Postanowienie I C 453/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 września 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicac

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 453/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 września 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jolanta Polko Protokolant: st. sekr. sądowy Katarzyna Stachura po rozpoznaniu w dniu 6 września 2011 r. w Katowicach sprawy z powództwa W. K. przeciwko (...) Spółce z o.o. z siedzibą w P. i R. D. (1) o ochronę dóbr osobistych i zapłatę 1/ oddala powództwo; 2/ zasądza od powoda na rzecz pozwanego (...) Spółki z o.o. z siedzibą w P. kwotę 2.777 zł (dwa tysiące siedemset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; 3/ zasądza od powoda na rzecz pozwanego R. D. (1) kwotę 2.777 zł (dwa tysiące siedemset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 453/10 UZASADNIENIE Powód W. K. w pozwie wniesionym przeciwko (...) Spółce z o.o. w P. oraz R. D. (1) domagał się zasądzenia od pozwanych na swoją rzecz kwoty 15.450,00zł wraz z odsetkami od dnia wniesienia pozwu tytułem zadośćuczynienia pieniężnego wyrównania szkody niemajątkowej, będącej następstwem fałszywego oskarżenia wniesionego przez pracownika ochrony Hipermarketu A. w S. – R. D. (1). Ponadto domagał się nakazania pozwanym podania do publicznej wiadomości w Telewizji (...) programie Aktualności informacji o treści: „Pracownik ochrony Hipermarketu A. w S. O.. R. D. (1) zniesławił fałszywym oskarżeniem klienta tego marketu W. K., któremu zarzucił fałszywie oskarżenie aby ten /klient/ kierował pod adresem ochroniarza groźby pozbawienia go życia i uszkodzenia mu --- STRONA 2 --- ciała. Od oskarżenia fałszywego, klienta uniewinnił Sąd Rejonowy w Sosnowcu prawomocnym wyrokiem” – na koszt pozwanych w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku i powiadomienia powoda z 20 dniowym wyprzedzeniem o czasie i miejscu emisji programu. Nadto powód domagał się obciążenia pozwanych kosztami postępowania. W uzasadnieniu powód podał, że w dniu 7 marca 2007r. R. D. (2), pracownik ochrony Hipermarketu A. w S. w ścisłym zapleczu marketu, miejscu niedostępnym szerokiej publiczności wniósł fałszywe oskarżenie w stosunku do powoda, iż ten kierował pod jego adresem groźby pozbawienia go życia i uszkodzenia ciała. Z uwagi na to, że zdarzenie miało miejsce na zapleczu sklepu, niedostępnym dla klientów, powód wywodzi następstwo odpowiedzialności pracodawcy za czyny pracownika, który w chwili zdarzenia występował w jego imieniu (tj. A. S.). R. D. (1) poczuł się zagrożony groźbami karalnymi w miejscu pracy uruchomił postępowanie karne w stosunku do powoda, które zostało zakończone prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego w Sosnowcu z dnia 3 listopada 2009r., sygn. akt VII K 666/07 i Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 5 lutego 2010r., sygn. akt VII Ka 971/09 uniewinniającymi powoda. Powód podkreślił, iż w tej sytuacji występuje odpowiedzialność cywilna pracownika i pracodawcy za legalność działania tego pracownika w obrębie przestrzeni hipermarketu. Pozwany spowodował, że powód przez okres około trzech lat pozostawał do dyspozycji organów policji, prokuratury oraz sądów, będąc narażonym na niesłuszne cierpienia psychiczne – intensywne stresy. W następstwie tych cierpień psychicznych doszło do pogorszenia relacji towarzyskich powoda, utracił on możliwość odbywania swobodnych podróży, stał się ciężarem dla najbliższych – szczególnie żony. Cierpienia psychiczne przechodziły także w cierpienia fizyczne, takie jak zaburzenia