Wyrok I C 461/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 461/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący SSO Agnieszka Hreczańska - Cholewa Protokolant Karolina Suder po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2010 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa T. S. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w W. i (...) we W. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda T. S. na rzecz Skarbu Państwa - (...) w W. i (...) we W. kwotę 7 200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; III. przyznaje ze Skarbu Państwa radcy prawnemu K. T. kwotę 8 784 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I C 461/09 UZASADNIENIE Powód T. S. (1) domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa - (...) w W. i (...) we W. kwoty 500 000 zł. tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. W uzasadnieniu wskazał, iż przez okres 5 lat przebywał w (...) w W. i (...) we W.. Strona pozwana ponosi odpowiedzialność za przeludnienie cel, osadzenie powoda w celach przez 23 godziny na dobę z osobami konfliktowymi i zdemoralizowanymi, nieludzkie i poniżające traktowanie, brak warunków do utrzymania higieny, brak prywatności, złe warunki bytowe, brak odpowiedniej opieki medycznej, przez co --- STRONA 2 --- powód utracił zdrowie, doznał (...), (...) oraz (...). W piśmie procesowym z dnia 16.10.2009r. (k 58 i nast.) wskazał również szereg przepisów prawa, które jego zdaniem zostały naruszone w toku wykonywania wobec niego kary pozbawienia wolności. W odpowiedzi strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu wskazała, iż pozew jest lakoniczny i nie odnosi się do żadnych konkretnych faktów. Powód przebywał w (...) we W. przez okres 3 lat w kilku różnych salach mieszkalnych. W (...) tym nie ma zamykanych cel, a są sale mieszkalne niezamykane w ciągu doby. Skazani mogą poruszać się swobodnie po terenie (...). Posiłki spożywają na stołówce. T. S. (1) w czasie odbywanie kary w (...) we W. pracował poza terenem (...). Kilkakrotnie stwierdzano, że powód oddalał się z miejsca pracy lub pił alkohol, a w dniu 10.01.2008r. uciekł z miejsca pracy. Od czasu, kiedy prowadzona jest ewidencja, nie przebywał w celach przeludnionych. W związku z zatrudnieniem przebywał poza (...) do 10 godzin w czasie doby. Strona pozwana zaprzeczyła, że powód podczas pobytu w (...) i w związku z nim doznał uszczerbku na zdrowiu. Zaprzeczyła również, iż warunki panujące w (... ) są niehumanitarne. Sale mieszkalne i pomieszczenia sanitarne są należycie wyposażone, a skazani korzystają z organizowanych dla nich zajęć. W (...) w W. powód przebywał przez okres 7 miesięcy, do dnia wniesienia pozwu. Przebywał w tym okresie w 5 celach, cele były należycie wyposażone, powód tak jak inni skazani otrzymywał środki do utrzymania czystości, mógł posiadać w celach sprzęt RTV, komputerowy, zaś stan zaludnienia cel, w których osadzono T. S. (1) był zmienny z uwagi na rotację osadzonych. Przeludnienie w (... ) od roku jest systematycznie zmniejszane. W każdej wieloosobowej celi (w tym w celach, a których przebywał powód) są ubikacje z zamykanymi drzwiami, skazani korzystają ze spacerów, widzeń, biblioteki, szkoły, nabożeństw, zajęć sportowych, kulturalnych, konkursów. Raz w tygodniu mają zapewnioną możliwość korzystania z łaźni. Dolegliwości zdrowotnych powód nabawił się przed przyjęciem do (...). W (...) zaś ma zapewnioną prawidłową opiekę medyczną. Odmawiał jednak z korzystania z dostępnych zabiegów i rehabilitacji. --- STRONA 3 --- Strona pozwana wskazała nadto, iż powód początkowo przebywał w (...) półotwartym, i korzystał z zatrudnienia poza jednostką penitencjarną. Ze względu