Wyrok I C 482/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy w Opolu I

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 482/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2011 r. Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Katarzyna Sieheń Protokolant: stażysta E. P. po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011 r. w Opolu sprawy z powództwa S. F. przeciwko K. F. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I. oddala powództwo, II. zasądza od powoda S. F. na rzecz pozwanej K. F. kwotę 2.760 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Na oryginale właściwy podpis Sygn. akt IC 482/10 UZASADNIENIE Powód S. F. po ostatecznym sformułowaniu swojego stanowiska wniósł o zobowiązanie pozwanej K. F. do przeproszenia i zamieszczenia przeprosin w Nowej Trybunie (...) w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku w przedmiotowej sprawie za naruszenie dóbr osobistych powoda tj. wielokrotne naruszanie tajemnicy korespondencji oraz zniszczenie i przywłaszczenie fotografii, z którymi emocjonalnie związany był S. F.. Domagał się też zasądzenia od pozwanej na jego rzecz kwoty 10.000 zł oraz na rzecz organizacji pożytku publicznego wskazanej w późniejszym okresie kwoty 5.000 zł. W uzasadnieniu powód wskazał, że strony postępowania były małżeństwem, które zostało rozwiązane wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu. W latach 2007-2009 pozwana wielokrotnie naruszała tajemnicę korespondencji powoda, czego wyraz znalazł się między innymi w ramach wniosków dowodowych składanych w sprawach : sygn. akt II Ca 238/09 --- STRONA 2 --- i sygn. akt II Ca 203/09 tutejszego Sądu. Nadto pozwana dokonała naruszenia informacji bankowych przekazanych powodowi przez (...) Bank S.A. Powód uważa również, że pozwana zniszczyła lub też przywłaszczyła jego osobiste fotografie, do których ma sentyment albowiem odmówiła mu wydania w/w pamiątek. W odpowiedzi na pozew, pozwana K. F. wniosła o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu wskazała, że przyczyną wymeldowania pozwanego z mieszkania przy ul. (...), był fakt, iż po prostu przez dłuższy czas tam nie zamieszkiwał. W tym okresie mieszkał w Danii u swojej konkubiny B. R.. Natomiast w tym mieszkaniu zamieszkała pozwana, była i jest w nim zameldowana z dziećmi. Podniosła, że S. F. przestał opłacać rachunki za w/w mieszkanie, a następnie wystosował pismo do Spółdzielni Mieszkaniowej (...), żądając, aby to pozwana zapłaciła jego zaległości czynszowe. Wskazała, że strony posiadają drugie mieszkanie własnościowe, przy ul. (...), gdzie powód może w każdej chwili zamieszkać. Ponadto powód został wymeldowany z mieszkania przy ul. (...) w sposób zgodny z prawem, a strony w tym przedmiocie odbyły cały tok instancji w postępowaniu administracyjnym. W odniesieniu do zarzutu naruszenia prywatnej korespondencji powoda oświadczyła, że nigdy nie dopuściła się naruszenia prywatności jego korespondencji. Pozwana wskazała że czasem wyjmowała korespondencję do powoda ze skrzynki, jednakże kładła ją na ławie we wspólnym mieszkaniu stron. Jeżeli chodzi o kartkę pocztową to pozwana wskazał, że zobaczyła ja na tej samej ławie gdzie strony zwykle korespondencję zostawiały, kartka nie była w kopercie zatem nie mogła naruszyć tajemnicy korespondencji. Nie zniszczyła także jego odzieży, pozostawionej przy ul. (...), a także jego zdjęć. Wszystkie rzeczy znajdują się pod adresem ul. (...) w K., o czym powód wie, bowiem między innymi na sprawie o podział majątku, która odbyła się w sierpniu 2011r., w Sądzie Rejonowym w Kluczborku, prosiła go aby je odebrał. Sąd ustalił stan faktyczny: Strony S. F. i K. F. były