Postanowienie I C 474/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lipca 2019 r. Sąd Okręgowy w Opolu I Wyd

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 474/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lipca 2019 r. Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Marta Kulpa Protokolant: starszy sekretarz sądowy Maja Bartoń po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2019 r. w Opolu na rozprawie sprawy z powództwa S. B. (1), J. R. przeciwko M. M. o ochronę dóbr osobistych I. powództwo oddala; II. zasądza od powodów S. B. (1), J. R. solidarnie na rzecz pozwanego M. M. kwotę 720 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Na oryginale właściwy podpis UZASADNIENIE Powodowie S. B. (1) i J. R. w pozwie wniesionym w dniu 25 lutego 2019r. skierowanym przeciwko M. M. wnieśli o : 1. zobowiązanie pozwanego do wysłania listem poleconym na adres powódki J. R.: ul. (...), (...)-(...) K. w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku pisemnych przeprosin o następującej treści: „Ja, M. M., przepraszam Panią J. R. za szerzenie nieprawdziwych informacji o rzekomym dopuszczeniu się zdrady wobec współmałżonka z Panem S. B. (1). Przyznaję, że wykreowana przeze mnie informacja jest nieprawdziwa i nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia. Jednocześnie wyrażam ubolewanie, że przez szerzone przeze mnie nieprawdziwe twierdzenia naruszone zostały cześć i dobre imię Pani J. R. oraz szacunek do jej osoby jako człowieka, małżonki i rodzica, a także, że naraziłem go utratę zaufania osób jej bliskich"; 2. zobowiązanie pozwanego do wysłania listem poleconym na adres powoda S. B. (1): ul. (...), (...)-(...) K. w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku pisemnych przeprosin o następującej treści: --- STRONA 2 --- „Ja, M. M., przepraszam Pana S. B. (1) za szerzenie nieprawdziwych informacji o rzekomym dopuszczeniu się zdrady wobec współmałżonka z Panią J. R.. Przyznaję, że wykreowana przeze mnie informacja jest nieprawdziwa i nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia. Jednocześnie wyrażam ubolewanie, że przez szerzone przeze mnie nieprawdziwe twierdzenia naruszone zostały cześć i dobre imię Pana S. B. (1) oraz szacunek do jego osoby j oko człowieka, małżonka i rodzica, a także, że naraziłem go na utratę zaufania osób mu bliskich " Nadto zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów zwrotu kosztów procesu według norm procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powodowie podnieśli, iż pozwany naruszył dobro osobiste powodów poprzez wysłanie do męża powódki smsa o nieprawdziwej treści, odnośnie tego, że J. R. ma romans ze S. B. (1), jak również jest on ojcem syna powódki, szczegółowo uzasadniając i argumentując swoje stanowisko na (k. 2-4) W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany zaprzeczył, aby wysyłał mężowi powódki smsa, w którym informował go o romansie powódki z innym mężczyzna i podważał jego ojcostwo w stosunku do syna D., szczegółowo uzasadniając i argumentując swojego stanowisko na (k. 15-20) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 28 września 2018r. ok. godziny 12 z numeru sieci (...) została przesłana na numer 601 (...) wiadomość tekstowa o następującej treści: „Cześć M.. Moja rada do ciebie zrób sobie test na ojcostwo bo j. robi z ciebie jelenia. J. mówiła że od dawna staracie się o drugie a tu nic a może tata d. jest pan B Wasi synowie są podobni do siebie (pisownia oryginalna)” Wiadomości, była kierowana do M. R., męża powódki. Wiadomość została odczytana przez powoda S. B. (1) i jego córkę ponieważ numer: 601 (...), którym kiedyś posługiwał się M. R., obecnie używany jest przez małoletnią córkę S. B. (1). M. M. jest krewnym żony powoda S. B. (2). Powód S. B. (1) jest również pracodawcą powódki J. R. i przy tym jej dobrym znajomym. Wysłana wiadomość spowodowała konieczność tłumaczenia się przez powodów wobec swych małżonków. Powódka