Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Pewsewz
: " Sygn. akt I C 476/21
| pły
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań dnia 14 czerwca 2022 r.
Sąd Rejonowy Poznań Stare - Miasto w P. , Wydział I Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Wioletta Janicka
Protokolant: prot. sąd. Aleksandra Rucińska
po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. w P.
na rozprawie
sprawy z powództwa M. F.
przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Aresztu
Śledczego w P.
o zapłatę
1. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.000 zł (jeden tysiąc złotych) z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 lipca 2021 roku do dnia zapłaty,
* 2. w pozostałym zakresie powództwo oddala,
3. nie obciąża powoda kosztami procesu.
sędzia Wioletta Janicka
--- STRONA 2 ---
UZASADNIENIE
Powód M. F. wniósł przeciwko Skarbowi Państwa — Dyrektorowi Aresztu Śledczego w P. pozew o zapłatę kwoty 20.000 zł tytułem
zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych przez umieszczenie w celi 215 oraz 138, w których występowało robactwo -
pluskwy. Powód podniósł, że pozwany świadomie i celowo naraził go na stres psychiczny i „ciągłe niespanie” z powodu ukąszeń
przez ie' insekty. Wniósł o obciążenie pozwanego kosztami procesu oraz o naliczenie odsetek od dnia złożenia pozwu. Do pozwu
załączył kilka martwych owadów w woreczku.
Uzasadniając swoje żądanie powód podniósł, że wielokrotnie zgłaszał administracji Aresztu problem z pluskwami, ale administracja
nic sobie z tego „nie robi”, że był w tej sprawie u lekarza i pokazywał ukąszenia co powinno zostać odnotowane w jego książeczce
zdrowia. Powód zaznaczył, że jest osobą aresztowaną, a więc „w świetle prawa wciąż niewinną” i jest to coś niewyobrażalnego,
że osoba niewinna zmuszona jest przebywać w tak niegodnych warunkach i ponosić z tego powodu kary psychiczne i zdrowotne.
Zdaniem powoda żądana przez niego kwota zadośćuczynienia jest adekwatna do cierpień jakie musi znosić za to, że pozwany Areszt
nie potrafi zapewnić godnych warunków tymczasowego aresztowania, przez co każdego dnia i każdej nocy cierpi psychicznie.
Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2021 sąd zwolnił powoda od opłaty sądowej od pozwu i oddalił jego wniosek o ustanowienie
pełnomocnika z urzędu.
'W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Dyrektora Aresztu Śledczego w P. wniósł o oddalenie
powództwa i o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje stanowisko pozwany zaprzeczył wszelkim twierdzeniom, wnioskom i zarzutom powoda oraz zakwestionował
wysokość dochodzonego roszczenia.
Pozwany wskazał, że powód przebywał w celi nr 215 od dnia 10 lutego 2021 r. do dnia 25 marca 2021 r. oraz w celi 138 od dnia 25
marca 2021 r. i nadal (z zastrzeżeniem, że pozew został napisany w dacie 2 kwietnia 2021 r.) i że w dniu 23 lutego 2021 r. powód był
konsultowany przez lekarza specjalistę dermatologa z powodu zmian skórnych spowodowanych prawdopodobnie pogryzieniem przez
insekty, zaopatrzono go medycznie poprzez podanie leków oraz zalecono badanie kontrolne. Odnośnie do kwestii występowania
w Areszcie insektów pozwany zaznaczył, że jednostka ta jest miejscem zbiorowego zakwaterowania ogromnej liczby osadzonych,
którzy pochodzą z różnych środowisk, a populacja ta ulega ciągłym rotacjom, co sprzyja występowaniu tego typu zjawisk. Pozwany
wskazał, ze cele mieszkalne oraz wszystkie pomieszczenia w Areszcie poddawane są okresowym opryskom przeciwko owadom
i są to działania profilaktyczne. Podał, że opryski prowadzi specjalistyczna firma, z którą Areszt od wielu lat podpisuje umowy
cywilnoprawne, zgodnie z corocznym harmonogramem oraz że środki używane do tych oprysków są okresowo zmieniane w celu
zwiększenia ich skuteczności. Poza tym według pozwanego, w przypadku fizycznego wystąpienia insektów, zleca on ww. podmiotowi
dodatkowe ópryski cel mieszkalnych. Pozwany podniósł, że powód nie doznał żadnego uszczerbku na zdrowiu, wdrożone leczenie
było skuteczne, a dolegliwości krótkotrwałe, pozwany dochował staranności w zakresie udzielonej powodowi pomocy medycznej
oraz podjął działania profilaktyczne, Z tych względów — zdaniem pozwanego — zarzuty powoda uznać należy za bezpodstawne. W
ocenie pozwanego stan faktyczny niniejszej sprawy nie pozwala na stwierdzenie, że odbywanie przez powoda kary pozbawienia
wolności miało miejsce w warunkach naruszających prawa człowieka, a w szczególność godność i zasady humanitarnego traktowania.
