§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
odszkodowanie

Postanowienie I c 443110

odszkodowanie

Teza / krótkie omówienie

odszkodowanie

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- SYgn I C 4481'! 1 0 Na p:'.!dSI3‘'‘i9 ustawy 2 dnfa 6.09.2001 r. 0 dostepie do inlormacji pubiicznej Dz. U. 1'12 poz. 1198 z ;.din. zm. przekazano J'r\f(JrrnacI{I pubiiczng w Iurmis _ _ dokumeniu Juh w iormie przetworzonej . W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ \ ""1? ' “"“"s"° "*"="***"°*“""'°>* ........ adres wnioskudawcy Dnia 27 lutego 2012 r. Sqd Okrogowy W Warszawie I Wydzial Cywilny W sldadzie nastopuj qcym: Przewodniczqcyr SSO Halina Plasota Protokolantz stazysta Aneta Wesolkowska po rozpoznaniu w dniu I5 Alutego 2012 r. W Warszawie na rozprawie sprawy 2 powodztwa W. W., B. H., Z. H., E. H. i H. A. przeoiwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Wojewodq (...) 0 zaplatq 1. zasqdza od Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Wojewodq (...) na rzecz: a) W. W. kwotq 3 069 250 zl (trzy miliony sze§édziesiqt dziewioé tysiqcy dwiesicie piqédziesiagc zlotych) z ustawowymi odsetkami od dnia wyroku do dnia zapiaty; '  b) E. H. kwotc; 9 204 000 21 (dziewiqé milionow dwieécie czte1ytysiqce zlotych) z ustawowymi odsetkami oci dnia wyroku do dnia zaplaty oraz kwotq 5 000 zi (picgo tysiocy zlotych) tytulem zwrotu oplaty od pozwu; c) H. A. kwotq 9 204 000 21 (dziewirgé milionow dwieécie cztery tysiqce zlotych) z ustawowymi odsetkami od dnia wyroku do dnia zaplaty oraz kwotc; 3 000 zl (trzy tysiqce ziotych) tytulem zwrotu oplaty od pozwu; d) B. H. kwoto 1 S34 625 zi (jeden milion pi»:géset trzydzieéoi cztery tysiqce szeééset dwadzieécia piqé ziotych) z ustawowymi odsctkami od dnia wyroku do dnia zap1aty; e) Z. H. kwotq 1 534 625 zi (jeden milion piqéset trzydzieéci cztery tysiqce szeééset dwadzieécia piqé zlotych) z ustawowymi odsetkami od dnia wyroku dodnia zaplaty oraz kwotq 10 000 zi (dziesisgé tysiqcy ziotych tytulem zwrotu op{aty od pozwu; _ 2. zasqdza ocl Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Wojewodag (...) na rzecz E. H., H. A. i Z. H. kwoto 2 841,08 z% (dwa tysiape osiemset czterdzieéci jeden z1otych i 08/1 00) tynflem zwrotu kosztow opinii bieglego; ‘ 3. zasqdza od Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Wojewodq (...) na rzecz W. W., B. H., E. H., H. A. i Z. H. kwotq 7 200 2% (siedem tysigcy dwieécie ziotych) tytulem zwrotu kosztow zastqpstwa procesowego; 4. w pozostalej ozqéci powodztwo oddala; ’ A . 5. W czoéci nieuiszozone oplaty sqdowe przejmuje na rachunek Skarbu Pafistwa. Sygn. akt I c 443110 ' UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- W pozwie w11iesi'onym" 30 k'wic_t_nia 2010 roku (k. 41 i k. 24) powédka W. W. wniosia o zasqdzeifie od p0zW}é11égo_ Skai'7bu.Pa1istWa.kWot'y 2.699.375 zi z ustawowymi odsetkami od dnia 16 marca 2010 roku do dnia zaplaty. W uzasadnieniu wskazala, iz byli wiaéciciele nieruchomoéci  gospodarstwa rolnego o powierzchni 12,66 polozonego w_ J. (obecnie P.) — N. H. (1) (po ktorej powodka nabyla spadek w czqéci u1aml<ow'ej) i J. H. zostali wsposéb bezprawny pozbawicni w1asno§ci.'Nieruchomo§é ta zostaia wywlaszczona na podstawie orzeczenia z dnia 18 grudnia 1956 roku Prezydium Wojewédzkiej Rady Narodowej dotyczapego przejqcia wlasnosici poniemieckiej. Nadto powédka podniosla, iz w dniu 7 grudnia 2009 roku Minister Rolnictwa wydai decyzjq nr (...) uzupehlionq postanowienicm z dnia 30 grudnia 2009 roku (k. 120), w ktorej stwierdzil niewaznoéé decyzji z dnia 18 grudnia 1956 roku w czoéci dotyczapej 4,48 ha oraz stwierdzil, ze w czqéci dotyczqcej 8,18 ha orzeczenie z dnia 18 grudnia 1956 roku zostalo wydane z