na spożywanie alkoholu oraz ucieczki utracił możliwość odbywania kary w (... ) półotwartym i z własnej winy nie korzysta z dobrodziejstwa odbywania kary w tym systemie, skazując się na reżim obowiązujący w (... ) zamkniętym. W piśmie procesowym z dnia 29 stycznia 2010r. powód wskazał, iż schorzenia, na które się uskarża są realne, a jedną z ich przyczyn mogą być problemy z alkoholem. Alkohol mógł być próbą zagłuszenia problemów ze zdrowiem i prób odreagowania narastającej frustracji związanej z przebywaniem w (...). Strona pozwana nie wykazała ponadto, czy podjęła jakiekolwiek działania w celu zdiagnozowania u powoda problemów z alkoholem i czy próbowała go z nich wyleczyć. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód T. S. (1) odbywa trzy kary: 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 2 lat pozbawienia wolności i 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Przez okres 3 lat, od 2005r. do 2008r. przebywał w (...) we W.. Podczas pobytu w tym (...) powód pracował poza jego terenem. Z powodu oddalania się z miejsca pracy, spożywania alkoholu oraz dokonania ucieczki z miejsca pracy w dniu I0.0i.2008r., powód w dniu 03.i2.2008r. został osadzony w (...) w W.. Odbywał tam karę w reżimie (...) zamkniętego do dnia wniesienia pozwu. W obu (...) powód okresowo przebywał w celach, w których na jednego skazanego przypadało mniej, niż 3 m 2 (fakty bezsporne). (...) we W. jest (...) typu półotwartego. W okresie, w którym przebywał w nim powód, sukcesywnie przeprowadzano w nim remonty. Na terenie (...) funkcjonują świetlice, biblioteka, sala gimnastyczna, boisko do piłki nożnej, siatkowej, siłownia. Poza godzinami ciszy nocnej osadzeni mogą zgodnie z ustalonymi grafikami korzystać z tych miejsc. Sale są otwarte. Sanitariaty dostępne są przez 24 --- STRONA 4 --- godziny na dobę. Odrębnie usytuowane są łaźnie, odrębnie WC. (...) umożliwia skazanym pracę na rzecz (...), organizuje prace społeczne oraz pracę odpłatną poza (...). Utrzymywany jest w tym celu kontakt z co najmniej 20 firmami zatrudniającymi skazanych. Po terenie pawilonu skazani mogą poruszać się swobodnie przez całą dobę. Mają do dyspozycji stołówkę, w której mogą spożywać wszystkie 3 posiłki w trakcie dnia. Obiady są obowiązkowe na stołówce. Śniadania i kolacja mogą spożywać w salach mieszkalnych. (...) zatrudnia kapelana. Funkcjonuje kaplica, w której odbywają się msze. Na terenie (...) znajduje się również ambulatorium lekarskie wyposażone w niezbędny sprzęt. W ambulatorium zatrudnieni są lekarze oraz 3 pielęgniarki. W razie potrzeby wzywane jest pogotowie. (dowód: zeznania A. S. k 141-142) (...) we W. w latach 2006, 2007 i 2008 kontrolowany był przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W.. Kontrole nie wykazały uchybień na trenie (...). Mi in. zgodne z przepisami było wyposażenie sanitarne i utrzymanie pomieszczeń sanitarnych. (dowód: Protokoły Kontroli Sanitarnej k 96 i nast. ) Od dnia 11.09.2007r. cele, w których przebywał T. S. (1) w (...) we W. spełniały normy zaludnienia, tj. na jednego osadzonego przypadało w nich 3m 2 . (dowód: notatka służbowa z dnia 21.12.2009r. k. 89) W (...) w W. powód T. S. (1) przebywał w 4 oddziałach mieszkalnych w 5 różnych celach. Były to cele z wydzielonymi pomieszczeniami sanitarnymi, które stanowiły --- STRONA 5 --- odrębne pomieszczenia ze ścianami. Każda cela posiadała dostęp do bieżącej wody, światła dziennego oraz posiadała oświetlenie elektryczne. Posiłki w (...) w W. przygotowywane są w kuchni ogólnej przez samych osadzonych pod nadzorem szefa kuchni, na podstawie jadłospisów przygotowywanych przez funkcjonariuszy służby żywnościowej. Posiłki są spożywane w