małżeństwem, które rozwiązane zostało wyrokiem Sądu Okręgowego w Opolu z dn. 09.01.2008r. sygn. akt IRC 1706/06. W wyroku tym Sąd odstąpił od orzekania o zajmowaniu wspólnego mieszkania stron, bowiem małżonkowie jeszcze przed orzeczeniem rozwodu nie zamieszkiwali wspólnie – zgodnie z ustaleniami pomiędzy małżonkami S. F. zamieszkiwał w mieszkaniu przy ul. (...), a K. F. wraz z dziećmi w mieszkaniu przy ul. (...). Oba mieszkania stanowiły majątek wspólny stron. Dowody: • odpis księgi wieczystej nr KW (...) – k. 159 • wyrok Sądu Okręgowego w Opolu z dn. 09.01.2008r. – k. 170 • zeznania powoda – k. 183 • zeznania pozwanej – k. 184 Powód w kwietniu 2008r. wyjechał w celach zarobkowych do Danii. Do października 2008r. dokonywał opłat za mieszkanie przy ul. (...), potem zaprzestał regulowania płatności. Klucze do mieszkania przy ul. (...) powód przekazał sąsiadowi A. G., który miał opiekować się mieszkaniem i wybierać korespondencję ze skrzynki na listy i kłaść ją w wyznaczone miejsce na stoliku w przedpokoju. Z uwagi na stale wzrastające zadłużenie mieszkania przy ul. (...) pozwana postanowiła opuścić zajmowane przez siebie dotychczas mieszkanie przy ul. (...) i przeprowadzić się do mieszkania przy ul. (...) (mieszkanie przy ul. (...) wynajęła). Dowody: --- STRONA 3 --- • zeznania powoda – k. 183 • zeznania pozwanej – k. 184 Pozwana uzyskała klucze do mieszkania przy ul. (...) od A. G.. Po przeprowadzce pozwana spakowała wszystkie przedmioty należące do powoda do pudełka i zniosła do piwnicy. Odbierała jedynie swoją korespondencję, zaś przesyłki adresowane do powoda pozostawiała w skrzynce na listy. Korespondencji tej nie otwierała. Pozwana podczas rozmów z powodem informowała go, że wszystkie jego rzeczy osobiste zostały złożone do pudełka i znajdują się w piwnicy mieszkania przy ul. (...), a korespondencja adresowana do niego znajduje się w skrzynce na listy i w każdym momencie może je odebrać. Powódka jeszcze przed orzeczeniem rozwodu, kiedy strony postanowiły zamieszkać oddzielnie, zabrała ze sobą wspólne fotografie, jednakże pozostawiła fotografie należące wyłącznie do powoda. W okresie tym powód nie zgłaszał żadnych roszczeń do pozwanej o zabór jakichkolwiek fotografii. Pozwana wszczęła również postępowanie administracyjne mające na celu wymeldowanie powoda składając wniosek w dn. 04.05.2009r. uzasadniając go opuszczeniem mieszkania przez S. F.. Decyzją Burmistrza K. z dn. 21.09.2009r. powód został wymeldowany z mieszkania przy ul. (...). Od powyższej decyzji odwołał się, jednakże została ona utrzymana w mocy decyzją Wojewody (...) z dn. 20.11.2009r. Do czasu wymeldowania powoda spod w/w adresu pozwana nie wymieniła zamków do mieszkania, piwnicy i skrzynki na listy, dopiero po zakończeniu postępowania wymieniła zamki do mieszkania. Z inicjatywy powoda w mieszkaniu przy ul. (...) przeprowadzono dwie interwencje policji: w dn. 21.04.2009r. dotyczącą roszczeń w stosunku do pozwanej o wprowadzenie się jej do w/w lokalu – w trakcie interwencji funkcjonariusze pouczyli strony o przysługujących im prawach, i w dn. 27.04.2009r. - dotyczyła uniemożliwienia korzystania z lokalu przez pozwaną. Obie interwencje nie doprowadziły do zamieszkania powoda w przedmiotowym mieszkaniu. Dowody: • decyzja z dn. 21.09.2009r. – k. 178 – 180 • decyzja z dn. 20.11.2009r. – k. 173 – 177 • pismo pozwanej z dn. 22.04.2009r. – k. 157- 159 akt II Ca 203/09 • zeznania pozwanej – k. 184 W postępowaniu toczącym się pomiędzy powodem a małoletnią córką stron reprezentowaną przez K. F. o obniżenie alimentów (sygnatura akt III RC 144/08 – II Ca 203/09) pozwana powołała jako dowód kartkę pocztową, którą powód otrzymał z Danii od