Postanowienie I C 463/13 K1 Q

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 463/13 K1 Q’ " ‘$9 .__._ k;_'___ ‘\;.:. W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 kwietnia 2014 roku Sad Okregowy w Koszalinie I Wydzia+ Cyvvilny w sk1adzie : Przewodniczagcy: sedzia SO lwona Szkud1apska  Cwik Protokolant: st. sekr. sad. Katarzyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. w Koszalinie sprawy z powédztwa GM. i J.M. przeciwko (...) Towarzystwo Ubezpieczerfi S.A. z siedziba w S. 0 zadoééuczynienie i odszkodowanie 1 zasqdza od pozwanego (...) Towarzystwa Ubezpieczerfi S.A. z siedzibq w S. na rzecz powédki G.M. 60.000 z+ (szeéédziesiqt tysiecy z1otych) tytu%em zadoééuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi Iiczonymiz — od kwoty 49.000 2+ od dnia 08.04.2012 r. do dnia zap+aty; — od kwoty 11.000 z1od dnia 03.09.2013 r. do dnia zap+aty; 2 oddala powédztwo G.M. w p0zosta%ej czc;éci; 3 zasqdza od pozwanego (...) Towarzystwa Ubezpieczefi S.A. z siedzibq w S. na rzecz powoda J.M. 65.000 2% (szeéédziesiat pieé tysiecy z1otych) tytu1em zadoééuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi: — od kwoty 41.000 z1od dnia 08.04.2012 r. do dnia zap+aty; — od kwoty 24.000 2+ od dnia 03.09.2013 r. do dnia zap’raty; 4 oddala powédztwo J.M. w p0zosta1ej czeéci; 5 ustala, ze powédka GM. ponosi koszty procesu zwiqzane ze swoim roszczeniem w 56%, a strona pozwana w 44%, natomiast powéd J.M. ponosi te koszty w 65%, a strona pozwana w 35%, pozostawiajqc szczegc'>10we rozstrzygniecie w tym przedmiooie referendarzowi sqdowemu, po uprawomocnieniu sie wyroku. Sygn.akt:|C463/13 UZASADNIENIE 1 --- STRONA 2 --- Powodka G.M. domagaia sio poczaytkowo zasqdzenia od pozwanego (...) Towarzystwo Ubezpieczeri S.A. w S. (dalej (...)) kwoty 49.000 zi wraz z odsetkami ustawowymi od 24 marca 2012 roku do dnia zapiaty, tytuiem zadoééuozynienia, na podstawie art. 446 § 4 k.o. Powod J.IVi. domagai sio natomiast zasqdzenia od pozwanego (...) kwoty 41.000 zi wraz z odsetkami ustawowymi od 19 maja 2012 roku do dnia zapiaty, tytuiem zadoééuczynienia, na podstawie art. 446 § 4 k.c. Powodowie domagali sio réwniez zasqdzenia od pozwanego na ich rzecz kosztow procesu wedle norm przepisanych. Uzasadniajqc stanowisko podnieéli, ze 21 stycznia 2012 roku, na drodze miodzy K. a P., doszio do wypadku komunikacyjnego, ktory skutkowai émieroia; ioh oorki P.M. Sprawcq wypadku byi A.B. Sledztwo w sprawie zostaio umorzone postanowieniem Prokuratury Rejonowej w Siawnie z 27 czen/vca 2012 roku, albowiem sprawca wypadku zmari. Pojazd, ktorym poruszai sio sprawca wypadku komunikacyjnego, posiadai w dacie zdarzenia obowiqzkowe ubezpieczenie odpowiedzialnoéoi cywilnej posiadaczy pojazdow meohanioznych, na podstawie umowy zawartej z pozwanym. Powodowie domagali sie zadoééuczynienia w zwiqzku z krzywdq, ktorq spowodowaia émieré corki. Podnieéli, ze wypiacone im przez pozwanego zadoééuczynienie, w kwocie po 15.000 zi wobec kazdego z nich, przy uwzglodnieniu przyczynienia do szkody w wymiarze 50%, nie zrekompensowaio skutkow i rozmiaru tej krzywdy. Ponadto powodowie zakwestionowali, aby P.M. przyczyniia sio w 50 % do zaistnienia szkody. Z relacji corki B. wiedzq bowiem, iz A.B. kierowai w dniu zdarzenia samoohodem, albowiem wszyscy byli mylnie przekonani o tym, ze byi trzezwy. Corka P. nie zdawaia sobie zatem w peini sprawy ze stanu nietrzezwoéci kierowcy. Sad Rejonowy w Siawnie, nakazami zapiaty w postopowaniu upominawczym z 13 i 25 lipoa 2012 roku, uwzgle,dnii zqdania powodow w caioéci. Pozwany (...) wniosi sprzeciwy od powyzszych nakazow zapiaty w postopowaniu upominawczym, domagajqc sio oddalenia powodztwa w caioéci i zasqdzenia od powodow na rzecz pozwanego kosztow procesu. Uzasadniajqc stanowisko pozwany podniosi, ze w toku postopowania likwidacyjnego ustaiono, iz P.M. przyczyniia sio w 50 % do zaistnienia zdarzenia, wsiadajqc do samochodu z kierowcq znajdujqcym sie w stanie nietrzezwoéci. W zwiqzku z tym, pozwany pomniejszyi wypiacone zadoéouczynienia o 50 % i wypiacii G.M. i J.M. kwoty po 15.000 zi. Pozwany wskazai, ze poszkodowana i sprawca wypadku przed zdarzeniem razem spedzali czas w gronie znajomych i spozywali alkohol. W ocenie pozwanego nie sposob w tych okolicznoéciach przyjqé, ze poszkodowana nie zdawaia sobie sprawy z tego, iz sprawoa wypadku znajdowai sig pod wpiywem alkoholu. Nawet jeéli poszkodowana nie miaia éwiadomoéci, jakai iioéé aikoholu spozyi kierowca, to musiaia zdawaé sobie sprawo z tego, ze do wypicia przez niego alkoholu doszio, tym bardziej, ze taki charakter miaio wozeéniejsze spotkanie towarzyskie. Zdaniem pozwanego, P.M., przed wejéoiem do pojazdu, powinna byia upewnié sie co do stanu kierowoy, a jezeli tego nie uczyniia, to jedynie z braku troski o wiasne zdrowie i zycie. Pozwany podniosi, ze nie mozna zgodzié sie z powodami, ze poszkodowana przyozyniia sio jedynie w 30 °/<> do powstania szkody, skoro dobrowolnie wsiadia do samochodu i miaia éwiadomoéé, ze kierujqoy przed jazdai spozywai alkohol. Powinna byia zdawaé sobie sprawe z konsekwencji podjocia tego typu ryzyka — obnizenia sprawnoéoi psychomotorycznej i wiokszej brawury 2 --- STRONA 3 --- kierowcy. Dlatego tez, w ocenie pozwanego, jakkolwiek poszkodowana nie byta bezpoérednia sprawczynia wypadku, to w poiowie przyczyniia sio do szkody. Zarzadzeniem z 21 wrzeénia 2012 roku sprawy z powodztwa GM. i