Podniósł, że powód nie przeprowadził żadnej wiarygodnej kalkulacji dochodzonego od pozwanego roszczenia w wysokości aż 20.000
zł.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powód M. F. urodzony w (...) r. od lutego 2020 r. jest osobą tymczasowo aresztowaną. Nieprawomocnym wyrokiem Sądu
Okręgowego w Poznaniu powód został skazany na karę 5 lat pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 280 $ 2 k.k. (rozbój
popełniony w warunkach recydywy). Od lutego 2021 r. bez przerwy powód przebywa w Areszcie Śledczym w P.. Od dnia 10 lutego
2021 r. do dnia 25 marca 2021 r. osadzony był w celi nr 215 (oddział C3), a następnie od dnia 25 marca 2021 r. do 19 października
2021 r. w celi 138 (oddział A2). .
W obu tych celąch występowały pluskwy, co było bardzo uciążliwe, szczególnie w nocy, ale również w ciągu dnia. Pluskwy gryzą
głównie w nocy (żywią się krwią), w miejsca, które są odsłonięte podczas snu, zwykle okolice twarzy, szyi, rąk i nóg. Po ugryzieniu
--- STRONA 3 ---
pojawiają się swędzące zmiany skórne. Pluskwy były wszędzie — w materacach, starych drewnianych szafkach, łaziły nawet po
suficie. Inni współosadzeni z powodem także skarżyli się na ukąszenia przez te pasożyty. Wszyscy wielokrotnie zgłaszali problem
oddziałowym i pisemnie (na karteczkach) służbie zdrowia - pielęgniarkom, które roznosiły leki, ale byli lekceważeni. Dopiero po
wizytacji Dyrektora Aresztu podjęto jakieś działania. Celę nr 138 (w której powód przebywał od 25 marca 2021 r.) wypryskano,
zmieniono materace, na jedną noc powoda i współosadzonych przeniesiono na świetlicę, ale po tygodniu pluskwy znów się pojawiły.
Powodowi i współosadzonym z nim wydano z magazynu inne materace, ale były to stare materace i jeden z osadzonych znalazł w
nich pluskwę, co niezwłocznie zgłosił kierownikowi magazynu. Nie skutkowało to wydaniem nowych, niezapluskwionych materacy.
Powód miał ślady ukąszeń na całym ciele, na twarzy, rękach. W dniu 23 lutego 2021 r. w czasie badania lekarz dermatolog stwierdził
u powoda zmiany na skórze. Wskazał, iż są to pogryzienia prawdopodobnie przez pluskwy. Powód otrzymał leki - preparaty o
działaniu miejscowym, przeciwzapalnym oraz tabletki przeciwświądowe i zalecono mu wizytę kontrolną. Kontrolne badanie zostało
przeprowadzone w dniu 16 marca 2021 r. W dniu 23 maja 2021 pielęgniarka roznosząca leki odnotowała zgłoszenie przez pówoda
pogryzienia przez pluskwy i wydano mu krem hydrokortyzonowy. W dniu 28 czerwca 2021 r. powód był u lekarza w ambulatorium,
gdzie nadal zgłaszał m.in. zmiany skórne spowodowane ukąszeniami przez pluskwy i otrzymał maść F.. Powód po pogryzieniach
przez pluskwy miał na skórze plamy i bąble, miał uczulenie, a bąble swędziały, utrudniając sen, przez co brał leki nasenne. Do tej
pory powód ma łydce widoczne zmiany skórne, ale dolegliwości ustąpiły, nie stosuje już w związku z tym żadnych leków.
W celi nr 138 pluskwy występowały przez cały okres osadzenia powoda w tej celi.
Dowód: pismo podpisane przez dyrektora Szpitala (...) w P. (k.49), wpisy w książeczce zdrowia powoda (k.178), notatka służbowa
(k.91), zeznania świadka M, O. (k. 101v-102), zeznania powoda (k.101-101v w zw. z k. 180, k. 180-181).
Areszt Śledczy w P. ma podpisaną umowę ze specjalistyczną firmą zewnętrzną, która świadczy usługi w zakresie deratyzacji,
dczynsekcji i dezynfekcji. Zabiegi o charakterze profilaktycznym wykonywane są na poszczególnych oddziałach Aresztu według
określonego harmonogramu. I tak, zgodnie z tym harmonogramem, w I kwartale 2021 r. dezynsekcja na oddziale A2 miała być
przeprowadzona 16 lutego i 16 marca , a na oddziale C3 17 lutego i 17 marca. W II kwartale 2021 r. dezynsekcję na oddziale A2
zaplanowano na 11 maja i 15 czerwca, a na oddziale C3 12 maja i 16 czerwca. W III kwartale 2021 r. dezynsekcja tych oddziałów
miała się odbyć odpowiednio: 10 sierpnia i 14 września oraz 11 sierpnia i 15 września. Problem występowania insektów w celach
mieszkalnych jest znany administracji Aresztu. Dodatkowe zabiegi dezynsekcji przeprowadzane są po otrzymaniu zgłoszenia ze
służby zdrowia, choć nie zawsze istnieje możliwość natychmiastowego przeprowadzenia zabiegu. W celu całkowitego zwalczenia
insektów poza przeprowadzonymi zabiegami dezynsckcyjnymi należy dbać o utrzymanie czystości w celi mieszkalnej, za co — zgodnie
z art. 116 $ 1 pkt 2 kk.w. - odpowiedzialni są osadzeni zakwaterowani w danej celi. Występowanie insektów w celi mieszkalnej
osadzony powinien zgłosić pisemnie służbie zdrowia (za pośrednictwem pielęgniarki, która roznosi leki po celach), po zbadaniu
lekarz stwierdza przyczynę wystąpienia zmian na skórze i na tej podstawie administracja otrzymuje notatkę od służby zdrowia
potwierdzającą potrzebę dezynsekcji. Taki dodatkowy zabieg powinien być przeprowadzonym w ciągu 72 godzin od otrzymania
zgłoszenia. Przeprowadza go zewnętrzna specjalistyczna firma. U pozwanego zostało ustalone, że zgłoszenie występowania insektów
powinno pochodzić od służby zdrowia, która weryfikuje, czy zmiany skórne u osadzonego to skutek pogryzienia przez owady,
użądlenia, alergii czy jakiejś choroby skórnej. Każdy osadzony dwa razy w miesiącu może się zapisać do lekarza, a poza tym,
niezależnie od tego w nagłych sytuacjach doprowadzany jest do ambulatorium. W czasie takiej dodatkowej dezynsekcji wszystko
zostaje w celi, osadzeni przenoszeni są na 24 h do innego pomieszczenia, zabierają tylko niezbędne rzeczy. Materace nie są
wymieniane, gdyż insekty bytujące w tych materacach powinny być zlikwidowane w wyniku dezynsekcji celi. Teoretycznie więc po
takim zabiegu nie ma konieczności wymiany materacy. Poza tym, że pozwany przeprowadza dezynsekcję pomieszczeń, to wysyła
materace do ZK W., gdzie są poddawane dezynsekcji i dezynfekcji w specjalnej komorze ciśnieniowej. Nie ustalono, by w celi nr
215, w której powód przebywał w okresie od 10 lutego do 25 marca 2021 r., przeprowadzono w tym czasie jakieś dodatkowe zabiegi
dezynsekcji. Nie ustalono również, czy w tym czasie wykonano zabieg zgodnie z harmonogramem dniu 17 lutego i w dniu 17 marca.