konkubiny, a także zdjęcie L. (dołączyła kserokopię tych dowodów). Kartka pocztowa była datowana 18.09.2007 r. Powód wyjeżdżając do Danii pozostawił tą kartkę na stole, w miejscu ogólnodostępnym, przy czym kartka nie znajdowała się w kopercie. Pozwana zapoznała się z treścią tej kartki po tym, jak wprowadziła się do mieszkania przy ul. (...). Dowody: • pismo procesowe K. F. k. 157 akt III RC 144/08 – II Ca 203/09 • zeznania pozwanej k. 184 --- STRONA 4 --- Powód przez cały czas dysponował kluczami do mieszkania przy ul. (...) i miał też dostęp do piwnicy. Do dzisiaj nie wiadomo mu o tym, iż pozwana po uprawomocnieniu się decyzji o wymeldowaniu wymieniła zamki w mieszkaniu przy ul. (...). Od czerwca 2006 r. kiedy to pozwana zabrała część fotografii z okresu małżeństwa powód nie występował o ich wydanie. Dowód: • zeznania powoda – k. 183 Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie powód S. F. domagał się ochrony swoich dóbr osobistych, których to naruszenia, w jego ocenie, pozwana K. F. miała się dopuścić poprzez naruszenie tajemnicy korespondencji adresowanej do powoda poprzez jej zabór i zapoznanie się z jej treścią oraz zabór lub zniszczenie fotografii mających dla powoda wartość sentymentalną. Ustawodawca przewidział ochronę tajemnicy korespondencji danej osoby fizycznej w ramach ochrony dóbr osobistych uregulowanej w przepisach art. 23 k.c. i 24 k.c. Zgodnie z tymi przepisami osoba, której dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania. W razie dokonanego naruszenia może także żądać, aby osoba, która dopuściła się tego naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności zaś złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może także żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny. Podkreślić należy, iż dla ustalenia odpowiedzialności pozwanej z art. 23 i 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. konieczne jest wykazanie istnienia działania lub zaniechania sprawcy krzywdy niemajątkowej, istnienie tejże krzywdy wynikającej z naruszenia przez pozwaną dobra osobistego powoda, jak również związek przyczynowy między krzywdą niemajątkową, a działaniem lub zaniechaniem sprawcy krzywdy. Powoda zgodnie z treścią art. 6 k.c. obciąża w tym względzie dowód powstania krzywdy w związku z naruszeniem jego dóbr osobistych i powiązanie tej krzywdy z działaniem lub też zaniechaniem pozwanej. Tym samym na stronie powodowej ciążył obowiązek przytoczenia i udowodnienia okoliczności wskazujących na naruszenie jego dóbr osobistych oraz uzasadniających dochodzenie wskazanych w pozie roszczeń. Bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż strony jeszcze przed orzeczeniem rozwodu zamieszkały oddzielnie – powód zajął mieszkanie położone przy ul. (...), zaś powódka wraz z dziećmi zamieszkała w mieszkaniu przy ul. (...). Bezspornym jest również, że powód w celach zarobkowych w kwietniu 2008r. wyjechał do Danii i że zaprzestał regulowania płatności już w październiku 2008r. (co potwierdził sam powód słuchany przed Sądem) oraz że w lutym 2009r. pozwana wraz z dziećmi przeprowadziła się do mieszkania przy ul. (...) oraz doprowadziła do wymeldowania powoda z w/w lokalu. Spornym pozostawało czy pozwana dopuściła się naruszenia tajemnicy korespondencji i zaboru lub zniszczenia fotografii. W niniejszej sprawie analiza materiału dowodowego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że powód nie wykazał, że jego dobra osobiste w postaci pogwałcenia przez pozwaną tajemnicy korespondencji oraz zaboru lub zniszczenia fotografii zostały w jakikolwiek sposób naruszone. Wskazać przede wszystkim należy, że powód inicjując proces nie przedstawił żadnych