snu, utrata apetytu, apatia, rozkojarzenie. Sposób traktowania powoda przez pozwanego, w tym jego przełożonych świadczą o wysokim poziomie winy pozwanego. Powód zwrócił się do pracodawcy pozwanego z propozycją zawarcia ugody, na co A. Polska Dyrekcja Generalna odpowiedział negatywnie. Powód wskazał, że jest słusznym społecznie podanie do publicznej wiadomości zdarzenia, aby eliminować tego typu przypadki i „temperować samodzierżawie”. Wysokość zadośćuczynienia powód uzasadnił adekwatnością do adwokackiej obsługi prawnej w sprawach toczących się przez Sądem Rejonowym w Sosnowcu oraz Sądem Okręgowym w Katowicach. W dalszym toku postępowania powód oświadczył, że jego roszczenia nie są wywodzone z przebiegu zdarzenia z dnia 7 marca 2007r. lecz treści wyroków, w których został uniewinniony (rozprawa z dnia 16.12.2010r.). Następnie podał, że pozew dotyczy okresu czasu od 15 marca 2007r. do 5 lutego 2010r. (pismo procesowe powoda z dnia 17.12.2010r.) Pozwany R. D. (1) w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości w stosunku do jego osoby oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. Domagał się także zawiadomienia o toczącym się postępowaniu (...) S.A. w S.. W uzasadnieniu pozwany podniósł, że jego zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa było legalne i wynikało z uzasadnionej w ocenie pozwanego obawy, jaką wywołało zachowanie i działanie powoda. Zdaniem pozwanego powołana przez powoda odpowiedzialność R. D. (1) powinna być oceniana przy uwzględnieniu instrukcji zachowania pracownika ochrony obiektu w przypadku pojawienia się uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu sprzecznego z prawem. Pozwany zwrócił uwagę, iż kwestia naruszenia dóbr osobistych winna być ujmowana na płaszczyźnie faktycznej i prowadzić do ustalenia, czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne ludzkie reakcje mogło stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego. O tym czy pozwany naruszył jakiekolwiek dobra osobiste powoda, nie może świadczyć jedynie jego osobiste przeświadczenie. Podniósł także, że ocena, czy wniesione przez pozwanego zawiadomienie o prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa było zasadne, należała do organów prowadzących postępowanie karne. Pozwany zarzucił także, że żądanie zasądzenia kwoty 15.450,00zł zaprzecza, by powód poniósł jakakolwiek szkodę niemajątkową, gdyż z przedstawionego przez powoda zestawienia wynika, że ma ono na celu zwrot kosztów obrony, jakie poniósł w związku z toczącym się postępowaniem karnym. Pozwana – (...) Spółka z o.o. w P. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania według norm przepisanych. Pozwana, zarzuciła, że nie można jej przypisać bezprawnego działania uzasadniającego odpowiedzialność cywilną na zasadzie art. 24 k.c. Wskazała, że --- STRONA 3 --- nawet przy założeniu, iż w związku z prowadzonym przeciwko powodowi postępowaniem karnym sfera praw powoda została naruszona, to nie sposób uznać, iż nastąpiło to na skutek działania pozwanej, która nie była inicjatorem postępowania karnego przeciwko powodowi, ani nie miała wpływu na jego przebieg. Pozwana nie może ponosić odpowiedzialności za działania pracownika, które nie mają związku ze stosunkiem pracy, a pracownik ochrony R. D. (1) składając zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa nie działał w ramach wykonywania swoich obowiązków pracowniczych, ani na polecenie osób uprawnionych do reprezentacji spółki czy przełożonych. Nadto podniosła, że złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa i wskazanie osoby podejrzanej