JM. przeciwko (...) Towarzystwo Ubezpieczeifi S.A. poiaczono w oelu ioh Iacznego rozpoznania i rozstrzygnieoia. W piémie prooesowym z 21 sierpnia 2013 roku powodowie rozszerzyli powodztwo, w ten sposob, ze:  powodka domagata sio zasadzenia dalszej kwoty 86.000 zI (Iacznie 135.000 zi) tytuiem zadoééuczynienia, z odsetkami ustawowymi od kwoty 49.000 zI od 24 maroa 2012 roku i od kwoty 86.000 zI od dnia nastepujacego po dniu doroozeniu pozwanemu pisma zawierajaoego rozszerzenie powodztwa,  powod domagai sio zasadzenia dalszej kwoty 94.000 zI (Iacznie 135.000 zi), tytuiem zadoééuczynienia, z odsetkami ustawowymi od kwoty 41.000 zI od 24 marca 2012 roku i od kwoty 94.000 zI od dnia nastopujacego po dniu doreozeniu pozwanemu pisma zawierajacego rozszerzenie powodztwa oraz kwoty 50.000 zI, tytuiem odszkodowania, z uwagi na znaczne pogorszenie sytuacji zyciowej, wraz z odsetkami ustawowymi od dnia nastapujacego po dniu doregczeniu pozwanemu pisma zawierajacego rozszerzenie powodztwa (k. 154 — 156v). Rozszerzenie powodztwa w powyzszym zakresie powodowie uzasadnili tym, ze zmienili stanowisko w przedmiooie przyczynienia sio PM. do powstania szkody, albowiem postapowanie dowodowe w ogole okolicznoéci takiej nie potwierdziio. Zdaniem powodow, poszkodowana nie miaia éwiadomoéoi, ze podrozuje z nietrzezwym kierowca, dlatego nie byIo podstaw do twierdzenia, aby przyczyniia sis; w jakimkolwiek stopniu do zaistniaiego zdarzenia i pomniejszenia naleznych powodom éwiadczefi, na podstawie art. 362 k.o. W zakresie zadania odszkodowania z tytuiu pogorszenia sytuacji zyciowej wskazano, ze powod choruje na stwardnienie rozsiane, a oorka wspieraia go w tej ohorobie, pomagaia w pracach domowyoh, spodzaia z nim wiele czasu. JM. liozyi na to, iz najzdolniejsza z corek osiagnie wiele sukoesow w zyoiu, zaiozy wtasna dziaiainoéé gospodarcza i zapewni mu lepszy byt. Postanowieniem z 10 pazdziernika 2013 roku, wydanym W sprawie XII C 112/13, Sad Rejonowy w Siawnie wyiaczyi do odrabnego rozpoznania i rozstrzygniocia sprawo z powodztwa GM. przeciwko (...) Towarzystwo Ubezpieozeifi S.A. w S. o zapiato kwoty 135.000 zI i przekazai ja do rozpoznania Sadowi Okrogowemu w Koszalinie, a takze wytaczyi do odrebnego rozpoznania i rozstrzygniacia sprawo z powodztwa JM. przeciwko (...) Towarzystwo Ubezpieczeifi S.A. w S. o zaptate kwoty 185.000 zi i przekazai ja do rozpoznania Sadowi Okrogowemu W Koszalinie. Sprawa z powodztwa GM. zarejestrowano w tut. Sadzie pod sygn. I C 463/13, zaé z powodztwa J.M. pod sygn. 464/13. Postanowieniem z 25 listopada 2013 roku, sprawa I C 464/13 potaczono ze sprawa I C 463/13 do Iacznego rozpoznania i prowadzenia (k. 174 akt I C 464/13). Sad ustaIiI, co nastepuje. Powodowie GM. i J.M. sa rodzicami zmariej PM. B.M., JM., E.Z., D.M. i MM. sa dzieémi powodow. PM. byta ioh siostra. bezsporne  3  --- STRONA 4 --- W soboto, 20 styoznia 2012 roku, PM. i BM. znajdowaiy sio Wraz z A.Z. W domu MB. W C. Spozywali drinki sporzadzone na bazie Whisky. M.B. zadzWoniI Wowczas po swoich kolegow, ktorzy c';Wiczy|i Wspolnie na siIoWni, zlokalizowanej W szopie przy domu AB. Znajdowali sia tam: M.B., K.J., t_.K., P.Z., B.G. iA.B. Wspolnie postanowili skorzystaé z zaproszenia MB. i udali sio do C. Pojechali tam dwoma samochodami, prowadzonymi przez P.Z. i K.J. W trakcie spotkania Wszyscy goécie przebywali co do zasady W jednym z pokoi. Zdarzaio sio okazjonalnie, ze wychodzili do kuchni lub do Iazienki. A.B., podobnie jak pozostali uczestnicy zabawy, spozywai alkohol — piWo. Wypit co najmniej jedna puszka piwa, a nastopnie poiowe drugiej puszki, Wspolnie z P.Z. Piwo to Wypii W obecnoéci Wszystkich uczestnikow spotkania. Okoto godziny 2°° W nocy, uczestnikom spotkania skorficzyi sio alkohol. Postanowiono, ze naiezy udaé sio do baru W P., aby nabyé Wioksza iloéé piwa. MB. zaproponowat, ze mozna udaé sia jego samochodem. Wowczas zgiosii sic3 A.B., ktory zazartowat, ze nie ma juz prawa jazdy, Wioc niczym nie ryzykuje. W rzeczywistoéci jednak prawo jazdy posiadai, o ozym Wiedziata czoéé jego koiegow. MB. spierai sie z AB, kto ma prowadzio samochod. Ostatecznie, z uwagi na bardziej Widoczny u MB. stan nietrzezwoéci, zdecydowano, iz samochodem kieroWaI badzie AB. Wraz z nim udali sio MB, ktory usiadi z przodu, W fotelu pasazera oraz BM. i P.M., ktorzy usiedli z tytu. PM. nie miaia zastrzezerfi co do osoby kierujacego. Wczeéniej sWoj samochod Wycofat K.J., aby umoz|iWic': AB. wyjazd. doWod: zeznania éwiad/<oW K.J. k. 98 — 98v, PZ. k. 99 — 99v; czaéciowo B.M. k.100v101v, M.B. k. 97v— 98, LK. k. 98 99 Na drodze z P. do S. samochod kierowany przez A.B., marki M. o numerze rejestracyjnym (...), Wpadi W poélizg i uderzyi W przydrozne drzewo. Kierujacy A.B., a takze dwoje pasazerow: MB. i PM. ponieéli émieré na miejscu. Wypadek przezyi M.B., ktow doznat jedynie obrazefi oiaia W postaci ogolnych potiuozeifi, stiuczenia nerek i rany twarzy oraz podudzia Iewego. Przyczyna émierci PM. byi Wielonarzadowy uraz z nastopowym agonalnym Wstrzasem urazowo  kn/votocznym. W dniu émierci zmarta miata 18 lat. W ohWi|i zdarzenia Wszysoy uczestnicy Wypadku komunikaoyjnego Znajdowali sio W stanie nietrzezwoéoi. Przeprowadzone badanie kn/vi Wykazato u AB. 1,03 promila alkoholu etylowego, u PM. 1,45 promila alkoholu etylowego, u MB. 0,95 promila alkoholu etylowego. Przeprowadzone pozniej u MB. badanie zawartoéci alkoholu W wydychanym