§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zapłatę

Wyrok I C 458/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Olsztyn

zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 458/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Beata Grzybek Protokolant: sekr. sąd. Dagmara Napieraj po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2013 r. w Olsztynie sprawy z powództwa A. N. przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z (...)- (...) Centrum Onkologii w O. o zapłatę 1. oddala powództwo, 2. nie obciąża powódki kosztami procesu na rzecz pozwanego. UZASADNIENIE Powódka A. N. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego zadośćuczynienia w wysokości 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu. Nadto powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, że została przyjęta do pozwanego Zakładu dwukrotnie w okresach 16.02.2010 r. -19.02.2010 r. i od 1.07.2010 r. – 6.07.2010 r., w celu przeprowadzenia artroskopii stawu kolanowego lewego oraz artroskopowej rekonstrukcji wiązadła krzyżowego przedniego stawu kolanowego lewego. Powódka została wypisana w dniu 6 lipca 2010 r. w stanie ogólnym dobrym z zaleceniami. Od dnia wykonania zabiegu operacyjnego w pozwanej placówce jej stan się pogorszył. Powódka w trybie pilnym trafiła w dniu 10 lipca 2010 r. na szpitalny oddział ratunkowy z ostrym stanem zapalnym stawu kolanowego. Pomimo zleconego leczenia antybiotykowego jej stan się nie poprawił, co skutkowało tym że w dniu 12 lipca 2010 r. pobrano materiał do badania mikrobiologicznego, wynik wykazał staphyloccocus auricularis. W dniu 15 lutego 2010 r. otrzymany przez powódkę wynik badania wykazał bakterię staphyloccocus epidemiris. Powódka zaznaczyła, że nie ma możliwości, aby zaraziła się bakterią w innej placówce niż w pozwanej podczas przeprowadzonego zabiegu. Powódka w okresie poprzedzającym nie była poddawana innym zabiegom chirurgicznym. Niniejsze zakażenie miało istotne znaczenie co do prawidłowości --- STRONA 2 --- wykonanego zbiegu rekonstrukcji więzadła krzyżowego. Brak zachowania należytej staranności podczas wykonania zabiegu operacyjnego spowodował, iż powódka zmuszona była poddać się ponownej artroskopii stawu kolanowego w Klinice w W.. Utrzymujący się stan zapalny spowodował wydłużenie się czasu do przeprowadzenia zabiegu rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego stanu kolanowego przez co wydłużył się okres powrotu do czynnego uprawiania sportu, przez co powódka utraciła jedyne źródło dochodu jakim był kontrakt zawodowy. Do dnia dzisiejszego powódka nie odzyskała sprawności stawu kolanowego. (k. 2 – 6) W odpowiedzi na pozew pozwany Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z (...)- (...) Centrum Onkologii w O. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów postępowania zgodnie ze złożonym spisem kosztów, a w przypadku jego braku według norm przepisanych. Uzasadniając swe stanowisko pozwany wskazał m.in., że kwestionuje powództwo co do zasady, jak i wysokości Podał, że powódka była hospitalizowana dwukrotnie w pozwanej placówce. Podczas pierwszej hospitalizacji w dniach 16-19 lutego 2010 była operowana w trybie planowym. Poddana była zabiegowi artroskopii, częściowej meniscektomii bocznej i częściowej resekcji kikuta piszczelowego. W okresie 12 marca-14 kwietnia 2010 r. powódka była poddana rehabilitacji na Oddziale (...) pozwanego szpitala. W dniach 1-6 lipca 2010 r powódka była poddana planowanemu zabiegowi artroskopowej rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego stawu kolanowego lewego. Powódka została wypisana z zaleceniem dalszej antybiotykoterapii. Dni 10 lipca 2010 r. powódka głosiła się na Kliniczny Oddział Ratunkowy ozwanego Szpitala z powodu stanu zapalanego kolana lewego . Dnia 12 lipca 2010 r, pobrano od powódki ze stawu kolanowego płyn, z którego wyhodowano staphyloccocus auricularis. Zaprzeczył twierdzeniom