportowanie powoda do takiej placowki nastapiio --- STRONA 6 --- zas dopiero 13 marca 2008 roku. Powyisze oznaoza, Ze Z. D., Wbrew dyspozycji zawartej W art. 12 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego i W § 11 ust. 2 rozporzadzenia Ministra Zdrowia W sprawie Wykazu zakiadow psychiatrycznych (...) przetrzyrnywany by1 W zaktadzie o zawyzonych, W stosunku do uzasadnionych, Warunkaoh zabezpieczenia przez niespekna pohora roku. Odpowiedzialnosé za na1eZyte stosowanie orzeczonego Wobec spraWey srodka zabezpieczajacego spoczywa na sadzie. Zasiegniecie opinii Komisji Psychiatrycznej ds. Srodkow Zabezpieczajacych ma zgodnie z § 13 rozporzadzenia charakter fakultatywny. Wydanie orzeczenia uzaleznione jest od Wniosku uprawnionej osoby (kierovmika zakiadu, sprawoy, przedstawiciela ustawowego sprawcy), Wspartego opinia, bieglych psychiatrow. W przypadku, gdy sad deoyduje sie na zasiegniecie opinii Komisji Psychiatrycznej, jego zadaniem jest dbaiosé 0 uzyskanie takiej opinii W rozsadnym czasie, ewentualnie rezygnaoja z jej zasiegania, gdy prowadzi to do znacznego opéinienia W Wydaniu rozstrzygniecia. W doktrynie podnosi sie, 2e o ile zasiegniecie opinii komisji psychiatrycznej do spraw srodkow zabezpieczajacyoh nie jest W omawianym przypadku obligatoryjne, o tyie omawiane przepisy rozporzadzenia Wymagaja, przed Wydaniem przez sad postanowienia, przesiania oalosoi Wymienionej dokumentacji do tejie komisji, ktora niezwlocznie, najpoiniej W terminie miesiaca, przesyta sadowi propozycje miejsca dalszego Wykonywania érodka zabezpieczajacego Wraz z jej uzasadnieniem (por. Z. Hotda, komentarz do art. 201 [W:] Z. Holda, K. Postulski, Kodeks karny Wykonawczy. Komentarz, LEX / Arche, 200 8r.). W niniejszej sprawie, pomimo kilkukrotnych monitow ze strony Sada Rejonowego W Szczecinku, nadzor ten okazat sie niewystazczaj aoy, skoro faktyozne opoénienie W roaiizacji orzeozenia sadu, skutkujace pozostawaniem powoda W zakiadzie nieodpowlednim dla stanu jego zdrowia psyohicznego, trwato nie przez miesiac, leez przez prawie poltora roku. Tak diugi okres uzasadnia przyjecie, i2 zaniechanie Sadu miato charakter zawiniony W postaci oo najmniej niedbalstwa. Powyzsze okolicznosei przesadzaja o tym, Ze W odniesieniu do zaohowania pozwanego Sp6h'!1011& zosta1a przesianka bezprawnosci. Do rozpatrzenia pozosta1o zatem, ezy Wskutek zanieohania pozwanego doszio do naruszenia dobra osobistego powoda W postaci Wolnosci. Zgodnie z art. 31 ust. 2 zdanie drugie Konstytuoji RP nikogo nie Wolno zmuszaé do ozynienia tego, ozego prawo mu nie nakazuje. Przez Wolnosé W rozumieniu art. 23 nalezy rozumieé moinosé Wyboru bez bezprawnych naciskow i ograniczefi. Dobro to obejmuje nie tylko swobodeporuszania sie, ale i Wolnosé od obawy, groiby, przymusu (por. A. Szpunar, Zadoééuczynienie... , s. 100). Niektore przejawy Wolnosci zosta1y przez ustawodawce 1u‘o orzecznictwo 'za1<Wa1ifi1<oWane jako odrebne dobra osobiste (np. swoboda sumienia, nietykalnose mieszkania, integralnosé seksualna, prawo do prywatnosci, nietykalnoéé osobista). Najczesciej do pozbawienia Woinosci dochodzi W Wyniku nieshisznego zatrzymania, aresztowania lub skazania, zamkniecia lub zbyt dtugiego przetrzymywania W zakiadzie psychiatryoznym (wyrok SN z dnia 15 listopada 1979 r., II CR 376179, OSPiKA 1981, z. 2, poz. 26, z aprobujaca giosa, M. Soéniaka). Powyisze rozwazania dotycza, W zasadzie pozbawienia Wolnoéci. Wydaje sic; jednak, Ze za naruszenie dobra osobistego uznaé mozna rowniez ograniczenie Wolnosci W stopniu Wiekszym, aniieli byio to bezwzglednie