powietrzu, przy uzyciu urzadzenia kontroino  pomiarowego do iloéciowego oznaczenia alkoholu W Wydyohanym powietrzu Wykazaio 0,30 i 0,27 mg/I alkoholu W wydychanym powietrzu. W c:hWi|i zdarzenia PM. miata zapiate pasy bezpieozeristwa. Sledztwo, W sprawie o czyn z art. 177 § 2 k.k., zostato umorzone, albowiem sprawca Wypadku komunikaoyjnego AB. zmart. Przyczyna wypadku byto zachowanie na drodze A.B., na ktore miai WpIyW jego stan nietrzezwoéci. dowodi notatki urzadowe k. 245 — 248; postanowien/a o umorzeniu é/edztwa k. 249 — 254; dokumenty W aktach sprawy I C 464/13: notatka urzadowa k. 87 — 87v, postanowienie 0 umorzeniu éledztwa k. 88 — 89 4 --- STRONA 5 --- W dniu zdarzenia samochod marki M. o numerze rejestracyjnym (...), posiadat obowiazkowe ubezpieczenie odpowiedzialnoéci cywilnej posiadaozy pojazdow mechanioznyoh W (...) Towarzystwo Ubezpieczerfi Spoice Akoyjnej W S.. bezsporne PM. przed émiercia zamieszkiwaia razem z rodzioami i rodzeifistwem, pozostajac z nimi W bardzo dobiych relaojach. Rowniez najstarsza corka powodow E.Z. mieszkata Wraz z mezem W Iokaiu znajdujacym sie nad mieszkaniem zajmowanym przez jej rodzioow i rodzeifistwo. Cata rodzina byia bardzo ze soba zzyta. Integrowai ja dodatkowo fakt Wspolnej opieki czionkow rodziny nad ojcem, ktoiy cierpi na stwardnienie rozsiane. PM. byia Iubiana przez rowieénikow. Nie sprawiaia zadnych problemow Wychowawozych. Byta dobra uczennica. lnteresowata sie spoitem i Wedkarstwem. Odnosiia W tej mierze sukcesy. P. byia zawsze chetna do pomocy W pracaoh domowych. Z duzym zaangazowaniem opiekowaia sie miodszym rodzeifistwem. W chWiIi émierci PM. uczyta sie W ostatniej kiasie technikum. Planowaia kontynuowaé nauke na studiach, lecz nie Wybrata jeszcze kierunku. Znajdowata sie na utrzymaniu rodzioow. Jedynie W Wakaoje podejmowaia Wraz z siostra B. prace zarobkowa. Uzyskane z tego tytuiu dochody przeznaczaia na Wiasne potrzeby. Smieré corki spoWodoWaIa, ze pogorszeniu ulegi stan zdroWia powoda. J.M. przed émiercia P. poruszat sie przy pomocy balkonika, miai sprawne obie rece. PM. Wraz z rodzeifistwem pomagaia mu W codziennych czynnoéciach. Chetnie okazywaia ojou czutoéé i troske. Potrafita podnieéé go na duohu, moWiIa, ze jeszcze Wyzdrowieje. Na skutek silnego stresu, zwiazanego ze émieroia oorki, stan zdrowia JM. ulegt znacznemu pogorszeniu. Wystapii u niego niedowiad prawej reki, mezczyzna zaprzestat samodzielnego Wstawania i poruszania sie przy pomocy balkonika. Nie jest W stanie Wykonaé samodzielnie czynnoéci zycia codziennego, ktore Wykonywat przed émiercia corki. Wymaga noszenia go na rekaoh i pomocy domownikow przy zaiatwianiu prostych ozynnoéoi zyciowyoh. W ozasie, kiedy powodka przebywa W praoy, opieke nad ojoem sprawuje najstarsza corka E. Takze matka zmariej  G.M., po émierci oorki, odozuta negatywne tego skutki. Przez Wiele miesiecy po zdarzeniu nie mogia jeéé, ani spaé. Cierpiaia z powodu anemii, schudta. Nie byia W stanie zajaé sie domem, zapewnio pozostaiym dzieciom Wsparcia i opieki. Wiekszoéé czynnoéci przejeta po niej najstarsza corka, E.Z. GM. przyjmowata leki nasenne Doxepin. Lekarz psychiatra rozpoznat u niej zaburzenia adaptacyjne, jako reakcje na nagia émieré oorki. Przez dWa miesiace po émierci P., powodka przebywaia na zwolnieniu lekarskim. GM. Wrocita nastepnie do pracy zaWodoWej, jednak zaczeiy pojawiaé sie u niej rozne problemy zdrowotne. Przeszia operaoje mieéniakow macioy, torbiele jajnika, podwiazanie pecherza. Z tych Wzgledow ponownie przez trzy miesiace przebyWaIa na zwolnieniu lekarskim. Obecnie pracuje. Faza zaioby u rodzicow nie zostaia zakoficzona. GM. czuje obecnoéé zmartej oorki W domu. Czesto ma Wrazenie, ze corka jest obok niej. Sni jej sie W nooy i Wtedy GM. ma Wrazenie, ze ze soba rozmawiaja. Czesto W nooy budzi ja silny leI<. Razem z mezem ciagle ogladaja dyplomy, éwiadectwa szkole i zdjecia oorki. Smieré P. spoWodoWaIa u powodow napadowe leki, nadmierna neiwowoéé, impulsywnoéé, niestabilnoéé emocjonalna, niepokoj, koszmary nocne, ciagie uozucie zmeczenia i przygnebienia. JM. dodatkowo nie radzi sobie ze stresem, obnizyt sie u niego prog odpornoéci na sytuacje trudne, przezywa emocje silnie i diugotrvvale. Stai sie 5 --- STRONA 6 --- apatyczny, przygnebiony, skionny do rozdraznierfi, draziiwy, Wybuchowy, niecierpliwy. Czesto Wystepuja u niego zaburzenia i reakcje lekowe, podozas ktorych ma Wrazenie, ze umiera. Ma myéli suioydalne. Czuje, ze jest ciezarem dla rodziny. Czesto zdarza sie, ze siedzi bezczynnie i rozmysla o zmartej corce. JM. idealizuje zmarIa P. Wobec czionkow rodziny Wypowiada opinie, ze byta najzdolniejszym dzieckiem. dowod." czeéc/'oWo pizes/uchanie powodki k. 100 — 100v i k. 259; czesciowo przes/uchanie powoda k. 109 — 111v; dokumenty W aktach sprawy I C 464/13: zaswiadczenie /ekarskie k. 7, dyplomy 45 — 57, zdjecia k. 57v — 59v, opinia sadowo  psycho/ogiczna dot. powoda k. 121 — 122v, opinia sadowo  psycho/og/czna dot. powodki k. 123 — 124v, opinia uzupe/niajaca dot. powodki k. 163, opinia uzupe/niajaca dot. powoda k. 165 — 165v Dniu 7 marca 2012 roku powodowie GM. i JM., Wraz z dzieémi, zgiosili szkode W (...) Towarzystwo Ubezpieczeifi Spotce Akoyjnej i Wystapiii z zadaniem zapiaty zadoséuozynienia, W zwiazku ze smiercia oorki. dowod: potwierdzenie przyjecia szkody z 29 /utego 2012 roku  W aktach szkody; pismo z 29 /utego 2012 roku k. 77 — 78 aktl C 464/13 