dowodów, za wyjątkiem jednego pisma, które to pozwana sporządziła na potrzeby postępowania odwoławczego toczącego się przed Sądem Okręgowym w sprawie II Ca 203/09, celem wykazania naruszania tajemnicy adresowanej do niego korespondencji oraz zaboru pamiątkowych fotografii przez pozwaną, a swoje roszczenia oparł jedynie na przypuszczeniach. Większą inicjatywę dowodową wykazała sama pozwana. Dowody te zmierzały jednak do wykazania tych okoliczności, których ciężar dowodu spoczywał na powodzie. To nie pozwana bowiem ma --- STRONA 5 --- wykazywać zeznaniami świadka A. F., iż nie naruszyła prywatnej korespondencji oraz nie przywłaszczyła fotografii, lecz powód musi przedstawić dowody, iż te zdarzenia miały miejsce. W postępowaniu o ochronę dóbr osobistych to na pozwanej spoczywa ciężar wykazania, iż jej działania nie noszą przymiotu bezprawności, jednakże jak już wspomniano powyżej, to strona powodowa zobligowana jest do wykazania, że zaistniały okoliczności powodujące takie naruszenie i nastąpiło zdarzenie powodujące naruszenie dobra. W przedmiotowej sprawie powód nie wykazał, iż do zdarzeń na jakie powołuje się w pozwie oraz obszernych pismach procesowych w ogóle doszło, a w sytuacji, gdy pozwana tym faktom zaprzeczyła, na tym właśnie powód winien był skupić inicjatywę dowodową. Powód poprzestał jedynie na swych twierdzeniach i domysłach, a jego zeznania stoją w sprzeczności z zeznaniami pozwanej, ponadto nie zostały poparte jakimikolwiek innymi dowodami. Są przy tym nielogiczne. Z kolei zeznania pozwanej można ocenić jako znacznie bardziej wiarygodne i spójne. I tak powód zarzucił pozwanej, że podstępnie zajęła mieszkanie przy ul. (...) i od tego momentu uniemożliwiła mu odbiór jego rzeczy osobistych, dokumentów i korespondencji oraz iż regularnie przejmowała jego korespondencje zapoznając się z jej treścią, co wynikało z faktu powołania jako dowodu kartki pocztowej z dn. 18.07.2007r., którą przysłała przyjaciółka powoda B. R.. Zarzucił również, że zniszczyła jego fotografie z czasu dzieciństwa i fotografie z dziećmi, jednakże ten zarzut jak sam wskazał oparł jedynie na własnych przypuszczeniach. Powód zeznawał, że początkowo korespondencję ze skrzynki pocztowej odbierał sąsiad A. G., który miał również klucze do mieszkania i odkładał ją w wyznaczone miejsce tj. na szafkę w przedpokoju, natomiast pozwana wtedy tę korespondencję przejmowała, co również opierał jedynie na własnych domysłach. W ocenie Sądu twierdzenia powoda są nielogiczne, bowiem jak wynika z zeznań pozwanej klucz do mieszkania przy ul. (...) otrzymała od A. G. – czemu powód nie przeczył – nie mógł zatem A. G. od lutego 2009r. podejmować korespondencji i zanosić jej do mieszkania powoda. Nielogicznym jest bowiem, by obcy człowiek za zgodą zamieszkującej w lokalu pozwanej wchodził do tegoż mieszkania o dowolnej porze w celu pozostawiania tam korespondencji. Z tych względów za wiarygodne należy uznać zeznania pozwanej. Wskazać należy ponadto, że powód powołuje się na fakt zaboru korespondencji i zdjęć, podczas gdy sam przyznał, że miał przez cały czas klucze do mieszkania, nie przeczył także, iż dysponuje kluczem do skrzynki oraz dostępem do klucza od piwnicy. Świadczy to o tym, iż mógł w każdym czasie odbierać korespondencje ze skrzynki oraz zabrać swoje rzeczy osobiste znajdujące się w piwnicy. Zdaniem Sądu nie był jednak tym zainteresowany. Nawet dzisiaj przecież powód nie wie czy w samym mieszkaniu są stare zamki czy nowe. Wskazać należy również, iż powód dwukrotnie zainicjował interwencje funkcjonariuszy policji w związku domniemanym przez siebie utrudnianiem dostępu do mieszkania, jednakże w trakcie tych interwencji nie