Postanowienie I C 447/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2012 r. Sąd Okręgowy w

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 447/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Regina Kurek Protokolant: sekr. sądowy Teresa Wójcik po rozpoznaniu w dniu 4 października 2012 r. w Krakowie sprawy z powództwa (…) przeciwko (…) o ochronę dóbr osobistych I. zobowiązuje pozwanych (…) do przesłania na adres powódki w terminie dwóch tygodni od uprawomocnienia się wyroku pisma następującej treści: „(…) zamieszkali na (…); niniejszym pismem przepraszamy Panią (…) za naruszenie jej dóbr osobistych w ten sposób, że w dniu 24 stycznia 2011 r. podczas interwencji funkcjonariuszy Policji zawezwanych przez (…) – w rozmowie z nimi – bezpodstawnie stwierdziliśmy, iż (…) zachowuje się jak osoba niezrównoważona psychicznie. Wyrażamy z tego powodu szczere ubolewanie i nie będziemy dóbr osobistych powódki narażać w przyszłości” II. zasądza od pozwanego (…) na rzecz powódki (…) kwotę 4.000 zł (cztery tysiące) III. w pozostałym zakresie powództwo oddala IV. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powódki koszty postępowania w kwocie 1.177 zł --- STRONA 2 --- V. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz Skarbu Państwa (kasa tut. Sądu) kwotę 600 zł brakującej opłaty od pozwu od obowiązku uiszczenia której powódka została zwolniona ---------------------------------------------------------------------------------------------- Sygn. akt IC 447/11 Uzasadnienie Powódka (…) wniosła o zobowiązanie pozwanych: (…) do ustnych przeprosin powódki oraz do przesłania na jej adres listu o następującej treści: „My - (…) i (…) zamieszkali na Osiedlu (…) niniejszym pismem składamy przeprosiny Pani (…) za naruszenie jej dóbr osobistych w ten sposób, że w … roku podczas interwencji funkcjonariuszy Policji zawezwanych przez (…) - bezpodstawnie nazwaliśmy ją w rozmowie z nimi - „osobą niezrównoważoną psychicznie”, co zostało odnotowane w dokumentach policyjnych. Wyrażamy z tego powodu ubolewanie i nie będziemy dóbr tych naruszać w przyszłości”. Nadto powódka wniosła o zasądzenie od pozwanych na jej rzecz solidarnie kwoty ( w ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu ) 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za dokonaną obrazę dóbr osobistych. Powódka domagała się również zasądzenia od pozwanych kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powódka podała, że w … roku w (…) na Osiedlu (…) miała miejsce interwencja Policji na wezwanie powódki zamieszkałej na Osiedlu (…) . W interwencji uczestniczył patrol Policji oznaczony …. Powódka wezwała Policję w związku z zakłócaniem ciszy nocnej przez (…) oraz naruszeniem jej nietykalności cielesnej przez wymienionego. Powódka wskazała, że (…) uderzył ją w twarz, kiedy udała się do niego w związku z zakłócaniem ciszy nocnej. W trakcie interwencji pozwani w celu zdyskredytowania powódki podali do funkcjonariuszy Policji, iż jest ona „osobą niezrównoważoną psychicznie”. Określenie to zostało zapisane w dokumencie urzędowym sporządzonym przez funkcjonariuszy Policji w postaci notatki „Przegląd zdarzenia”. Powódka podniosła, że nigdy nie była leczona psychiatrycznie, ani dobrowolnie, ani przymusowo. Nie zdiagnozowano u niej żadnych zaburzeń psychicznych. Poniżenie to --- STRONA 3 --- wywołało u powódki poczucie krzywdy od momentu zapoznania się z dokumentem sporządzonym przez funkcjonariuszy Policji. Powódka wniosła również przeciwko pozwanemu (…) prywatny akt oskarżenia o naruszenie nietykalności cielesnej. W odpowiedzi na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w części oznaczonej jako punkt I, II, III i VIII oraz zasądzenia od powódki na ich rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwani podnieśli, że dokument przedłożony przez powódkę o nazwie „Przegląd zdarzenia jest wewnętrznym dokumentem Policji sporządzonym przez interweniujących policjantów i uwzględnia tylko te informacje, które są istotne