W dniu 23 marca 2012 roku (...) Towarzystwo Ubezpieczeifi Spoika Akcyjna W S. Wydaio decyzje o przyznaniu: GM. i JM. kWot po 30.000 zI tytuIem zadoséuczynienia oraz B.M., D.M., J.M., MM. i E.Z. kwot po 12.000 zI tytuiem zadoséuozynienia, ktore to kwoty zostaiy pomniejszone o 50 % przyczynienia sie poszkodowanej PM. do powstania szkody. W odwotaniu z 25 kwietnia 2012 roku powodowie nie zgodzili sie z Wysokoscia przyznanego im zadoééuczynienia oraz z przyjetym przez pozwanego stopniem przyczynienia sie zmariej do szkody. Deoyzja (...) z 17 maja 2012 roku odwotania nie uwzgledniono. bezsporne (por. pismo oznaczone jako ,,odWo/anie” k. 69 akt I C 464/13) Sad zwazyi, co nastepuje. Roszczenia poWodoW zasIugiWaIy na czesoiowe uwzglednienie. Zgodnie z trescia art. 34 ust 1 ustawy z 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiazkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. Nr 124, poz. 1152, ze zm.) z obowiazkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdow mechanicznych przystuguje odszkodowanie, jezeii posiadacz Iub kierujacy pojazdem mechanicznym sa obowiazani do odszkodowania za Wyrzadzona W zwiazku z ruchem tego pojazdu szkode, ktorej nastepstwem jest smieré, uszkodzenie ciata, rozstroj zdrowia badz tez utrata, zniszczenie Iub uszkodzenie mienia. Natomiast W myél art. 35 powoianej ustawy ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdow mechanicznych jest objeta odpowiedzialnoéé cywilna kazdej osoby, ktora kierujac pojazdem mechanicznym W okresie tn/vania odpowiedzialnosci ubezpieczeniowej, Wyrzadzita szkode W zwiazku z ruchem tego pojazdu. 6 --- STRONA 7 --- W niniejszej sprawie bezspornym byio to, ze pozwany — (...) Towarzystwo Ubezpieozeri Spotka Akcyjna W 8., co do zasady, ponosit odpowiedziainosé cywilna za szkode spowodowana przez AB. Podstawe zadania GM. i J.M. z tytutu zadoséuczynienia stanowii art. 446 § 4 k.c. Zgodnie z trescia tego przepisu, sad moze przyznaé najblizszym cztonkom rodziny zmartego odpowiednia sume tytuiem zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzywde. Roszczenie to ma oharakter fakultatywny i zalezy od okolioznosci konkretnego przypadku, a kompensacie podlega doznana krzywda W szczegolnoéci W postaci cierpienia, bolu i poczucia osamotnienia po smierci najblizszego cztonka rodziny. Obowiazkiem zgtaszajacego taka szkode (tzn. W postaci krzywdy za smieré osoby bliskiej) jest Wykazanie jej W procesie zgodnie z obowiazujaoymi zasadami. Przyznanie zadoséuczynienia na podstawie art. 446 § 4 k.c. rekompensuje krzwvde za naruszenie prawa do zycia W rodzinie. Zrozumiatym jest, ze odejscie kazdego cziowieka zwiazane jest z ogromnym bolem i cierpieniem, jakich doznaja jego najblizsi, a kazdy cztowiek przezywa te strate inaczej. Okolioznosé ta sama W sobie nie Wymaga dowodu. Jednakze smieré jest immanentnie zwiazana z zyciem, upiywem czasu i kazdy dojrzaiy emocjonalnie cziowiek musi zdaWac': sobie z tego sprawe. Codziennie Iudzie rodza sie i codziennie umieraja np. na skutek chorob, podesztego Wieku czy tez gina W nagiych Wypadkach, W roznyoh, czasem dramatycznych okolicznosciach. Niezaleznie od przyczyn smierci i Wieku osoby zmartej zawsze dla Wspotistniejacych z nia osob jest to zdarzenie nagte i powodujace rozne skutki, z ktorym trudno sie pogodzié. Zyjemy bowiem W czasach, W ktorych upowszechnii sie kult zycia i miodoéci, rzadko rozmawiamy o przemijaniu i smierci, ktora jest przeciez nieuchronna. Wspoiczesny oztowiek raczej nie jest na nia przygotowany, chociaz otaczajacy nas swiat nie jest Wolny od zdarzerfi, ktore narazaja nasze zycie codziennie Wskutek roznych i nagiych zdarzeifi, Wojen, chorob, klesk zywiotowyoh, Wypadkow, agresji, brawury etc. Powodowie WyWodziIi swoje roszczenie o zadoséuczynienie za krzyvvde Wyrzadzona im Wskutek nagiej smierci oorki W Wyniku wypadku komunikaoyjnego, z ktora byli silnie zwiazani, chociaz mieli takze piatke innych dzieci. Przepis art. 446 § 4 k.c. jest reakcja ustawodawcy na koniecznosé zwiekszenia oohrony ofiar zdarzer'1 kryminalnyoh. Przyznanie zadoséuczynienia pienieznego ma na celu zrekompensowaé krzywde za naruszenie prawa do zycia W rodzinie i bol spowodowany utrata najblizszej osoby (Wyrok SA W Lublinie z dnia 7 Iipca 2009 r., II AKa 44/09, LEX nr 523973). Naruszenie prawa do zycia W rodzinie stanowi dalece Wieksza dolegliwoéé psychiozna dla cztonka rodziny zmariego niz W przypadku innych dobr, a jej skutki rozciagaja sie na oate zyoie osob bliskich. Podkreslio przy tym nalezy, ze celem zadoséuczynienia orzekanego na podstawie art. 446 § 4 k.c. nie jest zapiata za przedwozesnosé smierci, a kompensata za bol spowodowany pozbawieniem mozliwosci dalszego zycia danego oztonka rodziny, ktoiy pozostat przy zyciu, z bliskim zmartym cztonkiem rodziny, czyli jego celem jest kompensata doznanej krzywdy, a zatem ztagodzenie oierpienia psyohioznego Wywotanego smiercia osoby najblizszej i pomoc pokrzywdzonemu W dostosowaniu sie do zmienionej W zwiazku z tym jego sytuacji zyciowej (por. Wyrok Sadu Apelacyjnego W todzi z 8 marca 2013r., IACa 1239/12, LEX nr 1289508). W innym orzeczeniu, Wyroku Sadu Apelacyjnego W Szczecinie (I ACa 714/12, LEX nr 1292856) podkresiono, ze przewidziane W art. 446 § 4 k.c. zadoséuczynienie stuzy kompensacie krzyvvdy po stracie osoby najblizszej, a zatem uszczerbku dotykajacego subiektywnej sfery osobowosoi, uczuciowosci cziowieka, W