powódki, jakoby nie była poddana uprzednio żadnym zabiegom chirurgicznym. Powódka bowiem doznała skręcenia stawu kolanowego lewego w 2009 r. W związku z tym urazem była leczona w Szpitalu w J., Oddział Ortopedii. Również w wywiadzie powódka podała, że miała jeszcze w innych placówkach wykonywane zabiegi naruszające powłoki skórne. Także w 2007 r. powódka miał wykonywany zabieg artroskopii. Podkreślił, że jeszcze przed pierwszym zabiegiem w pozwanej placówce, w dniu 11 lutego 2010 r. z kolana powódki pobrano płyn oraz poddano go badaniu bakteriologicznemu. Z wyniku badania wynika, że wyhodowano bakterię staphyloccocus epidemiris – gronkowca naskórnego. Powódka była świadoma przedmiotowego zakażenia. Powódka była poinformowana o tym że istnieje możliwość zaostrzenia się istniejącej infekcji. Zabieg obarczony był ryzykiem zakażenia gronkowcem, którego powódka nosicielem, zastosowania implantu, czasu trwania zabiegu ( ponad dwie godziny) oraz faktu, że był to już kolejny zabieg wykonany w przeciągu zaledwie kilku miesięcy. Przed zabiegiem włączono terapię antybiotykową. Pomimo przedsięwziętych czynności w przebiegu pooperacyjnym doszło do zapalenia bakterią auricularis. Nie jest to jednak bakteria szpitalna. Przeprowadzone kontrole sanitarne nie wykazały istotnych uchybień naruszających wymagania epidemiologiczne i higieniczne. Nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w procesie sterylizacji w pozwanym zakładzie. Zaprzeczyła, aby zabieg rekonstrukcji więzadła krzyżowego został przeprowadzony nieprawidłowo. Powódce przedstawiono cele planowanych zabiegów, ryzyko i potencjalne powikłania, w tym możliwość zaostrzenia się istniejącej infekcji. Powódka nie zgłaszała jakichkolwiek zastrzeżeń. P., że powódka nie przedstawiła, żadnych dowodów, które wskazywałyby , że zakażenie nastąpiło w pozwanej placówce i to z winy pozwanego oraz , że proces leczenia był niewłaściwy. Jednocześnie pozwany zakwestionował roszczenia powódki także co do wysokości podając, że żądane przez nią kwoty są rażąco wygórowane. (k. 75 – 78) Sąd ustalił, co następuje: Powódka A. N. uległa kontuzji polegającej na skręceniu stawu kolanowego w dniu 7.11.2009 r. z uszkodzeniem (...),LCL,MM i chrząstki kłykcia przyśrodkowego kości, --- STRONA 3 --- Hospitalizacja jej miała miejsce w Szpitalu w J.. Dnia 24.11.2009 r. przeprowadzono artroskopię zwiadowczą stawu kolanowego lewego na Oddziale Ortopedii, Traumatologii Mikrochirurgii i (...) Ręki, Szpitala (...) w J.. ( dowód : Karta inf nr (...) z Oddział Ortopedii, Traumatologii Mikrochirurgii i (...) Ręki, Szpital (...) w J. i pełna historia choroby k. 391 – 417) Dnia 15.02.2010 r, przeprowadzono u powódki punkcja stawu kolanowego lewego i wykonano badanie bakteriologiczne. Wyniki badań wykazały, że wyhodowano S. epidermidis. W dniu 15.02.2010 r. powódka otrzymała skierowanie do szpitala. W skierowaniu wpisano „zapalenie lewego stawu kolanowego – infekcyjne”, wystawione przez (...) Ośrodek (...) –badawczy, Z. Ż. (1). Badanie wykazało z pobranego w dniu 15.02.2010 r. płynu z kolana powódki S. epidermidis. W oświadczeniu powódki z 16 lutego 2010 r. wpisane jest rozpoznanie zapalenie stawu kolanowego lewego oraz informacje o sposobie leczenia , możliwych zagrożeniach i powikłaniach. ( k. 86) Pierwszy pobyt powódki w pozwanej placówce miał miejsce w okresie 16-19.02.2010 r. w celu przygotowania do rekonstrukcji (czyszczenie) Powódka przyjęta została do Oddziału (...) Urazowego MSWiA z (...) Centrum Onkologii z „zastarzałym uszkodzeniem (...), przerostem kikuta piszczelowego typu (...), uszkodzeniem łąkotki bocznej. Podejrzeniem zapalenia stawu kolanowego.” Wykonano zabieg, do domu powódka otrzymała antybiotyk C. 2 x 500 mg .Karta zleceń zawiera zlecenie antybiotyku P. 2 x 200 od 16 do 18.02.2010. W karcie monitorowania pacjenta z raną wpisano obserwacje od 17.02 do 19.02 , rana czysta lekki obrzęk, rana czysta(karta 94 akt) ( dowód : opis zabiegu k. 149, karta monitorowania k. 94 Karta i historia choroby 19,20,21,22, zeznania śwd. M. G. k. 446-447, P. I. k. 447, I. B. k. 447,zezn. śwd. M. N. k . 