razqcym namszeniem prawa, lecz stwierdzenie jego niewaznoéci nie jest mozliwe z uwagi na nieodwracalnc skutki pravme. Powodka jako podstawq prawnq przedmiotowego roszczenia wskazala art. 417 1 § 2 k.c. w zw. 2 art. 417 § 1 k.c. (pozew, k. 24). Pozwany Skarb Pafistwa reprezentowany przez Wojewodq (...) zastqpowany przez Prokuratorizg Generalnq Skarbu Pafistwa w odpowiedzi na pozew 2 dnia 13 lipca 2010 roku wniosl o oddalenie powédztwa oraz o zasqdzenie kosztéw post:gpowania wedlug norm przepisanych, w tym kosztéw zastqpstwa procesowego na rzecz Skarbu Paiistwa  Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa (k. 4856). W uzasadnieniu pozwany Wskazal, iz powodka nie wykazaia. szkody oraz zwia,_zku przyczynowego pomiqdzy zdarzeniem szkodzqcym a szkodq. Ponadto nie udowodniia, iz jej poprzedniczka byla wspéhviaécicielkq nicruchomoéci 0 powierzchni 12,66 ha oraz nie przadstawila orzeczenia Prezydium Woj ewédzkiej Rady Narodowej z 18 grudnia 1956 roku. Podniésl takze zarzut p1‘Z6dElWI116Ilifl roszczenia. Zqdaiiia odszkodowawcze w czgéciach uiamkowych stosownie do udzialéw w wyniku spadlcobrania po byiych wiaécicielach nieruchomoéci N. H. i J. H. na tej samej podstawie faktycznej i prawnej wnieéli takze pozostali spadkobiercy bylych wlaéoicieli nieruchomoéci, a mianowicie B. H. i Z. H. (sygn. akt I C 613110), E. H. (sygn. akt I C 450/10), H. A. (sygn. akt I C 449/1 0). Stosownymi zarzqdzeniami wydanymi w tych sprawach poiqczono je do wspélnego rozpoznania i wyrokowania ze sprawqo sygn. akt I C 4481'10. Po dorqczeniu odpiséw pozwow ze spraw dolqczonych — pozwany Skarb Pafistwa Wojewoda (...) wniosi o oddalenie powodztwa z zasqdzeniem kosztéw postqpowania, zaznaczaj qc, iz z uwagi na podstawo faktycznq i prawns. roszczefi powodow stanowisko i argumentacja przedstawiona przez pozwanego w toku postqpowania W sprawie z powédztwa W. W. znajduje W pelnizastosowanie takze do poiqczonych spraw (k. 1 01 1 02).  W toku dalszego postqpowania powodowie W zwiqzku z opiniq biegiego rzeczoznawcy maj agkowego rozszerzyli zqdanie i wnieéli o zasqdzeiiie odszkodowania przyjmuj QC wartoéé nieruchomoéci na kwotq 24.554.000 21 W czqslciach wynikaj apych z porzqdku dziedziczenia ze stosownymi odsetkami rozbitymi w czasie do rozszerzenia zqdania i po, do dnia zapiaty Wraz z kosztami postopowania (k.198). Pozwany Skarb Paiistwa W piémie procesowym z dnia 31 marca 2011 roku podtrzymal swoje stanowisko w sprawie podnoszqc w dalszym ciagu zarzut przedawnienia dochodzonego roszczenia oraz braku wykazania istnienia szkody pozostaj qcej w zwiqzku przyczynowym z dzialaniem pozwanego, kwestionujqc takze fakt wykazania przez powodow powierzchni nieruchomoéci i jej poiozenia oraz, iz ta nieruchornosié wyszla bezpowrotnie z majqtku strony powodowej na skutek dzialafi pozwanego (k. 171179). W kolejnych pismach procesowych stanowisko strony pozwanej nie ulegio zmianie (k. 231233 i k. 241242). Sqd Okrggowy ustalil, co nastgpujez " _ Aktem notarialnym z dnia 31 pazdziernika 1927 roku J. H. i jego pézniej sza Zona N. H. (2) stali sic3 wspolwiaécicielami w czoéciach rownych zabudowanego gospodarstwa rolnego (...) polozonego we wsi J. gm. C., o iqcznej powierzchni 12,66 ha (akt notafrialny z dnia 31 paidziernika 1927 roku  k. 187192, pismo Prezydium Powiatowej Rady Narodowej 2 dnia 10 sierpnia 19561. znaj duj a.ce sis; W aktach Woj ewodzkiego Urzcgdu Ziemskiego w W.  doiqczonych do akt Starostwa Powiatowego W P. dol. do nin. sprawy jako --- STRONA 3 --- skoroszyt 1, W ktorym to piémie powolano siq na_ zaéwiadczenie Wydziahi Ksiag Publicznych co do _ wlasnoéci tejze 0.). .  ' Decyzjq z dnia 18 grudnia 1956 roku Prezydium Wojewédzkiej Rady Narodowej W W. przejolo na Wlasnoéé Paiistwa dZ1E11kQ gruntu 0 powierzchni 12,66 ha, polozonq W 1., W gminie C., W powiecie (...), stanowiaccac Wiasnoslé J. i N. H. (1) (orzeozenie znaj duj ape sig W aktach Starostwa Powiatowego dolqozonych do sprawy (...)— teczka nr 1). Jak Wynika z uzasadnienia decyzji, jej podstawq byio ustalenie, iz nieruchomoéé ta zostala przekazana 8 maja 1945 roku W uzytkowanie rolnikom a nastqpnie ,,_nadzie1ona miej scowym rolnikom”. Z dokumentacji zgromadzonej W aktach d. Wojewddzkiego Urzqdu Ziemskiego (zai. do teczki nr 1 akt Starostwa (...)) W tym: z decyzji administracyjnej z 3 pazdziernika 1946 roku, aktdw nadania, protokoldw przekazania gruntdw i postanowiefi Sqdu (...) Sekcji Ksiqg Wieczystyoh Wynika, iz przekazanie ziemi rolnikom stosownymj decyzj ami miaio miej sce W okresie 19461955. I tak W. L. (1) dokumentem nadania ziemi nr (...) z dnia 17 lutego 1948 roku otrzymal zabudowanq nieruchomoéé 0 powierzchni 4,74 ha, a nastqpnie zrzekl sio czqéci 0 powierzchni 1,15 ha, ktérq to czqéé przydzielono dokumentem nadania ziemi nr 454 z dnia 13 marca 1955i»roku J. B., J. K. dokumentem nadania ziemi nr (...) z dnia 16 grudnia 1949 roku otrzyma12 ha, W. 0. dokumentem nadania ziemi nr (...) zdnia 31 maja 1949 roku otrzymal 1,68 ha, A. K. dokumentem nadania ziemi nr (...) z dnia 7 grudnia 1954 roku otrzymal 1,00 ha (pierwotnie ten gruntu otrzymala E. S., ktdra nastzgpnie sio go zrzekla), J. O. dokumentem nadania ziemi nr (...) z dnia 12 stycznia I955 roku otrzymai 1,24 ha, (z_ gruntu otrzymanego przez W. L. (2), ktory zrzeki sir; tej czqéci gruntu), W. K. dokumentem nadania ziemi nr 225 otrzymal 2 ha gruntu. W sumie rozdysponowano cab, nieruchomoéé o powierzchni 12,66 ha staiioudqcq uprzednio wlasnoéé J. iN. ma1z. H.. W aktach nadania ziemi, W protokolach przekazania g:ru.nt6W jw. odnoszono sis; do b. w1asnoéciNiemca — M. H. (1) (H.), a. nie do nieruchomoéci stanowiqcej Wlasnoéé malzonkow N. i J. H.. Po zmariym W dniu 1 czerwca 1932 roku J. H. dziedziczyly dzieci: H. A. i E. H. W czegsiciach rdwnyoh, zonie przyslugiwaio prawo dozywocia (sygn. akt I C 450/10 ~ postanowicnie o nabyciu spadku, k. 10). Po zmarlej W dniu 26 listopada 1945 roku N. H. (1) dziedziczyly W czqéciach rdwnych jej dzieci tj. synowie E. H. i K. H. (1) oraz odrki H. A. i W. W. (postanowienie o nabyciu spadku, k. 10). Po zmarlym W dniu 18 marca 2010 r. K. H. (2) spadek obj Q11 — zona B. H. i syn Z. H. (akt poéwiadczenia dziedziczenia, sygn. akt I C 613/10, k. 7). E. H. juz W 1956 roku Wystqpowal do Prezydium Wojewédzkioj Rady Narodowej 0 zwrot gospodarstwa  bezskiltecznie (korespondencja W tej kwestii z dnia 30 lipca 1956 roku Prezydiurn Woj ewodzkiej Rady Narodowej i 10 sierpnia 1956 roku Prezydium Powiatowej Rady Narodowej do}. do akt Woj ewddzkiego Urzqdu Ziemskiego W W.  skoroszyt 1, (...) SA (...)).  N. H. (1) po émieroi moza J. wysz1a za mag za jego brata M. H. (2). M. H. (2) gospodarzyi na nieruchomoéci o powierzchni 16,20 ha polozonej We wsi J. (protokol z 18 lutego 1949 roku — W dolapzonyin zielonym segregatorze (...) SA (...)). M. H. (2) zglosil swojqprzynaleznoéé do narodowoéci niemieckiej. W stosunku do niego Sqd Okrqgowy W Warszawie Wyrokiem z dnia 29 pazdziernika 1947 roku uznal przepadek czwartej czzgéci mienia, tj. 4,48 ha (uzasadnienie decyzji nr (...) Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 grudnia 2009 roku, k. 1416). . Nieruchomoéé o powierzchni 12,66 ha staiiowiqca uprzednio wiasnoéé J. i N. H. (1) stanowi zgodnie z zaéwiadczeniem Starosty (...): W czoéci o powierzchni 2,00 ha przekazanej J. K., dzia.1ki nr (...) o 1qcznej powierzchni 2,50 ha — pozycja rejestrowa nr (...) z 1966 roku, nastqpnie wedlug ksiqgi wieczystej nr KW (...) dzialko nr (...) o powierzchni 2,55 ha, obecnie dziaiki ewidencyjne nr: (...) z obrqbu (...) m. P., W czgéci 0 powierzchni 1,68 ha przekazanej W. 5., dzialkg nr (...) o powierzchni 1,53 — poz. rejes1:rowa(...), obecnie dzialki ewidencyjne nr: (...) (OZQ§0),(...) z obrcgbu (...) m. P. oraz nr (...), 26 (czoéé) z obrqbu (...)m. P., W  ozegéci o powierzchni 4,74 ha przekazanej W. L. (1), dzialkcg nr (...) 0 powierzchni 4,68 ha — poz. rej estrowa m‘ (...), obecnie dziaiki ewidencyjne nr: (...) z obrqbu (...) m. P., W czqéci 0 powierzchni 1,24 ha przekazanej J. 0., dzialki nr (...) o lqcznej powierzchni 1,310 ha ksiqga wieczysta nr (...), obecnie dziaiki ewidencyjne nr: (...) z obrobu (...) m. P., W oz:géci o powierzchni1,34 ha przekazanej A. K., dziaiki nr: (...) o lqcznej powierzchni 0,9274 ha ksiqga Wieczysta (...), obecnie dzia1ki' ewidencyjne nr: (...) z 0bI‘QbLl(...) In. P., W czgslci 0 powierzchni 1,15 ha przekazanej J. B., dziaikeg nr (...) 0 powierzchni 1,14 ha — poz. rej estrowa nr (...) obecnie dzialki ewidencyjne nr: (...) z obrobu (...) m. P. (zaéwiadczenje Starosty (...) k. 239, mapy  ewiclencyjne sporzqdzone Wg stanu na 27 Wrzeénia 2011 roku podpisane z up. Starosty (...) — k. 241). --- STRONA 4 --- Powierzchnia ogolna gospodarstwa rolnego bedqca sumq powyzej przedstawionych powierzchni Wynosi 12,15 ha i jest zbiezna z dokumentacjqprzedstawionqprzez Starostwo Powiatowe W P. (W tym zwypisami z rej estru gruntow) a dolqczonq do sprawy (...) SA(...)(skoroszyt nr III doi. do akt nin. sprawy). Deeyzja, nr (...) z dnia '7 grudnia 2009 roku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdzil niewaznoéé orzeczenia Prezydium Wojewodzkiej Rady Narodowej z dnia 18 grudnia 1956 roku W czeéci dotyczapej powierzchni 4,48 ha oraz stwierdzil, iz W pozostaiej czeéci dotyczqcej powierzchni 8,18 ha orzeezenie Prezydium zostalo wydane z naruszeniem prawa. W postanowieniu z dnia 30 grudnia 2009 roku Minister Rolnietwa i Rozwoju WSiUZl1p€h11i decyzje z dnia 7 grudnia 2009 roku, Wskazujqc, iz orzeczenie Prezydium Wojewodzkiej Rady Narodowej z dnia 18 grudnia 1956 roku W czeéci dotyczqcej powierzchni 8,18 ha zostalo Wydane z naruszeniem prawa, lecz stwierdzenie jego niewaznosci nie jest mozliwe z uwagi na zaistniale nieodwracalne skutki prawne (decyzje, k. 1216). W sprawie niniej szej Sqd dopuécii dowod z opinii biegiego do spraw wyceny nieruchomoéci N.i J. H. 0 powierzchni 8,18 ha, ktdry W swoj ej opinii okreslil wartoéé rynkowq gruntéw na kwote 24.554.000 21, uwzgledifiajqc stan nieruchomosei na dziefi 18 grudnia 1956 roku i ceny gruntéw na dziefi Wyceny (opinia, k.115153, opinia uzupelniaj a,ca  protokol rozprawy, k. 214217). A Powyzszy stan faktyezny ustalony przez Sqd oparty zostal przede wszystkim o dowody z dokumentdw W formie poéwiadczonych za zgodnoéé z oiyginalem kserokopii zawaltych W aktach niniej szej sprawy, ktérych autentyeznoéci nie kwestionowala zadna ze stron procesu. Dowody z dokumentow (W tym poWo1ane dokumenty Starosty (...)) stanowia, dowéd tego, co zostaio W nich urzedowo zaéwiadezone (art. 244 k.p.c.). Ustalaj apvvysokoéé naieznego powodom odszkodowania Sqd opar1 sie na dowodzie z pisemnej opinii bieglego sqdowego D. K. (1) uzupehiionej ustnymi Wyjaénieniami W3J;p11W0§Ci strony pozwanej na rozprawie W dniu 20 lipca 201 1 roku. Biegly W opinii W sposob obiektywvny, rzetelny, Iogiezny i rzeczowy Wyj aé11i1 metodologie przyj etq do Wyeeny Wartoéci I'YI11COW6j nienichomoéei. Cale dawne gospodarstwo J. i N. H. polozone jest obecnie W P., W okolicy obeenych u1ic(...). Bieg1y poda1W opinii, iz dzia1ki bedsLee przedmiotem Wyceny stanowily uzytki rolne i czeéeiowo tereny mieszkaniowe. Biegly umiejscowii Wiekszoéé