§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Postanowienie I C 457/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Łomży Wydz

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 457/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Łomży Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Eugeniusz Dąbrowski Protokolant Monika Chrzanowska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2013 r. w Łomży sprawy z powództwa S. K. przeciwko A. S. o ochronę dóbr osobistych I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda S. K. na rzecz pozwanej A. S. kwotę 377 (trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów procesu. Sygn. akt I C 457/11 Uzasadnienie wyroku z dnia 26 lutego 2013 r. Powód S. K. w pozwie skierowanym przeciwko A. S. domagając się ochrony dóbr osobistych wniósł o zobowiązanie pozwanej do złożenia pisemnego oświadczenia wobec Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie, następującej treści: „W związku z posądzeniem Pana S. K. pełniącego funkcję Dyrektora (...) Oddziału (...) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o próbie wymuszenia na mojej osobie stosunku seksualnego podczas służbowego wyjazdu integracyjnego w czerwcu 2010r. oraz o dążeniu przez niego do utrzymywania z moją osobą kontaktów pozazawodowych, na co nie wyrażałam zgody, zawartym w piśmie z dnia 13.06.2011r. oraz zawartych w pismach składanych przeze mnie w toku postępowania kontrolnego prowadzonego przez Wydział Kontroli Wewnętrznej i Polityki Antykorupcyjnej Agencji (...), znak sprawy: P-715 - (...)- 6/ (...)/ZCz,MD/11 - oświadczam, iż twierdzenia te są nieprawdziwe". Nadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanej na cel społeczny - na rzecz Domu Dziecka w Z. - kwoty 5000 zł oraz kosztów procesu. Uzasadniając powyższe żądanie powód wyjaśnił, że jako dyrektor (...) Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję aby pozwanej zatrudnionej w tej jednostce zostały zmienione częściowo od dnia 1 VI 2011 r. czynności w ramach zadań tego samego stanowiska pracy, co wynikało z reorganizacji pracy sekretariatu. Pozwana nie godziła się na zmianę wykonywanych czynności i w piśmie z dnia 13.06.2011r. przedstawiła powodowi „propozycję polubownego rozwiązania sprawy związane z dyskryminacją ze względu na płeć". W treści tego pisma zawarte zostało „żądanie" przeniesienia na stanowisko administracyjne, --- STRONA 2 --- najlepiej „do Biura (...), Wydział (...) lub inne". Skutkiem braku spełniania „żądania" pozwanej miało być - wg treści pisma - upublicznienie władzom Agencji „niegodziwego zachowania powoda względem pozwanej, wynikającego z nadużywania stosunku pracodawca - pracownik". Tak więc pozwana uzależniała upublicznienie zachowania powoda noszącego znamiona molestowania seksualnego (powołany w piśmie - art. 18 3a §6 k.p.) od spełnienia jej żądań związanych z przeniesieniem na stanowisko pracy. Pozwana również w piśmie z dnia 28.06.2011r., skierowanym do Prezesa (...) poinformowała o fakcie przeniesienia jej na inne stanowisko. W piśmie tym w sposób wyraźny wyartykułowała, iż przyczyną takiego stanu rzeczy jest „nie przystawanie na pozazawodowe kontakty z powodem". W piśmie tym powódka bezpośrednio wskazała, że podczas imprezy integracyjnej (...), odbywającej się w czerwcu 2010 r., powód (który nie było wówczas zatrudniony jako dyrektor (...) w Ł., lecz jako kierownik biura powiatowego w Z.), wywabił ją za zewnątrz i próbował zmusić do stosunku seksualnego. Natomiast w późniejszym czasie próbował dążyć do pozazawodowych kontaktów, na co nie przystawała pozwana. Te przyczyny zdaniem pozwanej - miały przesądzić o przeniesieniu jej na inne stanowisko - jako swoista „zemsta" powoda piastującego stanowisko Dyrektora (...), za odmowę poddaniu się w/w czynnościom. Na skutek tego pisma pozwanej Departament Kontroli Wewnętrznej (...) przeprowadził kontrolę, w trakcie której przesłuchano strony oraz szereg świadków, a przeprowadzone postępowanie kontrolne - nie potwierdziło oszczerczych twierdzeń pozwanej. Powód nie składał pozwanej propozycji seksualnych i nie dążył do nawiązania z nią pozazawodowych kontaktów. Twierdzenia pozwanej zawarte w piśmie kierowanym do powoda z dnia 13.06.2011r. oraz w piśmie kierowanym do Prezesa (...) z dnia 28.06.2011r. - mają charakter oszczerczy, kompromitujący powoda, których celem była zemsta pozwanej za brak spełnienia jej propozycji związanej z przeniesieniem na wskazane przez nią stanowisko pracy - a pośrednio za zmianę wykonywanych obowiązków zawodowych. Zarzuty pozwanej dotyczą naruszenia dóbr osobistych powoda, jako dyrektora (...) w Ł., a także jako osoby prywatnej. Bezprawne posądzenie powoda o usiłowanie zgwałcenia (poddania się stosunkowi seksualnemu), które stanowi przestępstwo kryminalne, czy też dążenie przez niego do kontaktów pozazawodowych z pozwaną o charakterze obyczajowym, w kontekście jego decyzji - jako dyrektora, do zmiany wykonywanych przez pozwaną obowiązków zawodowych, narusza cześć i dobre imię powoda. Oszczerstwa pozwanej, skierowane bezpośrednio do przełożonych powoda (Prezesa (...)), pomimo tego, iż okazały się całkowicie bezpodstawne, godzą w dobre imię powoda - nie tylko jako dyrektora zakładu pracy, któremu podlega bezpośrednio ponad 700 osób, ale również jako osoby prywatnej, gdyż zarzuty te mają charakter kryminalny oraz dotyczą sfery intymności i obyczajowości. Takie twierdzenia, pomimo, iż okazały się całkowicie bezpodstawne i wykorzystane wyłącznie w celach służących osobistej „zemście" - narażają powoda na utratę zaufania i podważają jego autorytet nie tylko wśród współpracowników, ale również wśród środowiska, w którym przebywa powód. Bezprawne postawienie przełożonemu zarzutu usiłowania molestowania seksualnego i psychicznego (natarczywość w dążeniu do kontaktów pozazawodowych) narusza jego dobra osobiste, w szczególności dobre imię, gdyż posądzenie o tego typu czyny (stanowiące przestępstwo z art. 13§1 w zw. z art. 197§1 kk) jest zachowaniem wysoce nagannym, patologicznym, a osoba która dopuszcza się takich zachowań zasługuje na jednoznaczną, negatywną ocenę. Pozwana A. S. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Pozwana stwierdziła, że podtrzymuje swoje zarzuty wobec powoda zawarte w piśmie do Dyrektora AR i MR w Ł. z dnia 13.06.2011r. oraz w skardze z dnia 28.06.2011r. do Prezesa AR i MR. W związku z licznymi nagannymi zachowaniami powoda jako pracodawcy, pozwana była w zakładzie pracy dyskryminowana ze względu na płeć. Powyższe polegało na niepożądanych i nieakceptowanych zachowaniach powoda względem pozwanej, których skutkiem było naruszenie godności osobistej pozwanej, oraz stworzenie wokół pozwanej atmosfery zastraszenia. Powód dopuścił się także wobec pozwanej próby molestowania seksualnego, które polegało na doprowadzeniu pozwanej do innej czynności seksualnej określonej w art. 197§2 kk, podczas imprezy integracyjnej w N. w czerwcu 2010r. Zachowanie powoda polegało także na licznych werbalnych elementach wyrażanych w trakcie wykonywania obowiązków służbowych przez pozwaną , tj. proponowanie wspólnego opalania w solarium, wspólnego wyjścia na basen, komplementach o charakterze seksualnym, dotykaniu, obejmowaniu itp. Do powyższych zachowań dochodziło bez obecności osób trzecich. Pozwana jednak czując się coraz bardziej osaczana przez powoda obawiając się o swoje bezpieczeństwo i pracę z czasem zaczęła zwierzać się ze swoich problemów koleżance z pracy. W związku z nagannymi zachowaniami powoda w dniu 1 sierpnia 2011r. w Prokuraturze Rejonowej w Łomży zostało złożone zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa określonego w art. 197§2 kk oraz z art. 218§1 kk. Powódka złożyła także w