konieczne. Odnoszac powyzszy poglad do stanu faktycznego W sprawie, Wskaaaé nalezy, Ze przebywanie powoda W zakladzie psychiatrycznym dysponujacyrrr maksymalnymi Warunkami zabezpieczenia W sytuacji, gdy nie znajdowaio to uzasadnienia, proWadzi1o do ograniczenia Wolnosci powoda W Wiekszym stopniu, anizeli byio to konieczne ze Wzgledu na stan jego zdrowia. . ' --- STRONA 7 --- Zgodnie z § 3 przyWo1yWanego rozporzadzenia, zakiady psyohiatryczne dysponujace WE1I't1l'1l(£1.II11p0d.S1I&WOW6g0 zabezpieozenia: 1) zapewniaja, staiy nadzor nad sprawcami przebywaj aoymi W zaktadzie; 2) posiadaja drzwi i okna Wyp0S8ZOH6 W urzadzenia uniemozliwiajace sprawcom sarnowolne opuszozenie zaktadu. Zaklady psychiatryczne o maksymalnych Warunkach zabezpieczenia speiniaja natomiast powyzsze Wymagania, a nadto (por. § 4 i § 5 rozporzadzenia): 1) sa Wyposazone W: ‘ a) system telewizji Wewnetrznej umozliwiajacy obserwacje drzwi Wejsciowych, okien zewnetrznych, sal ogolnych, izolatek oraz korytarzy, . b) elektroniczny system sygnaiizujacy niekontzolowane otwarcie drzwi i okien; 2) dysponuja, systemem osobistych elektronicznych urzadzefi alarmowych sygnalizuj acych zagrozenie, W ktore jest Wyposazony personei; 3) sa otoczone oswietlonym, nadzorowanyrn Za posrednictWem telewizji Wewnetrznej, gladkim murem o Wysokosci co najrnniej 5,5 metra lub dysponuja innymi zabezpieczeniami 0 porownywalnej skutecznosci, uniemoziiwiajacymi samowolne oddalenie sie sprawoyg 4) zatrudniaja personel W liozbie co najmniej dWu i po1krotnie Wiekszej niz pojemnosé zak1adu, W tym personel sprawujacy oohrone nad sprawcami czynow zabronionyoh W liezbie nie mniej szej nizjedna trzecia pojemnosci zaktadu. Co Wiecej, jak Wynika ze stanowiacego zalacznik 111" 6 rozporzadzenia, regulaminu organizacyjno — porzadkowego Wykonywania srodkow zabezpieczajacyoh, W zaktadach o maksymalnych Warunkach zabezpieczenia, personel zaldadu ma praWo do kontroli rzeczy osobistych, lozka, szafek i innyoh mebli oraz przedrniotow, zas odwiedziny pacjentow odbywaja sie tylko W godzinach Wyznaozonych przez kierownika zakladu. Przyjaé tym samym nalezy, iz pobyt W zak1adzie psychiatrycznym dysponujacym maksymalnymi Warunkami zabezpieezenia (Regionalnym Osrodku Psyohiatrii Sadowej W S.) taozyl sie dla powoda z niedogodnosciami oraz ograniozeniarni W sferze Wolnosci, ktoryoh nie musiakby doswiadozaé, gdyby zgodnie z postanowleniem Sadu Rej onowego W Szozecinku z 30 iistopada 2006 roku, przetransportowano go do zak1adu dysponujacego podstawowymi Warunkami zabezpieczenia. W zakresie omawianych ograniczefi, Sad dat Wiare doWodoWi z przesiuchania powoda, ktory szczegolowo niedogodnosci te on1oWi1. Wraz 2 przeniesieniem go do szpitala We F., mogl on Wychodzié poza teren osrodka, W tym robié zakupy. Dozwolone byko posiadanie Wlasnej gotowki, paienie papierosow. Mo21iWe by1o korzystanie z Wiasnego telefonu komorkowego. Nie przeprowadzano nadto przeszukiwania pornieszezefi W celu znalezienia srodkow odurzajacych. Pozwany nie kwestionowat W Zaden sposob twierdzefi powoda W zakresie niedogodnosci i ograniczefi Zwiazanyoh z pobytem W Regionainym Oérodku Psyehiatrii Sadowej W S. Znalazly one nadto oparcie W tresci przytoczonych przepisow rozporzadzenia. W tym stanie rzeczy Sad twierdzeniom tym dat Wiare, czesoiowo opierajac na tychze zeznaniach ustalenia faktyczne. Brak bylo rowniez podstaw, aby kwestionowaé Wiarygodnoéé z1o2onych do akt sprawy dowodow z dokumentow. Zadna ze stron dokumentow tych nie kwestionowaia. Reasumujac, stosowanie Wobec powoda srodka zabezpieczajacego W postaci