gmntu dawnego gospodarstwa. Odnoénie pewnyeh zagadniefi nie mdgl kategorycznie zaj qt’: stanowiska z powodu brakow W materiale dowodowym. Jednym z gléwnych zarzutow strony pozwanej W zakresie dokonywanej przez niego Wyceny byio to, ze biegly przyj 21,1 do Wyeeny stan obecny a nie z 1956 roku — chodzilo przede Wszystkim o to, iz biegiy nie okreélil, ktora czeéé powierzchni 8,18 ha to grunty z naniesieniami budowlanymi Wg stanu z 1956 roku. Kwestie te biegly Wyj asnil na rozprawie, podajqc, iz W_ tym zakresie posilkowai sir; z mapq 1956 roku, W ktdrej bylo uwidocznione zazznaczenie — ezeéé jako tereny rolne, czeéé jako tereny zabudowane. Nie by1 W stanie okreslié, W jakiej czesci dawne gospodarstwo stanowily uzytki rolne a W jakiej zabudowania. Przyjqi, ze na najwiekszym kompleksie gruntéw objetych sporem — otoczonym ulicami (...) i ul. (...) znaj dujqsie osiedla ITl1€SZk&I110W6j6d1101'0dZ1l1I16 i Wielorodzinne. Wbrew zarzutom strony pozwanej nie mozna przyjqé, i:'z bieg1y wycenii grunt przyjmuj qc, ze stanowi on dzialki budowlane (W tym przypadku wartoéé bylaby jeszcze Wyzsza). Biegly przyjacl, ze sq to grunty rolne z mozliwoéciq zabudowy (taki stan by} W roku 1956). Sqd takie stanowisko bieglego W petni zaakceptowal, biorqc pod uwage to, ze na czeéci dawnej nieruchomoéci sq osiedla mieszkaniowe (jednorodzinne i Wielorodzinne). Po uzupeiniaj qcej ustnej opinii ostatecznie pozwany Skarb Pafistwa nie WI‘l0S11 0 przeprowadzenie ponownej Wyceny przez imiego bieglego (a w pisemnych uwagach do opinii bieglego D. ' K. zawnioskowano o ustne Wyj aénienie wqtpliwosei, ewentualnie ziecenie wykonania nowej opinii innemu biegiemu — pismo proeesowe, k. 171 1 79). Sqd Okregowy zwazyl, co nastepuje: Na Wstepie rozwazaii trzeba Wyraznie zauwazyé, ze fizyczne rozdysponowanie gnmtami malzonkdw N. i J. H. nie nasta,pi1_0 zgodnie z powierzelmiq Wskazanqw aktach nadania ziemi z lat 1946  1955. _ (...) ne. rzecz J. Wszystkie powyzsze niej asnoéci nie maja,jednak dla Sqdu znaezenia z uwagi na fakt, iz powodowie doehodza, odszkodowania jedynie W zakresie powierzehni Wynoszqcej 8,18 ha z caiego --- STRONA 5 --- gospodarstwa 0 powierzchni 12,66 ha. Z tej samej przyezyny Sad nie Wziai pod uwage tego, iz M. H. (2) gospodarzyi na gruncie o powierzchni 16,20 ha (protokdl z 18 lutego 1949 roku — W dolaezonyin zielonym segregatorze (...) SA (...)) i ezy to byi jego grunt czy tez poiaezony z gospodarstwem N. i J. H.. Nadto nie zostaio ustalone W postepowaniu administracyjnym, czy oprocz gruntu 12,66 ha maizonkow J. i N. H. (1), M. H. (2) by} uzytkownikiem czy tez Wiaseieielem innych gruntow, o jakiej powierzchni i czy przepadek na rzeez Skarbu Palistwa ‘A nieruchomosci dotyczyl Wylacznie jego Wiasnego gmntu czy tez gospodarstwa brata i bratowej. Mimo braku odpowiedzi na powyzsze watpliwoéci Sad rozstrzygnai zadanie majac na uwadze ostateczzna decyzje administracyjnaz dnia 7 grudnia 2009 roku. Zawiera ona W swej tresei odniesienie do ogolnej powierzchni gospodarstwa N. i J. H. tj. 12,66 ha Wskazujae, iz 8,18 ha rozdysponowario W sposob bezprawny. Decyzja administracyjna Wiaze tutej szy Sad, albowiem ,,W postepowaniu cywilnym niedopuszczalna jest kontrola prawidlowosci zastosowania prawa materialnego stanowiacego podstawe Wydania decyzji administracyjnej” (Wyrok Sadu Naj wyzszego z dnia 16 grudnia 2009 roku, sygn. akt I CSK 175/09, OSNC 2010/78/115). W powoianyrn orzeczeniu Sad Najwyzszy podkreslil rovmiez, iz ,,w zakres stanu faktycznego podlegaj acego ustaleniu W sprawie o odszkodowanie wchodzi takze  jako jego element  sytuacja prawna wywoiana decyzja administracyjna. W takim wypadku sad nie moze pominaé stanu prawnego stworzonego przez te decyzje ani