szczegolnosci cierpienia, boiu i poczucia osamotnienia, powstaiych utrudnierfi 7 --- STRONA 8 --- zyciowych, koniecznosci zasadniczo odmiennego urzadzenia sobie zycia. Przy ustalaniu rozmiaru cierpierfi W sytuacji smierci osoby bliskiej powinny byc zatem uwzgiednianez rozmiar cierpierfi fizycznych i psychicznych, ich nasilenie i czas trwania, dramatyzm negatywnych doznarfi, poczucie osamotnienia i pustki, rodzaj i natezenie Wiezi uczuciowych miedzy powodem a zmariym, rola W rodzinie petniona przez osobe zmarta, Wystepowanie zaburzerfi psychicznych Iub somatycznych po utracie osoby biiskiej, W tym ewentualne leczenie traumy, stopierfi i tempo asymilacji do zmienionych Warunkow, Wiek pokrzywdzonego etc. Krag osob uprawnionych do zadoscuczynienia jest taki sam, jak W art. 446 § 3 k.c. (por. Z. Radwarfiski, A. Oiejniczak, Zobowiazania., s. 268). Uprawnionymi do zadania kompensaty sa Wytacznie czIonkoWie rodziny zmariego, przy czym musza byc to najblizsi cztonkowie tej rodziny. Jest to Wezszy krag podmiotow niz osoby bliskie, bo ograniczony do cztonkow rodziny. Nie ma Watpliwosci co do tego, ze powodka GM. i powod JM. byli dla zmartej PM. osobami najblizszymi. Powodka jest matka zmariej, natomiast pozwany  ojcem. Uznac zatem nalezaio, ze maja Iegitymacje czynna W zakresie zgioszonego W sprawie roszczenia. Ocenie podlegata natomiast Wysokosc zadanego przez kazdego z powodow zadoscuczynienia. W tej kwestii Sad miat na uwadze krzywde i cierpienia doznane przez G. i J. maiz. M. W kontekscie relacji Iaczacych ich ze zmaria, skutki, jakie Wystapity u nich W Wyniku tak traumatycznego przezycia oraz okolicznosci zdarzenia, ktore przyczynity sie do smierci PM. Samo pojecie krzywdy nie zostato uregulowane przez ustawodawce. Krzywda moraina to pewnego rodzaju uszczerbek dotykajacy subiektywnej sfery osobowosci cztowieka, ktora jednak nie sa objete przezycia poszkodowanego bedace refleksem doznanej szkody majatkowej [Z. Radwarfiski, Zadoscuczynienie pieniezne..., s. 168]. Krzyvvda polega na ujemnych przezyciach poszkodowanego zwiazanych z cierpieniem fizycznym, psychicznym i/Iub morainym [I. Dyka, Zasady przyznawania i ustalania Wysokosci zadoscuczynienia pienieznego W razie naruszenia dobra osobistego, Kwartalnik Prawa Prywatnego 2001r., z. 3, s. 612]. W Iiteraturze Wskazuje sie, ze Wysokosci zadoscuczynienia za szkode niemajatkowa nie da sie tak skrupulatnie okreéiic jak przy Wynagradzaniu szkody majatkowej. Niemniej jednak kwota zadoscuczynienia Winna byc tak oznaczona, by uwzgledniata panujace stosunki spoiecznoekonomiczne W oparciu o kryteria doswiadczenia i kolidujace ze soba W danej sprawie interesy [Z. Radwaifiski, Zadoscuczynienie pieniezne., s. 145]. Kierujac sie powyzszymi przesiankami, Sad uznat, Ze adekwatne dla rozmiaru krzyvvdy poWodoW zadoscuczynienie Wynosic poWinno 60.000 zI W odniesieniu do GM. i 65.000 zI przypadku JM., co przy uwzgiednieniu Wypiaconych dobrowolnie przez pozwanego swiadczefi odpowiadac bedzie sumie 75.000 zI i 80.000 zt. Kwoty te dla poWodoW, W ich sytuacji zyciowej, maja okreslony Wymiar i z pewnoscia speinia swoja pomocna role W obiiczu zyciowej tragedii, ktora ich spotkata. PM. byia jednym z szesciorga ich dzieci, zatem nasilenie ich przezyc, jako rodzicow po jej smierci, trzeba ocenic nieco inaczej, anizeii W przypadku utraty jedynego dziecka, chociaz jest to praktycznie niemozliwe do ocenienia. Jednakze obowiazkiem Sadu jest poczynic takie ustalenia, czy Wrecz rozroznienia, albowiem ustawodawca nie Wskazai zadnych kryteriow, jakimi powinny kierowaé sie sady ferujac Wyroki przy ustalaniu Wysokosci ,,odpoWiedniego” zadoscuczynienia czy ,,stosoWnego” odszkodowania. 3 --- STRONA 9 --- Oceniajac W piervvszej kolejnoéci zadanie G.M., Sad miai przede Wszystkim na uwadze fakt, ze zmaria Iaczyia z matka szczegolna Wiez. PM. zawsze chetnie pomagata przy Wszelkich pracach domowych, asystowata W opiece nad chorym ojoem oraz Wspomagata matke W obowiazkach zwiazanych z Wychowaniem miodszego rodzerfistwa. Rodzina poWodoW byta bardzo zzyta, co przektadato sie takze na Wiez Iajczaca matke ze zmarta. Podkreélic nalezy rowniez, ze smierc corki byta dla GM. zdarzeniem nagiym, nieoczekiwanym, a przez to miata Wiekszy Iadunek dramatyczny. Byia dla niej Wstrzasem emocjonalnym. Tym Wiekszym, iz smierc dziecka powoduje dla rodzica traume o szczegolnym charakterze. Konstatacje te potwierdzaja Wyniki postepowania dowodowego przeprowadzonego W sprawie. Z dowodow z opinii biegtej psycholog Wynika, ze po smierci corki powodka cierpi na zaburzenia adaptacyjne, co Wymagato Wdrozenia terapii farmakoiogicznej. GM. do dzisiaj, pomimo upIyWu ponad dwoch Iat od zdarzenia, z uwagi na utrzymujacy sie Wysoki poziom depresji, przyjmuje leki zalecane przez psychiatre. Wystepuje u niej bezsennosc, napadowe leki, nadmierna nervvowosc, impulsywnosc, niestabilnosc emocjonalna, niepokoj, koszmary nocne, ciagte uczucie zmeczenia i przygnebienia. Stwierdzono rowniez zaburzenia pamieci i koncentracji uwagi. Niewatpliwie to traumatyczne zdarzenia przeiozyto sie zatem na zdrowie psychiczne powodki. Ponadto, po zdarzeniu, powodka nie mogta jesé i bardzo schudia. Z tego powodu byta hospitalizowana. Widoczne jest u niej ostabienie aktywnoéci zyciowej i spadek sity fizycznej. Smierc corki WyWoIaIa u powodki diugotrvvaty uszczerbek na zdrowiu (k. 123 — 124v, 163). Powyzsza ocena nastepstwa tragicznego zdarzenia z 21 stycznia 2012 roku, dokonana przez biegia psycholog, znajduje takze oparcie W dowodzie z przestuchania powodki (k. 106 — 106v). W tych okolicznosciach Sad uznai, ze Iacznie uzyskana przez powodke kwota zadoscuczynienia W sumie 75.000 zt bedzie adekwatna do rozmiarow jej krzywdy, Wynikajacej ze smierci corki. Powyzsze rozwazania W zakresie silnej Wiezi rodzinnej zachowuja aktualnoéc W odniesieniu do relacji zmariej z ojcem, JM. W istocie, zarowno z doWodoW z opinii biegtej psycholog, jak i przesiuchania poWoda Wynika, ze Wiez ta byia naWet silniejsza. JM. Wrecz idealizuje zmaria corke, postrzega ja jako najbardziej uzdolniona z rodzeristwa, co obecnie Wptywa negatywnie na poprawe stanu psychicznego siostr i braci P. Powod nie radzi sobie ze stresem, obnizyi sie u niego prog odpornosci na sytuacje trudne, przezywa emocje silnie i dtugotrvvale. Stat sie apatyczny, przygnebiony, sktonny do rozdraznierfi, draziiwy, Wybuchowy, niecierpliwy. Czesto Wystepuja u niego zaburzenia i reakcje Iekowe, podczas ktorych ma Wrazenie, ze umiera. Ma mysli suicydalne. Czuje, ze jest ciezarem dla rodziny. Powod nie korzystat Wprawdzie z pomocy psychiatry, jednak zdaniem Sadu nie Wynika to z mniej nasilonej, anizeli u powodki, reakcji na smierc corki, lecz ze sposobu radzenia sobie z sytuacjami trudnymi. Nie kazda osoba po taka pomoc bowiem siega. Konkluzje co do silnego Wstrzasu powoda po smierci corki potwierdza takze jego obecny stan zdrowia, ktory W nastepstwie omawianego zdarzenia uiegi znacznemu pogorszeniu. U powoda Wystapit niedowtad prawej reki, mezczyzna zaprzestai samodzielnego Wstawania i poruszania sie przy pomocy balkonika. Nie jest W stanie Wykonac samodzielnie czynnosci zycia codziennego, ktore WykonyWaI przed smiercia corki. W ocenie Sadu brak jest podstaw do kwestionowana ustalerfi biegiej W przedmiocie zwiazku przyczynowo — skutkowego pomiedzy zdarzeniem z 21 stycznia 2012 roku a pogorszeniem stanu zdroWia powoda. Tym bardziej, ze mozliwosci takiej co do zasady nie Wykluczyt takze B.S., ktory sporzadzii opinie na zlecenie strony pozwanej (,,rzut SM moze byc sproWokoWany roznymi rodzajami 9 --- STRONA 10 --- stresu"  k. 142v). Majac na uwadze okoiicznosc, iz przed zdarzeniem stan zdrowia powoda byi znacznie lepszy, a drastycznie pogorszyi sie bezposrednio po smierci corki, Wskazany przez biegta zwiazek tychze zdarzerfi uznac nalezy za najbardziej prawdopodobny. W tym stanie rzeczy Sad uznai, ze Iacznie uzyskana przez powoda kWota zadoscuczynienia W sumie 80.000 zI bedzie adekwatna do rozmiarow jego krzywdy, Wynikajacej ze smierci corki. Kwota ta jest nieznacznie Wyzsza, anizeli W przypadku powodki. Zroznicowanie to jest uzasadnione, gdy Wezmie sie pod uwage idealizowanie przez JM. zmariej corki, a takze skutki jej smierci W sferze zdrowotnej powoda. To W P. powod upatrywat szansy na poprawe swojego Iosu i jej opieke uznaWaI subiektywnie za najbardziej cenna, stad tez stopierfi jego krzywdy uznac nalezaio za nieznacznie Wyzszy. Z tych Wzgledow Sad orzekt jak W pkt 1 i 3 sentencji Wyroku. Powodowie zgtosili szkode pozwanemu 7 marca 2012 roku. Zgodnie zas z trescia art. 14 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiazkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zakiad ubezpieczerfi jest zobowiazany do Wypiaty odszkodowania W terminie 30 dni, Iiczac od dnia ziozenia zawiadomienia o szkodzie. W tym stanie rzeczy, odsetki ustawowe od kwoty 49.000 zI W odniesieniu do powodki i od 41.000 zt W przypadku powoda nalezaio zasadzic od 8 kwietnia 2012 roku (art. 481 k.c.). Odpis pisma procesowego, obejmujacego rozszerzenie powodztwa, doreczono natomiast pozwanemu 2 Wrzesnia 2013 roku (k. 238 — 240), stad tez dalsze odsetki ustaWoWe od kwot zgioszonych W tym pismie naiezato Iiczyc od 3 Wrzesnia 2013 roku. W pozostaiym zakresie zadania poWodoW oddalono (pkt 2 i 4 Wyroku) jako bezzasadne i Wygorowane. Dotyczy to W szczegolnosci roszczenia o zadoséuczynienie, W czesci Wykraczajacej poza kwoty zasadzone W pkt 1 i 3 sentencji Wyroku. W ocenie Sadu, co do zasady przyznawane przez sady powszechne kwoty zadoscuczynierfi Wahaja sie W odniesieniu do rodzicow zmartych W granicach od 50.000 do 100.000 zt, zaé W przypadku rodzeifistwa od 20.000 do 50.000 zt (zob. WWW.orzeczenia.ms.gov.p|). Przyznane powodom zadoscuczynienie miesci sie zatem W powyzszych granicach, a takze jest adekwatne do stopnia krzywdy G. i J. maiz. M. Ustalajac Wysokosc zadoscuczynienia, Sad miat na uwadze takze okolicznosci zdarzenia. Uwzgledniajqc Wyniki przeprowadzonego W sprawie postepowania dowodowego mozna bowiem stwierdzic, ze PM. zachowata sie W dniu zdarzenia co najmniej W Wysokim stopniu nieroztropnie. Wprawdzie zaden z przestuchanych swiadkow nie stwierdzit z caia stanowczoscia, ze zmarta Widziata A.B., kiedy ten spozywat alkohol. Tym niemniej, uwzgledniajac okolicznosci zdarzenia PM. powinna byia sie z taka okolicznoscia liczyc. Zwazyc bowiem nalezy, ze Wybraia sie Wraz z pozostaiymi osobami po alkohol po kilkugodzinnej, Wspolnej sobotniej zabawie, ok. godz. 2°° W nocy. Co Wiecej, zdecydowata sie na jazde samochodem, pomimo braku ku temu jakiejkolwiek obiektywnej potrzeby. Zaden z przesiuchanych W sprawie sWiadkoW nie zanegowai faktu spozywania przez siebie W dniu spotkania alkoholu. Byia to zatem typowa impreza, na ktorej spozywany byt alkohol. Czesc ze swiadkow Widziaia takze, jak piWo spozywai AB. Z zeznaifi K.J. i P.Z. Wynikaio, ze uczestniczy spotkania przebywali co do zasady W jednym pomieszczeniu. Swiadkowie ci Wskazali ponadto, iz AB. spozyvvai piwo przy Wszystkich i W zaden sposob sie z tym nie kryi. W ocenie Sadu, zeznania powyzszych osob nalezato uznaé za Wiarygodne W catosci. Nie sposob dopatrzyc sie bowiem zadnych przyczyn, dla ktorych K.J. Iub P.Z. mieiiby celowo przedstawiac przebieg zdarzenia W sposob niekorzystny dla powodow. 10 --- STRONA 11 --- Ponadto, Wskazana przez nich Wersja zdarzerfi jest najbardziej Iogiczna. Po piervvsze, Wszyscy przybyli do MB. mezczyzni cwiczyli Wczesniej na siIoWni u AB. Brak byto zatem jakichkolwiek obiektywnych Wzgledow, dla ktorych Wytacznie AB. miat przybyc na spotkanie W C. pozniej, anizeli pozostali. Po drugie, K.J. i P.Z. zgodnie podniesli, ze AB. przyjechai Wspolnie z nimi i na imprezie byt od samego poczatku. Wersja ta jest najbardziej Wiarygodna rowniez z tego Wzgiedu, iz zeznajacy odmiennie sWiadkoWie nie byli W stanie Wyjasnic, W jaki sposob AB. miatby pozniej przyjechac do C. Znamienne jest takze, zdaniem Sadu, ze zeznajacy odmiennie co do czasu przyjazdu przez W/W mezczyzne na spotkanie podnosili takze, iz nie spozywai on alkoholu, co Wobec ustalonego nastepnie W Wyniku badania krvvi stanu nietrzezwosci (1,03 promila) trudno uznac za Wiarygodne. Tym bardziej, ze swiadkowie jednoczesnie przyznawali, ze MB. byt ,,Wypity”, zas badanie krvvi Wykazaio u tego mezczyzny nieznacznie nizszy stopieri nietrzezwosci, anizeli stwierdzony u AB. Taka ,,Wybiorcza” spostrzegawczosc swiadkow MB, L.K. i BM. musi W tych okolicznosciach budzic Watpliwosci. Z tych Wzgledow zeznania W/W osob Sad uznai za Wiarygodne jedynie W czesci. Wprawdzie powyzsza konkluzja nie potwierdza Wprost, iz PM. miata swiadomosc, iz AB. spozywat alkohol, jednak majac na uwadze przebieg imprezy W C. i ilosc pijacych tam osob, z okolicznoscia ta powinna co najmniej sie liczyc. Decyzje o Wspolnym udaniu sie W celu zakupu Wiekszej iloéci alkoholu ocenic nalezy W tym stanie rzeczy co najmniej jako nieroztropna. Nie sposob Wykluczyé, iz WpIyW na to miai, najwyzszy sposrod jadacych samochodem, stan nietrzezwosci zmartej (1,45 promila). Taki stopieifi nietrzezwosci mogt zreszta takze zaburzyc, 0 ile nie Wykiuczyc mozliwosc efektywnej observvacji uczestnikow spotkania W aspekcie spozywania, badz niespozywania przez nich alkoholu. Z tych Wzgledow Sad uznat, ze rekompensata krzyWdy powodow tytutem zadoscuczynienia na poziomie 75.000 zI W przypadku GM. oraz 80.000 zI W odniesieniu do JM. jest odpowiednia do ustalonych okolicznosci oraz zachowania samej pokrzywdzonej. Jedynie z braku nie budzacych Watpliwosci doWodoW Sad nie przyjat, ze Wsiadajac do samochodu z nietrzezwym kierowca, sama bedac pod Wpiywem alkoholu, przyczynita sie do zaistniaiego zdarzenia. W przeciwnym wypadku deklarowany W samym pozwie procent przyczynienia sie pokrzywdzonej W Wysokosci 30% nalezatoby — W swietle dorobku judykatury i pismiennictwa  ocenic jako nieznaczny, gdyz zdaniem Sadu powinien byt sie on ksztattowac W Wysokosci co najmniej 50%. Pozwany jednak nie sprostai Wymogowi udowodnienia tego, a z urzedu Sadowi Wiadomo, ze W apeiacji od Wyroku Sadu Rejonowego W Koszalinie XII Zamiejscowego Wydziaiu Cywilnego z siedziba W Stawnie z 14 listopada 2013 r., sygn. akt XII C 112/13 (k. 225237) W zakresie Wysokosci przyznanych zadoscuczynierfi nie podnosit tej kwestii, poprzestajac na ustaleniach tego Sadu o braku przesianek przyczynienia i Wyrok ten uprawomocnii sie. Ustalenia te, z przyczyn oczyvvistych, nie Wiazaiy Sadu W niniejszej sprawie, jednak brak byIo innych doWodoW, anizeli zaoferowane jeszcze na etapie postepowania przeprowadzonego przed przekazaniem sprawy przez Sad Rejonowy, po rozszerzeniu zadarfi pozWoW, aby dojsc do odmiennych Wnioskow. W okolicznosciach przedmiotowej sprawy brak byIo nadto podstaw do uwzglednienia roszczenia poWoda JM. z tytutu znacznego pogorszenia sytuacji zyciowej. Zgodnie z art. 446 § 3 k.c., sad ponadto przyznac najblizszym czionkom rodziny zmartego stosowne odszkodowanie, jezeli Wskutek jego smierci nastapiio znaczne pogorszenie ich sytuacji zyciowej _]]_ --- STRONA 12 --- Wobec dodania § 4 do art. 446 k.c. bedacego podstawa do naprawienia krzyvvdy Wyrzadzonej smiercia cztonka rodziny, nalezy przyjac, ze przepis § 3 tego artykutu, odmiennie niz przed nowelizacja Kodeksu cyvvilnego ustawa z dnia 30 maja 2008 roku o zmianie ustawy  Kodeks cywilny oraz niektorych innych ustaW (Dz. U. Nr 116, poz. 731), bedzie podstawa prawna do kompensaty jedynie szkody majatkowej (por. Wyrok Sadu Apelacyjnego W Lodzi z 5 lutego 2013 roku, sygn. IACa 1137/12, Lex nr 1286561). Takze zreszta Wczesniej W judykaturze i doktrynie dominowaio stanowisko, ze chociaz nalezy przy zasadzaniu omawianego odszkodowania uwzgledniac catoksztatt okoiicznosci Wpiywajacych na sytuacje zyciowa najblizszych zmariego, to jednak kompensata ta ma siuzyc naprawieniu szkody majatkowej (por. uchWaIa SN (7) z 26 pazdziernika 1970 r., III PZP 22/70, OSN 1971, nr 78, poz. 120; A. Cisek (W1) E. Gniewek, Komentarz..., 2008, art. 446, nb 10; W. Czachorski (W1) System prawa cywilnego, t. III, cz. 1, s. 678; Z. RadWar'1ski, A. Oiejniczak, ZoboWiazania..., 2008, nb 655; M. Safjan (WI) K. Pietrzykowski, Komentarz..., t. I, 2005, art. 446, nb 1316). W ocenie Sadu, strona powodowa nie Wykazata, aby W nastepstwie smierci PM. powod takiej szkody doznai. Przede Wszystkim, W dacie smierci, uczyia sie ona W ostatniej klasie technikum i pozostaWaIa na utrzymaniu rodzicow. Nastepnie pianowaia isc na studia, co rowniez Wiazaioby sie z koniecznoscia dalszego iozenia przez powoda na jej utrzymanie. Uzyskiwane przez zmaria W okresie Wakacji Ietnich niewielkie dochody przeznaczata ona natomiast Wytacznie na Wiasne potrzeby i nie Wspierata finansowo rodzicow. Zdaniem Sadu, twierdzenia zawarte W pozwie W przedmiocie szczegolnej opieki sprawowanej przez zmarta nad ojcem, nie moga byc uznane za Wiarygodne. Powodka przyznaia bowiem W toku przesiuchania na rozprawie, ze mezowi pomaga caia rodzina, zas pomoc ta sprowadza sie W istocie do podania mu potrzebnych rzeczy, asystowaniu przy czynnosciach higienicznych, czy przygotoWyWaniu positkow  najczesciej przez osobe, ktora W danej chwili czynnosci te moze Wykonac. Rola P. byta tu zatem analogiczna, jak W przypadku pozostaiego rodzeifistwa. Pomoc ta jest natomiast nadai poWodoWi okazywana przez Wszystkich czionkow rodziny, pomimo smierci corki. Takze przekonanie JM. o szczegolnych uzdolnieniach zmariej corki i jej przysziej, istotnej pomocy na rzecz ojca, nie zostato poparte Wiarygodnym materiaiem doWodoWym. Z przestuchania powodki i powoda Wynikato, ze po skorficzeniu technikum zmarta planowata isc na studia, a nastepnie Wyjechac za granice. Nie Wiadomo, czy plany te W ogoie by zreaiizowaia. W trakcie badania przez biegia psychoiog JM. Wskazywat natomiast, iz corka miata zatozyc Wiasna dziaiainosc gospodarcza. W ocenie Sadu, uwzgledniajac Wiek P.M., jak i jej nieskonkretyzowane jeszcze na tym etapie zycia plany, nie sposob Wiarygodnie zakiadac, ze zmaria okazywaiaby W najblizszej przyszioéci poWodoWi jakas Wymierna pomoc finansowa. Przekonanie powoda W tej mierze ma zatem jedynie Wymiar subiektywny i nie moze przesadzac o realizacji przestanek zasadzenia na jego rzecz odszkodowania na podstawie art. 446 § 3 k.c. Strona powodowa nie przedstawita ponadto zadnego uzasadnienia obliczenia dochodzonej z tego tytutu kwoty, co uniemoziiwia odniesienie sie do niej i potwierdza dokonana Wyzej ocene Sadu o bezzasadnosci tego roszczenia. Sad dat Wiare dowodom stanowiacym podstawe usta|er'i faktycznych jako spojnym, Iogicznym, znajdujacym Wzajemne potwierdzenie W zgromadzonym materiale doWodoWym. ]2_ --- STRONA 13 --- Za Wiarygodne W czesci uznano doWody z przestuchania powodki oraz powoda. W ocenie Sadu, brak byio podstaw do kwestionowania tWierdzer'i G. i J.M. W przedmiocie Wstrzasu, jaki spoWodoWaIa u nich smierc corki, a takze sposobu funkcjonowania przez nich po zdarzeniu z 21 stycznia 2012 roku. Znalazty one bowiem oparcie W dowodach z opinii biegtej z zakresu psychologii. Brak byio natomiast jakiegokolwiek Wiarygodnego oparcia W materiale doWodoWym dla twierdzerfi poWodoW, powotanych na okolicznosc uzasadnienia roszczenia o odszkodowanie, z tytuiu znacznego pogorszenia sytuacji zyciowej JM. Jak juz Wyzej Wskazano, za Wiarygodne W catosci Sad uznat zeznania sWiadkoW K.J. i P.Z., zas zeznaniom MB, I'_.K. i BM. daiwiare jedynie W czesci. Sad uznat za Wiarygodne W catosci opinie biegtej z zakresu psychologii E.K. oraz jej opinie uzupeiniajace. Zdaniem Sadu, opinie sporzadzone przez biegta byty jasne oraz W sposob Wyczerpujacy odpowiadaiy zleceniu. Co Wiecej, biegta szczegotowo i przekonujaco odniosta sie do zarzutow podniesionych przez pozwanego, Wyjasniajac wszelkie Watpliwosci. W konsekwencji petnomocnik pozwanego nie zgtaszat daiszych uwag i zastrzezeifi, po doreczeniu mu odpisu opinii uzupetniajacej. Zadna ze stron nie kwestionowata autentycznosci i Wiarygodnosci znajdujacych sie W aktach sprawy doWodoW z dokumentow. Sad pominat opinie psychologa sporzadzone na zlecenie strony pozwanej, albowiem zgodnie z ugruntowanym W orzecznictwie Sadu Najwyzszego pogladem prawnym, jezeli strona doiacza do pisma procesowego ekspertyze pozasadowa i powotuje sie na jej twierdzenia i Wnioski, ekspertyze te nalezy traktowac jako czesc argumentacji faktycznej i prawnej przytaczanej przez strone (por. Wyrok SN z 15 stycznia 2010 roku, sygn. akt I CSK 199/09, LEX nr 570114). Pominac takze nalezato przedktadane przez poWodoW pisemne oswiadczenia osob trzecich oraz osob, ktore Wystepowaiy W przedmiotowej sprawie W charakterze stron Iub sWiadkoW. Dopuszczenie doWodoW z takich osWiadczer'1 stanowiioby naruszenie zasady bezposredniosci W postepowaniu doWodoWym, Wyrazonej W art. 235 § 1 k.p.c. Dopuszczenie dowodu z omawianych oswiadczerfi prowadzitoby takze do naruszenia zasady rownosci stron, albowiem pozwany utracitby szanse zadawania pytari na okolicznosci uwidocznione W tych oswiadczeniach. O kosztach procesu Sad orzekt W pkt 5, na podstawie art. 100 k.p.c. W ZW. z art. 108 § 1 k.p.c., co do zasady ich poniesienia ze Wzgledu na Wynik procesu, pozostawiajac szczegotowe ich Wyliczenie referendarzowi sadowemu. Powodka domagaia sie ostatecznie zasadzenia na jej rzecz kwoty 135.000 zI. Jej roszczenie uwzgledniono W zakresie kwoty 60.000 zi. Wygraia zatem proces W 44%, co uzasadnia poniesienie przez nia kosztow procesu W zakresie 56% (pozwany  W 44%). PoWod domagat sie kwoty 185.000 zI, zas jego roszczenie uwzgledniono co do kwoty 65.000 zI. Winien zatem zostac obciazony obowiazkiem zWrotu kosztow procesu W 65% (pozwany — W 35%). 13