celach. Toalety są wyraźnie wydzielone. Za utrzymanie porządku w celach odpowiedzialni są sami skazani. Administracja jednostki dostarcza niezbędne środki chemiczne oraz sprzęt i środki czystości. Osadzeni za własne pieniądze mogą dokonywać zakupów w kantynie. Zdarzają się wypadki wystąpienia w celach insektów. Osadzeni mają obowiązek zgłaszania tego wychowawcy. (... ) ma podpisaną umowę z firmą specjalistyczną, która wykonuje usługę niezwłocznie po zawiadomieniu. (... ) zatrudnia pielęgniarki, stomatologa, dwóch lekarzy. Jeżeli jest potrzeba konsultacji specjalistów, osadzeni są przewożeni do placówek przeprowadzających badania specjalistyczne. ( dowód: zeznania świadka R. C. k. 73-74 ) W (...) w W. osadzeni mają prawo do godzinnego spaceru w ciągu dnia. Mają możliwość zwrócić się z problemami do wychowawcy lub psychologa. Organizowane są dla nich zajęcia kulturalne i sportowe poza celami. Raz w tygodniu w świetlicy centralnej o powierzchni boiska koszykarskiego organizowane są zajęcia sportowe (najczęściej gry zespołowe). Raz w miesiącu w świetlicy organizowane są masowe imprezy kulturalne, takie jak występy zespołów lub kabaretów. Organizowane są spotkania ze specjalistami dla osób uzależnionych od alkoholu, na które skazani mogą zapraszać członków rodziny. Dwa razy w miesiącu skazani mają możliwość doprowadzenia do biblioteki. Na polu spacerowym są 2 duże boiska do siatkówki oraz zadaszona siłownia. W każdej celi jest końcówka radiowęzła , gdzie podłączony jest sygnał radiowy i telewizyjny. Funkcjonuje również telewizja więzienna, którą organizują sami skazani. --- STRONA 6 --- ( dowód: zeznania świadka M. H. k. 74-75 ) Powód doznał (...) w 1999 r. Później nie był z tego powodu leczony. W 2001r. doznał urazu (...). w 2004r, (...) stwierdził skrzywienie (...). Skazany nie wyraził zgody na zabieg operacyjny. W 2004r. wykonano (...). Lekarz (...) nie stwierdzając istotnych odchyleń od normy , zalecił jednocześnie rehabilitację. Skazany nie wyraził na nią zgody. W lipcu 2006r. przebywał przez 4 dni na oddziale (... ) z powodu (...), którego doznał w wyniku wypadku przy pracy - leczony zachowawczo, wypisany bez następstw. W dniu 15.03.2007r. wykonano (...), które wykazało: pogrubienie i zatarcie (...). Skazany odmówił konsultacji (...) i podjęcia rehabilitacji. Na przełomie sierpnia i września 2008r. był hospitalizowany z powodu dolegliwości (...) - w badaniach nie stwierdzono odchyleń od normy, wypis bez zaleceń. W dniu 16.10.2008r,. u powoda wykonano (...). Stwierdzono w nich minimalne stany (...), drobne (...)oraz drobne zmiany (...). Zgodnie z zaleceniem powód był rehabilitowany w oddziale rehabilitacji (...) we W.. W dniu 16.01.2009r. powód był konsultowany rzez specjalistę (...). (dowód: świadectwa lekarskie o stanie zdrowia powoda k. 26, k. 27) Sąd zważył: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną żądania powoda stanowił przepis art. 23, w zw. z art. 24 w zw. z art. 417 k.c. Zgodnie z przepisem art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia itd. pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zdaniem Sądu osadzenie powoda w celach nie spełniających normy powierzchniowej przewidzianej przepisami prawa, a co się z tym wiąże przeludnionej, stanowiło naruszenie dóbr osobistych powoda w postaci jego godności. Powód po osadzeniu go zarówno w (...) we W., jak i w (...) w W., okresowo przebywał w celach nie spełniających norm powierzchniowych. Przepis art. 110 Kodeksu karnego wykonawczego stanowi bowiem, iż skazanego osadza się --- STRONA 7 --- w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej. Powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, powinna wynosić nie mniej