dniu 28 lipca 2011r. w Sądzie --- STRONA 3 --- Rejonowym w Łomży pozew o uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za niezgodne z prawem. Według pozwanej w jej działaniu polegającym na zwróceniu się do Prezesa (...) z prośbą o podjęcie działań mających na celu ochronę jej praw wynikających z kodeksu pracy nie można dopatrzeć się przesłanki bezprawności, która uzasadnia ochronę dóbr osobistych. Pozwana podejmując działania (adekwatne do zaistniałej sytuacji) mające na celu zapewnienie jej równego traktowania w pracy i niedyskryminowania jej ze względu na płeć korzysta z uprawnień zagwarantowanych jej przez obowiązujące przepisy prawa pracy oraz dyrektywy unijne. Przepis bowiem art. 18 3e § 1 kp stanowi, iż skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie może być podstawą niekorzystnego traktowania pracownika, a także nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pracownika, zwłaszcza nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia. Powyższy przepis znajduje oparcie w art. 11 dyrektywy 2000/78/WE. Ze wskazanego przepisu oraz dyrektywy wynika, iż ochrona pracownika przed niekorzystnymi dla niego działaniami ze strony pracodawcy dotyczy zwłaszcza sytuacji, gdy składa on skargę na nierówne traktowanie u pracodawcy lub organu nadrzędnego bądź występuje na drogę postępowania sądowego. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 października 1971r. zgodnie z którym „ochrona prawna przewidziana w przepisach art. 23 i art. 24 §1 zd.l kc, nie przysługuje, jeżeli działanie osoby, przeciwko której kierowane są roszczenia, nie jest bezprawne. Nie można uznać za bezprawne działania dokonane w ramach porządku prawnego”; I CR 425/71, Lex nr 7007. Działanie, które jest oparte na obowiązującym przepisie prawa (w tym przypadku na art. 18 3a i następne kp.) nie może być uznane za bezprawne. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 stycznia 2000r. III CKN 553/98 (Lex nr 52737): „ Działanie nie jest bezprawne, chociażby zagrażało dobru osobistemu lub nawet je naruszało, przede wszystkim wówczas, gdy jest oparte na obowiązującym przepisie prawa albo stanowi wykonanie prawa podmiotowego". Według pozwanej mając na uwadze kontekst sytuacyjny oraz kryteria obiektywne nie doszło do naruszenia przez nią dóbr osobistych powoda. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje. Powód S. K., który urodził się 8 VI 1981 r. ma wykształcenie wyższe i jest kawalerem. Od 13 stycznia 2011 r. powód jest dyrektorem (...) Oddziału (...) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (zwanym dalej w skrócie (...)), który to oddział mieści się w budynku przy ul. (...). Wcześniej od 6 IV 2008 r. do 12 I 2011 r. powód był Kierownikiem Biura Powiatowego (...) Oddziału (...) w Z. przy Alei (...). Pozwana A. S. urodziła się 7 VI 1973 r. i ma wykształcenie wyższe ekonomiczne. Jest rozwiedziona od około 9 lat i wychowuje syna w wieku 14 lat. Pozwana pracowała w (...) Oddziale (...) w Ł. przy ul. (...) od września 2007 r., przy czym od 1 lipca 2009 r. była zatrudniona na samodzielnym stanowisku do spraw kancelaryjno – biurowych. W związku z tym od 1 lipca 2009 r. pozwana była odpowiedzialna za prowadzenie jednoosobowego sekretariatu głównego (...) w Ł. i za obsługę dyrektorów tego oddziału w tym od 13 stycznia 2011 r. za obsługę również powoda. Powód i pozwana znali się od 2007 r., byli ze sobą po imieniu i jako pracownicy różnych jednostek (...) spotykali się na wyjazdach integracyjnych. Powód jeszcze jako Kierownik Biura Powiatowego (...) Oddziału (...) oraz pozwana byli również na wyjeździe integracyjnym w N. w Hotelu (...), który miał miejsce w czerwcu 2010 r. Była to coroczna impreza integracyjna w której brało udział około 400 pracowników (...). Impreza ta rozpoczęła się w godzinach popołudniowych, a zakończyła w późnych godzinach