umieszczenia W zaidadzie psychiatrycznym dysponujacym maksymainynii Warunkami zabezppieczenia, Wbrew postanowieniu Sadu Rejonowego W Szczecinku z 3'0 listopada 2006 roku, a2 do marca 2008 roku, stanowiio przejaw naruszenia Wolnosci poWoda, W tym jego prawa do intymnosci. ' Skarb Pafistwa ponosi odpowiedzialnosé na podstawie art. 24 i“ art. 448 k.c. Bezprawnosé dziaiania pozwanego po1ega1a na naruszeniu art. 12 ustawy o ochronie zdrowia --- STRONA 8 --- psyohicznego oraz § 11 ust. 2 rozporzadzeniu Ministra Zdrowia z 10 sierpnia 2004 roku W sprawie Wykazu zakladow psychiatrycznych i za1<1adoW leczenia odwykowego przeznaczonych do Wykonywania slrodkow zabezpieczajacych oraz sktadu, trybu powotywania i zadafi komisji psychiatrycznej do spraw érodkow zabezpieczajacych, polegajacym na niewlasciwym stosowaniu tego przepisu przez przetrzymywanie powoda W zaktadzie dysponujacym maksymalnymi warunkami zabezpieozenia dhtzej, nii byto to konieczne dla zmniejszenia zagrozenia sprawcy dla otoozenia i jego sklonnosci do ucieczek. Ciezar dowodu, jak Wielokrotnie zauwaial Sad Najwyiszy, nie spoczywa W caiosci na powodzie i nie Wymaga Wykazania Winy pozwanego. Powod Winien Wykazaé, i Wykazah 12 by} przetrzymywany Wbrew koniecznej potrzebie W zakladzie nieodpowiednim dla jego stanu zdrowia psychicznego, zas to pozwany winien Wykazaé, iz pomimo tego nie doszlo do naruszenia prawa oraz do naruszenia dobr osobistych powoda. Pozwany podnosil Wprawdzie, iz Sad Rejonowy W Szczeoinku nie uehybii oiazacym na nim obowiazkom. Nie rnozna jednalc opoinienia W realizacji orzeczenia sadu trwajacego prawie poltora roku traktowaé jako dzia1ania zgodnego z prawem. Nie sposéb rowniez jako przeslanke ekskulpacji uznaé obiektywnych trudnosci W usunieciu utrzymujaoego sie stanu zbyt ma1ej i1osci miejsc W zakladaoh psychiatrycznyeh. W takim Wypadku przyjaé bowiem nalezy, Ze pafistwo nie podjeio Wystarczajacych dzia1af1 Iegislacyjnych i inwestycyjnych, aby skutecznie zmienio niepraWid1oW"y stan rzeczy W tym zakresie. Nalezy przy tym podkreé1ic':, if; odpowiedzialnosé z tytulu naruszenia dobr osobistyoh nie Wymaga jako przesianki Winy sprawcy (zob. Wyrok Sadu1\1ajW3/Zszego z dnia 6 grudnia 1968r., II CR 318/67, GSiP 1968, or 10). _ Oceniajae zakres i stopiefi naruszenia Sad uznai za zasadne przyznanie powodowi zadoséuozynienia W Wysokosci 8.000 21. W pozostaiym zakresie powodztwo oddalono jako bezzasadne. Zadana kwota odszkodowania i zadoséuozynierlia W wysokosci 100.000 21 musiata zostaé uznana za raiaco Wygorowana zwazywszy na zakres naruszenia oraz jego skutki. Tym bardziej, Ze poWod nie udowodnit zasadniczego zarzutu, jakoby przetrzymywanie go W Regionalnym Osrodku Psychiatrii Sadowej W S. doprowadziio do uchylenia srodka zabezpieczajacego poiniej, aniieli nastapfloby to W przypadku przeniesienie go do zakladu dysponujaoego podstawowymi Wartmkami zabezpieczenia. W powyzszym zakresie poWod nie tylko nie przedstaWi1 Zadnych dowodow na poparcie zgioszonego twierdzenia, ale nie przedstawii nawet rzeezowej argumentacj i, ktora rniataby Wskazywaé na zasadnosé jego stanowiska. W punkcie 2 Wyroku, Sad na podstawie art. 100 k.p.e., zasadzfl od pozwanego na rzecz powoda 400 Z1 tytutem zwrotu kosztow proeesu. Z. D. Wygral prooes W 8%. Uwzgledniajac Wysokoso op1aty od pozwu, obliczonej od Wartosci przedmiotu sporu, odpowiadato to kwocie 400 Z1. Na zasadzie art.102 k.p.c. Sad nie obciazyl powoda zwrotem kosztow procesu na rzeoz pozwanego z uwagi na charakter sprawy, a W szozegolnosci okoficznosé, Ze powodztwo okazalo sie siuszne co do zasaxly.