niż 3 m 2 . Cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Zgodnie z art. 30 Konstytucji RP przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Nienaruszalność należy traktować jako zakaz pozbawiania godności człowieka, jak też jej ograniczania zarówno przez osoby prywatne jak i władze publiczne czy organy państwowe (vide Komentarz do art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.97.78.483), [w:] W. Skrzydło, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Zakamycze, 2002, wyd. IV). Zaś wskazany obowiązek powinien być realizowany przez władze publiczne przede wszystkim wszędzie tam, gdzie Państwo działa w ramach imperium realizując swoje zadania represyjne, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka represji. Wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymogów nowożytnego państwa prawa, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego. Stanowi o tym wprost art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. głoszący, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Także art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 1950 r., ratyfikowanej przez Polskę w 1993 r. wprowadza między innymi obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w (...) godziwych i humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nie --- STRONA 8 --- naruszających godności ludzkiej. Łączy się z tym wynikający z art. 8 ust. 1 Konwencji nakaz poszanowania życia prywatnego obywateli i ich prawa do intymności, co w odniesieniu do osób osadzonych w (... ) oznacza obowiązek zapewnienia takich warunków bytowych i sanitarnych, w których godność ludzka i prawo do intymności nie doznają istotnego uszczerbku. Odpowiednikami powyższych norm prawa międzynarodowego są art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP wprowadzające wyżej wskazane zasady na grunt prawa polskiego. Wedle art. 40 nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu; zakazuje się stosowania kar cielesnych. Artykuł 40 w ustępie 4 stanowi zaś, że każdy pozbawiony wolności powinien być traktowany w sposób humanitarny. W artykule 47 zapisano zaś, że każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania 0 swoim życiu osobistym. Odpowiednia norm prawna zawarta jest też w Kodeksie karnym wykonawczym - w art. 4 czytamy, że „kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego. Skazany zachowuje prawa i wolności obywatelskie. Ich ograniczenie może wynikać jedynie z ustawy oraz z wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia". Wypada także odnotować w tym miejscu przepis art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), który stanowi, że do podstawowych zadań Służby Więziennej należy "zapewnienie osobom skazanym na kary pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym przestrzegania ich praw, a zwłaszcza humanitarnych warunków, poszanowania godności, opieki zdrowotnej i religijnej". W uzasadnieniu projektu Kodeksu Karnego stwierdzono: "Myślą przewodnią nowego prawa karnego musi być ochrona godności człowieka zarówno jako pokrzywdzonego, jak 1 sprawcy przestępstwa (...)" (s. 1). Stąd art. 3 k.k. stanowi: "Kary oraz inne środki przewidziane w tej ustawie stosuje się z uwzględnieniem zasad humanitaryzmu, w szczególności z poszanowaniem --- STRONA 9 --- godności człowieka." Można przyjąć, iż przepis art. 4 § 1 jest rozwinięciem tego właśnie przepisu k.k. [T. Szymanowski, Godność sprawcy przestępstwa w nowym prawie karnym, "Przegląd Więziennictwa Polskiego" 1995, nr 10, s. 29 i n.]