stanaé na stanowisku, ze do stanu faktyczznego bedacego podstawa deeyzji administraeyjnej nalezaio ustosunkowaé sie inaczej niz uczynii to organ administracyjny, byloby to bowiem rownoznaczne z niedopuszczalnym kwestionowaniem przez sad powszechny merytorycznej zasadnosci decyzji administracyjnej. Zachodzi zatem koniecznosé przyj ecia stanu prawnego wywolanego decyzja administracyjnai Wlaczenia go do podstawy orzeczenia W sprawie cywilnej. W tym znaezeniu sad orzekajacy o roszczeniu odszkodowawczym przewidzianym W art. 160 § 1 k.p.a. jest zwiazany decyzjanadzorcza, stwierdzajaca niewaznosé decyzji lub jej Wydanie z naruszeniem prawa”. Strona pozwana moeno podkteslaia, iz nie mozna merytorycznie rozstrzygaé sprawy bez Wyj asnienia, gdzie fizyeznie znaj duje sie brakujaca czesci gruntu z dawnego gospodarstwa poprzednikdw prawnych powodow (tj. W zakresie rozniey miedzy 12,66 ha a 8,18 ha). Sad W tej mierze oparl sie na dokumentaeji  przodstawionej przez Staroste (...), W tym na mapach geodezyj nyoh, aktualnie poswiadczonyeh przez tego Staroste, Wypisach z rejestru gruntow doiaczonych do zebranej dokumentacji (teczka nr (. ..)) — W oparciu o te dokumenty mozna okreslié obecne polozenie dzialek, ich oznaczenie i powierzchnie. Nowa ewidencja geodezyjna obejmuje powierzclmio 12,15 ha z 12,66 gospodarstwa N.i J. H. . _ Sad uznal, ze powyzsze dokumenty mogiy stanowié podstawe ustalefi W sprawie niniej szej. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekstjednolity Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.) ewidencjq gruntow i budynkow prowadzi starosta. Ewidencja zawiera informacje dotyczace gruntow W zakresie poiozenia, granic, powierzchni, rodzaj 6W uzytkdw gruntowych oraz ich klas gleboznawozych, oznaozenia ksiag wieozystych lub zbiorow dokumentow, jezeli zostaly zalozone dla nieruehornosci, W sklad ktorej Wehodzq grmity (art. 20 ust. 1 ustawy). W mysl art. 21 ust. 1 ustawy — podstawe oznaezenia nieruchomosci W ksiegach wieczystych stanowia dane zawarte W ewidencji gruntow i budynkow. Zasada ta zostaia ustanowiona rowniez (W zakresie oznaczenia niemehomosci i sprostowania Wpisu W ksiedze Wieczystej W tym zakresie) W ustawie z dnia 06 lipca 1982 roku o ksiegach Wieczystych i hipoteee (art. 26 ust.1 i art. 27 ust. 1 tej ustawy —tekstjedno1ity Dz.U. z 2001 r., nr 124, poz. 1361 ze zm.). Dokumenty te majawalor dokumentow urzedowych, ktore stanowia dowod tego, co zostalo W nich urzeclowo poéwiadczone (art. 244 k.p.c.). . Podstawe prawna powodztwa W sprawie ninij eszej stanowi przepis art. 160 k.p.a mimo, ze przepis ten zostal uchylony ustawaz dnia 17 czerwca 2004 roku o zmianie ustawy Kodeks eywilny oraz niektorych ustaw (Dz.U. nr 162 poz I692), a to Wobee ostatecznego ustalenia i rozwiania watpliwosci interpretaeyjnych W tym zakresie przez Sad Najwyzszy W uchwaie podjetej W dniu 31 marca 2011 roku W skladzie Pelnej Izby Cywilnej (III CZP 112/10, nie publ.). W uchwale tej Sad Najwyzszy wyrazii poglad, W swietle ktorego przepisy art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a. W brzmieniu sprzedjego uchylenia, stosuje sie do oceny roszczefi o naprawienie szkody Wyrzadzonej ostateezna decyzja administracyj na Wydana przed dniem 01 Wrzesnia 2004 roku, ktorej niewaznosé Iub Wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono nawet po tym dniu. --- STRONA 6 --- W okolieznosciaeh niniej szej sprawy decyzja administracyj na, ktorej Wydanie z naniszeniem prawa stwierdzii ostateeznie Minister Rolniotwa decyzjaz dnia 7 grudilia 2009 roku  Wydana zostaia W dniu 18 grudnia 1956 roku przez Prezydium (...) Woj ewodzkiej Rady Narodowej, a to irnplikuje zastosowanie przepisu art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a. do