nocnych. Powód w czasie tej imprezy około północy poprosił pozwaną do tańca ale w czasie gdy grała jeszcze muzyka pozwana wróciła sama do stolika i powiedziała koledze Z. C., że musiała skończyć ten taniec. Natomiast koleżance A. D. pozwana bezpośrednio po tym zwierzyła się, że powód podczas tańca próbował się do niej „dobierać”. Pozwana była poza tym roztrzęsiona i płakała , gdy to opowiadała A. D. i gdy mówiła, że powód był pijany, że zagroziła jemu, że jeżeli on nie przestanie to zacznie krzyczeć. Pozwana mówiła również A. D., że po szamotaninie z powodem, który próbował ją zaciągnąć pod „jakąś wiatę” w ustronne miejsce, odepchnęła go, uderzyła w twarz i uciekła. Pozwana była wówczas trzeźwa i na imprezę do N. przyjechała samochodem, a po zakończeniu tej imprezy odwiozła swoim samochodem do Ł. znajomych – Z. C., I. C., E. S. oraz M. B.. Po tym zajściu powód próbował umawiać się z pozwaną na spotkanie i dzwonił do niej na telefon komórkowy. W grudniu 2010 r. świadkiem takiej telefonicznej rozmowy była znajoma matki pozwanej – M. S., która była wówczas obecna w mieszkaniu pozwanej. Po zakończeniu tej rozmowy pozwana była bardzo zdenerwowana i roztrzęsiona. Opowiadała wówczas M. S. o tym, że kolega z pracy - kierownik z Z. (wymieniła nazwisko K.) - ją ciągle nęka i daje jej „propozycje pozazawodowe” i chodziło o jakieś spotkanie. Pozwana rozpłakała --- STRONA 4 --- się przy tym i mówiła M. S., że w ogóle nie ma ochoty „spotykania się z tym mężczyzną”, a ten mężczyzna K. ciągle ją nęka propozycjami spotkań, których ona nie chce; do niej ciągle wydzwania, jest natarczywy i natrętny i nie chce przyjąć do wiadomości jej odmowy. Po tym jak dyrektor oddziału i przełożony pozwanej W. K. został wicemarszałkiem woj. (...) były rozpatrywane różne kandydatury na stanowisko dyrektora (...) i powód był jednym z kandydatów. Pozwana powiedziała wtedy koleżance A. D., że obawia się tego, ponieważ gdy S. K. (powód) zostanie dyrektorem to wówczas poniesie ona konsekwencje służbowe tego zdarzenia, które miało miejsce podczas imprezy integracyjnej w N.. Pozwana była przy tym poddenerwowana i roztrzęsiona. Po tym gdy powód został dyrektorem (...) w Ł. pozwana opowiadała koleżance A. D. o tym, że powód proponuje jej spotkania na gruncie prywatnym natomiast pozwana nie chciała wchodzić w żadne nieformalne kontakty z powodem, ale jednocześnie bardzo jej zależało na pracy gdyż jest osobą samotnie wychowującą dziecko. W dniu 31 maja 2011 r. powód poprosił do swojego gabinetu pozwaną oraz zatrudnione w kancelarii (...) oraz M. K. (1) i powiedział, że wysyła pozwaną do pracy w kancelarii a te dwie panie od 1.VI 2011 r. będą pracować w sekretariacie, w którym dotychczas pracowała tylko pozwana. Dla pozwanej była to degradacja gdyż wcześniej pracowała na samodzielnym stanowisku, a od 1 II 2011 r. uzyskała awans ze starszego specjalisty na głównego specjalistę. Zakresem obowiązków z dnia 1 czerwca 2011 r. zaproponowano pozwanej w ramach tego samego stanowiska pracy i wynagrodzenia obsługę kancelarii (...). Powód jako dyrektor (...) wprowadził tym samym z dniem 1 VI 2011 r. reorganizację sekretariatu POR polegającą na zmianie zakresu zadań, przy czym nastąpiło powierzenie dodatkowych zadań dotyczących: przyjmowania i rozdysponowywania korespondencji wpływającej do POR, rejestrowania i obiegu dokumentacji niejawnej, przyjmowania i nadawania faksów oraz poczty elektronicznej, które to zadania uprzednio należały do kancelarii (...). Jednocześnie powód dokonał zwiększenia obsady sekretariatu do dwóch pracowników. Do obsługi sekretariatu powód zakresami obowiązków wyznaczył M. T. – głównego specjalistę i referenta M. K. (1), dotychczasowych pracowników obsługujących kancelarię (...), natomiast pozwanej zaproponował obsługę kancelarii (...). Pozwana odmówiła przyjęcia nowego zakresu obowiązków i od 2 VI 