448, zezn, śwd. Z. Ż. (2) k. 486-497) Rehabilitacja przeprowadzana była w tym samym szpitalu, w okresie 12.03-14.04.2010 r. W rozpoznaniu wpisano: „ Przykurcz stawu kolanowego lewego. Stan po artroskopowej meniscektomii i resekcji kikuta piszczelowego (...), powikłanej ropnym zapaleniem stawu kolanowego lewego. Z. uszkodzenie (...) stawu kolanowego lewego. Niedoczynność tarczycy. Wówczas przyjęta bez cech ropnego zapalenia stawu, ostrego, konsultujący ortopeda zaproponował nadal antybiotyk C. 2 x 1000 mg (kontynuacja wcześniej rozpoczętego leczenia) .Z karty 38 wynika iż utrzymywało się zwiększone ucieplenie stawu lewego. Ocena kończyny : przykurcz stawu (zgięcie 95st, deficyt 10 st) niestabilność przednia stawu kolanowego lewego, zaniki mięśniowe w obrębie uda lewego 2 cm, podudzia lewego 2 cm, obrzęk stawu kolanowego lewego 1,5 cm, zmiany uczuleniowe uda lewego”. ( dowód : karta informacyjna i historia choroby 47-48, 25,26,) Kolejny pobyt powódki u pozwanego ZOZ MSWiA z (...)- (...) Ośrodkiem (...) w O. w związku z rekonstrukcją miał miejsce w okresie 1.07-.6.07.2010. W rozpoznaniu wpisano: „Zastarzałe całkowite uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego stawu kolanowego lewego. 2.07.2010 wykonano artroskopową rekonstrukcję więzadła krzyżowego przedniego stawu kolanowego lewego metodą ezloc-washerlock. W leczeniu stosowano B. „. Dokumentacja szpitalna zawiera wywiad oraz wpis, że pacjentka przyjęta została na oddział celem rekonstrukcji (...) kolana lewego. Uszkodzenia doznała w 2009 r, uraz skrętny, Pacjentka po 2 artroskopiach, usunięto kikut (...) i część łąkotki przyśrodkowej i bocznej. Pierwsza artroskopia powikłana zapaleniem gronkowcowym. W badaniu przedmiotowym- ruchomość 0-130 stopni, niestabilność przednio środkowa, test szufladkowy, plus objawy łąkotkowe, balotowanie(-), bez klinicznych cech zapalenia. W opisie szczegółowym zabiegu wykonanego w dniu 2.07.2010 r. wpisano :brak cech zmian pozapalnych, lub zapalnych. Płyn stawowy czysty. W karcie obserwacji lekarskiej znajdują się wpisy : --- STRONA 4 --- 5.07- rana czysta bez cech infekcji 6.07- po zabiegu, rana czysta, goi się prawidłowo, punkcja stawu kolanowego 10 ml krwistej treści ze skrzepami. (...) z dnia 8.07.2010 21,6 mg/L ( norma do 5,0), 14.07.2010 8,8 mg/l, 19.07.2010 10,9 mg/l. ( dowód : dokumentacja k. 47-48, zeznania śwd. M. G. k. 446-447, P. I. k. 447, I. B. k. 447, zezn. śwd. M. N. k . 448, zezn, śwd. Z. Ż. (2) k. 486-497) Historia choroby Klinicznego Oddziału Ratunkowego zawiera wpis, że powódka przyjęta w trybie nieplanowym, bez skierowania. ”Pacjentka zgłosiła się do (...) w dniu 23.08.2010 r. z powodu obrzęku i dolegliwości bólowych prawego kolana, tydzień temu artroskopia i rekonstrukcja więzadła krzyżowego. W badaniu przedmiotowym obrzęk i tkliwość kolana prawego. Rozpoznanie: stan zapalny w obrębie stawu kolanowego, stan po (...), w zaleceniach antybiotyk D. C. 300 mg 1 tabl 3 x dz. Z wywiadu stany podgorączkowe (...) 21 mg/l punkcja uzyskano 30 ml płynu wysiękowego. W historii choroby z Poradni (...) Urazowej i Ortopedii. Odnotowano wizytę powódki w dniu 25.02.2010 r. Kontrola po zabiegu artroskopii. Zdjęto szwy skórne, C. 0,5 2 x 1 tabl 500 mg Kolejna wizyta miała miejsce dnia 8.07.2010 r. w związku z kontrolą po rekonstrukcji. Stwierdzono: punkcja krwiaka ok. 40 ml. Stany podgorączkowe kontrola (...) Następny zapis jest z dnia 12.07.2010. (...) 10 mg/l ewakuowano 20 ml.