nie może być uznane za czyn niedozwolony i mieści się w granicach prawa. Ponadto dodała, że w niniejszej sprawie w oparciu o kryterium obiektywne nie można uznać, iż fakt zainicjowania postępowania karnego przeciwko powodowi, a następnie jego uniewinnienie mogą stanowić podstawę do uznania, iż dobra osobiste powoda zostały naruszone. (...) S.A. w S. zawiadomione o toczącym się procesie w dniu 2 listopada 2010r. nie zgłosiło interwencji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 7 marca 2007r. powód kilkakrotnie dokonywał zakupów w Centrum Handlowym (...) w S., w czasie jednej z tych czynności pracownik ochrony zaobserwował na monitoringu, jak powód, część zakupów wyjął z koszyka i schował do kieszeni. Po przejściu przez kasy, gdzie powód zapłacił jedynie za artykuły spożywcze, powód został zatrzymany przez pracowników ochrony, a jednym z nich był pozwany R. D. (1). Kamery przemysłowe zarejestrowały jak powód dokonał kradzieży kosmetyków o wartości 32,42zł . Na miejsce zdarzenia została wezwana policja, a funkcjonariusz sporządził notatkę urzędową, z której wynikało także, że R. D. (1) – zgłaszający kradzież – oświadczył także, że zatrzymany przez niego powód odgrażał mu się pobiciem (dowód: notatka urzędowa z dnia 07.03.2007r. sierż. szt. T. W. – k. 4 akt sprawy Sądu Rejonowego w Sosnowcu o sygn. IX W 411/07). Kamery monitoringu zarejestrowały także obraz na zapleczu sklepu, gdzie powód został zaprowadzony przez pracowników ochrony sklepu. Widać jak powód gestykuluje, dyskutuje z jednym z pracowników ochrony, wygraża palcem do pracownika ochrony. Zapis przedstawia także pojawienie się pracowników pogotowia ratunkowego, a następnie funkcjonariuszy policji (dowód: protokół rozprawy z dnia 27.11.2007r. k. 104-106 akt sprawy Sądu Rejonowego w Sosnowcu o sygn. IX W 411/07). Wyrokiem Sądu Rejonowego w Sosnowcu z dnia 27 listopada 2008r. wydanym w sprawie IX W 411/07, powód został uznany winnym tego, że w dniu 7 marca 2007r. w S. na terenie sklepu (...) dokonał kradzieży kosmetyków o wartości 32,42zł na szkodę (...) spółki z o.o. w P. Hipermarket w S., czym wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. i wymierzono mu karę grzywny w wysokości 100,00zł. Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 24 lutego 2009r. wydanym w sprawie o sygn. VII WAZ 1/09 po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Sosnowcu z dnia 27 listopada 2008r., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (dowód: wyroki Sądu Rejonowego w Sosnowcu i Sądu Okręgowego w Katowicach k. 191 i 219 akt sprawy Sądu Rejonowego w Sosnowcu o sygn. IX W 411/07). W dniu 7 marca 2007r. pozwany R. D. (1), będący pracownikiem ochrony Centrum Handlowego (...) w S. zgłosił funkcjonariuszom Komisariatu Policji III w S. i zawiadomił, że w dniu 7 marca 2007r. mężczyzna, który dokonał kradzieży sklepowej i został ujęty przez pracowników ochrony, kierował pod adresem pozwanego groźby pozbawienia życia i pobicia go, które wzbudziły u niego uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione. Pozwany w czasie przesłuchania podał, że mężczyzna ten wykrzykiwał słowa „ja cię wybiję”, które odebrał jako groźbę pozbawienia go życia, ponadto kwestionował uprawnienia pozwanego. Pozwany podał, także że obawiał się tych gróźb i złożył wniosek o ściganie karne (dowód: protokół ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka osoby zawiadamiającej – k. 2-4 akt sprawy Sądu Rejonowego w Sosnowcu o sygn. VII K 666/07). Zdarzenie miało miejsce na zapleczu sklepu (...) w S. po zatrzymaniu powoda z związku z kradzieżą. W