2011 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim z uwagi na stan zdrowia psychicznego, natomiast od początku czerwca 2011 r. pozwana pozostawała pod opieką poradni psychologicznej. W piśmie oznaczonym datą 13 czerwca 2011 r. skierowanym do powoda jako Dyrektora – pozwana domagała się polubownego rozwiązania sprawy związanej z dyskryminacja ze względu na płeć. Pozwana wskazała, że „w związku z niestosownym zachowaniem” powoda w stosunku do jej osoby noszącym znamiona przestępstwa- dyskryminacji ze względu na płeć, definiowanej przez art. 183a § 6 k.p., proponuje polubowne rozwiązanie sprawy i przeniesienie pozwanej na stanowisko administracyjne „do Biura (...) lub inne zbliżone do stanowiska”, które zajmowała do dnia 31.05.2011 r. Pozwana stwierdziła, że jeżeli nie zostanie przywrócona do pracy na stanowisku administracyjnym to „niegodziwe zachowanie” powoda w stosunku do jej osoby wynikające z nadużywania stosunku pracodawca – pracownik zostanie upublicznione władzom Agencji (pismo z 13.06.2011 r., k.27). W odpowiedzi powód w piśmie z dnia 16 VI 2011 r. wyjaśnił pozwanej, że jej wniosek jest bezzasadny, a zmiana zakresu obowiązków pozwanej wynika jedynie z reorganizacji pracy sekretariatu (k.88). W piśmie oznaczonym datą 28 VI 2011 r. skierowanym do Prezesa (...) (wpłynęło do biura Prezesa dnia 30 VI 2011 r.) pozwana napisała skargę na powoda dotyczącą jak to ujęła dyskryminacji ze względu na płeć przez Dyrektora (...) oddziału (...) w Ł. S. K. i wiążącej się z tym nieuzasadnionej degradacji na stanowisko nieodpowiadające kwalifikacjom pozwanej. Wyjaśniła przy tym, że wysłała do Dyrektora S. K. pismo dotyczące propozycji polubownego rozwiązania sprawy związanej z dyskryminacją ze względu na płeć. Przypuszcza, że temu pismu nie nadano toku służbowego (brak znaków na odpowiedzi, którą otrzymała od Pana Dyrektora) i było to powodem złożenia niniejszej skargi. W piśmie tym pozwana poskarżyła się na powoda, który jej zdaniem dopuścił się wobec niej czynów karalnych definiowanych przez Kodeks Pracy w art. 18 (3a) par. 5 Według pozwanej nieprzystawanie na kontakty pozazawodowe z panem K. było bezpośrednią przyczyną zdegradowania jej na stanowisko poniżej kwalifikacji. W piśmie tym pozwana poskarżyła się na powoda, że jeszcze zanim został Dyrektorem POR w Ł. to dążył do kontaktów pozazawodowych z pozwaną, a w czerwcu 2010 roku podczas imprezy integracyjnej (...) wywabił pozwaną na zewnątrz i próbował zmusić ją do stosunku seksualnego. Pozwana stwierdziła, że jest osobą samotnie wychowującą dziecko i nie chciała rozgłosu dlatego postanowiła ten incydent przemilczeć. Natomiast dyrektor (...) w Ł. i przełożony Pan K. zaczął wystosowywać do pozwanej niestosowne propozycje i dążyć do kontaktów pozazawodowych: proponował wspólne wyjście na basen w godzinach pracy, chciał odwiedzać pozwaną po godzinach pracy w domu, wysyłał esemesy ale na wszystkie te --- STRONA 5 --- propozycje pozwana nie wyraziła zgody. W ocenie pozwanej nieprzystawanie na kontakty pozazawodowe z Panem K. było bezpośrednią przyczyną reorganizacji sekretariatu i przesunięcia jej na stanowisko poniżej kwalifikacji w komórce kancelaryjnej (wysyłanie korespondencji). Tym bardziej, że nie było obiektywnych przyczyn reorganizacji pracy sekretariatu – żadnych zmian w ilości dyrektorów biur, którym podlegał sekretariat, pełna obsada przy wysyłce, ilość korespondencji bez zmian. Według pozwanej jej przesunięcie do kancelarii było zemstą ze strony powoda jako dyrektora za brak zgody na kontakty pozazawodowe. Powyższa sytuacja oraz wcześniejsze naganne zachowanie powoda jako przełożonego bardzo niekorzystnie odbiły się na jej zdrowiu i sprawiły, że pozwana jest na zwolnieniu lekarskim oraz pod stałym nadzorem psychiatryczno – psychologicznym (tak w piśmie z 28.06.2011 r., k.68-k.69). Po przeprowadzeniu kontroli