z punktu widzenia wewnętrznych procedur Policji. Brak w nim jest opisu całej sytuacji jaka miała miejsce przez kilkanaście dni przed interwencją, jak również zapisu obszernych wyjaśnień złożonych przez pozwanych przed funkcjonariuszami Policji. Pozwani podnieśli, że powódka przez kilkanaście dni poprzedzających interwencję Policji zachowywała się w sposób świadczący o wysokim pobudzeniu emocjonalnym i braku kontroli nad emocjami. Nachodziła pozwanych, w godzinach późnowieczornych, około 22, a czasami około 22.30, zarzucając, w szczególności małoletniemu synowi nieprzestrzeganie zasad ciszy nocnej, tj. bieganie, stukanie, odbijanie piłki o ścianę. Pozwani wskazali, że zarzucane czynności, które miały zakłócać ciszę nocną nie miały miejsca. W ocenie pozwanych powódka była napastliwa i agresywna. Używała podniesionego głosu i nie pozwalała sobie niczego wyjaśnić. Sytuacje takie miały kilkakrotnie miejsce i były przedmiotem zainteresowania sąsiadów. Pozwani podnieśli, iż w zasadzie wszystkie hałasy pochodzące z wyższych pięter, związane z normalnym funkcjonowaniem rodziny były przypisywane przez powódkę pozwanym. W trakcie jednej z wizyt powódki, która miała miejsce o godz. 22.30 (…) postanowił odprowadzić powódkę do jej mieszkania, aby nie zakłócała ciszy nocnej pozostałym sąsiadom. Powódka na próbę delikatnego wzięcia pod rękę szarpnęła się i próbowała pozwanego uderzyć, na co ten starał się zasłonić. Powódka gest ten wzięła za próbę uderzenia jej i zapowiedziała wezwanie Policji. Po upływie 40 minut od zdarzenia w mieszkaniu pozwanych interweniowała Policja. Pozwani przyznali, że trakcie składania przez nich wyjaśnień faktycznie wypowiedzieli zdanie, że „powódka zachowuje się od pewnego czasu jak osoba niezrównoważona psychicznie. Wypowiedź ta w ocenie pozwanych była wyrazem ich zatroskania o powódkę , która przeżywała trudny okres po śmierci konkubenta. W ocenie pozwanych określenie to zostało użyte do wewnętrznego --- STRONA 4 --- użytku Policji. Pozwani podkreślili, że rozmowa z funkcjonariuszami Policji odbywała się w ich mieszkaniu, nie był przy niej obecny małoletni syn powódki, (…) , w związku z czym nie może on składać wyjaśnień w przedmiocie pozwu, jakim ma być naruszenie dóbr osobistych powódki, powódki oraz jej znieważenie. Pozwani podkreślili, że jako uczestnicy zajścia nie mieli żadnego wpływu na treść notatek sporządzanych przez funkcjonariuszy Policji na miejscu zdarzenia. Wypowiedziane przez pozwanych słowa stanowiły wyłączną, osobistą opinię na temat zachowania powódki w określonym czasie i nie były wypowiedziane z zamiarem jej poniżenia. Nie zostały one również wypowiedziane publicznie, a stanowiły jedynie informacje o sposobie zachowania się powódki na potrzeby wewnętrznej użyteczności Policji, bez zamiaru dotarcia do osób Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka (…) zamieszkuje wspólnie z synem (…) na Osiedlu (…) w lokalu oznaczonym (…) . Pozwani (…) oraz (…) wspólnie z synem od 2006 roku lokal mieszkalny oznaczony nr (…) na Osiedlu (…) . Pozwani mieszkają w tym samym pionie co powódka, z tym że na wyższej kondygnacji. Do 2011 roku rodziny te pozostawały w dobrych relacjach sąsiedzkich. Począwszy od 1 stycznia 2011 roku (…) kilkakrotnie wzywała Policję z uwagi na zakłócanie ciszy nocnej przez pozwanych. Zakłócanie ciszy nocnej przez pozwanych przejawiało się głównie przez odbijanie „piłki” od podłogi przez syna pozwanych, a także rzucanie innych przedmiotów na podłogę w mieszkaniu pozwanych po godzinie 22. W późniejszym okresie pozwana wzywała funkcjonariuszy Policji również w porze dziennej z uwagi na nadmierny hałas dobiegający z mieszkania pozwanych. Powódka w różnych okresach dnia przychodziła do mieszkania powodów z uwagami dotyczącymi właściwego przestrzegania regulaminu wspólnoty. Powódka również informowała pozwanych o naruszaniu przez nich ciszy nocnej spotykając ich na klatce schodowej. Dowód: akta sprawy VIII K 41/11/N, zeznania świadka (…) , k. 98-99 