(posiew i antybiogram) skier na (...). Wyhodowano gronkowca koagulazo(+),16.07.2010 S. auricularis Wynik wydano chorej.6.08.2010 r. Punkcja 20 ml materiał na posiew, (...). ( dowód : historia choroby z Poradni (...) Urazowej i Ortopedii. ) W okresie 15-16.07.2011 r. powódka przebywała w Klinice (...) MSWiA w W. (...) w związku z rozpoznaniem: „Przebyta rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego kolana lewego z nieanatomiczną lokalizacją kanału na udzie oraz na piszczeli. Wtórna niestabilność kolana. C. I. stopnia kłykcia przyśrodkowego kości udowej. Zapalenie błony maziowej”. Zastosowane postępowanie: „Artroskopia stawu kolanowego lewego, usunięto przerośniętą błonę maziową. Usuniecie przeszczepu z uda i kołkowanie kanału kością alogeniczną –kolek. M. na kłykciu przyśrodkowym kości udowej. Na otwarto usunięto śrubę z piszczeli, oczyszczono kanał piszczelowy, przeszczepy kości allogennej.” ( dowód: historia choroby z Kliniki (...) MSWiA w W. k. 421-429, 471- 494, 509-510, zezn. śwd. M. N. k . 448) W protokole kontroli sanitarnej z dn. 22.04.2010 na oddziale chirurgii urazowo-ortopedycznej znajduje się wpis -nie stwierdzono uchybień. W protokole kontroli z dn.4.05.2010 na bloku operacyjnym- bez uchybień epidemiologicznych, jak i w ocenie skuteczności sterylizacji u pozwanego W protokole kontroli bakteriologicznej w Oddziale Ortopedii 2.02.2010 r. (karta 373 t.II ) u pozwanego- bez istotnych uchybień Protokół kontroli bakteriologicznej na B. Operacyjnym 9.03.2010 u pozwanego zawiera wpis -bez istotnych uchybień ( dowód: protokoły k. 181- 185) Powódka ma teraz 27 lat. Uprawiała czynnie sport od 17 roku życia. Skończyła Wyższą Szkołę (...) w O.. Kierunek resocjalizacja. Ukończyła tą szkołę w 2011 roku . Przed wypadkiem grałam zawodowo w siatkówkę. Na chwilę obecną --- STRONA 5 --- nie byłabym w stanie przejść testów sprawnościowych, a chciała kiedyś podjąć pracę w policji. Na chwilę obecną szuka pracy. Pozostaje na utrzymaniu rodziców. ( dowód: zeznania śwd. M. N. k . 448, informacja powódki k. 561) Z opinii biegłych sądowych z zakresu chorób zakaźnych i ortopedii i traumatologii wynika, że jednoznacznie przyczynę zakażenia określić jest trudno. Uraz zmieniający warunki anatomiczne w kolanie, wynaczynienie krwi z jej zastojem w postaci krwiaka, manipulacje naruszające ciągłość powłok i pozostawiające wrota zakażenie po zabiegu, stwarzają dogodne warunki rozwoju bakterii, tych które mogą znaleźć się we krwi jak i pochodzące z zewnątrz. Zakażenie ujawniło się w pewnym odstępie czasu, po zabiegu w J., zatem nie było to zakażenie rany pooperacyjnej. Mogło mieć charakter krwiopochodny, z lokalizacją w miejscu stwarzającym do tego warunki. Mogło mieć związek z wprowadzeniem do tkanek głębokich bakterii w czasie zabiegu. Skóra każdego człowieka skolonizowana jest gronkowcami z grupy S., a każde naruszenie ciągłości skóry lub śluzówek stwarza potencjalne ryzyko przejściowej bakteriemii z osadzeniem się bakterii w miejscu często odległym, lub w bezpośrednim w stosunku do naruszonej ciągłości tkanek. Bakterie mogą zostać wprowadzone również w miejsce operowane. Kolejny zabieg, z zastosowaniem ciał obcych, z obecnością tkanek martwiczych, z obecnością zapalenia wywołanego samą destrukcją tkanek stwarza ryzyko zakażenia podobnie bakteriami endogennymi jak i wprowadzonymi w czasie zabiegu. Wprowadzenie bakterii w czasie zabiegu, wg. biegłych jest nieuniknione, natomiast stosowane procedury redukują takie ryzyko i jego skutki do minimum (antybiotykowa profilaktyka okołooperacyjna, dezynfekcja miejsca operowanego, zabezpieczenie pola operacyjnego, stosowanie sterylnych narzędzi i materiałów itd., stosowanie antybiotyku po operacji). Zabieg rekonstrukcji powikłany był zapaleniem, z obecnością S. auricularis. Eliminacja bakterii potwierdzona wynikiem badania mikrobiologicznego, po ok. 3 tygodniach w dn.9.08.2010. Ponowne ujawnienie się zakażenia w dniu 23.08.2010, włączono antybiotyk. Brak potwierdzenia bakteriologicznego. Wielokrotna ewakuacja płynu o charakterze krwistym. Powikłanie zapalne uszkodzonych tkanek wydłużyło proces rehabilitacji i leczenia, wymagało dłuższego przyjmowania antybiotyków. Wydaje się jednak że nie miało istotnego, bezpośredniego wpływu na skuteczność operacji naprawczych. (...) 