doraźnej odbytej w dniach 4-6 lipca 2011 r. Prezes (...) uznał, że kontrola ta nie potwierdziła zarzutów zgłoszonych przez pozwaną. W dniu 14 lipca 2011 r. (...) Oddział w Ł. rozwiązała z pozwaną umowę o pracę w trybie art. 52 § 1 k.p. uzasadniając to bezpodstawnym oskarżeniem powoda przez pozwaną o dyskryminację ze względu na płeć. W dniu 28 lipca 2011 r. A. S. wystąpiła z powództwem do Sądu Rejonowego w Łomży przeciwko (...) Oddział w Ł. o uznanie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia za niezgodne z prawem i postępowanie w tej sprawie oznaczonej sygn. akt IV P 116/11 jest w toku. W dniu 1 sierpnia 2011 r. pozwana złożyła do Prokuratury Rejonowej w Łomży doniesienie o popełnieniu przez powoda S. K. przestępstwa- innej czynności seksualnej oraz mobbingu na szkodę pozwanej w okresie od czerwca 2010 r. do czerwca 2011 r., a śledztwo w tej sprawie zostało umorzone prawomocnym postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Łomży z dnia 31 X 2012 r. sygn. akt 3 Ds. 277/12. Pozwana A. S. w piśmie z dnia 13 VI 2011 r. skierowanym do powoda jako przełożonego z wnioskiem o przeniesienie na inne stanowisko pracy oraz w piśmie z dnia 28 VI 2011 r. skierowanym do Prezesa (...) zawierającym skargę na jej dyskryminację i przeniesienie na stanowisko nieodpowiadające kwalifikacjom - nie naruszyła dóbr osobistych powoda. Powyższy stan faktycznych ustalono na podstawie - dokumentów i kopii dokumentów (k.27-k.29), kopii dokumentacji z przeprowadzonej w lipcu 2011 r. kontroli doraźnej w (...) Oddziale (...) w Ł. (k.61-k.116), akt Sądu Rejonowego w Łomży oznaczonych sygn. IV P 116/11 - w tym pozwu, protokołu rozprawy oraz orzeczenia o zawieszeniu postępowania (k.161 – k. 180), akt śledztwa Prokuratury Rejonowej w Łomży oznaczonych sygn. III Ds. 277/12 - w tym zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, protokołów przesłuchań, zgromadzonych materiałów oraz orzeczeń, na podstawie zeznań pozwanej i zeznań świadków – Z. C., A. D., S. B., E. S., M. T., M. R., M. K. (1), S. P. i M. K. (2), częściowo natomiast na podstawie zeznań powoda. Naruszenie czci jako dobra osobistego powiązanego z pojęciem „dobre imię” może nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym oraz w innych sferach życia, naruszających dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności (wyrok SN z dnia 29.X.1971 r., (...).455/71, OSNCP nr 4/1974, poz. 77). Według powoda pozwana naruszyła jego dobra osobiste - w piśmie z dnia 13 VI 2011 r. (k.27) ponieważ zdaniem powoda nieprawdziwe jest stwierdzenie pozwanej o nadużywaniu stosunków pracodawca – pracownik oraz w piśmie z dnia 28 VI 2011 r. (k.68-69) ponieważ pozwana przedstawiła powoda w sposób niekorzystny i „całość opisana w tym piśmie” narusza dobra osobiste powoda. Powód upatruje więc, że pozwana dopuściła się naruszenia jego dóbr osobistych w tych dwóch pismach (tak oświadczył powód na rozprawie precyzując powództwo, k.30 – k.31). Z okoliczności sprawy wynika natomiast, że pozwana poczuła się zagrożona osobiście gdy powód od dnia 13 stycznia 2011 r. został jej bezpośrednim przełożonym. Miało to związek z zajściem do którego doszło pomiędzy stronami w N. w czerwcu 2010 r. podczas zabawy tanecznej na wyjeździe integracyjnym pracowników (...). Pozwana bezpośrednio po tym zajściu była roztrzęsiona i płakała oraz opowiadała koleżance A. D., że powód próbował się do niej „dobierać”, a po szamotaninie z nim odepchnęła powoda, uderzyła go w twarz i uciekła (relacje świadka A. D. złożone podczas kontroli doraźnej k.102, zeznania tego świadka złożone w postępowaniu karnym k.189 – k.190 akt oznaczonych sygn. 3Ds 54/12 oraz w postępowaniu przed Sądem Pracy, k.172). Pozwana opowiadała A. D., że podczas zajścia pomiędzy --- STRONA 6 --- stronami powód próbował pozwaną rozbierać, całować ją i dążył do odbycia stosunku i po