J. R. i jej mąż M. R. mają syna D. w wieku 5 lat , starają się o drugie dziecko. Opowiadali o tym S. B. (1), który przekazał tą wiadomość swojej żonie. Pomiędzy stronami istnieje konflikt, pokłócili się ok. dwóch lat temu. Dowód: dokumentacja zrzutu ekranu komputerowego k. 9-11 odpowiedź na zaprzestanie naruszenia dóbr osobistych z dnia 29.10.2018r. k. 23-25 zeznania świadka M. R. k. 42 zeznania świadka B. M. k. 42-43 zeznania powódki k. 43 zeznania powoda k. 43-44 zeznania pozwanego k. 44 Sąd zważył co następuje: --- STRONA 3 --- Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Ustawodawca przewidział ochronę zarówno czci jak i dobrego imienia danej osoby fizycznej w ramach ochrony dóbr osobistych uregulowanej w przepisach art. 23 k.c. i 24 k.c. Zgodnie z tymi przepisami osoba, której dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania. W razie dokonanego naruszenia może także żądać, aby osoba, która dopuściła się tego naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności zaś złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może także żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny. Przesłankami do udzielenia ochrony dobrom osobistym danej osoby jest zagrożenie lub naruszenie dóbr osobistych oraz bezprawny charakter działania wywołującego wskazany skutek. Przy ocenie zagrożenia bądź naruszenia dóbr osobistych należy zawsze oceniać czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogło obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego. Przy określaniu bezprawności również należy brać pod uwagę kryteria obiektywne. Wystarczy obiektywna ocena wadliwości zachowania z punktu widzenia szeroko rozumianego porządku prawnego i reguł postępowania obowiązujących w danym społeczeństwie. Oznacza to, że sąd, orzekając w ramach luzu decyzyjnego, musi się odwołać do ocen i opinii przyjmowanych w danej społeczności (Sut P. PiP 1997/9/26 „Problem twórczej wykładni przepisów o ochronie dóbr osobistych”). Granice roszczeń służących do ochrony dóbr osobistych należy więc określić nie według subiektywnego tylko odczuwania danej strony, lecz w ramach obiektywnie wytyczonych przez zagwarantowany porządek prawny. Niepodobna przyjąć, ażeby o naruszeniu dobra osobistego można mówić zawsze wtedy, gdy wywołane zostało uczucie zagrożenia niemajątkowych indywidualnych wartości. Przedstawione stanowisko uznać należy również za ugruntowane w doktrynie prawa cywilnego (1996.08.28 wyrok s. apel. w Łodzi I ACr 341/96 OSA 1997/7-8/43). W art. 24 k.c. została wprowadzona zasada domniemania bezprawności działania sprawcy, co powoduje, że to pozwany w procesie o ochronę dóbr osobistych musi wykazać, że jego działanie nie miało charakteru bezprawnego. Działanie nie jest bezprawne, chociażby zagrażało dobru osobistemu lub nawet je naruszało, przede wszystkim wówczas, gdy jest oparte na obowiązującym przepisie prawa albo stanowi wykonywanie prawa podmiotowego ( por. wyrok SN z dnia 24.01.2000 r., III CKN 553/98). Do okoliczności wyłączających bezprawność zalicza się również zgodę pokrzywdzonego oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu. Ze względu na określoną w powyższym przepisie regułę rozkładu ciężaru dowodu sytuacje, w których pozwanemu nie powiedzie się dowód prawdziwości zarzutu traktować należy tak samo jak sytuacje, w których nieprawdziwość zarzutów została wykazana. Bezprawne, zatem jest stawianie zarzutów nieprawdziwych, jak i zarzutów, których prawdziwości osoba je formułująca nie jest w stanie wykazać. Na żądającym ochrony ciąży jedynie dowód, że dobro osobiste zostało naruszone lub zagrożone przez dana osobę, od której żąda ochrony. W niniejszej sprawie analiza materiału dowodowego pozwala na przyjęcie, iż powodowie nie wykazali, aby to na skutek działania strony pozwanej nastąpiło naruszenie wskazanych przez powodów dóbr, tj. czci, dobrego imienia. Brak jest w tym zakresie jakichkolwiek wiarygodnych dowodów. Powodowie swoje roszczenie