Taki dodatkowy zabieg dezynsekcji, w czasie gdy był tam osadzony powód przeprowadzono w celi 138. Harmonogram dezynsekcji
w Areszcie co roku jest podobny, ale w ostatnim czasie problem występowania robactwa w tej jednostce się nasilił.
Dowód: notatka służbowa (k.50), harmonogram dezynsekcji na II kwartał 2021 r. w AŚ w P. (ki. (... ), zeznania świadka M. D. (k.
102v-103) zeznania świadka E. M. (k.179-180). '
--- STRONA 4 ---
.
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie wskazanych dowodów.
Za wiarygodne uznano zeznania świadka M. O., który był osadzony w celi nr 138 razem z powodem. Świadek zeznawał spójnie, i
logicznie, a jego zeznania korespondowały z zeznaniami powoda. Brak było podstaw do kwestionowania wiarygodności tych zeznań.
Zeznania M. D. funkcjonariusza służby więziennej, kierownika działu kwatermistrzowskiego w AŚ w P. okazały się prawie
w całości wiarygodne, gdyż były one spójne i logiczne. Sad nie dał wiary świadkowi, gdyż nie znalazło to potwierdzenia w
pozostałym materiale dowodowym, gdy zeznał, że insekty pojawiają się w celi, gdy osadzeni nie zachowują higieny oraz, że osadzeni
„pożyczają” sobie pluskwy z celi do celi, w kartonikach, żeby zgłaszać, że przebywają w nieprawidłowych warunkach. Twierdzenia
te okazały się całkowicie gołosłowne. Nie ustalono bowiem, aby istniał związek między stanem higieny osadzonych i czystości celi
a występowaniem pluskiew (zresztą sam świadek przyznał, że nie jest kompetentny do wypowiadania się na temat tych „żyjątek”), a
tym bardziej by powód czy też jego współosadzeni nie dbali o higienę albo by cele, w których powód przebywał były brudne. Poza
tym jak ustalono — również na podstawie zeznań ww. świadka M. D. - w Areszcie występuje problem robactwa, w celach nr 215 i
138 były pluskwy, skoro w czasie osadzenia w tych celach powód zgłaszał pogryzienie przez te insekty (co zostało potwierdzone
przez lekarza), a celę nr 138 poddano zabiegowi dodatkowej dezynsekcji (co wynikało chociażby z zeznań powoda i świadka M.
O.). Sugerowanic zatem, że powód „pozyskał” pluskwy z innych cel było więc całkowicie bezpodstawne. To, że powód zetknął się z
żywymi owadami w celi nr 138 potwierdza również okoliczność, że takowe, żywe insekty przekazał do sądu jako dowód rzeczowy
wódniu 7 października 2021 r., co zostało odnotowane w Biurze Podawczym (notatka służbowa k. 91). Z uwagi na brak możliwości
przechowywania w sądzie takiego dowodu rzeczowego, pluskwy (zabezpieczone w słoiku) zwrócono do Aresztu Śledczego.
Zeznania świadka E. M. — dyrektora szpitala i ambulatorium AŚ w P. również oceniono jako wiarygodne. Świadek nie kojarzyła
powoda, nigdy nie udzielała mu pomocy lekarskiej, ale przedstawiła procedurę związaną ze zgłaszaniem problemu występowania
insektów w pozwanym areszcie oraz świadczenia usług medycznych. Zeznania te znalazły potwierdzenie w innych dowodach.