21 maksymalnie bez gorączki, szybka eliminacja. Niemniej zauważyć należy, wg biegłych, że po zabiegu rekonstrukcji (...) w stawie kolanowym zawsze występuje wysięk. W początkowym okresie po zabiegu jest on drenowany. Taki dren z reguły utrzymuje się przez okres 2-ch dni. Po jego usunięciu wysięk w stawie występuje nadal i utrzymuje się w reguły przez okres kilku tygodni po zabiegu. Występowanie wysięku w stawie po zabiegu operacyjnym rekonstrukcji spowodowane jest podrażnieniem stawu, rozległością zabiegu. W przeważającej większości przypadków wysięk samoistnie ustępuje w miarę usprawniania i rehabilitacji. Zdaniem biegłych procedury lecznicze przeprowadzone w pozwanej placówce były prawidłowe. Zabieg przeprowadzony w W. był wg. biegłych , kolejnym zabiegiem podjętym, jako dalszy etap leczenia uszkodzenia powstałego wskutek urazu. Jak wynika z dokumentacji powódka w trakcie wypadku doznała znacznego złożonego uszkodzenia stawu kolanowego lewego. Na podstawie dostępnej w aktach dokumentacji medycznej biegli nie są w stanie ustalić czy kolejny zabieg w MSW w W. był zabiegiem koniecznym. Pomimo zastosowanego pierwotnie leczenia dolegliwości ze strony stawu kolanowego lewego mogły się utrzymywać. Dostępny w aktach wynik badania TK stawu kolanowego lewego z dnia 09.06.2011roku nie wskazuje na istotne błędy przy pierwszym zabiegu rekonstrukcji. Brak korzystnego efektu zabiegu operacyjnego oraz utrzymujące się dolegliwości ze strony stawu kolanowego lewego nie mogą być traktowane jako powikłanie. --- STRONA 6 --- Proces leczenia obrażeń pourazowych stawu kolanowego za pomocą rekonstrukcji jest zabiegiem złożonym, często wieloetapowym. Jak wynika z dokumentacji uszkodzenie stawu kolanowego powódki było znaczne i nie dotyczyło tylko i wyłącznie uszkodzenia (...). W procesie leczenia dokonano zabiegów artroskopowych, a w okresie pooperacyjnym stwierdzono powikłanie w postaci stanu zapalnego (po pierwszej artroskopii i po rekonstrukcji). Proces zapalny stawu kolanowego wpłynął na wydłużenie procesu leczniczego, prawdopodobnie wpłynął również na gorszy efekt zabiegu. Niemniej proces zapalny zastał opanowany i zlikwidowany antybiotykoterapią co potwierdza wynik z dnia 9.08.2012 Natomiast leczenie w W. polegało na usunięciu elementów mocujących przeszczep (...), zakołkowaniu kanałów kostnych oraz opracowaniu uszkodzeń chrząstki. Skuteczność leczenia zależy od wielu czynników. Stan zapalny spowodowany obecnością bakterii był relatywnie krótki, bez obecności zmian ropnych, martwiczych, przetoki itd. Dokumentacja nie wskazuje aby proces ten doprowadził do uszkodzenia przeszczepu, czy też powierzchni stawowych. W ocenie biegłego z zakresu chorób zakaźnych, dokładana analiza dokumentacji medycznej z przebiegu leczenia u pozwanego nie wskazuje na obecność uchybień w postępowaniu lub stanie sanitarnym szpitala. Dokumentacja jest pełna, szczegółowa, dotyczy opieki lekarskiej, pielęgniarskiej, wykonanych zabiegów, użytych leków i narzędzi. W obu zabiegach zastosowana była profilaktyka antybiotykowa okołooperacyjna. Rana pooperacyjna była starannie obserwowana, co znajduje odzwierciedlenie w dokumentacji lekarskiej, pielęgniarskiej, przy pojawieniu się objawów niepokojących, wykonywano posiewy, badania monitorujące odczyn zapalny, stosowano leczenie antybiotykiem. W protokołach kontroli Sanepid nie stwierdzono uchybień, które mogły by mieć związek ze skutkami zabiegów u powódki. Dokumentacja medyczna nie wskazuje również, aby wybór metody leczenia miał wpływ na wystąpienie powikłań zapalnych. Istnieje związek czasowy ujawnienia się zmian zapalnych towarzyszących zmianom pourazowym. Jak wywiedziono wcześniej stan urazu, obecność krwiaków, tkanek gorzej ukrwionych, jak i zabieg predysponują do osiedlania się bakterii. Gronkowce znajdują się w znacznej ilości