protokół rozprawy w sprawie o wykroczenie …, sygn. akt …, k. --- STRONA 5 --- 168-170 protokół przesłuchania świadka wykroczenia (…) z dnia 11 lutego 2011 roku z okoliczności zdarzenia z dnia 24 stycznia 2011 roku, k. 165-167 zeznania powódki, k. 172-173 częściowo zeznania pozwanej (…) , k. 173 częściowo zeznania pozwanego (…) , k. 173-174 W dniu 24 stycznia 2011 roku po godzinie 22 powódka szykując się do spoczynku nocnego usłyszała z mieszkania pozwanego dobiegający hałas w postaci uderzeń „piłeczki” o podłogę. W celu zwrócenia uwagi pozwanym udała się do ich mieszkania. Uwagi swe przekazała pozwanej (…) , która otworzyła jej drzwi. Pozwana chciała pokazać powódce, że jej syn śpi i zaprosiła ją do mieszkania, jednak ta odmówiła wejścia, prosząc jedynie o przestrzeganie ciszy nocnej. Powódka wróciła następnie do swojego mieszkania i położyła się spać. Po upływie 30 minut do pokoju powódki wszedł syn i stwierdził, że nie może zasnąć z uwagi na dobiegające odgłosy z mieszkania pozwanych. Powódka ponownie wraz z synem udała się do mieszkania pozwanych. Tym razem drzwi do mieszkania otworzył pozwany, który po zgłoszeniu uwag przez powódkę, stwierdził, że jego rodzina nie zakłóca ciszy nocnej oraz, że nie będzie z powódką dalej rozmawiał. Doszło do wymiany zdań i pozwany uderzył powódkę dłonią w policzek. Po tym zdarzeniu pozwana udała się do mieszkania i wezwała Policję. Dowód: akta sprawy … zeznania świadka (…) , k. 98-99 protokół rozprawy w sprawie o wykroczenie z dnia 25 stycznia 2012 roku, sygn. akt …, k. 168-170 protokół przesłuchania świadka wykroczenia (…) z dnia 11 lutego 2011 roku z okoliczności zdarzenia z dnia … roku, k. 165-167 zeznania powódki, k. 172-173 częściowo zeznania pozwanej (…) , k. 173 częściowo zeznania pozwanego (…) , k. 173-174 Policja przyjechała na miejsce zdarzenia około godziny 23. Najpierw patrol oznaczony …, w osobach funkcjonariuszy: (…) i (…) udał się do --- STRONA 6 --- mieszkania powódki, która złożyła zeznania, a następnie do mieszkania pozwanych, którzy zrelacjonowali przebieg zdarzenia. W trakcie składania wyjaśnień pozwani stwierdzili, że powódka jest „osobą niezrównoważoną psychicznie”. Funkcjonariusze Policji odnotowali to zdanie w „Przeglądzie zdarzenia”, który jest swego rodzaju raportem z przeprowadzonej interwencji. Dowód: akta sprawy … protokół rozprawy w sprawie o wykroczenie z dnia 25 stycznia 2012 roku, sygn. akt …, k. 168-170 protokół przesłuchania świadka wykroczenia (…) z dnia 11 lutego 2011 roku z okoliczności zdarzenia z dnia … k. 165-167 zeznania powódki, k. 172-173, częściowo zeznania pozwanej (…) , k. 173, częściowo zeznania pozwanego (…) , k. 173-174, dokument „Przegląd zdarzenia”, k. 6, zeznania świadka (…) , k. 98, zeznania świadka (…) , k. 98-99 Powódka odczytała dokument urzędowy „Przegląd zdarzenia: w trakcie zapoznawania się z aktami w sprawie wniesionego przez nią prywatnego aktu oskarżenia przeciwko pozwanemu (…) o znieważenie i naruszenie nietykalności fizycznej … Sprawa ta w postępowaniu przed Sądem I instancji zakończyła się ugodą stron, w związku z czym postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2011 roku Sąd umorzył postępowanie. Na skutek zażalenia powódki Sąd II instancji utrzymał w mocy orzeczenie Sądu I instancji. Dowód: akta sprawy VIII K (…) ; postanowienie Sądu Rejonowego (…) z dnia 7 kwietnia 2011 r roku, k. 34, postanowienie Sądu Okręgowego (…) z dnia 16 maja 2011 roku, k. 49 zeznania powódki, k. 172 - 173 Powódka poczuła się dotknięta słowami pozwanych. Nigdy wcześniej nie leczyła się psychiatrycznie, ani neurologicznie. Zdaniem powódki inni sąsiedzi z bloku śmieją się z niej oraz okazują związane z tym gesty. Dowód: zeznania powódki, k. 172 - 173 zeznania świadka (…) , k. 98-99 --- STRONA 7 --- Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, w szczególności w oparciu o akta sprawy VIII K (…), których autentyczności i prawdziwości nie kwestionowała żadna ze stron postępowania. Sąd oparł się również na dowodzie z zeznań świadków: (…) oraz (…) oraz na dowodzie z przesłuchania stron postępowania. Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadków, albowiem były one logiczne, spójne i znalazły potwierdzenie w całości zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd uznał również za wiarygodne zeznania powódki, która w sposób szczegółowy zrelacjonowała przebieg samego zdarzenia z dnia … roku jak i dokładnie opisała relację z pozwanymi. Jej zeznania były logiczne i spójne, a nadto znalazły potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Przechodząc do oceny zeznań pozwanych, wskazać należy, że Sąd tylko w części uznał je za wiarygodne. Sprzeczne z materiałem dowodowym są ich zeznania w zakresie, w jakim podawali, że pozwany (…) nie uderzył w dniu … pozwanej, a także w zakresie użycia wobec powódki słów zapisanych przez funkcjonariuszy Policji w „Przeglądzie zdarzenia”. Wskazać bowiem należy, iż pozwani w odpowiedzi na pozew przyznali, że w składanych wyjaśnieniach do funkcjonariuszy Policji nazwali powódkę „osobą niezrównoważoną psychicznie”. Co prawda starali się wykazać, iż była to wyłącznie ich prywatna opinia, na użytek jedynie składanych wyjaśnień i w zasadzie wypowiedziana w kontekście problemów powódki po śmierci konkubenta, jednakże potwierdzili wypowiedzenie takich słów. W zeznaniach składanych przed Sądem w trakcie przesłuchania stron zaprzeczyli całkowicie temu. Z zeznań świadka (…) , syna powódki, wynika, że już w trakcie rozmowy w dniu …, przed przyjazdem Policji, pozwany nazwał powódkę „wariatką”. Słowa te potwierdziła również powódka. „Przegląd zdarzenia” jest swego rodzaju dokumentem urzędowym, sporządzanym przez Policję z przebiegu interwencji, a więc dokument taki stanowi dowód, tego co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Natomiast oceniając zeznania pozwanych w zakresie naruszenia nietykalności fizycznej powódki przez pozwanego, wskazać należy, że również na tym polu zeznania te są sprzeczne z innymi dowodami przeprowadzonymi w postępowaniu. Pozwany starał się wykazać, że to on został zaatakowany przez powódkę. Z zeznań z kolei powódki oraz jej syna, świadka tego zdarzenia wynika, że to pozwany uderzył powódkę z dłoni w twarz. Pozwani, nie potrafili sprecyzować w tym zakresie zeznań. Najpierw wskazywali, że to powódka uderzyła pozwanego w tors w --- STRONA 8 --- wyniku szarpaniny, z kolei później pozwany podnosił, że jedynie bronił się przed ciosami powódki i otrzymał cios w tors. Pozwana samego uderzenia nie widziała, gdyż przebywała wówczas w sypialni, natomiast słyszała jedynie „plaśnięcie”, odgłos uderzenia w ludzkie ciało. Pozwani w trakcie interwencji Policji nie poinformowali funkcjonariuszy o uderzeniu go przez powódkę. Nie okazał im również pozwany „zaczerwienia na ciele”, które miało powstać po uderzeniu go przez powódkę. Sąd oddalił wniosek dowodowy pozwanych o dopuszczenie opinii biegłego psychologa sporządzonej do sprawy o sygn. VIII W (…) z uwagi, iż dowód ten nie był przydatny do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wskazać również należy, że ostatecznie powódka skutecznie cofnęła wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka (…) . Sąd zważył co następuje: Powództwo tylko w części zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Katalog dóbr osobistych zawarty w wyżej cytowanym przepisie nie jest katalogiem zamkniętym, zawarte w nim wyliczenie dóbr osobistych nie jest wyczerpujące. Przepis art. 24 § 1 k.c. stanowi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny ( art. 448 k.c.). Powołane przepisy zawierają regulację dotyczącą ochrony dóbr osobistych jednostki jedynie przykładowo wymienionych w art. 23 k.c. Zakładają one bezprawność działania, która jest wystarczającą przesłanką do skutecznego domagania się ochrony prawnej wskazanej w art. 24 k.c. Zagrożenie zaś lub naruszenie dobra osobistego zostanie uznane za bezprawne --- STRONA 9 --- jeżeli jest ono sprzeczne z szeroko rozumianym porządkiem