Zeznania powoda okazały się wiarygodne, gdyż były spójne i logiczne, a nadto korespondowały z pozostałym materiałem
dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. W świetle przeprowadzonych dowodów nie budziły wątpliwości sądu twierdzenia
powoda, że w celach nr 215 i 138 Aresztu Śledczego w P., w czasie gdy powód był tam osadzony, występowały pluskwy, co było
bardzo uciążliwe oraz, że pasożyty te gryzły powoda, co spowodowało wystąpienie swędzących zmian skórnych, które utrudniały
powodowi sen.
Sąd zważył, co następuje:
W ustalonych okolicznościach faktycznych Sąd uznał powództwo oparte o art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. za częściowo zasadne.
Przepis art. 448 k.c. przewiduje możliwość przyznania zadośćuczynienia w razie naruszenia jakiegokolwiek dobra osobistego. W
każdej sprawie mającej za przedmiot takie roszczenie konieczne jest stwierdzenie, jakie dobro osobiste zostało naruszone. Artykuł 23
k.c. zawierający przykładowe wyliczenie dóbr osobistych wymienia cześć, która obejmuje dobre imię oraz godność, Prawo człowieka
do poszanowania godności, wyrażającej się w poczuciu własnej wartości i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi, dotyczy
wszystkich aspektów życia osobistego człowieka i obejmuje także taką jego sferę, która jest związana z pozbawieniem wolności.
Niczapewnienie osadzonym podstawowych warunków humanitarnych z całą pewnością narusza godność. W konsekwencji może
być rozpatrywane w kategoriach naruszenia dóbr osobistych. Podstawę dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych
stanowi art. 24 k.c., który nie wymaga dla odpowiedzialności winy sprawcy, a jedynie bezprawność jego zachowania, wprowadzając
jednocześnie domniemanie bezprawności. Dzięki temu dochodzący ochrony nie musi tej przesłanki udowadniać, natomiast to na
sprawcy ciąży obowiązek wykazania, że jego działanie było zgodne z prawem.
W przedmiotowej sprawie przedmiotem ochrony było właśnie prawo do godnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności
(tudzież osadzenia w ramach tymczasowego aresztowania). Na wstępie odnotować należy, że zapewnienie przez Państwo godziwych
warunków pozbawienia wolności jest jednym z wymagań demokratycznego państwa prawnego, co wprost wynika z art. 10 ust. 1
ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw-Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r.
Nr 38, poz. 167 i 169) oraz z art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka stanowiących, że każda osoba pozbawiona wolności
będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Te zasady powiela w art. 40, 41 ust.
--- STRONA 5 ---
4147 Konstytucja RP. Niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona stanowi obowiązek władz
publicznych wszędzie tam, gdzie Państwo działa w ramach imperium, realizując swoje zadania represyjne, których wykonanie nie
może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka represji
(wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r., I ACa 1238/12).
Powód naruszenia dobra osobistego upatrywał w konieczności przebywania w warunkach sanitarnych, w których wystąpiły pluskwy.