oeeny roszczefi z niej Wywodzonych przez powodow. W mysl art. 160 § I k.p.a. stronie, ktora poniosia szkode na skutek Wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo stwierdzenia niewaznoéci takiej decyzji, siuzy roszezenie o odszkodowanie za poniesiona rzeezywista szkode, chyba ze ponosi ona Wine za powstanie okolioznoéci Wymienionych W tym przepisie. § 2 przywoianego przepisu stanowil, ze do odszkodowania stosuje sie przepisy Kodeksu eywilnego, z Wylaczeniem art. 418 tego kodeksu. Zgodnie z trescia§ 3 tego przepisu odszkodowanie przyshiguje od organu, ktory Wydai decyzje z naruszeniem przepisu art. 156 § 1, chyba ze Wine za powstanie okolicznosci wymienionych W tym pI'ZBp1Si8 ponosi inna strona postepowania dotyczacego tej decyzj i; W tym ostatnim przypadku roszozenie o odszkodowanie siuzy W stosunku do strony Winnej powstania tych okolicznosoi. W myél § 6 roszczenie o odszkodowanie przedawnia sie z uplywem trzech lat od dnia, W ktorym stala sie ostateczna decyzja stwierdzaj aca niewaznosé decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo deoyzja, W ktorej organ stwierdzii, W mysl art. 158 § 2, ze zaskarzona decyzja zostala Wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. ' Legitymaeja bierna strony pozwanej iacznie ze wskazaniem Wojewody (...) jako stationisfisci Skarbu Paiistwa — nie byia W sprawie kwestia sporna. Nie byio sporu co do tego, jaki areal gruntu byi Wiasnoéeia poprzednikow prawnych powodow ani co do tego, ze W sposob tiwaly rozdysponowano czescia 11ieruohomo§ci—tj. z Iaeznej powierzchni 12,66 ha rozdysponowano 8,18 ha. Nie byio sporu takze co do tego, ze przesadzona zostaia przesianka bezprawnosci i winy funkcj onariusza paiistwowego przy Wykonywaniu powierzonej ezynnosci (utrwaione orzecznietwo Sadu Najwyzszego W tej kwestii, m.in. juz W Wyroku z dnia 3 maja 19851‘. W sprawie II CR 121/85, atakze W Wielu pozniejszych). Pozostaie przesianki odpowiedzialnosci odszkodowawczej Skarbu Paiistwa (szkoda, zwiazek przyczynowy pomiedzy zdarzeniem szkodzaeym W postaci Wadliwej prawnie deeyzji a szkoda, Wysokosé szkody) podlegaja dowodzeniu W procesie na zasadach ogolnych (art. 6 k.c.). Jednak przed rozwazaniami W tyeh kwestiaeh nalezy rozstrzygnaé zarzut strony pozwanej dotyezacy przedawnienia roszezenia. Z przepisu art. 160 § 6 k.p.a., Wynika, Ze przedawnienie upiywa W eiagu trzeeh lat od dnia Wydania decyzji nadzorczej W ktorej organ stwierdzil, W mysl art. 158 §2, ze zaskarzona decyzja zostala Wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1, co Wytqcza zastosowanie ogolnego przepisu art. 442 § 1 zd. 2 k.o. (Wyrok Naj Wyzszego Sadu Administracyjnego z dnia 5 listopada 1986 roku sygn. akt II CR 292786, OSPiKA 1989, z. 2, poz. 34 z glosa J. Kremisa a takze teza Sadu Najwyzszego zawarta W Wyroku z 16 lipea 2009 roku sygn. akt I CSK 499/08 o tresci nastepuj acej ,,Jeze1iWymaga1no.§é i przedawnienie roszczenia odszkodowawezego Wobec Skarbu Paiistwa przewidzianego W art. 160 k.p.a. zostaly uregulowane W szezegdlny sposob, to choeiaz chodzi tu o odpowiedzialnosé za czyn niedozwolony, nie stosujemy ogolnych przepisow 0 czynach niedozwolonych i przedawnieniu roszczeri, lecz regulacje szczegolna zawartaw art. 160 § 6 k.p.a.”). Deeyzja nadzorcza zapadia W dniu 07 grudnia 2009 roku zas pozwy zostaiy zlozone przez powodéw w pierwszym polroczu roku 2010 — a zatem ewidentnie powodowie dochowali terminu 3letniego przewidzianego W powolanym wyzej przepisie. Zarzut przedawnienia podniesiony przez strong pozwana nie by} Wobec tego zasadny. \ Ostateczna decyzja Ministra Roinictwa z dnia 07 grudnia 2009 roku stwierdzajaca, ze decyzja Prezydium (...) Woj ewddzkiej Rady Narodowej