wywodzą z treści wiadomości tekstowej : „Cześć M.. Moja rada do ciebie zrób sobie test na ojcostwo bo j. robi z ciebie jelenia. J. mówiła że od dawna staracie się o drugie a tu nic a może tata d. jest pan B Wasi synowie są podobni do siebie (pisownia oryginalna)” wysłanej jak przypuszczają to powodowie do męża powódki przez pozwanego. Z tekstu w/w wiadomości, nie wynika, kto wysłał taką wiadomość. Brak tam podpisu, czy choćby wskazania od kogo może pochodzić taka wiadomość. Pozwany zaprzeczył , aby wysłał ta wiadomość bądź był użytkownikiem numeru telefonu , z którego ta wiadomość została wysłana. Powodowie wnosili wprawdzie o zwrócenie się do operatora o ustalenie do kogo należy numer telefonu , jednakże Sąd ten wniosek oddalił, z uwagi na tajemnice telekomunikacyjną oraz z uwagi na brak podstaw do żądania przez sąd w postępowaniu cywilnym takiej informacji. --- STRONA 4 --- Zgodnie z treścią art. 159 ust 1 prawa telekomunikacyjnego Tajemnica komunikowania się w sieciach telekomunikacyjnych, zwana dalej "tajemnicą telekomunikacyjną", obejmuje: 1) dane dotyczące użytkownika, z zastrzeżeniem art. 161 ust. 2; 2) treść indywidualnych komunikatów; 3) dane transmisyjne, które oznaczają dane przetwarzane dla celów przekazywania komunikatów w sieciach telekomunikacyjnych lub naliczania opłat za usługi telekomunikacyjne, w tym dane lokalizacyjne, które oznaczają wszelkie dane przetwarzane w sieci telekomunikacyjnej lub w ramach usług telekomunikacyjnych wskazujące położenie geograficzne urządzenia końcowego użytkownika publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych; 4) dane o lokalizacji, które oznaczają dane lokalizacyjne wykraczające poza dane niezbędne do transmisji komunikatu lub wystawienia rachunku; 5) dane o próbach uzyskania połączenia między zakończeniami sieci, w tym dane o nieudanych próbach połączeń, oznaczających połączenia między telekomunikacyjnymi urządzeniami końcowymi lub zakończeniami sieci, które zostały zestawione i nie zostały odebrane przez użytkownika końcowego lub nastąpiło przerwanie zestawianych połączeń. 2. Zakazane jest zapoznawanie się, utrwalanie, przechowywanie, przekazywanie lub inne wykorzystywanie treści lub danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną przez osoby inne niż nadawca i odbiorca komunikatu, chyba że: 1) będzie to przedmiotem usługi lub będzie to niezbędne do jej wykonania; 2) nastąpi za zgodą nadawcy lub odbiorcy, których dane te dotyczą; 3) dokonanie tych czynności jest niezbędne w celu rejestrowania komunikatów i związanych z nimi danych transmisyjnych, stosowanego w zgodnej z prawem praktyce handlowej dla celów zapewnienia dowodów transakcji handlowej lub celów łączności w działalności handlowej; 4) będzie to konieczne z innych powodów przewidzianych ustawą lub przepisami odrębnymi. 3. Z wyjątkiem przypadków określonych ustawą, ujawnianie lub przetwarzanie treści albo danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną narusza obowiązek zachowania tajemnicy telekomunikacyjnej. 4. Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się do komunikatów i danych ze swojej istoty jawnych, z przeznaczenia publicznych lub ujawnionych postanowieniem sądu wydanym w postępowaniu karnym, postanowieniem prokuratora lub na podstawie odrębnych przepisów. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku , iż nie istnieje norma upoważniająca sąd cywilny w sprawach o ochronę dóbr osobistych do zobowiązania operatora do przedstawienia na potrzeby procesu danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną, a postawy takiej na pewno nie stanowi art. 248 par. 1 kpc (postanowienie SA w Białymstoku z 6 kwietnia 2011 r., I ACz 279/11). Tę argumentację wzmacnia przepis wprost odnoszący się do danych ujawnionych w postępowaniu karnym (ale tylko karnym!), postępowaniem prokuratorskim — lub „na podstawie odrębnych przepisów” (art. 159 ust. 4 ). Ponadto w ocenie sądu przedmiotowa wiadomość nie narusza w żaden