to ją odciągnął w ustronne miejsce. Pozwana opowiadała to wszystko - o zajściu pomiędzy stronami - tylko A. D. w zaufaniu i bezpośrednio po zajściu, przy tym była przerażona i miało to miejsce zanim jeszcze powód został Dyrektorem (...) w Ł.. Inni pracownicy AR i MR plotkowali o tym zajściu pomiędzy stronami, ale to nie pozwana rozpowszechniała informację o tym zajściu (zeznania świadka A. D. złożone w postępowaniu karnym oraz w postępowaniu przed sądem pracy). Zajście pomiędzy stronami do którego doszło pomiędzy stronami w N. w czerwcu 2010 r. co oczywiste wywarło negatywny wpływ na dalsze relacje stron. Po tym jak powód został Dyrektorem (...) w Ł. to również z relacji pozwanej świadek A. D. dowiedziała się, że powód proponował pozwanej wyjście na kawę, na basen, pozostanie po godzinach w pracy, a postawa pozwanej „była zdecydowanie negatywna” do propozycji powoda. Pozwana była przy tym „poddenerwowana” i dla pozwanej nie była to komfortowa sytuacja (zeznania świadka A. D. złożone w postępowaniu przed sądem pracy, k.172). Świadek A. D. wprawdzie aktualnie składając zeznania stwierdziła, że nie pamięta „żeby było zajście między stronami” ale potwierdziła, że jako radca prawny pracowała w (...) w Ł. od 2005 r. do końca kwietnia 2011 r. i zeznała prawdę zarówno w postępowaniu przed sądem pracy jak i w postępowaniu karnym (k.184). Świadek Z. C., który na imprezie integracyjnej w czerwcu 2010 r. siedział przy stoliku obok pozwanej pamięta, że poszła ona tańczyć z powodem ale po pewnym czasie wróciła do stolika i powiedziała, że musiała przerwać ten taniec (relacje tego świadka podczas kontroli doraźnej, k.103verte oraz zeznania tego świadka w postępowaniu przed sądem pracy, k.178 verte), przy czym pozwana była po przerwanym tańcu z powodem „lekko zdenerwowana” (k.183verte). Zeznania bezstronnych świadków A. D. i Z. C. w wysokim stopniu graniczącym z pewnością uprawdopodabniają wyjaśnienia i zeznania pozwanej o nagannych zachowaniach się powoda wobec niej zarówno podczas zajścia pomiędzy stronami w N. w czerwcu 2010 r. jak i później gdy powód dążył do osobistych i pozazawodowych kontaktów z pozwaną, na które nie wyraziła ona zgody. Wyjaśnienia i zeznania pozwanej w tej kwestii potwierdziła również znajoma jej matki – M. S. składająca zeznania w postępowaniu karnym (k.192 verte- k.193 akt 3Ds 54/12) oraz w postępowaniu przed sądem pracy (k.167). Brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności zeznań tych świadków, a w szczególności zeznań świadków - Z. C. i A. D. byłych pracowników (...). Świadek Z. C. składając wyjaśnienia podczas kontroli doraźnej nie chciał wypowiadać się na temat konfliktu pomiędzy stronami (k.103 verte), ale pozwanej wyjaśnił, że nie mógł nic innego zrobić, przepraszał pozwaną i prosił ją o wybaczenie (treść sms wysłanych do pozwanej k.38-39 akt postepowania karnego). Wobec powyższego należało uznać, że stwierdzenia pozwanej zawarte w obydwóch pismach na które wskazuje powód odpowiadały faktom jakie zaistniały pomiędzy stronami w rzeczywistości i tym samym nie doszło do naruszenia przez pozwaną dóbr osobistych powoda. Należy stwierdzić przy tym, że pismo z 13.VI.2011 r. skierowane przez pozwaną do bezpośredniego przełożonego czyli powoda jako dyrektora zawierało wniosek o przeniesienie pozwanej na inne stanowisko pracy i nie było przeznaczone do wiadomości innych osób. Użycie przez pozwaną w tym piśmie stwierdzenia o niestosownym zachowaniu powoda wobec pozwanej i jej „dyskryminacji” ze względu na płeć z powołaniem się na art. 18 3a §6 k.p., a także uprzedzenie że „niegodziwe zachowanie” powoda w stosunku do pozwanej „wynikające z nadużywania stosunku pracodawca – pracownik zostanie upublicznione władzom Agencji” gdyby pozwana nie została przywrócona do pracy na stanowisku administracyjnym jako takie w ocenie Sądu nie prowadziły do