z dnia 18 grudnia 1956r. zostaia Wydana z naruszeniem prawa  stanowi W tym post:gpowaniu prejudykat pozwalajacy na przyj ecie istnienia podstaw do badania Wystapienia normalnego zwiazku przyezynowego pomiedz§' szkoda powodow rozumianajako utrata prawa Wiasnosci nieruol1ornosc_i a Wadliwa decyzja administracyjna. W konsekweneji kluezowym zagadnieniem W niniejszej sprawie byio udzielenie odpowieclzi na pytanie, ezy skoro skutki prawne Wadliwej deeyzji adrniriistracyjnej z dnia I8 grudnia 1956 r. sa nieodwraealne --- STRONA 7 --- (powodowie zostali pozbawieni Wlasnosci nieruchomoéci po poprzednikach prawnych), to czy pomiedzy wymienionym orzeczeniern administracyjnym a szkoda istnieje normalny zwiazek przyczynowy W rozumieniu art. 361 § I k.c. Zdaniem Sadu Okregowego na przedmiotowe pytanie nalezy udzielié odpowiedzi twierdzacej. Szkoda rzeczywista W postaci utraty wiasnosci (damnum emergens), ktdrej naprawienia domagaja sie powodowie, jest bowiem uszczerbek majatkowy, jaki powstai na skutek niezaspokoj enia uprawnienia do dziedziczenia Wlasnosci nieruchomosei obj etej sporem. Wadliwa decyzja administraeyjna o przej eciu na rzecz Skarbu Paiistwa gruntu o powierzchni 12,66 ha polozonej W .I., pow. (...) (poprzedzona aktami nadania ziemi na rzeoz indywidualnych osob) doprowadziia do ostateeznego odjeeia powodom Wiasnosci gruntu (W tym W czesci zabudowanej) o konkretnej Wartosei mai atkowej. Tak rozumiana szkoda ma zatem adekwatny zwiazek z dzialaniami Skarbu Pazistwai skutkuje odpowiedzialnoscia za Wydanie Wadliwej decyzji. Gdyby bowiem nie ta deeyzja administracyjna powodowie byli by Wspolwlascicielami nieruchomoéci po rodzicach. W zakresie Wysokosci szkody Sad Wziai pod uwage przede wszystkim Wycene nieruchomoéci dokonana przez biegiego D. K. (1). Wartosé ta zostala wyliczona na kwote 24.5 54.000 21. Biegly ten wykonal zalecenia Sadu, aby Wartoéé nieruehomosoi okreslie Wg jej stanu na dziefi Wydania ostatecznej decyzji, ktora spowodowala szkode. Szkoda ta zdaniem Sadu Wynosi Iaeznie 24.554.000 zi i taka kwote Sad uwzglednii, rozdzielajae ja stosunkowo na poszczegolnych poWodow Wediug udziaiow Wynikajacych ze spadkobrania. Odsetki ustawowe z uwagi na odszkodowawczy charakter roszczenia (art. 363 § 2 k.c.) zostaly zasadzone od daty Wydania Wyroku — W pozostaiej czesci zadanie powodow W tym zakresie zostalo oddalone (pkt. 4 Wyroku). ' O kosztach proeesu orzeezono na podstawie art. 98 k.p.c. Powodowie H. A., Z. H. oraz E. H. uisoili W czesei oplaty sadowe od swoich roszczefi i zwrot tyeh oplat  z uwagi na wynik procesu  sad uwzglednit W Wyroku. W ramach zwrotu kosztow nalezaio takze zwrocié wydatki poniesione przez tyeh powodow zwiazane z opinia biegiego (pkt. 2 Wyroku) oraz zasadzié koszty zastepstwa adwokackiego W Wysokosei 7200 z1 zgodnie z § 13 ust. 1 pkt. 2 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 28 Wrzesnia 2002r. (Dz.U. 02.163.1348) przyj muj ac to, ze powodowie dochodzili odszkodowania na tej samej poclstawie faktycznej i prawnej i byli reprezentowani przez tego sarnego pehiomoenika. Natomiast z uwagi na to, iz powodki B. H. i W. W. zostaly zwolnione od kosztow sadowych, pozostale koszty, tzn. W zakresie naleznej oplaty od pozwu, Sad przejai na rachunek Skarb Paiistwa. Majac powyzsze na uwadze, Sad orzeki jak W Wyroku.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Warszawa#I c 443110#art. 417 § 1 k.c.#art. 244 k.p.c.#art. 160 § 1 k.p.a.#art. 22 ust. 1 ustawy#art. 20 ust. 1 ustawy#art. 21 ust. 1 ustawy#art. 26 ust.#art. 27 ust. 1 tej#art. 160 k.p.a#art. 156 § 1 k.p.a.#art. 156 § 1 albo#art. 418 tego#art. 6 k.c.#art. 160 § 6 k.p.a.#art. 442 § 1 zd. 2 k.o.#art. 160 k.p.a.#art. 363 § 2 k.c.#art. 98 k.p.c.