Postanowienie I C 440/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2011 r. Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydz

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 440/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2011 r. Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący : p.o. Sędziego Sądu Okręgowego Paweł Barański Protokolant : sekr. sądowy Katarzyna Barszczak vel Bartczak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa R.K. przeciwko P.T. i H.D. o sądowe stwierdzenie obrazy godności osobistej powoda i zasądzenie kwoty 28.000 zł oddala powództwo. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 440/11 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 18 sierpnia 2010 r. R.K. wniósł o sądowe stwierdzenie obrazy godności osobistej powoda i zasądzenie solidarne odszkodowania od pozwanych P.T. i H. D. w kwocie 28.000 zł. Powód wskazał, że pozwani obrażali instytucję dóbr osobistych poprzez składanie oświadczeń i popieranie oskarżenia publicznego w sprawie IV K 425/05. (pozew – k.2) Postanowieniem z dnia 6 września 2010 r. powód został zwolniony od kosztów sądowych częściowo, tj. od opłaty od pozwu ponad kwotę 200 zł, w pozostałej części jego wniosek został oddalony, również w zakresie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. (postanowienie –k.6-7) Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Łodzi jako właściwemu do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. (postanowienie –k.27) W piśmie z dnia 11 lutego 2011 r. powód ponownie wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który to wniosek następnie cofnął na rozprawie w dniu 13 maja 2011 r. (postanowienie –k.41, protokół rozprawy –k.63) Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. (odpowiedź na pozew pozwanej H. D. – k.42, odpowiedź na pozew pozwanego P.T. –k.49-49 odwrót, protokół rozprawy –k.63) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W 1994 roku P. D. zaciągnął pożyczkę, której poręczycielami byli jego żona H. D i P.T. Wierzycielem był R.K.. Pomiędzy stronami toczyło się wiele spraw cywilnych m.in. sprawa o sygn. akt I C 81/05 Sądu Okręgowego w Łodzi oraz sprawa o sygn. akt III C 635/99 Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi. (okoliczności bezsporne, załączone akta I C 81/05, III C 635/99) W 2001 r. toczyła się w I Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi sprawa I C 348/01 z powództwa P.T. przeciwko R. K. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Protokół jednej z rozpraw, która odbyła się w dniu 12 --- STRONA 3 --- października 2001 r., został w dniu 18 października 2001 r. uzupełniony o stwierdzenie R. K., iż „wierzytelność będącą przedmiotem niniejszego postępowania zamierza sprzedać jakimś bandytom, którzy zrobią z tym porządek”. (uzasadnienie wyroku wydanego w sprawie IV K 425/05 –k.79) W związku z powyższym zdarzeniem R. K. został oskarżony, z oskarżenia publicznego, o to, że w dniu 12 października 2001 r. w Ł. groził H. D., P. D. i P.T. użyciem przemocy, w celu wyegzekwowania wierzytelności w ten sposób, że zapowiedział, że „sprzeda wierzytelność bandytom, którzy zrobią z tym porządek” tj. o czyn z art. 190 § 1 KK. Prawomocnym wyrokiem z dnia 6 listopada 2009 r., wydanym w sprawie IV K 425/05 Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi uniewinnił R. K. od popełnienia zarzuconego mu czynu. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że aby przypisać popełnienie przestępstwa gróźb karalnych w rozumieniu art. 190 § 1 KK nie jest wystarczające subiektywne przekonanie pokrzywdzonych, że skierowane do nich zwroty, czy poszczególne słowa są w rzeczywistości groźbami popełnienia na ich szkodę przestępstw. Sąd stwierdził ponadto, iż małżonkowie D. oraz P.T. w rzeczywistości nie tyle obawiali się tych zwrotów, ile mieli serdecznie dosyć osoby R. K., który prowadził przeciwko nim dużą ilość postępowań cywilnych. (kopia wyroku z uzasadnieniem –k.72-89) Sąd zważył co następuje: Przepis art. 23 KC stanowi, że dobra osobiste osób fizycznych, przykładowo w nim wymienione, pozostają pod ochroną prawa cywilnego. Katalog dóbr osobistych, ujętych w art. 23 KC, ma charakter otwarty. Przesłanki ochrony dóbr osobistych zostały sprecyzowane w przepisie art. 24 § 1 KC. Należy przy tym zauważyć, iż w przepisie tym uregulowana została problematyka ochrony dóbr osobistych człowieka za pomocą środków niemajątkowych, a więc niezwiązanych z bezpośrednimi świadczeniami majątkowymi na rzecz pokrzywdzonego lub osób trzecich. Przepis ten bowiem oprócz przesłanek ochrony wskazuje środki, które przysługują pokrzywdzonemu w przypadku zagrożenia lub naruszenia jego dóbr osobistych. Według powołanego przepisu ochrona dóbr osobistych uzależniona jest od spełnienia dwóch przesłanek: zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych oraz bezprawnego charakteru działania wywołującego wskazany wyżej skutek. W razie spełnienia powyższych przesłanek, pokrzywdzony naruszeniem dóbr osobistych może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny, na --- STRONA 4 --- zasadach przewidzianych w kodeksie. Zgodnie z art. 448 KC w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Powód twierdząc, iż pozwani naruszyli jego godność osobistą, poprzez „składanie oświadczeń i popieranie oskarżenia publicznego w sprawie IV K 425/05” żądał sądowego stwierdzenia obrazy jego godności osobistej i zasądzenia solidarnie od pozwanych kwoty 28.000 zł. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala przyjąć, iż na skutek zachowania pozwanych doszło do zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych powoda. Przeciwko powodowi prowadzone było postępowanie karne, z oskarżenia publicznego, dotyczące m.in. czynu polegającego na kierowaniu do pozwanych gróźb karalnych – oświadczenia iż „sprzeda wierzytelność bandytom, którzy zrobią z tym porządek”. Od zarzutów tych powód został uniewinniony. Przyczyną uniewinnienia powoda nie była jednak okoliczność, iż powód nie skierował takich słów do pozwanych, a to iż zdaniem Sądu karnego oświadczenie takie, z obiektywnego punktu widzenia, nie powinno było wzbudzić w pozwanych uzasadnionej obawy, iż groźby zostaną spełnione. Niewątpliwie jednak słowa takie z ust powoda padły, co zostało potwierdzone protokołem rozprawy w sprawie I C 348/01. Zatem nie można postawić pozwanym zarzutu, że w sprawie IV K 425/05 składali w tej kwestii nieprawdziwe oświadczenia. Nie można też stwierdzić, że złożenie przez nich wniosku o ściganie tego czynu było nieuzasadnione. Pozwani subiektywnie bowiem mogli czuć się zagrożeni słowami powoda. Okolicznością niezależną od pozwanych był fakt, iż Sąd karny ich stanowiska nie podzielił. Wobec braku naruszenia lub zagrożenia dóbr osobistych powoda działaniem pozwanych powództwo podlegało oddaleniu bez konieczności rozważania czy działanie pozwanych miało charakter bezprawny.