dniu 15 marca 2007r. zostało wydane postanowienie w toku sprawy RSD nr 282/07 prowadzonej przez Komisariat Policji w S. o postawieniu powodowi zarzutu kierowania groźby pozbawienia życia i uszkodzenia ciała wobec R. D. (1), które wzbudziły u R. D. (1) uzasadnioną obawę spełnienia (dowód: postanowienie o przedstawieniu zarzutów z dnia 15.03.2007r. – k.14 --- STRONA 4 --- akt sprawy Sądu Rejonowego w Sosnowcu o sygn. VII K 666/07). Śledztwo było nadzorowane przez Prokuraturę Rejonową w Sosnowcu. W dniu 29 sierpnia 2007r. został sporządzony akt oskarżenia przeciwko W. K., którego oskarżono o czyn z art. 190 § 1 k.k. (dowód: akt oskarżenia – k. 152 – 155 akt sprawy Sądu Rejonowego w Sosnowcu o sygn. VII K 666/07). Postępowanie sądowe toczyło się przed Sądem Rejonowym w Sosnowcu, który w dniu 3 listopada 2009r. wydał wyrok uniewinniający W. K. od popełnienia zarzucanego mu czynu. Sąd Rejonowy uznał, że dla realizacji znamion z art. 190 § 1 k.k. nie jest wymagane obiektywne niebezpieczeństwo realizacji groźby, niemniej subiektywna obawa pokrzywdzonego i jego przekonanie o prawdopodobieństwie realizacji groźby muszą być uzasadnione obiektywnymi okolicznościami sprawy i wrażeniem jakie groźba i osoba grożącego robią na obiektywnym, normalnie wrażliwym obserwatorze. Zdaniem Sądu Rejonowego w Sosnowcu wypowiedzi kierowane przez oskarżonego W. K. „ja was powybijam”, „ja was załatwię” nie można zinterpretować jako groźby popełnienia przestępstwa, biorąc pod uwagę zeznania świadków – pracowników (...), którzy potwierdzając, że takie słowa były wypowiadane przez oskarżonego w ich obecności nie potraktowali ich poważnie i nie wywołały one u świadków żadnych obaw. Na skutek apelacji złożonej przez prokuratora Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 5 lutego 2010r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok uznając apelację za oczywiście bezzasadną. W toku postępowania karnego pozwany R. D. (1) nie występował jako oskarżyciel posiłkowy, był jedynie przesłuchiwany w charakterze świadka, a jego zeznaniom Sąd dał wiarę. (dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Sosnowcu z dnia 03.11.2009r. wraz z uzasadnieniem, wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 05.02.2010r. – k. 328, 331-336, 355 akt sprawy Sądu Rejonowego w Sosnowcu o sygn. VII K 666/07). Pismem z dnia 10 marca 2007r. powód W. K. złożył do Komendanta Komisariatu Policji III w S. zawiadomienie o popełnieniu przestępstw: pozbawieniu powoda wolności na okres 56 minut ze szczególnym udręczeniem polegającym na uniemożliwieniu pobrania leków (art. 189 § 1 k.k. i art. 217 § 1 k.k.), narażenia powoda na niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu stwierdzonego bólem klatki piersiowej poprzez dokonania przez pracownika ochrony M. K. tzw. „piersiowania” (art. 157 § 1 k.k. oraz art. 160 § 1 k.k.), grożenia powodowi przez szefa ochrony (art. 190 § 1 k.k.) oraz przywłaszczenia własności powoda przez M. K. i R. D. (1) o wartości 32,94zł (art. 278 § 1 k.k.). zawiadomienie wpłynęło do Komisariatu Policji III w dniu 31 marca 2007r. (dowód: zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z dnia 10.3.2007r. – k. 53-55 akt sprawy Sądu Rejonowego w Sosnowcu o sygn. III Kp 262/07). Powód w swoich zeznaniach złożonych w dniu 8 marca 2011r. podkreślił, że żądania pozwu dotyczą zarzutu, jaki mu postawiono w dniu 15 marca 2007r., z doniesienia pozwanego R. D. (1) o kierowaniu gróźb karalnych – uszkodzenia ciała i pozbawienia życia - w stosunku do pozwanego. Powód odwoływał się do zdarzeń z dnia 7 marca 2007r. wskazując, że w