prawnym. Bowiem do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się: działanie w ramach porządku prawnego, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 19.10.1989r., II CR 419/89, OSP 199, z. 11 - 12, poz. 377, lex nr 8996). Ponadto naruszenie to musi być obiektywne tzn. w ocenie społeczeństwa musi wywoływać negatywne odczucia ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26.10.2001r., V CKN 195/01, lex nr 51107 ). Naruszenie czci, godności osobistej może nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię, cześć, godność danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29.10.1971 r., II CR 455/71, OSNCP 1972, nr 4, poz. 77, lex nr 1344, oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8.10.1987 r., II CR 269/87, OSNCP 1989, nr 4, poz. 66, lex nr 3443). Przepis art. 24 § 1 k.c. rozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Przepis formułuje również domniemanie prawne bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Zatem to na pozwanych ciążył obowiązek wykazania, że ewentualne ich działania naruszające dobra osobiste powódki nie miały charakteru bezprawnego. Pozwani więc, aby uwolnić się od domniemania bezprawności ewentualnego naruszenia dóbr osobistych powódki i wynikającej z tego odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych powódki, powinni wykazać, że podejmowali działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego lub w obronie uzasadnionego interesu społecznego lub prywatnego. Ponieważ dobra osobiste wypływające z godności osoby są ściśle związane ze sferą jej życia wewnętrznego, dlatego zakres ich ochrony pozostaje w gestii pokrzywdzonego. Jeżeli powódka upatrywała naruszenia swej godności w przedstawionej w niniejszej sprawie postaci, to dla udzielenia ochrony była obowiązana wykazać skonkretyzowane zdarzenie przypisane pozwanym. Zdarzenie takie w ocenie Sądu zostało przez powódkę wykazane. Zauważyć należy, iż wypowiedziane przez pozwanych zdanie- naruszające dobro osobiste --- STRONA 10 --- powódki, jakim niewątpliwie jest godność ludzka, a także cześć oraz prawo do dobrego imienia- zostało zapisane w dokumencie urzędowym jakim jest na pewno „Przegląd zdarzenia”. Zdanie to zapisywali przybyli na miejsce zdarzenia funkcjonariusze Policji, a więc osoby zupełnie bezstronne, obiektywne, mający za zadanie podjąć skutecznie interwencję i rozwiązać zaistniały problem. Wskazać także należy, że już kilkanaście minut wcześniej, przed interwencją Policji pozwany (…) nazwał powódkę „wariatką”. Uczynił to, choć później zdecydowanie kwestionował w obecności świadków, a mianowicie nastoletniego syna powódki (…) . Zarówno przed przybyciem Policji jak i w trakcie interwencji Policji pozwani nie mieli podstaw, aby takiego rodzaju określenia formułować pod adresem powódki . W konsekwencji nie można uznać, aby pozwani wykazali, że ich działanie nie było bezprawne. Wypowiedź pozwanych o powódce wykraczała poza rzeczową potrzebę dla tego celu, jakim była interwencja funkcjonariuszy Policji w związku z zakłócaniem ciszy nocnej i niewątpliwie służyła temu by ,w ich oczach (w oczach funkcjonariuszy Policji), zdyskredytować powódkę . Podawana przez pozwanych w trakcie postępowania argumentacja, iż wypowiedzieli przedmiotowe zdanie jedynie jako pogląd prywatny, bądź też na użytek składanych wyjaśnień- bezprawności działania pozwanych nie wyłącza. Na tle orzecznictwa Sądu Najwyższego za utrwalony przedstawia się pogląd zgodnie z którym działanie w ramach porządku prawnego , aby wyłączyć bezprawność, musi pochodzić od osoby kompetentnej, być dokonywane w granicach określonych tym porządkiem prawnych a gdy chodzi o oceny innych osób, działanie to powinno być rzeczowe, obiektywne i ostrożne. W zakresie wyrażanych ocen nie może też wykraczać poza niezbędną dla określonych prawem celów potrzebę. Użyte sformułowania powinny mieć odpowiednia formę i nie mogą poniżać godności osobistej ocenianej osoby (tak SN w wyroku z 7 marca 2007 II CSK 493/06 