wykazywał zainteresowania odbiorem swoich rzeczy osobistych, fotografii i korespondencji. Nie można również mówić o naruszeniu przez pozwaną tajemnicy korespondencji poprzez zapoznanie się przez nią z treścią kartki pocztowej z dn. 18.07.2007r., bowiem kartka ta nie była zamknięta w kopercie (nie doszło zatem do otworzenia korespondencji) i znajdowała się w miejscu ogólnodostępnym dla domowników – na stole, na którym zwykle strony pozostawiały korespondencję. Powód zresztą sam przyznał, że kartka nie przyszła w kopercie. Do tego zwrócić należy uwagę, iż kartka została wysłana w lipcu 2007 r., a więc w czasie kiedy to powód zamieszkiwał przy ul. (...). Potwierdza to prawdziwość zeznań pozwanej, która wyjaśniła, iż kartka znajdowała się już w mieszkaniu w momencie kiedy to ona zajęła lokal. Najmniejszego dowodu nie przedstawił powód w celu wykazania, że żona otwierała adresowaną do niego korespondencję przychodzącą z Banku (...). Zresztą z zeznań powoda wynika, iż ta korespondencja nie przedstawiała dla niego żadnego znaczenia. Zauważyć też należy w kontekście zarzutu przywłaszczenia bądź zniszczenia fotografii, ze w świetle zeznań samego powoda fotografie rzekomo zabrane przez żonę są w jej władaniu od 2006 r. W tym czasie powód nie poczynił żadnych starań, by te fotografie odzyskać, co należy interpretować w ten sposób, iż już w 2006 r. doszło do umownego podziału tychże pamiątek, na który to podział powód, chociażby w sposób dorozumiany przystał. Zdaniem Sądu powód nie tylko nie wykazał, iż nastąpiły zdarzenia, w oparciu o które dochodzi naruszenia dóbr osobistych, ale przede wszystkim nie wykazał istotnej dla sprawy okoliczności, a mianowicie tego jaką reakcję te zdarzenia wywołały. Przy ocenie bowiem czy doszło do naruszenia dobra osobistego ma znaczenie nie tyle subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ile obiektywna reakcja wywołana tym naruszeniem w społeczeństwie. Tymczasem, zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę, iż od 2006 r. powód nie zainteresował się fotografiami, które są we władaniu żony, nadto zważywszy, iż od 2007 r. kiedy to otrzymał kartkę od konkubiny nie podjął żadnych działań zmierzających do przejęcia tej korespondencji, a do tego rzekome dokumenty jakie otrzymywał z Banku (...) nie przedstawiały dla niego istotnej wartości, stwierdzić jednoznacznie należy, iż nawet subiektywnie w odczuciach --- STRONA 6 --- powoda zdarzenia te (nawet gdyby powód wykazał, że miały miejsce) nie wywołały u powoda żadnej reakcji i krzywdy. O naruszeniu natomiast dóbr osobistych w sensie obiektywnym tym bardziej nie może być mowy. Na żadne obiektywne reakcje powód nie wskazał. Mając na uwadze powyższe oddalono powództwo i obciążono powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanej zgodnie z art. 98 kpc. Sąd oddalił wnioski dowodowe pozwanej o przesłuchanie świadków A. F. i A. G. albowiem kwestia wymeldowania powoda z mieszkania nie była istotna dla sprawy, a ponadto okoliczność ta wynika z prawomocnych decyzji zawartych w aktach. Dodatkowo też Sąd uznał, iż wniosek przesłuchanie w charakterze świadka A. F. na okoliczność naruszania prywatnej korespondencji i przywłaszczania prywatnej fotografii był wnioskiem, który powinien był zgłosić powód, a nie pozwana (na powodzie spoczywał ciężar tego dowodu). Sąd nie przyznał jednocześnie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu ustanowionemu dla powoda, a to z uwagi na to, iż pełnomocnik nie złożył oświadczenia o jakim mowa w § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zarządzenie: 1. odnotować, 2. odpis wyrok z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda, 3. kal. 14 dni.