Zauważyć należy, że panujący w zakładach karnych czy aresztach śledczych dyskomfort jest elementem pozbawienia wolności,
związanym z. samym pobytem w takiej jednostce, co wiąże się również z niższym od oczekiwanego standardem i warunkami
tam panującymi. Oczywiście z takim stanem rzeczy osoba popełniająca przestępstwo musi się liczyć. Tymczasowe aresztowanie
czy później prawomocnie orzeczona kara bezwzględnego pozbawienia wolności, jak i warunki jej odbywania, są konsekwencją
przestępczej przeszłości osadzonego i stanowiąc element polityki karnej w postaci prewencji indywidualnej. Sam fakt izolacji
immanentnie wiąże się więc z pewnym dyskomfortem, a nawet cierpieniem. Niemniej niezachowanie warunków pozbawienia
wolności wynikających z obowiązujących przepisów i narażenie osadzonych na istotne dolegliwości może uzasadniać uznanie
naruszenia czy też zagrożenia dóbr osobistych. W sytuacji, gdy dyskomfort wykracza poza normalną dolegliwość związaną z
pozbawieniem wolności, dochodzi do naruszenia dobra osobistego osoby osadzonej, w tym wypadku powoda. Podkreślić należy,
że osoba pozbawiona wolności przez sam fakt uwięzienia nie traci podstawowych praw gwarantowanych przez Konstytucję i
akty prawa międzynarodowego. Poszanowanie i ochrona jej godności jest obowiązkiem władzy publicznej, wypełniającej zadania
represyjne Państwa. Wykonywanie tych zadań nie może w żadnym razie ograniczać godności osób odbywających karę pozbawienia
wolności i prawa do traktowania w sposób humanitarny, gdyż prawa te mają charakter absolutny. Realizacja pozbawienia wolności
wiąże się z ustaleniem poziomu, na którym warunki uwięzienia są „odpowiednie” i nie naruszają przyrodzonej i niezbywalnej
godności człowieka. Wyjściowe założenie dla określenia wymaganego poziomu jest takie, by traktowanie człowieka pozbawionego
wolności nie było poniżające i nichumanitarne, a ograniczenia i dolegliwości, które musi on znosić, nie przekraczały koniecznego
rozmiaru wynikającego z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka oraz. nie przewyższały ciężaru nieuniknionego cierpienia,
nieodłącznie związanego z samym faktem uwięzienia (uchwała SN z dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/1 I). Skazani winni
mieć więc zapewnione minimum warunków odbywania kary pozbawienia wolności jakie wynikają z obowiązujących przepisów.
Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, co w rezultacie doprowadziło do naruszenia dobra osobistego powoda.
Dokonując ustalenia czy doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda Sąd uznał, iż powód wykazał, że zabiegi dezynsekcji nie
były wystarczającym działaniem podjętym przez pozwanego, celem usunięcia występującego robactwa. Bez znaczenia jest przy tym,
jakie konkretnie działania powinny być w tym zakresie podjęte, istotnym pozostaje bowiem jedynie to, że niewątpliwie te do których
się ograniczono nie przyniosły efektów. Zeznania powoda oraz świadków (zawnioskowanych przez powoda, jak i pozwanego, tj.
innego osadzonego, funkcjonariusza służby więziennej i lekarza) wskazują, że w celach, w których powód był osadzony pojawiały
się insekty, konkretnie pluskwy, przez które osadzeni zostali pogryzieni, przy czym powód miał bąble i towarzyszące temu uczulenie.
Jak ustalono pogryzienia powodowały pluskwy, a nie inne owady. Okoliczność ta nie wymagała zatem wiadomości specjalnych.
Podkreślić należy, że insekty w zasadzie występując cały czas, a administracja Aresztu stosowała niewystarczające środki zaradcze.
Pozwany nie wykazał przy tym przy tym, by pojawianie się pluskiew oraz by nieskuteczność podejmowanych działań zmierzających
do ich unicestwienia, wynikały z działań podejmowanych przez samych osadzonych. Brak skuteczności podejmowanych działań,
jak wynika z okoliczności, wynika być może ze sposobu przeprowadzanych czynności zmierzających do unicestwienia robactwa.