. Podsumowując tę część rozważań ponownie podkreślić trzeba, iż warunki odbywania kary pozbawienia wolności przez powoda (...) we W. oraz W. wyrażające się w nieprzestrzeganiu ustawowej normy powierzchni mieszkalnej stanowią naruszenie jego dóbr osobistych w postaci jego godności. Powyższe nie oznacza jednak, że zasadne jest żądanie powoda zasądzenia na jego rzecz kwoty 500 000 zł tytułem zadośćuczynienia. Ocena zasadności tego żądania wymaga ustalenia, czy ten środek ochronny jest adekwatny do rozmiaru i rodzaju naruszonego dobra a także stopnia winy sprawcy naruszenia. Przepis art. 448 k.c. stanowi, między innymi, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu czyje dobro zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznana krzywdę, a zatem Sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych, bowiem przepis ten ma charakter fakultatywny i przysługuje obok innych środków wskazanych w cytowanym wcześniej art. 24 k.c., o ile środki te nie wyczerpują uprawnień osoby, której dobro naruszono. Od oceny Sądu opartej na analizie okoliczności konkretnej sprawy zależy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony w tej właśnie formie. Przy stosowaniu tego przepisu sąd bierze pod uwagę również winę sprawcy naruszenia dóbr osobistych i jej stopień. Powód w pierwszej kolejności skarży się na krzywdę której doznał ze strony (... ) w związku z przeludnieniem cel. Przeludnienie cel pozostaje w ścisłym związku z kwestią prawa do swobody i intymności. Należy w tym miejscy wyraźnie podkreślić, że swoboda i intymność nie mogą być w pełni zachowane w warunkach wykonywania kary pozbawienia wykonalności bowiem to właśnie brak swobody i intymności stanowi podstawową represję tego rodzaju kary. Cele (...) rzadko kiedy są jednoosobowe, a z reguły przebywa w nich więcej niż dwóch więźniów. Nie ma --- STRONA 10 --- też wymogów, aby z założenia cele były jednoosobowe. Naruszenie prawa do intymności, jako wpisane w założenia i cele kary pozbawienia wolności, stanowi jej podstawową dolegliwość, natomiast przebywanie we wspólnych celach większej ilości osób nie zmniejsza możliwości zachowania intymności w sposób drastyczny (skoro zachowanie tej intymności w celach wieloosobowych i tak jest niemożliwe). Należy w tym miejscu przytoczyć pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 02.10.2007 r. II CSK 269/07, w którym zgadza się Sąd rozpoznający sprawę, że samo osadzenie w przeludnionej celi nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia ( por. także wyrok SN z dnia 19.04.2006 r., OSNO 2007 7 - 8,101). Warunki, w jakich przebywał powód nie mogą być ocenione jako niegodziwe, gdyż osoba osadzona musi liczyć się z ograniczeniami i dolegliwościami, o czym już wyżej wspomniano. W niniejszej sprawie brak podstaw do przyjęcia, że powód odbywał karę pozbawienia wolności w niegodziwych warunkach. Podstawowym kryterium decydującym o możliwości przyznania zadośćuczynienia winien być m.in. stopień winy naruszyciela. Jeżeli chodzi o stopień winy, to tę przesłankę odpowiedzialności za niezapewienie osadzonym warunków zgodnych z art. 110 par. 2 k.k.w. upatrywać należy poza jednostkami organizacyjnymi, które bezpośrednio odpowiadały za warunki, w jakich powód odbywa karę pozbawienia wolności. Jednostki te nie mogą odmówić przyjęcia skazanego a gospodarkę finansową prowadzi w oparciu o prawo budżetowe. Co więcej jednostki te, w miarę możliwości podejmują działania w celu poprawienia warunków, w jakich osadzeni odbywają karę. Niedofinansowanie więziennictwa, tak jak wielu innych aspektów publicznej działalności Państwa, w tym przede wszystkim działań podejmowanych na rzecz osób nie naruszających porządku prawnego ( służba zdrowa, szkolnictwo, opieka społeczna, publiczna służba zdrowia) jest efektem wieloletnich zaszłości determinowanych poprzednimi warunkami ustrojowymi i odczuwalnymi jeszcze skutkami transformacji systemu społeczno - ekonomicznego. W takich zaś realiach zasądzenie na rzecz powoda zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych, które nie wynikało z celowego i nacechowanego złą wolą działania jakiegokolwiek --- STRONA 11 --- podmiotu odpowiedzialnego za warunki odbywania kary pozbawienia wolności, leżałoby w sprzeczności z powszechnym poczuciem sprawiedliwości, od czego nie można abstrahować przy orzekaniu o zadośćuczynieniu. Warunki, w jakich powód odbywał karę były takie same, jak dla innych więźniów, więc w żaden sposób nie można ich uznać za przejaw jakiejkolwiek indywidualnej dyskryminacji ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 06.12.2007 r. I A Ca 499/07). W odniesieniu do drugiego z zarzutów, tj. nieludzkiego i poniżającego traktowania polegającego na osadzenie powoda w celach przez 23 godziny na dobę z osobami konfliktowymi i zdemoralizowanymi, brak warunków do utrzymania higieny, złe warunki bytowe, brak odpowiedniej opieki medycznej, przez co powód utracił zdrowie, doznał (...), (... ) oraz (...), uznać należy, iż postępowanie dowodowe nie potwierdziło stawianych zarzutów. Sąd ustalił, iż powód przez cały okres przebywania w (...) we W. pracował poza jego terenem w pełnym wymiarze czasu. Oczywiście nie przebywał więc w zamkniętej celi przez 23 godziny na dobę. Powód przez 3 lata odbywał karę pozbawienia wolności w reżimie (... ) półotwartego. Jak wszyscy skazani przebywał nie w zamykanej celi, a w sali mieszkalnej otwartej przez całą dobę. Po powrocie z pracy mógł korzystać z oferowanych przez placówkę zajęć. Następnie powód własnym zachowaniem spowodował, iż został osadzony w (...) typu zamkniętego, tj. w (...) w W.. Od samego powoda zależał więc zakres dolegliwości, jakie będą wiązały się z odbywaniem przez niego kary. Przebywanie w zamkniętej celi jest zamierzoną dolegliwością mającą zapobiec powrotowi skazanego do przestępstwa, jest zgodne z regulaminem odbywania kary pozbawieni wolności i jako zgodne z prawem nie stanowi nieludzkiego traktowania. Co więcej powód ma możliwość korzystania z organizowanych przez placówkę zajęć, w tym zajęć sportowych na wolnym powietrzu. Powód nie wskazał, w jaki jego zdaniem sposób przejawiać się miał „brak warunków do utrzymania higieny" ani nie udowodnił tych okoliczności. Sąd na podstawie przesłuchania świadków ustalił, iż każda z cel, w których przebywał --- STRONA 12 --- powód posiadała WC ((...) w W.) lub WC z umywalką było ogólnie dostępne na zewnątrz celi((...) we W.). Skazani zaś w obydwu (...) mieli możliwość korzystania z łaźni. W zakresie zarzutu „złych warunków bytowych" powód wskazał występowanie insektów oraz przeciekający dach, w trakcie jego pobytu z (...) we W.. Na podstawie przesłuchania świadków Sąd ustalił, iż w razie występowania takich problemów, więźniowie mają obowiązek zgłaszać je wychowawcy. W okresie, kiedy powód przebywał w (...), (... ) był remontowany. Był również systematycznie kontrolowany przez inspektora sanitarnego, który nie stwierdził żadnych uchybień sanitarnych, w tym występowania insektów. (...) w W. natomiast na bieżąco rozwiązuje ten problem, mając podpisaną umowę ze specjalistyczną firmą. Uznać należy, iż okoliczności wskazane przez powoda są nie okolicznościami wywołanymi złą wolą lub zaniedbaniami administracji placówek penitencjarnych, są typowe dla eksploatacji dużych budynków i porównywalne do problemów związanych choćby z eksploatacją bloków spółdzielczych. Powód nie przedłożył żadnych dowodów ani nie przedstawił żadnych okoliczności na brak odpowiedniej opieki medycznej, utraty zdrowia, doznania z tego powodu (...), (... ) oraz (...). Na podstawie zaświadczenia o stanie zdrowia powoda przedłożonego przez stronę pozwaną Sąd ustalił natomiast, iż powód w związku z pobytem w obu placówkach penitencjarnych nie doznał żadnego uszczerbku na zdrowiu oraz miał szeroki dostęp do opieki medycznej, którego nie mają w ramach powszechnych ubezpieczeń społecznych osoby niekarane. Co więcej, powód mając możliwość korzystania z leczenia lub rehabilitacji niejednokrotnie sam nie wyrażał na nie zgody. Wszystkie dolegliwości zdrowotne powoda występowały jeszcze przed osadzeniem go w placówkach penitencjarnych w 2005r. ((...)), nie występowały wogóle ((...)) lub pozostawały w związku z wykonywaną pracą, a nie w związku z pobytem w (...) i z winy jego administracji. Za chybioną należy uznać próbę obciążenia strony pozwanej przez powoda, następstwami możliwych problemów alkoholowych T. S. (1). Powód podaje w --- STRONA 13 --- swym piśmie z dnia 29.01.2010r. iż „strona pozwana nie wykazała, czy podjęła jakiekolwiek działania w celu zdiagnozowania u powoda problemów z alkoholem i czy próbowała go z nich wyleczyć". Aby można jej było jednak z tego tytułu postawić zarzut powód winien wykazać, że zgłosił problem z chorobą alkoholową i wyraził wolę leczenia. To na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia, iż pomimo takiej postawy powoda, administracja placówki penitencjarnej uniemożliwiła mu leczenie. Słuchany przed Sądem powód nie sprecyzował, na czym konkretnie miało polegać nieludzkie i poniżające traktowanie. Nie wskazał żadnych zachowań personelu, które można by uznać za formę szykany skierowaną w stosunku do powoda. Na pytanie Sądu, na czym w istocie polega doznana przez niego krzywda, wyjaśnił: „wydaje mi się , że za tyle lat ile siedziałem, należy mi się zadośćuczynienie, należy mi się to. Krzywda miała polegać na tym, że wogóle przebywałem tam, a także jak mnie traktowano, jakie były warunki, np. przychodziłem i było zimne jedzenie, nabawiłem się (... ) i (...)". Uznać należy, iż powód nie wykazał jakichkolwiek okoliczności, które świadczyłyby o naruszeniu jego dóbr osobistych w stopniu uzasadniającym przyznanie mu zadośćuczynienia. T. S. (1) w istocie żąda zadośćuczynienia za fakt odbywania kary wolności w warunkach przewidzianych przez przepisy prawa, które to warunki, bliżej tego nie precyzując, uznaje za nieludzkie. Sąd oddalił wniosek powoda o przesłuchanie w charakterze świadka J. U., który miałby „potwierdzić fakt zagęszczenia w celach, warunki higieniczne oraz naruszenia innych normalnych i uzasadnionych wymagań związanych z pozbawieniem wolności." Przebywanie powoda okresowo w celach, w których przypadało na jednego osadzonego mniej niż 3m 2 jest faktem bezspornym. Zbędnym więc było przesłuchanie świadka na tą okoliczność. Jak wyżej zaś wskazano przeludnienie celi samo w sobie nie uzasadnia przyznania powodowi zadośćuczynienia. T. S. (1) w żadnym z pism procesowych ani też słuchany przed Sądem w charakterze strony nie podaje, w jaki sposób owe warunki higieniczne (poza występowaniem insektów) nie odpowiadają przyjętym normom. Nie --- STRONA 14 --- wiadomo więc faktycznie, jakie okoliczności świadek miałby potwierdzić. Na marginesie można zauważyć, iż Sąd ustalił, że w salach mieszkalnych i celach w (...) we W. o porządek dbają sami osadzeni. Powód T. S. (1) nie starał się udowodnić, iż administracja placówek penitencjarnych nie dostarczała mu odpowiednich środków czystości. Powód nie podaje również co rozumie przez „inne normalne i uzasadnione wymagania", których naruszenia miałby potwierdzić świadek. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach oparto o art. 98 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.