pomieszczeniu na terenie sklepu pozwanego (...) Spółka z o.o. w P. znajdowało się osiem osób – w tym pozwany R. D. (1), które traktowały go jak złodzieja, łajdaka i miały radość z ujęcia powoda, a następnie osoby te były naciągane do składania zeznań w Prokuraturze i Sądzie. Powód zarzucił, że Prokuratura Rejonowa w Sosnowcu jest mafijna, bardzo szybko prowadziła przeciwko niemu sprawy, po to by postawić go w stan oskarżenia. Powód podał, że w okresie od 15 marca 2007r. do 5 lutego 2010r. jego życie było horrorem, ponieważ tym czasie musiał się spotykać z pozwanym R. D. (1), jego przełożonymi i innymi ochroniarzami, co powodowało jego cierpienia psychiczne. Uwłaczającym godności powoda była konieczność poddania się badaniu psychiatrycznemu. Cierpienia psychiczne powoda wpłynęły na pogorszenie jego relacji towarzyskich i rodzinnych. W czasie trwania postępowania został pozbawiony możliwości swobodnego podróżowania, będąc do dyspozycji organów wymiaru sprawiedliwości. Tym czasie powód miał także problemy ze snem, był rozkojarzony, stracił apetyt, nie leczył się u lekarza (dowód: zeznania powoda W. K. – k. 123-125). Pozwany R. D. (1) w swoich zeznaniach opisał przebieg zdarzenia dotyczącego zatrzymana powoda w związku z kradzieżą w dniu 7 marca 2007r. Tego dnia czekając na przyjazd policji, aby uniemożliwić powodowi wyjście, pozwany stanął w przejściu, wówczas powód zaczął się odgrażać powołując na swoich dwóch synów. Zdaniem pozwanego powód zachowywał się taki sposób, że pozwany odczuwał lęk i odczuwa go do dnia dzisiejszego. Wobec tego, że powód uskarżał się na bóle w kalce piersiowej pracownicy ochrony sklepu (...) w dniu 7 marca 2007r. wezwali pogotowie ratunkowe, jednak powód nie zgodził się na przewiezienie do szpitala (dowód: zeznania pozwanego R. D. (1) – k. 125). --- STRONA 5 --- Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie powołanych dokumentów z akt spraw karnych i o wykroczenie, toczących się przed Sądem Rejonowym w Sosnowcu oraz przed Sądem Okręgowym w Katowicach oraz zeznań stron. Dowody z dokumentów nie budziły wątpliwości co do ich prawdziwości, a także nie były względem nich zgłaszane jakiekolwiek zarzuty przez strony, zatem Sąd uznał je za wiarygodne. Szczególnej ocenie podlegały natomiast zeznania stron, w zakresie faktu naruszenia dóbr osobistych powoda oraz skutków tego naruszenia. Sąd w tym zakresie nie dał wiary twierdzeniom powoda, ponieważ jego zeznania nie znajdują potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym, a w szczególności dowodach z dokumentów. Sąd zważył, co następuje: Zdaniem Sądu powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Ogólne podstawy cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych określają przepisy art. 23 i 24 k.c., wskazując jednocześnie środki ochrony niemajątkowej, natomiast środki ochrony o charakterze majątkowym przewiduje przepis art. 24 § 1 k.c., który stanowi w ostatnim zdaniu, że zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny można żądać "na zasadach przewidzianych w kodeksie". Przepis art. 448 k.c. uprawnia tego, czyje dobro osobiste zostało naruszone, do domagania się odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub do żądania zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez niego cel społeczny. Art. 448 k.c. obejmuje naruszenie każdego dobra osobistego w rozumieniu art. 23 k.c., jest więc przepisem szczególnym, uzupełniającym regułę ogólną, wyrażoną w art. 24 k.c. Natomiast przepis art. 448 k.c. może znaleźć zastosowanie tylko w razie zawinionego naruszenia dóbr osobistych. Dobra osobiste podlegają ochronie, jeżeli ich naruszenie (zagrożenie) jest bezprawne. Przesłankami odpowiedzialności przewidzianymi w przepisie art. 24 § 1 k.c., które musza być spełnione łącznie są: istnienie dobra osobistego, jego naruszenie lub zagrożenie naruszenia i bezprawność działania sprawcy. Do najważniejszych dóbr osobistych, jakie wymienia art. 23 k.c. należy cześć jako wartość właściwa każdemu człowiekowi, która obejmuje ona wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Cześć, dobre imię, reputacja, honor, godność osobista są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny życia osobistego, zawodowego i społecznego człowieka. Naruszenie czci może więc nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące ją narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. Zeznania świadków w procesie karnym bardzo często dotykają dóbr osobistych, a wypowiedzi takie w innych warunkach byłyby uznane za bezprawne. Jednak konieczność zgromadzenia przez sąd orzekający jak najszerszego materiału dowodowego, wyłącza w tych wypadkach bezprawność działania. W przeciwnym wypadku, zeznania świadka utraciłyby istotną cechę, jaką stanowi spontaniczność i szczerość. Dopiero złożenie zeznań subiektywnie nieprawdziwych (fałszywych) wyłącza ochronę prawną, z jakiej korzysta świadek i jest działaniem bezprawnym w rozumieniu prawa cywilnego. Kwalifikacji takiej nie uzasadnia natomiast odmowa wiarygodności takiego dowodu i uniewinnienie oskarżonego. W procesie karnym ma bowiem zastosowanie domniemanie niewinności i rozstrzyganie na korzyść oskarżonego nie dających się usunąć wątpliwości (art. 5 § 1 i 2 k.p.k.). Sąd Rejonowy w Sosnowcu uniewinnił powoda W. K. od popełnienia czynu z art. 190 § 1 k.k., czyli kierowania gróźb pozbawienia życia i uszkodzenia ciała wobec pozwanego R. D. (1), które uzasadniały obawę, że zostaną spełnione, przy czym ustalenia wyroku karnego uniewinniającego nie są wiążące dla sądu rozpoznającego sprawę cywilną (a contrario art. 11 k.p.c.). Skutkiem wyłączenia bezprawności wypowiedzi dokonywanych w charakterze zeznania świadka przed sądem lub inną powołaną władzą jest przerzucenie na poszkodowanego w procesie cywilnym o ochronę dóbr osobistych ciężaru dowodu ich fałszywości (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 09.01.2004r. IV CK 304/02, Lex nr 602281). W ocenie Sądu powód dowodu takiego nie przedstawił. Nie wykazał bowiem, że zeznania pozwanego R. D. (1) złożone w czasie --- STRONA 6 --- przesłuchań na policji, a następnie Sądzie były fałszywe. Pozwany złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa oraz zeznania na postawie posiadanych informacji, uzyskanych poprzez bezpośrednie zaobserwowanie zachowań i wypowiedzi powoda w dniu 7 marca 2007r. Pozwany będąc pracownikiem ochrony sklepu (...) w S., dokonał zatrzymania powoda w związku z zaobserwowaną kradzieżą dokonaną przez powoda na terenie sklepu. W czasie oczekiwania na przyjazd policji powód wypowiadał pod adresem pozwanego oraz innych pracowników ochrony słowa „ja was powybijam”, „ja was załatwię”. Takie zeznania złożył pozwany oraz inni bezpośredni świadkowie zdarzenia w postępowaniu karnym i zostały one uznane za wiarygodne przez Sąd Rejonowy w Sosnowcu w sprawie o sygn. VII K 666/07, a następnie przez Sąd Okręgowy w Katowicach – sygn. akt VII Ka 971/09, natomiast przyczyną uniewinnienia powoda w tym postępowaniu karnym było uznanie, iż z obiektywnego punktu wiedzenia oraz okoliczności w jakich słowa te były wypowiadane, nie mogły one wzbudzić u R. D. (1) uzasadnionej obawy, że faktycznie zostaną spełnione. Zdaniem Sądu powyższe oraz tryb, w jakim pozwany wypowiadał się o zdarzeniach z udziałem powoda, wyłącza bezprawność jego działania. Z przepisów Kodeksu postępowania karnego wynika bowiem, że składanie zeznań jest obowiązkiem osoby wezwanej w charakterze świadka (art. 177 § 1 k.p.k.), a rota przyrzeczenia (art. 188 § 1 k.p.k.) wskazuje na obowiązek zrelacjonowania wszystkiego, co jest wiadome osobie wezwanej. Nieuchronność błędnego postrzegania lub zapamiętywania faktów oraz inne zjawiska psychologiczne stwarzają ryzyko niezgodności w zeznaniach świadków i konieczność ustalania prawdziwego stanu rzeczy przez sąd na podstawie sprzecznych ze sobą dowodów. W zakresie instytucji zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, podkreślenia wymaga, iż złożenie doniesienia do organów ścigania, co do zasady, jest działaniem w ramach obowiązującego porządku prawnego. Zgodnie z art. 304 § 1 Kodeksu postępowania karnego, każda osoba, dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Zgodnie z art. 190 § k Kodeksu karnego, przestępstwo groźby karalnej, o którym pozwany zawiadomił, jest przestępstwem ściganym na wniosek. Jednakże podkreślenia wymaga, że wszczęcie postępowania i postawienie zarzutów nastąpiło na mocy postanowienia organu prowadzącego postępowanie karne – w tym wypadku policji pod nadzorem prokuratora. Organ ten był uprawniony do podjęcia decyzji w trybie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., to jest odmowy wszczęcia postępowania bądź jego umorzenia w razie stwierdzenia braku w czynie ustawowych znamion przestępstwa, co obejmuje sytuacje, gdy czyn wprawdzie miał miejsce, jednak nie zawiera on wszystkich znamion określonego przestępstwa, np. znamienia uzasadnionej obawy, że kierowana pod adresem pokrzywdzonego groźba zostanie spełniona. Taka decyzja nie została podjęta przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze, a stwierdzenie braku znamion przestępstwa przez Sąd, po przeprowadzeniu postępowaniu dowodowego skutkowało uniewinnieniem W. K. od zarzucanego mu czynu. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., (sygn. akt III CKN 777/98, LEX nr 51361) stwierdzono, iż złożenie doniesienia do organów jako działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego wyłącza bezprawność działań naruszających dobra osobiste, jeżeli zostało dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, to jest pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami, jest rzeczowe, obiektywne, podjęte z należytą ostrożnością. Nie może też wykraczać poza niezbędną dla określonych prawem celów potrzebę w zakresie wyrażanych ocen. Ponadto zasadnicze znaczenie dla oceny bezprawności działania strony pozwanej ma ustalenie, że złożone przez tę stronę zawiadomienie o popełnieniu przez powoda przestępstwa jest prawdziwe, a formułując przedmiotowe zawiadomienie, strona pozwana nie kierowała się złośliwością i chęcią dokuczenia. Jak wykazano powyżej, oświadczenie zawarte w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa przez powoda było zgodne z prawdą. Ponadto zdaniem Sądu działaniu pozwanego, tj. złożeniu przedmiotowego zawiadomienia do organu ścigania, nie można przypisać złośliwego charakteru bądź zamiaru dokuczenia. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, Sąd uznał, iż działanie pozwanego było podyktowane jego subiektywnym odczuciem obawy, zagrożenia ze strony powoda. Tym samym, przedmiotowe zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa zostało dokonane w granicach określonych porządkiem prawnym i nie było bezprawne, wobec czego nie sposób uznać, iż to działanie naruszyło dobra osobiste powoda, co uzasadniałoby uwzględnienie powództwa w tej części. --- STRONA 7 --- W zakresie żądania pozwu skierowanego przeciwko pozwanej (...) spółce z o.o. w P., przede wszystkim rozważenia wymagał zarzut braku legitymacji biernej pozwanego, który został podniesiony przez pozwaną w toku postępowania. Zdaniem Sądu zarzut ten jest uzasadniony. Ochrona dobra osobistego przysługuje jedynie przeciwko takiemu zachowaniu, które może być uznane za działanie sprawcy. Powód żądanie ochrony dóbr osobistych skierował przeciwko osobie fizycznej i osobie prawnej – spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu wynika, że decyzja pozwanego R. D. (1) była jego osobistym wyborem, nie działał na polecenie pracodawcy i w ramach wykonywania obowiązków pracowniczych. Powód zgłosił dwa roszczenia: roszczenie niemajątkowe o nakazanie stronie pozwanym publikacji określonego oświadczenia oraz roszczenie majątkowe o zasądzenie od strony pozwanej zadośćuczynienia pieniężnego. Roszczenie niemajątkowe zostało skierowane przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (...), która w odniesieniu do tego żądania strony powodowej nie jest biernie legitymowana w sporze. Roszczenie bowiem o dopełnienie czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego, w szczególności zaś roszczenie o złożenie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie przysługuje względem osoby, która dopuściła się naruszenia (art. 24 § 1 zd. 2 k.c.). Osobą, której powód zarzuca naruszenie dóbr osobistych jest pozwany R. D. (1), a nie pozwana spółka. Okoliczność, iż pozwany R. D. (1) w chwili składania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa był pracownikiem pozwanej spółki nie uzasadnia przypisania pozwanej ani sprawstwa naruszenia, ani też odpowiedzialności na podstawie art. 24 § 1 zd. 2 k.c. W tym zakresie nie ma bowiem odpowiedzialności za czyn podwładnego; nie zachodzą podstawy do odpowiedniego stosowania przepisu art. 430 k.c., gdyż przepis ten reguluje odpowiedzialność majątkową za szkodę wyrządzoną przez podwładnego, a nie odpowiedzialność niemajątkową za naruszenie przez podwładnego cudzych dóbr osobistych. Odpowiedzialność "sprawcza" osoby prawnej za naruszenie cudzych dóbr osobistych wskutek postawienia zarzutów krytycznych, a w konsekwencji jej legitymacja bierna w odniesieniu do roszczenia z art. 24 § 1 zd. 2 k.c. może wchodzić w grę tylko wtedy, gdy określone zachowanie, wypowiedź pochodzą od osoby pełniącej funkcję organu osoby prawnej. Czyn bowiem organu osoby prawnej należy normatywnie "zarachować" jako działanie osoby prawnej. Na tle okoliczności niniejszej sprawy nie ulega jednakże wątpliwości, iż pozwany R. D. (1) nie pełnił funkcji organu pozwanej spółki. W odróżnieniu od roszczenia z art. 24 § 1 zd. 2 k.c. roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne może być zasadnie skierowane przeciwko osobie prawnej, której pracownik (nie będący jej organem) dopuścił się naruszenia cudzych dóbr osobistych przy wykonywaniu powierzonych mu czynności. W zakresie bowiem odpowiedzialności majątkowej za krzywdę należy odpowiednio stosować przepisy k.c. o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym, w tym także przepis art. 430 k.c. Roszczenie strony powodowej jest jednak chybione z innych względów, a to wobec braku naruszenia dóbr osobistych powoda działaniem pracownika pozwanej spółki, co zostało wykazane powyżej. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. oraz zgodnie z § 6 pkt 5 i § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).