Nadto, pozwany nie przedstawił konkretnych dowodów na to, czy planowane zabiegi dezynsekcji w ogóle się odbyły i to zgodnie z
harmonogramem. Szczególnie na oddziale A2, na którym powód przebywał od 25 marca 2021 r. do 19 października 2021 r., nie
można przyjąć z uwagi na występowanie problemu przez kilkanaście miesięcy (na początku października powód nałapał w celi 138
żywych pluskiew), że zastosowane procedury były skuteczne, a co za tym idzie, aby utrzymujący się stan rzeczy był zgodny z prawem.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że doszło do bezprawności w działaniach podejmowanych przez administrację zakładu karnego, skoro
działania były nieskuteczne i doprowadziły do stanu sanitarnego, do którego nie powinno dojść. Analizując treść art. 102 pkt 1 k.k.w.,
(który na podstawie art. 209 k.k.w. dotyczy także tymczasowo aresztowanego) zgodnie z którym skazany ma między innymi prawo
w szczególności, do odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia warunków bytowych i odpowiednich warunków higieny,
Sąd doszedł do przekonania, że przepis ów został w pozwanym Areszcie naruszony, a zatem zaniechanie pozwanego polegające na
braku należytej dbałości o stan sanitarny jednostki miało charakter bezprawny. Podejmowane zabiegi sanitarne były nieskuteczne
--- STRONA 6 ---
.
skoro insekty cały czas występują. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności niewystarczające było wykazanie przez pozwanego
podejmowania jakichkolwiek działań, lecz działań skutecznych.
Z tych też przyczyn Sąd przyjął, że pozwany Skarb Państwa naruszył normę z art. 102 pkt 1 k.k.w.,a tym samym powód wykazał
istnienie jednej z przesłanek odpowiedzialności deliktowej z art. 417 k.c. Twierdzenia pozwanego, że występowanie robactwa na
terenie'Aresztu jest od niego niezależne były całkowicie bezpodstawne.
"W ocenie Sądu, w świetle poczynionych ustaleń faktycznych zachodziły przesłanki uzasadniające uwzględnienie roszczenia powoda
na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c., doszło bowiem do naruszenia dóbr osobistych powoda, a działania pozwanego można
określić mianem bezprawnego. Do uznania za zasadne roszczenia o ochronę dóbr osobistych ni jest konieczne wykazanie winy
sprawcy, bowiem podstawą tej odpowiedzialności est tylko bezprawne, a nie również zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra
osobistego.
Zaznaczyć należy, że z przeprowadzonych dowodów wynikało, iż nie zawsze niezwłocznie po zgłoszeniu przez osadzonych faktu
występowania w celi pluskiew podejmowane były działania zaradcze. Zresztą działania te nic doprowadziły do wyeliminowania
insektów, były więc nieskuteczne, Dla uwolnienia się od odpowiedzialności w okolicznościach sprawy niewystarczające okazało
się więc wykazanie przez pozwanego, iż podejmował on działania zaradcze w celu wyeliminowania pluskiew. Pozwany dysponuje
odpowiednim aparatem i zapleczem, celem zapewnienia każdej osobie pozbawionej wolności odpowiednich warunków bytowych,
Przez co należy rozumieć również dbałość o występujące w danej jednostce warunki sanitarne.
W ocenie Sądu, powód wykazał także, że zachowanie pozwanego na skutek zaniechań w postaci doprowadzenia powoda do
pogryzienia przez pluskwy naruszyło jego dobra osobiste, z tym zastrzeżeniem, że powód nie wykazał, aby dolegliwości jakich
doznał w trakcie pozbawienia wolności uzasadniały twierdzenie o osadzeniu go w niegodziwych, nichumanitarnych i nieludzkich
warunkach, co miałoby wywołać szkodę niemajątkową w rozmiarze mogącym być zrekompensowanym wyłącznie sumą pieniężną
7 w wysokości 20.000 zł. Zdaniem Sądu dolegliwość tego rodzaju, mając na względzie, że powód sam doprowadził do tego, że został