LEX 278669 z powołanym tam orzecznictwem. Nie usprawiedliwia bezprawności działania pozwanych wskazywana przez nich okoliczność, że działali dla dobra powódki, gdyż była ona wówczas w trudnym okresie po śmierci swojego konkubenta. Argumentacja ta jest nielogiczna i sprzeczna z zasadami prawidłowego rozumowania. Nie ulega wątpliwości, że powódka mogła w istocie przeżywać wówczas kryzys emocjonalny i psychiczny spowodowany śmiercią konkubenta, jednakże słowa --- STRONA 11 --- E T pozwanych w żaden sposób powódce pomóc nie mogły . A o tym ,że nie pomogły świadczy fakt toczącego się procesu. Należy wreszcie wskazać na niekonsekwencje w formułowaniu przez pozwanych linii obronnej. Początkowo przyznali, że faktycznie takie słowa wypowiedzieli, natomiast w okresie późniejszym, kiedy byli przesłuchiwani w charakterze strony postępowania całkowicie temu zaprzeczyli, wskazując, iż nigdy takie słowa nie padły. Z kolei powódka co prawda tych słów bezpośrednio od pozwanych nie słyszała, jednakże zapoznała się z nimi w trakcie zapoznawania się z aktami w postępowaniu karnym. Słowami tymi miała powódka prawo poczuć się dotknięta i urażona. Powódka nigdy wcześniej nie leczyła się psychiatrycznie ani neurologicznie, wobec czego słowa pozwanych były wobec niej obraźliwe i naruszyły jej godność oraz związane z nią część, a także prawo do dobrego imienia. Nie miało znaczenia w jaki sposób powódka zapoznała się wypowiedzianymi przez pozwanych słowami. Zgodnie z ciężarem rozkładu dowodu zadaniem powódki było konsekwentnie zaprzeczali temu, twierdząc, że to powódka uderzyła pozwanego. Pozwany starał się również przekonywać, iż w momencie jego rozmowy z powódką w dniu zdarzenia nie było na klatce schodowej żadnych osób. Tymczasem jak wynika z ustalonego stanu faktycznego bezpośrednim świadkiem tego zdarzenia był syn powódki - (…) . Potwierdził on fakt naruszenia nietykalności cielesnej powódki. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 23 k.c., 24 k.c. i art. 448 k.c. zobowiązał pozwanych do przesłania na adres powódki w terminie dwóch tygodni od uprawomocnienia się wyroku pisma zawierającego stosownej treści oświadczenie. Nadto Sąd zasądził od pozwanego (…) na rzecz powódki kwotę 4.000 zł zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na skutek naruszenia jej nietykalności cielesnej. W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo jako nieuzasadnione i nie mające oparcia w zebranym sprawie materiale dowodowym. Zdaniem Sądu Okręgowego, skutki inkryminowanego zdarzenia są przez powódkę wyolbrzymiane. Jeżeli powódka odnosi takie a nie inne wrażenie o odbiorze jej osoby przez sąsiadów , to absolutnie nie należy tego wiązać ze zdarzeniem mającym miejsce w dniu … , którego - nota bene - żaden z sąsiadów nie był świadkiem , lecz z faktem, wielokrotnego wzywania Policji. Według Sądu Okręgowego, zasądzona na rzecz powódki kwota w pełni rekompensuje doznaną przez powódkę krzywdę w związku z naruszeniem jej dóbr osobistych. --- STRONA 12 --- Ponieważ pozwana (…) nie uczestniczyła w zajściu związanym z naruszeniem nietykalności cielesnej powódki, skierowane w stosunku do niej żądanie zasądzenia zadośćuczynienia jest bezzasadne skoro - zdaniem Sądu Okręgowego - dla usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powódki ( ze strony pozwanej (…) ) wystarczającym jest przeproszenie. Należy nadto pamiętać, iż nie zawsze fakt naruszenia dóbr osobistych skutkuje automatycznie zasądzeniem zadośćuczynienia. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc a na zasądzoną sumę składają się następujące kwoty : uiszczona przez powódkę opłata od pozwu w kwocie 300zł, 600 zł zł za zastępstwo procesowe od zasądzonego roszczenia pieniężnego, kwota 360 zł za zastępstwo procesowe od roszczenia o ochronę dóbr osobistych . Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z dnia 1 września 2005 r. ze zm.), Sąd w pkt. V obciążył pozwanych kosztami sądowymi, od uiszczenia których powódka została w części zwolniona.