naruszenia dóbr osobistych powoda. Dla nieuprzedzonego czytelnika pismo to wprawdzie zawierało zarzuty niewłaściwego postępowania powoda w życiu zawodowym, ale zarzuty te zostały sformułowane przy użyciu żargonu prawniczo – dziennikarskiego często spotykanego przy ocenie tego typu relacji w sporach pomiędzy przedstawicielami władzy, a osobami podległymi tej władzy (w omawianej sprawie pomiędzy pracodawcą a pracownikiem) w sytuacji, gdy brak było jednoznacznych przesłanek przemawiających za przeniesieniem pozwanej do pracy w kancelarii. Twierdzenie powoda jako pracodawcy i przełożonego pozwanej o tym, że zmiana zakresu obowiązków pozwanej wynika z bliżej nieskonkretyzowanej przyczyny - jedynie na skutek „reorganizacji pracy sekretariatu” (tak w odpowiedzi na pismo pozwanej z 13 VI 2011 r., k.88) - było obiektywnie niemożliwe do zweryfikowania. Dla pozwanej taka decyzja powoda - z przyczyn osobistych związanych z nagannymi zachowaniami powoda w stosunku do pozwanej, poprzedzającymi decyzję o zmianie zakresu obowiązków – była natomiast bardzo krzywdząca. Dlatego pozwana mogła przy obronie swojego stanowiska krytycznie ocenić taką decyzję powoda jako bezpośredniego przełożonego. Powód jako dyrektor (...) w Ł., a więc jako osoba publiczna, powinien w większym stopniu tolerować krytykę swojej osoby --- STRONA 7 --- i podejmowanych przez siebie działań. Osoba publiczna musi mieć zwiększoną tolerancję na krytykę swojej osoby i podejmowanych przez siebie działań oraz wykazywać większy stopnień tolerancji i odporności wobec niepochlebnej opinii. O dokonaniu naruszenia dobra osobistego decyduje natomiast obiektywna ocena konkretnych okoliczności, a nie subiektywne odczucie osoby występującej o ochronę dóbr osobistych. Z przytoczonych wyżej względów należało uznać za niewiarygodne wyjaśnienia i zeznania powoda o tym, że nie zachowywał się on nagannie wobec pozwanej, a w szczególności nie nakłaniał pozwanej do współżycia fizycznego oraz nie dążył do kontaktów pozazawodowych z pozwaną wbrew jej woli. W ocenie Sądu pozwana z przyczyn wskazanych wyżej nie naruszyła dóbr osobistych powoda w pismach z dnia 13 VI 2011 r. i 28 VI 2011 r, o których mowa wyżej, w tym dobrego imienia i czci powoda, dlatego powództwo jako bezzasadne zostało oddalone. Pozwana poza wystosowaniem wyżej wymienionych pism do swoich przełożonych nie rozgłaszała publicznie innych zarzutów skierowanych przeciwko powodowi w szczególności jako bezpośredniemu przełożonemu i pracodawcy. Inne osoby zatrudnione w (...) w Ł. słyszały o molestowaniu pozwanej przez powoda (tak mówiło się między tymi pracownikami) ale nie dowiedziały się tego od pozwanej (zeznania świadków - S. B., E. S., M. T., M. R., M. K. (2)). Relacje pomiędzy stronami przed przeniesieniem pozwanej do kancelarii uchodziły za poprawne (zeznania świadka M. K. (1)). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 24 § 1 k.c. w zw. z art. 23 k.c. Sąd orzekł jak w sentencji, rozstrzygając o kosztach procesu na podstawie art. 98 §1 i § 3 k.p.c. Sygn. akt I A Ca 270/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lipca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Jadwiga Chojnowska Sędziowie : SA Elżbieta Borowska (spr.) SO del. Beata Wojtasiak Protokolant : Iwona Aldona Zakrzewska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa S. K. przeciwko A. S. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 16 lutego 2013 r. sygn. akt IC 457/11 I. oddala apelację; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanej 720 zł tytułem kosztów instancji odwoławczej.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Białymstoku#I C 457/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Łomży Wydz#art. 197§1 kk#art. 197§2 kk#art. 218§1 kk.#art. 11 dyrektywy#art. 24 §1 zd.l#art. 183a § 6 k.p.#art. 52 § 1 k.p.#art. 24 § 1 k.c.#art. 23 k.c.