tymczasowo aresztowany (i nieprawomocnie skazany), a z izolacją zawsze związane są pewne niedogodności, mogła wywołać
szkodę niemajątkową rzędu 1.000 zł. Za przyznaniem powodowi zadośćuczynienia w ww. wysokości, na podstawie art. 448 k.c.,
przemawiał, zarówno stopień nasilenia dolegliwości przez niego odczuwanych w związku z pogryzieniem przez pluskwy oraz
działania strony pozwanej, dokładającej nieznacznych i niewystarczających starań w okresie objętym sporem w celu eliminacji
wykrytych w celi insektów. Powód wskazał, że pogryzienie go przez pluskwy wywołało u niego cierpienia, stres psychiczny, zakłócało
sen. Występowanie pluskiew stanowiło jednak incydentalny epizod, nie wynikający z chęci poniżenia, czy upokorzenia osadzonego
przez administrację zakładu karnego, dlatego kwota żądana przez powoda rzędu 20.000 zł byłaby nieadekwatna, zawyżona.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd zasądził na rzecz powoda jedynie kwotę 1.000 zł z żądanej przez niego kwoty 20.000 zł, a w
pozostałym zakresie roszczenie o zadośćuczynienie oddalił jako niezasadne. Także w powyższym zakresie, z tych samych względów,
roszczenie o zapłatę byłoby w części oddalone, gdy rozpatrywać je w oparciu 0 przepis art. 445 $ 1 k.c. w zw. z art. 444 $ I k..,
zgodnie z którym w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią
sumę zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Sąd wskazał, iż niewątpliwym jest, że powód doznał uszkodzenia ciała,
albowiem ukąszenia pasożytów powodowały bąbie na ciele, silny świąd, uczulenie. Wynikająca stąd krzywda powoda polegała
na okresowym braku snu (pluskwy były aktywne głównie w nocy), koniecznością podjęcia leczenia i ciągłym, uporczywym
swędzeniem. Z uwagi jednak na krótkotrwałość tychże dolegliwości, fakt ich wyleczenia (powód ma na nodze jeszcze ślady ale nie
odczuwa już żadnych dolegliwości) oraz znikomy skutek ukąszeń, poziom krzywdy należałoby ocenić, jak już wyżej wskazano, jako
niski i z tego powodu Sąd uznał roszczenie powoda za zawyżone,
Roszczenie o zadośćuczynienie jako roszczenie pieniężne staje się wymagalne — w przypadku oznaczenia świadczenia — z chwilą
wezwania do zapłaty, stąd też odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia należą się uprawnionemu już od tej chwili. Sąd
przyjął, że pozwany został wezwany do zapłaty z chwilą doręczenia pozwu (co nastąpiło w dniu 30 czerwca 2021 r.) i wobec czego,
W myśl art. 455 k.e., powinien spełnić świadczenie niezwłocznie, Odsetki ustawowe za opóźnienie o których mowa w art. 481 k.c.
zasądzono więc od 1 lipca 2021 r. .
© kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.e. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie były podstawy do
nieobciążania powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu, na rzecz Strony pozwanej, stosownie do ostatecznego wyniku sprawy.
--- STRONA 7 ---
W szczególności Sąd miał na uwadze, że dochodzone przez powoda roszczenie zostało w części uwzględnione, na skutek dokonanej
oceny, że strona pozwana dopuściła się wobec niego naruszenia dóbr osobistych uzasadniających zasądzenie zadośćuczynienia. Fakt,
że zasądzono jedynie 1.000 zł, nie może skutkować tym, że w ostatecznym rozrachunku z kosztami procesu, rekompensata finansowa
doznanych przez powoda krzywd okazałaby się jedynie symboliczna.
sędzia Wioletta Janicka Ę |
--- STRONA 8 ---
.
-
| TT” s
/ = TT =
| |
| J
| |
pa
: -
3 ł
i
6. |
. € E |
ue
So sz |
7 * |
b x |
E
pa) ą |
. >ę
2) s |
: |
Ts
2
= |
or |
wz |
2% ło.
ans I]
Sz e] |
SO |
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Rejonowy w Poznań Stare Miasto#I C 476/21#art. 448 k.c.#art. 24 k.c.#art. 10 ust. 1 ratyfikowane#art. 3 Europejskiej#art. 102 pkt 1 k.k.w.#art. 209 k.k.w.#art. 417 k.c.#art. 455 k.e.#art. 481 k.c.#art. 102 k.p.e.