sposób jakichkolwiek dóbr osobistych powodów. Zupełnie niezasadne są twierdzenia, w szczególności powoda S. B. (1), że doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Nie był on adresatem tej wiadomości, nie jest w niej wymieniony, więc trudno twierdzić, że jego dobra zostały naruszone. Trudno też powiązać „Pana B" właśnie z powodem, gdyż nawet nie wiemy czy litera „B" dotyczy imienia, nazwiska, czy może pseudonimu. Podkreślić trzeba, że niemożliwe jest naruszenie dobrego imienia abstrakcyjnej osoby określanej mianem „Pana B", co nie pozwala na identyfikację tej osoby (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, V Wydział Cywilny z dnia 18 stycznia 2017 r., VI ACa 1661/15). Ponadto, wskazana w pozwie wiadomości ma charakter w zasadzie informacyjny i wyraża jedynie opinię dla adresata, a zgodnie --- STRONA 5 --- z zasadą wolności słowa nadawca tej wiadomości mógł wyrazić swoją opinię. Nadawca wiadomości nie posłużył się dosadnymi określeniami, ton wypowiedzi nie jest napastliwy czy lekceważący. Ponadto, powodowie przy ocenie naruszenia dóbr osobistych kierują się wyłącznie przesłankami subiektywnymi, a nie obiektywnymi. Tymczasem, nie może być miarodajny wyłącznie stan uczuć oraz miara indywidualnej wrażliwości powodów. Konieczne jest tu zachowanie należytych proporcji i umiaru. Nie można nadużywać instrumentów prawnych właściwych ochronie dóbr osobistych w przypadkach dotyczących wyłącznie subiektywnych przeżyć samych powodów. Taki stan postępowania prowadziłby bowiem do niedopuszczalnego deprecjonowania samego przedmiotu ochrony (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 8 grudnia 2016 r., l CSK 772/15). Brak dowodów w przedmiotowej sprawie na przypisanie nadawcy tej wiadomości intencji do działania w celu naruszenia dobrego imienia powodów w jakikolwiek sposób. Uwzględnić należy również niewielki krąg odbiorców tej wiadomości, co świadczy o braku przesłanek do stwierdzenia, że doszło do naruszenia, czy zagrożenia dóbr osobistych kogokolwiek. Powodowie nie wykazali również , aby to pozwany był w rzeczywistości autorem tej wiadomości, w związku z powyższym w ocenie sądu nie może ponosić odpowiedzialności za faktycznego nadawcę smsa. Sami powodowie stwierdzili w swych zeznaniach , ze podejrzewają że autorem tej wiadomości może być pozwany , bądź jego żona. Żaden z przesłuchiwanych przez sąd świadków w niniejszej sprawie nie potwierdził również okoliczności, iż numer z którego wysłano w/w smsa należał do pozwanego. Podkreślić należy, iż to powodowie , zgodnie z ogólną zasadą rozkładu ciężaru dowodu (art. 6 kc w zw z art. 232 kpc) , powinni udowodnić, że do naruszenia dobra osobistego doszło i , że sprawcą tego naruszenia jest pozwany . W tym zaś zakresie powodowie ograniczyli się wyłącznie do własnej interpretacji sformułowań zawartych w prywatnej korespondencji „M." i osoby trzeciej. Nie można również przyjąć, aby każde nawet minimalne naruszenie dobra osobistego musiało się spotykać z reakcją sądu i skutkować sięgnięciem do środków ochrony przewidzianych w art. 24 kc. Dla udzielenia ochrony prawnej na tej płaszczyźnie konieczny jest bowiem większy niż nieznaczny (minimalny) stopień dolegliwości wywołany naruszeniem dobra osobistego . Powodowie natomiast nie wskazali , że otrzymanie tego sms wywołało jakieś daleko idące skutki , oprócz nieporozumień ze współmałżonkiem. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie powołanych przepisów orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia treść art. 98 kpc. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy i zwrotu kosztów celowych, obowiązek zwrotu tychże kosztów spoczywał na powodach jako na stronie przegrywającej sprawę. Koszty poniesione przez stronę pozwaną obejmowały wynagrodzenia pełnomocnika określone zgodnie z § 8 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia opłat za czynności radców prawnych w wysokości 720 zł. Na oryginale właściwy podpis Za zgodność: