Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
'i 1 $2 "I 1.‘: e \:1‘w1)wdd iu|5iPlFIF5_‘J'§'7'b‘\“'P.'Q"r'_']?‘}_.‘§_‘f\§'n¢'{‘§¢ P‘, 3 I 1 I. x r {em konawczvm Odp|S \N\1r0'|<11 7. tyttzuza vwaara Sm =1“ VI Ca W11 2 \". I_: ' ,. .£_ ' 7 H ' ==*§:!f'%*"'<" WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2013 roku Sqd O_krc;g0wy w Ziclonej Gérze VI Wydzial Cywilny Odwolawczy W skladzie nastcgpujqcymz Przcwodniczqcyz SSO Slawomir Kaczanowski (spr.) Sqdziowiez SSO Teresa Papiernik, SSO Joanna KlimekZieliflska Protokolantz sckr. sgd. Malgorzata Iks p0 rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2013 roku w Zielonej Gérzc na rozprawie Sprawy Z P°‘"3dZtWa — Prleciwlw 0 zaplatrg na skutck apclacji powoda od wyroku Sqdu Rejonowego w Zarach 2 dnia 05 listopada 2012 roku, sygn. akt I C 461fIl I. oddala apelacjg; II. zasqdza 0d powoda na rzecz pozwanego kwotz; _ zl tytulem zwrotu kosztéw procesu w instancji odwolawczej.
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt VI Ca 769/12 UZASADNIENIE Powod _Zqda1 zasqdzenia od pozwanego —— kwoty_z1. W uzasadnieniu poda1, Ze domaga si¢ stosownej zapiaty w zwiqzku z osadzeniem go w dniach 23 — 28.09.201lr. w celi z trzema osobami palqcymi w sytuacji gdy powod poda1, Ze jest osobq niepalqcq, s1uZbie wioziennej przy przyjcpciu do — Pozwany wnios1 0 oddalenie powodztwa w caioéci i zasqdzenie kosztow procesu. W uzasadnieniu podai, Ze powod nie zg1asza1 zastrzeiefi co do takiego sposobu osadzenia ani wobec wspolosadzonych ani wobec funkcjonariuszy. Podniosl, 7.e powod ma tendencje do manipulowania faktami i przeinaczania ich w celu uzyskania korzyéci. Zachowuje sie; agresywnie i wulgamie, uczestnicy w podkulturze WlQZl€nf1€_] . Sqd Rejonowy ustalii nastqpujqcy stanfaklyczny: WW Osadlony W — W Okwsie od 23 wrzeénia 201 1 roku do 28 wrzeénia 2012 roku w celi nr‘w ktorej przebywai wraz Z trzema osobami palqcymi. Po przywiezieniu do —w dniu 23 wrzeénia 2011 roku —aoinformowa1 oddzia1owego, i2 jest osoba niepalqcq i Ze okolicznoéé ta znajduje potwierdzenie w jego aktach osobowych. Oddzia1owy poinformowai osadzonego, i2 2 uwagi na przywiezienie powoda w piqtek okoio godz. 184° nie jest mozliwejego przeniesienie do innej celi i sprawa zostanie wyjaéniona w poniedzizflek. W celi nr spoérod trzech osadzonych palqcych dwoch by1o osobami pracujqcymi i w czasie pracy osadzeni ci przebywali poza celq. — nie doznal Zadnego uszczerbku na Zdrowiu w zwiqzku z osadzeniem go w w okresie od 23 wrzeénia 201 1 roku do 28 wrzeénia 2012 roku. 1
--- STRONA 3 ---
~_ W trakcie pobytu w e skladai skarg do funkcjonariuszy W, wiadz — albo sedziow wizytujqcych _ na warunki_ w jakich jest osadzony w Powod nie poinformowai takze wspoiosadzonych w celi nr Zejest osobq niepalqcq. Ustalajqc stan faktyczny Sad opari sie na dokumentach i ich kserokopiach, ktore nie byiy kwestionowane przez Zadnq ze stron oraz na dowodach z zeznafi swiadkow i z przestuchania powoda. Sqd da1 wiare powodowi, iZ poinformowai on oddziaiowego o tym, i2 jest osobq niepalqcq. Okolicznosé ta jest wiaiygodna choéby dlatego, i2 w aktach osobowych powoda jest wzmianka o takim statusie powoda i z pewnosciq w trakcie osadzenia oddzialowy musiai zweryfikowaé te istotnq dla doboru celi przestanke. W tak ustalonym stanie faktycznym wyrokiem 2 dnia 5.l1.20l2r. Sqd Rejonowy w Zarach oddalii powodztwo. W uzasadnieniu podai, ze powodztwo jest niezasadne. Nie znalazi on podstaw do jego zasqdzenia ani w oparciu 0 an. 417 § 1 kc, gdyZ nie dopatrzyi sie w zachowaniu pozwanego niezgodnego z prawem dziaiania wiadzy publicznej ani powstania szkody po stronie powodowej, ani tei istnienia zwiqzku przyczynowego miedzy takim zachowaniem a ewentualnq szkodq. Rowniez w sterze naruszenia dobr osobistych powoda nie znalazi takieh podstaw faktycznyeh i prawnych. Przyjaji, Ze powoda biednie osadzono dnia 23.09.20] 1r. o godz. 1840 (w piqtek) do srody 28.09.201 1r. w celi 2 osobami palqcymi. Jednakie osadzony nie intewveniowai u przeiozonych oddziaiowego, nie skarzyi sie wspoiosadzonym na obecnosé palaczy z ktorymi musi przebywaé. JuZ w dniu opuszczenia —z1o2y1 stosowny pozew, choé przyznai, Ze skargi do w1adz —nie sktadat. W efekcie 5 dni pobytu w celi z osobami palqcymi nie powoduje naruszenia dobr osobistych powoda a Zqdanie aZ ponad 21 za dzieri osadzenia jest niczym nie uzasadnione w swietle art. 448 kc. O kosztaeh procesu orzekt na podstawie art. 102 kpc nie obciz1Zaj21c nimi powoda. 2
--- STRONA 4 ---
W terminie apelacje od tego orzeczenia wnios1 powod nie podajac dokiadnie, czego sie domaga od Sadu II instancji zarzucajac, Ze organy wtadzy publicznej, ktore iamia przepisy prawa moga pozostaé bezkame. Za umieszczenie go w celi z palaczami Europejski Trybunai Praw Cziowieka zobowiazai rzad polski do zapiaty mu odszkodowania (wczesniejszy pobyt). To, ie nie poniosi Zadnego uszczerbku na zdrowi nie zwalnia tej wtadzy 2 odpowiedzialnosci. Narazony byt na cierpienie poprzez wdychanie dymu papierosowego. Suma Zadana jest adekwatna, bo zdarza sie to po raz drugi. W efekcie nale2y przyjaé, 2e Zada1 zmiany orzeczenia poprzez zasadzenie zadanej kwoty. Nie podnosi1 zarzutow dotyczacych stanu faktycznego a jedynie naruszenie prawa materialnego. Pozwany Skarb Paflstwa wniosi o oddalenie apelacji i zasadzenie kosztow procesu. W uzasadnieniu podniosi, Ze powod swoje procesy traktuje instrumentalnie i czysto merkantylnie. Ju2 w przesziosci nie informowat o tym, Ze jest osoba niepalaca a mimo to Zadai stosownego odszkodowania. Sam powod przyznaje, Ze nie ponios1 szkody. Nie probuje wiec nawetjej dowodzié. Stad nie ma podstaw odpowiedzialnosci 2art.417 § 1 kc. Do powstania zadoséuczynienia przy naruszeniu dobr osobistych musi wystapié szkoda majatkowa. Szkody sie nie domniemuje. Nadto zachowanie powoda ma wszelkie cechy naduzycia prawa podmiotowego i dziaiania nie zasiugujacego na ochrone prawna. Przed rozprawa apelaeyjna powod nades1a1 informacje, Ze ETPC w Strasburgu przyznai mu od rzadu21 odszkodowania za pobyt w celi z palaczami. Sad Okregowy zwaiyl, co nastepuje: Apelacja nie jest zasadna. Apelacja nie zarzuca niewaznosci postepowania. Nie stwierdza sie tego uchybienia takZe w ramach nadzoru instancyjnego branego pod rozwage Z urzedu. Stan faktyczny sprawy jest niesporny. 3 /.»\\ 4/’ flog;
--- STRONA 5 ---
Powod przez 5 dni (od piatku poinego popoiudnia), czyli przez weekend i dwa dni robocze (poniedziaiek, wtorek) przebywai w jednej celi 2 osadzonymi, ktorzy palili. Powod ujawnil, Ze jest niepalacy. W czasie tych pieciu dni nie zg1osi1 jednak zastrzeiefi co do osadzenia go z palaczami ani tym palaczom_ ani tym bardziej wiadzy publicznej u strainikow i ich prze1oZonym. W stanie zdrowia te kilka dni nie powodowa1y teZ iadnego uszczerbku na zdrowiu powoda. To co przyznawai sam powod to to, Ze nie poniosl on Zadnej uchwytnej szkody ani majatkowej ani w postaci rozstroju zdrowia. Taki stan faktyczny (niespomy) oznacza, 2e roszczenie powoda w ogole nie opiera sie 0 przesianki z art. 417 § 1 kc. Wylaczna podstawa materialnoprawna jego Zadari jest art. 23 kc (naruszenie dobra osobistego w postaci stworzenia zagroienia d1a zdrowia i humanitamego traktowania) czyli naruszenie godnosci osobistej w zwiazku 2 art. 448 kc. Jest bowiem rzecza oczywista. Ze nie jest nia art. 24 § 2 kc. bo powod nie powo1ywa1 sie na powstanie szkody majatkowej. W toku procesu powod powo1ywa1 sie tez na naruszenie przez Polske art. 3 lub art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka, czyli deklaracji ratyfikowanej przez Polske. Przepisy te dotycza 2 jednej strony zapewnienia kazdemu stosownej ochrony zdrowia a z drugiej humanitamego odbywania kary pozbawienia wolnosci. W takich granicach faktycznych i prawnych sporu stwierdzié na1eZy, ie Zadanie to jest niezasadne. Zasady odbywania kary pozbawienia wolnosci reguluje ustawa kodeks kamy wykonawczy. Ustawa ta przewiduje okreslony sposob dziaiania zarowno wtadzy publicznej jak i osadzonych w jednostkach penitencjamych lub Aresztach 81edczych. Powod przebywai w gdzie sa jeszcze nieco inne Zasady pobytu niz przy odbywaniu kary pozbawienia wolnosci. Sam fakt bycia niepalacym nie oznacza automatycznie zakazu pobytu w towarzystwie osob palacych. Niejednokrotnie bowiem niepalacy sami dobrowolnie godza sie na pobyt w towarzystwie osob palacych. Jest to ich swiadomy wybor. Zgodnie z zasadami prawnymi osoba osadzona w ktora uwaia. Ze W jakikolwiek sposob jest pozbawiona lub ograniczona naleinych jej praw lub 4
--- STRONA 6 ---
_ ._ .__.t.._...._._._ _ Ze nie otrzymuje tego co jej sie na1eZy, ma bezwzgledny obowiazek natychmiast zgiosié to s1u2bie wieziennej ze stosownym Zadaniem lub wrecz z1oZyc' skarge do Dyrektora Aresztu Sledczego a potem Sedziego penitencjamego. Jes'1i jego Zadanie w tym trybie nie zostanie speinione to mamy do czynienia z naruszeniem prawa. Powod nigdy Z tego trybu postepowania nie tylko nie skorzystat, ale co wiecej nie zgtosit tego Zadania, aby go przeniesé do celi dla niepalacych w ogole. Tym samym co najmniej dobrowolnie zgadza1 sie na pobyt w towarzystwie osob palacych. Nie zg1osi1 w chwili przybycia Zadania umieszczenia w celi dla niepalacych. Co wiecej by1 to piatek poiny wieczor przed weekendem. Przybyi z transportu dla celow procesowych i mia1 byé niezwtocznie ponownie przetransportowany do innej stosownej placowki. Pobyt osoby niepalacej w towarzystwie palaczy teoretycznie (potencjalnie) stwarza zagroienie dla zdrowia osoby niepalacej (zwieksza stosowne ryzyko chorob), ale brane winno byé pod uwage tylko wtedy, gdy takie wyraine Zadanie pobytu wsrod niepalacych zostanie wprost zgloszone w albo przed rozmieszczeniem albo w toku po z1o2eniu stosownej skargi. Powod nic z tego nie uczynii tylko biemie czekat na uptyw czasu. Nie wiadomo ile papierosow te osoby dziennie pa1i1y. Nie wiadomo jak wietrzono izbe. Wiadomo, 2e dwie z tych osob w ciagu poniedziatku i wtorku pracowaty poza cela. Pobyt przez 5 dni w towarzystwie palaczy nie jest to2samy z brakiem poszanowania zdrowia powoda przy wykonywaniu wiadzy publicznej. Tak krotki czas dolegliwosci nie spowodowai Zadnego uszczerbku zdrowotnego dla powoda. Sytuuje tylko taka teoretyczna mozliwosfé, ale bez konsekwencji zdrowotnych co wprost przyznaje sam powod. Taki krotki pobyt nie jest toisamy 2 narazeniem zdrowia powoda na szwank. Przejscie przez sale palacych nie powoduje utraty zdrowia. ale tylko zwieksza takie ryzyko potencjalnie i w ogole nie musi daé Zadnych ujemnych skutkow. Tym samym nie ma dowodu stworzenia zagroienia dla zdrowia powoda. Co wiecej rowniei na bazie polskich przepisow, czyli art. 24 § 1 kc samo zagrozenie zdrowia nie daje prawa do odszkodowania, a jedynie do Zadania usuniecia stanu zagrozenia poprzez przeniesienie go do celi dla niepalacych. MoZe teZ Zadaé dopeinienia usuniecia skutkow takiego naruszenia co tutaj takze nie ma miejsca. Bo nie moZna usunaé skutku ktory nie zaistnial w ogole. 5 ."§_ 1 * =:_,
--- STRONA 7 ---
Nie mozna tei zgodzié sie z tym, 2e powoda przy pozbawieniu wolnosci traktowano w sposob niehumanitamy, czyli by stopiefi dolegliwosci by1 istotnie nadmiemy ponad niezbedny stopieii tych dolegliwoéci stanowiacych normalny stopiefi niedogodnosci Zyciowych, jaki wynika z istoty pobytu w takiej placowce. Krotkotrwaty pobyt w towarzystwie palaczy nie jest toZsamy Z niehumanitamym pobytem lub traktowaniem szczegolnie wtedy, gdy taka osoba nie protestuje przeciv/ko takiemu pobytowi tylko i wyiacznie czyha na odszkodowanie. Bo gdyby zg1osi1 to zastrzeienie to w ogole nie trafiiby do celi z palacymi i nie miatby co skarzyé. Co prawda ma miejsce naruszenie nie tyle praw i dobr powoda chronionych prawnie co regulaminvpobytu, gdzie osoby niepalace powinny byé odseparowane od palacych, ale nie 0 takim stopniu dolegliwosci lub niekorzystnych doznafi aby uznaé je za niehumanitamy sposob traktowania lub stworzenia realnego zagrozenia dla Zycia i zdrowia. Powod jest przewrailiwiony, nastawiony roszcgeniowoi manipuluje faktami. Pozomie godzi sie na pobyt wsrod palaczy a potem kaZdy taki dziefi jest podstawa do roszczefi materialnych, choé nie ma Zadnych szkod w zdrowiu lub w sferze cierpiefi psychicznych powoda. W przeszlosci wielokrotnie przebywai w towarzystwie palaczy i to mu nie przeszkadzaio. Przeszkadza mu tylko wtedy gdy moze byé podstawa ewentualnych odszkodowari od Skarbu Pafistwa — wiadzy publicznej. W ocenie Sadu odwotawczego nawet gdyby stanaé na stanowisku, Ze wtadza publiczna nigdy nie mo2e niepalacza osadzié razem z palaczami i bezwzglednie winna przestrzegaé ich rozdzielenia tak by nigdy sie ze soba nie stykali to i tak biorac pod uwage krotkotlwaiy czas tego stanu, brak negatywnych konsekwencji tak w zdrowiu somatycznym jak i psychicznym powoda. Jego Zadanie trzeba ocenié jako naduiycie prawa podmiotowego szczegolnie wtedy, gdy sam nie czyni nic z tego co moze i powinien, by temu przeciwdzia1aé ograniczajac sie tylko do Zadafi finansowych post factum. Tym bardziej, gdy Zadania te sa wygorowane i to w sposob oczywisty i gdy juz dostai takie odszkodowanie, ktorego wysokosé jest na tyle wysoka, Ze obejmuje tez i kolejne kilka dni. Powod zapomina, ie otrzymal odszkodowanie. A Zadanie kolejnego jest niezasadne. Wiecej kolejne to iadanie a2 500 % wyzsze od przyznanego mu, choc intensywnosé i czas tych niedogodnosci by1 znacznie 6
--- STRONA 8 ---
mniejszy i krotszy. Powod to przyklad osoby, ktora nie dochodzi ochrony siusznych praw a jedynie szuka potencjalnych korzysci za to, ze sam nie dziaia tak jak winien czynié w takich sytuacjach i przerzucajac ca1e odium swych zaniedbafi na wiadze publiczna. W efekcie oceniajac ten stan osobno w ocenie Sadu odwoiawczego nie ma miejsca niehumanitame traktowanie powoda, nie ma stworzenia realnego zagroienia dla zdrowia powoda ani uszczerbku na zdrowiu, przez co nie ma podstaw prawnych do przyznania kolejnego odszkodowania. Podstawe orzeczenia stanowi art. 385 kpc w zw. 2 art. 6 kc, art. 232 kpc, an. 3 kpc, bo powod nie wykazal podstaw faktycznych do przyznania mu zadoséuczynienia. Nie ma dowodu na to, Ze powod doznal na tyle istotnego naruszenia jego dobr osobistych rozumianych jako dolegliwosé psychiczna ponad normalny stopiefi zasad pobytu w— aby uwzglednic Zadanie. Nie ma dowodu na istnienie szkody materialnej bedacej wynikiem niezgodnego 2 prawem traktowania powoda. To co byio zas jest na tyle krotkotwvale i bez skutkow, ktore jui dawno ustapilyby by uznaé, Ze powstaio prawo do odszkodowania materialnego. \X'iecej w ocenie Sadu 11 instancji jest to Zadanie stanowiace naduiycie prawa podmiotowego, ktore pozwala oddalié powodztwo takZe z tego powodu. O kosztach procesu w instancji odwoiawczej orzeczono Zgodnie 2 wynikiem sprawy, czyli w oparciu o art. 98 § 1 i 99 kpc w podstawowej urzedowej stawce kosztow zastepstwa procesowego pozwanego obciaiajac nimi powoda, gdyi ma on stosowne srodki na ten cel i nie powinien nadal korzystaé z ochrony zastosowanej w 1 instancji. Powod naduiywa swych uprawniefi skarzac pafistwo pod byle pretekstem za to, Ze sam nie przestrzega prawa i popelnia czyny zabronione, a po osadzeniu nie stosuje sie do rygorow i zasad ich odbywania.. , I 1.. j*a. ~|nnnntw ‘l’ '1" ~ ‘ *" W‘ '*'
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Zielona Góra#I C 461fIl I. oddala apelacjg#art. 448 kc.#art. 102 kpc#art. 417 § 1 kc.#art. 23 kc#art. 24 § 2 kc.#art. 3 lub#art. 8 Europejskiej#art. 24 § 1 kc#art. 385 kpc#art. 6 kc#art. 232 kpc