na skórze każdego człowieka, przejściowo mogą znajdować się we krwi. W określonych sytuacjach predysponujących jak zabieg, uraz stłuczenie, obecność krwiaków jak i operacja z zastosowaniem ciał obcych( kolonizowanych przez bakterie z tworzeniem biofilmu), powodują zakażenie miejsca operowanego. Jeśli dochodzi do zakażenia rany pooperacyjnej z powodu złej pielęgnacji sposób jej gojenia wskazuje na zakażenie- i takiej sytuacji, wg. biegłych, nie było u powódki. Jeśli zakażenie ujawnia się później, trudno wskazać na bezpośrednią przyczynę, jest to ryzyko zabiegu, na które składa się wiele czynników, które jest zmniejszane przez stosowanie odpowiednich procedur. W czasie zabiegu stosowana była profilaktyka okołooperacyjna, stosowany był antybiotyk po zabiegu. Z chwilą ujawnienia się nacieku zapalnego zastosowano inny antybiotyk, ewakuowano treść płynną uzyskując w dniu 9.08.2010 płyn bez wzrostu bakteryjnego. Obecność jałowego płynu, wskazuje wg biegłych na dodatkowe czynniki wpływające na gojenie się i sprawność kolana. Zatem , jak to ustalili biegli , zabieg rekonstrukcji powikłany był zapaleniem bakteryjnym, o niedużym nasileniu (świadczy o tym stan podgorączkowy, (...) 21 mg/L),wyeliminowany leczeniem antybiotykowym. Dodatkowo wg. biegłych, powyżej długotrwale utrzymujący się po zabiegu rekonstrukcji wysięk w stawie jest objawem bardzo często obserwowanym i z reguły nie wymaga stosowania dodatkowych czynności. --- STRONA 7 --- Wg biegłych w znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji nie ma dokumentacji wskazujących na uchybienia w opiece pielęgniarskiej, lekarskiej, stanie sanitarnym szpitala( w tym Oddziału Ortopedii, bloku operacyjnego). ( dowód: opinia k. 531- 540) Sąd zważył, co następuje Powództwo niniejsze nie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż w realiach niniejszej sprawy podstawą prawną odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego szpitala stanowi art. 471 k.c. w zw. z art. 474 k.c. przy zbiegu z odpowiedzialnością deliktową. Stosunek świadczenia zdrowotnego bowiem ma charakter zobowiązaniowy w związku z instytucją obligatoryjnego ubezpieczenia zdrowotnego, z którym wiąże się m. in. obowiązek świadczenia opieki zdrowotnej. Świadczeniodawca usług z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, jako kontrahent Narodowego Funduszu Zdrowia, ponosi odpowiedzialność cywilną w razie wyrządzenia pacjentowi szkody przy ich udzielaniu. Do jego odpowiedzialności stosuje się zatem reżim kontraktowy, co wynika z natury i charakteru zobowiązaniowego stosunku opieki zdrowotnej między świadczeniodawcą a pacjentem. Poza tym należy zwrócić uwagę na fakt, że szkoda na osobie, niezależnie od tego, czy powstała wskutek niewykonania czy nienależnego wykonania zobowiązania, jest jednocześnie czynem niedozwolonym, dlatego też podstawą odpowiedzialności pozwanego jest zbieg odpowiedzialności deliktowej i kontraktowej (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 lutego 1963r., II CR 96/62, OSNC 1964/5/95). Dodatkowo zaznaczyć trzeba, że w ramach odpowiedzialności kontraktowej możliwe jest domaganie się naprawienia szkody niemajątkowej. Przy przyjmowaniu szkody jako każdego uszczerbku w dobrach prawem chronionych, także dobrach o charakterze niemajątkowym, można rozważać także kontraktową odpowiedzialność za szkody niemajątkowe. Odnosi się to zwłaszcza do pewnych typów umów, w tym także do umów o świadczenie usług medycznych (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 sierpnia 2005 r., IV CK 69/05 oraz w orzeczeniu z dnia 17 grudnia 2004 r., II CK 303/04). Oczywistym jest, że do przyznania odszkodowania lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, rozumianą jako szkodę niemajątkową na osobie, spełnione być muszą podstawowe przesłanki pozwalające na przypisanie odpowiedzialności podmiotowi, która jest do jej naprawienia zobowiązana, a mianowicie powstanie szkody, zdarzenia, w wyniku którego ta szkoda zaistniała (niewykonania lub nienależytego wykonania umowy), oraz związku przyczynowego pomiędzy nimi. Ciężar dowodu wykazania powyższych przesłanek spoczywa na stronie powodowej. Podstawową okolicznością, za którą pozwany szpital może ponieść odpowiedzialność jest, zgodnie z art. 472 k.c., niezachowanie należytej staranności. Jednocześnie pamiętać należy, iż przepis art. 471 k.c. przewiduje domniemanie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność, a więc okoliczności powstałych najczęściej z jego winy lub nie dołożenia należytej staranności przez osoby, za które ponosi on odpowiedzialność. Dla zwolnienia się zatem od odpowiedzialności dłużnik winien obalić to domniemanie przeciwdowodem, czyli poprzez wykazanie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie nastąpiło z przyczyn, za które nie ponosi odpowiedzialności. W niniejszej sprawie bezsporne między stronami pozostawały okoliczności związane ze stanem zdrowia powódki przed i po dokonaniu zabiegach przeprowadzonych w pozwanej placówce. W tym stanie rzeczy istota niniejszego sporu sprowadziła się do ustalenia, czy przyczyną zakażeni oraz kolejnego zabiegu, któremu poddała się powódka w Szpitalu w W. był błędem lekarskim lub wynikiem innego nieprawidłowego działanie personelu medycznego pozwanego szpitala, które miało miejsce podczas pobytu powódki w pozwanym szpitalu. Podstawą żądań powódki było bowiem przyjęcie stanowiska, że pracownicy pozwanego przeprowadzili u niej zabieg w sposób nieprawidłowy i niezgodny --- STRONA 8 --- z zasadami sztuki lekarskiej oraz, że zakażenie, jakiemu uległa powódka, było następstwem działań lub zaniechań pracowników pozwanego. Ustalając stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd opierał się przede wszystkim na dokumentach, których prawdziwości i wiarygodności żadna ze stron nie kwestionowała. Nadto w toku procesu Sąd dopuścił dowód z zeznań licznych świadków, którym co do zasady dał wiarę W ocenie Sądu bowiem świadkowie zeznawali według własnych spostrzeżeń i subiektywnej oceny faktów, przy czym w zasadniczych kwestiach zeznania te były spójne i korelowały ze sobą. Z uwagi na wyżej wskazane sporne okoliczności koniecznym stało się dopuszczenie dowodu z opinii biegłych lekarzy z zakresu chirurgii i ortopedii oraz chorób zakaźnych celem ustalenia okoliczności związanych m. in. z przebiegiem spornego zabiegu operacyjnego, ustaleniem przyczyn leżących u podstaw zakażenia powódki oraz przeprowadzenia kolejnego zabiegu w W.. Po ustaleniu powyższego, zbędne stało się dokonaniem aktualnej oceny stanu zdrowia powódki oraz określeniem stopnia uszczerbku na zdrowiu powódki, dlatego też Sąd wniosek ten oddalił, jako bezzasadny. Powołani przez Sąd biegli lekarze zgodnie wskazali, że procedury lecznicze przeprowadzone w pozwanej placówce były prawidłowe. Zabieg przeprowadzony w W. był wg. biegłych , kolejnym zabiegiem podjętym, jako dalszy etap leczenia uszkodzenia powstałego wskutek urazu. Jeśli dochodzi do zakażenia rany pooperacyjnej z powodu złej pielęgnacji sposób jej gojenia wskazuje na zakażenie- i takiej sytuacji, wg. biegłych, nie było u powódki. Jeśli zakażenie ujawnia się później, trudno wskazać na bezpośrednią przyczynę, jest to ryzyko zabiegu, na które składa się wiele czynników, które jest zmniejszane przez stosowanie odpowiednich procedur. W czasie zabiegu stosowana była profilaktyka okołooperacyjna, stosowany był antybiotyk po zabiegu. Z chwilą ujawnienia się nacieku zapalnego zastosowano inny antybiotyk, ewakuowano treść płynną uzyskując w dniu 9.08.2010 płyn bez wzrostu bakteryjnego. Obecność jałowego płynu, wskazuje wg biegłych na dodatkowe czynniki wpływające na gojenie się i sprawność kolana. Zatem , jak to ustalili biegli , zabieg rekonstrukcji powikłany był zapaleniem bakteryjnym, o niedużym nasileniu (świadczy o tym stan podgorączkowy, (...) 21 mg/L),wyeliminowany leczeniem antybiotykowym. Wg biegłych w znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji nie ma dokumentacji wskazujących na uchybienia w opiece pielęgniarskiej, lekarskiej, stanie sanitarnym szpitala( w tym Oddziału Ortopedii, bloku operacyjnego). Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd przyjął za biegłymi, że wprawdzie do zakażenia powódki doszło, lecz nie w wyniku błędu w sztuce lekarskiej, czy zaniedbań, ale na skutek powikłania zabiegu. Zabieg natomiast sam w sobie był jednym z etapów procesu leczenia, zaś ten przeprowadzony w W. nie stanowił „ poprawiania ujemnych” skutków zabiegów w pozwanej placówce, a jedynie kolejny etap całego procesu leczenia. Wobec powyższego, z uwagi na zachowanie przez stronę pozwaną należytej staranności podczas przeprowadzenia u powódki spornego zabiegu, Sąd uznał, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądań powódki związanych z rzekomo nieprawidłowo wykonaną operacją oraz zakażeniem powódki.. Podkreślenia bowiem wymaga, że zobowiązanie pozwanego, działającego przez podległy mu personel medyczny, polega na dołożeniu należytej staranności, co oznacza, że odpowiada on tylko za brak tej staranności, a nie za wynik leczenia. Jak słusznie podniósł pełnomocnik pozwanego, wysokie wymagania staranności, jakiej oczekuje się od lekarzy, nie mogą przekładać się na przypisywanie im obowiązków praktycznie niemożliwych do wykonania. Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że lekarze, a w konsekwencji zatrudniające ich szpitale, odpowiadaliby za wynik wykonywanych przez nich niebezpiecznych, aczkolwiek stanowiących często jedyną szansę ratunku dla zdrowia i życia pacjenta, operacji. Z powyższych względów przyjmuje się, że tylko zabieg wykraczający poza zasady wiedzy i etyki lekarskiej cechuje się bezprawnością i stanowi podstawę do przypisania lekarzowi (szpitalowi) odpowiedzialności odszkodowawczej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 26 listopada 2009 r., I ACa 654/09, Lex nr 628207). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w ocenie Sądu powyższe opinie biegłych są przekonujące, jasne i spójne, w związku z czym w pełni podzielił wnioski z nich płynące. Biegli lekarze odpowiedzieli na wszystkie istotne dla --- STRONA 9 --- rozstrzygnięcia pytania, przedstawiając swój tok rozumowania w sposób logiczny i konsekwentny. Pełnomocnicy stron mieli możliwość złożenia do opinii zarzutów, z czego nie skorzystali i nie zakwestionowali wniosków płynących z opinii. Omówione powyższej opinie biegłych zasługiwały na uwzględnienie również z uwagi na to, że korespondują z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w niniejszej sprawie, a mianowicie z dokumentami oraz przeprowadzonymi dowodami z zeznań świadków lekarzy, którym to w omawianym zakresie Sąd dał wiarę. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, iż zabieg przeprowadzony w pozwanej placówce wykonany został niezgodnie ze sztuką oraz że zakażenie nie stanowiło ryzyka- typowego powikłania. Powyższe skutkuje przyjęciem braku odpowiedzialności pozwanego szpitala za skutki powikłania pooperacyjnych u powódki w postaci zakażenia powódki. A sam zabieg przeprowadzono prawidłowo, zaś sam w sobie stanowił jedynie jeden z kilku etapów procesu leczenia. Dlatego też, na podstawie art. 471 k.c. w zw. z art. 474 k.c., Sąd oddalił żądania powódki. W niniejszej sprawie powódkę uznać należy za stronę przegrywającą, w związku z czym winna ona zwrócić stronie pozwanej koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Niemniej, z uwagi na trudną sytuację materialną powódki, Sąd na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył powódki kosztami procesu na rzecz pozwanego (punkt II wyroku).

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Olsztynie#I C 458/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Olsztyn#art. 471 k.c.#art. 474 k.c.#art. 472 k.c.#art. 102 k.p.c.